منابع پایان نامه ارشد با موضوع اکوتوریسم، جوامع محلی، سیاست گذاری، محیط زیست

دانلود پایان نامه ارشد

فعالیت دارند ، بومی نیستند و تنها سرمایه خود را دستاویز جلب درآمد قرار داده اند (لی،1378). دست اندرکاران صنعت توریسم ، بر این باورند که این فرآیند قادر است ضمن جلب رضایت مردم محلی ، پایه و نهادهای دموکراتیک را در کشور تحکیم کند برای این که در یک جمع بندی نهایی ، مردم ، هم هدف توسعه هستند و هم وسیله تحقق آن ، منابع دولتی در اکثر مواقع با محدودیت کمی مواجه است . دولت ها رفتار صرفه جویانه را حمایت می کنند ، امری که توریسم به شدت از آن گریزان است . بنابراین جلب مشارکت مردم در فرآیند حمایت از تویسم از بهترین نتایج اجتماعی توریسم است . حال آن که مردم به لحاظ داشتن سرمایه های اندک قادر به سرمایه گذاری های عمده در بخش توریسم نیستند در حالی که با تشکیل یک صندوق حمایت یا موسسه مالی از قطره ها ، دریا تشکیل می شود . جالب این که هر موقع مردم به همکاری دعوت و تشویق شده اند نتایج ، کاملاً مثبت و درخور ستایش بوده است ؛ به خصوص در حوزه نگهداری از میراث فرهنگی و رعایت احترام به میهمان خارجی و تغییر در این نگرش که جهانگردی یک تهدید نیست بلکه فرصتی است مغتنم (رسولزاده،1386).
از لحاظ اجتماعی ، هم جهانگردان و هم ملل میزبان بنا بر توصیه های سازمان جهانی گردشگری باید به ده اصل اخلاقی پایبند باشند:
1. شناخت متقابل و احترام بین مردم و جوامع
2. جهانگردی راهی برای شکوفایی انفرادی و اجتماعی
3. جهانگردی یکی از اصول توسعه پایدار
4. جایگاه میراث فرهنگی در گردشگری
5. جهانگردی فعالیتی سودمند برای منطقه و کشور میزبان
6. تعهدات گروه های ذینفع در توسعه گردشگری
7. حقوق گردشگران
8. آزادی تغییر مکان جهانگردان
9. حقوق کارمندان و کارآفرینان در صنعت جهانگردی
10. اجرای اصول اخلاق جهانی برای جهانگردی (اصفهانی،1388)
1-8-4 آثار اقتصادی توریسم
رشد توریسم همیشه با پیامدها و آثار گوناگونی توأم است هم در ابعاد مثبت و هم منفی و قادر است تغییرات بنیادین در جوامع ایجاد کند ؛ افزایش هزینه ها ، ایجاد اشتغال ، افزایش عرضه نیروی کار ، افزایش استانداردهای زندگی و افزایش سرمایه گذاری از آثار اقتصادی توریسم می باشد . در عین حال ، معرفی یک منطقه به عنوان مقصد توریسم و تجارت ، همچنین معرفی توانمندی های بالقوه منطقه برای سرمایه گذاری و فعالیت های تجاری از آثار اقتصادی گردشگری می باشد .منافع اقتصادی توریسم درست بعد از دهه پایانی جنگ جهانی دوم نمایان شد به ویژه که دولت ها در مواجهه با کسری بودجه از این ابزار به نحو شایسته ای بهره گرفتند.(موثقی،1392)
به نظر می رسد تأثیر توریسم بیش از همه جهات ، بر اقتصاد است ، کاهش فقر و همچنین افزایش درآمدهای مردم بومی مناطق گردشگری از حداقل آثار اقتصادی توریسم است . ضعف مالی سکنه محلی برای ارتقای توریسم موجب تشویق سرمایه گذاری خارجی می گردد و واردات کالای موردنیاز گردشگران یکی از اقدامات معمول در توسعه گردشگری است . بدون شک ، گردشگری صنعتی فصلی است و محدود به زمان خاص نمی شود و افزایش قیمت زمین از حداقل تبعات منفی توریسم است (کاظمی،1385). تحلیل های اقتصادی نشان می دهد که گردشگری با مشارکت ، به کارگیری و کسب درآمدهای بالا توأم است.(موثقی،1392)
این یک حقیقت اثبات شده است که گردشگری قادر است تا اندازه ای به بیکاری پایان دهد .این صنعت ظرفیت ارزآوری بالایی دارد .هر چند دولت ها مسئول تحقق عدالت توزیعی هستند اما این موضوع برای دولت ها خوشایند است که با هدف توزیع عادلانه درآمدها و کاستن از فقر برای توسعه توریسم بکوشند. (موثقی،1392)
ارزیابی تأثیرات اقتصادی توریسم با درآمد ، فروش ، مالیات ، اشتغال ، زیرساخت ها در ارتباط تنگاتنگ است . با این حال ، بهترین برآورد آثار اقتصادی صنعت توریسم توسط سازمان جهانی جهانگردی در سال 1994 در پنج بند تبیین شده است :
1- افزایش درآمدهای عمومی و دولتی
2- تحصیل ارز خارجی
3- رونق اشتغال محلی
4- تأثیر ضریب تکاثری
5- کمک به درآمدهای دولتی (حیدری چیانه،1387)
البته معضلات مربوط به افزایش تورم از جهت کالا و املاک در کشورهای میزبان ، با توسعه و افزایش میزان توریسم برطرف خواهد شد .(عبدالله زاده،1379)
از لحاظ اقتصادی ، گردشگری زمانی سودآور خواهد بود که کشورها توسعه توریسم را به عنوان سیاست محوری خود پذیرفته باشند . (همایون،1384)
1-8-5 ابعاد سیاسی توریسم
گردشگری ، دستاورهای متنوعی را به همراه دارد . نوع نگرش دولت ها در توسعه یا کاهش گردشگری نقش برجسته ای را ایفا می کند و آنها نیز بنا به مصالح خود ، نسبت به آن سیاست گذاری می کنند . دولت ها با اظهار نظر نسبت به رفاه ، وضع مقررات گردشگری مجاز و صدور ویزا و تعیین حدود آزادی های عمومی و اجتماعی ، میزان علاقه خود به سفرهای گردشگری را متجلی می کنند . البته ، سرعت در انجام تشریفات اداری از علل موثر در بهبود و جلب درآمد سفرهای توریستی است . دولت ها با هدف جلب حمایت بین المللی ، کسب پرستیژ در روابط بین الملل ، توسعه مبانی فکری و اعتقادی حکومت ها ، ایجاد سازوکاری برای کسب درآمد و بهبود وضعیت اقتصادی ، نظارت بر خطوط مرزی و اعمال مقررات ورود و خروج و اقامت ، جلب اعتماد توریست های خارجی و استمرار روابط بین الدول ، به صورت جدی موضع گیری می کنند.
دولت ها در سه بعد راجع به توریسم و سفرهای توریستی مداخله می کنند ؛ این حوزه ها محلی ، ملی و بین المللی هستند . دولت ها در سطح داخلی با اجازه به آژانس های مسافرتی ، توجه به اصول بهداشتی مراکز اقامتی و اشتغال ، علاقه خود را به سفرهای گردشگری نشان می دهند . در حوزه ملی با بازاریابی مناسب ، توجه به میزان ورود توریست ها و سیاست گذاری ها نسبت به گردشگری اهتمام می ورزند. (موثقی،1392)
از لحاظ حجم و میزان بسیاری از سفرهای گردشگری ، داخلی است .بنابراین دولت بهترین و مناسب ترین دستگاه نظم دهنده و سیاست گذاری در حوزه توریسم است به این معنا که دولت ها با تعیین نظارت و آموزش استانداردها ، به فرهنگ سازی می پردازند و این امر مشارکت مردم را – که بزرگترین ذینفع توسعه پایدار است – طلب می کند (الوانی،1385). هشت اصل یک سیاست گردشگری موفق عبارتنداز :
1. تعیین مناطق ویژه گردشگری
2. توجه به کاهش تورم
3. ایجاد مشارکت بین جوامع
4. بهبود خدمات ارائه شده به گردشگران
5. ساخت هتل ها و مراکز اقامتی استاندارد
6. توجه به جلب سرمایه های خارجی و حمایت از آن ها از طریق تضمین سود و امنیت سرمایه
7. ایجاد محیط رقابتی سالم برای سرمایه گذاران
8. بازاریابی موفق گردشگری (اردستانی،1387)
1-9 اکوتوریسم ، تعاریف و مفاهیم
1-9-1 مقدمه
گردشگری دارای اشکال مختلف و انواع گوناگونی است که بسته به شرایط محیطی ، متفاوت است . (Cater,2000) . اکوتوریسم رویکرد جدید گردشگری در طبیعت است که در سال های اخیر مطرح شده است . اینگونه از گردشگری در قرن بیست و یکم از چنان اهمیتی برخوردار است که سازمان ملل متحد قرن حاضر را قرن اکوتوریسم نامیده است ( پاپلی یزدی و سقایی ، 1385) . درواقع اکوتوریسم گرایش نسبتاً تازه در صنعت گردشگری است . محیط طبیعی ، چشم اندازها و مناظر زیبای طبیعت ، کانون های اصلی و جاذبه های گردشگر پذیر این نوع از گردشگری است . (جهانیان،1392)
اکوتوریسم معمولاً دارای یک مفهوم و محتوای فرهنگی ومحلی با اهمیت است و انسان را به جامعه باز می گرداند و احساس تعهد به منظور حفاظت از منابع طبیعی و فرهنگ سنتی را در انسان بر می انگیزد . سازمان جهانی گردشگری پیش بینی نموده است در سال 2020 بالغ بر 50 درصد از گردشگران را اکوتوریست ها تشکیل خواهند داد. (UNWTO) .
گردشگری پایدار و بیوتوریسم واژه های متنوعی هستند که برای گردشگری طبیعت یا اکوتوریسم به کار برده می شوند (English Tourist Board , 2000) .
1-9-2 مفاهیم ، تعاریف و مصادیق اکوتوریسم
اکوتوریسم کوتاه شده (Ecological Tourism) است که در ادبیات فارسی طبیعت گردی نام گرفته و گرایشی نو و پدیده ای نسبتاً تازه در صنعت گردشگری است که بخشی از این صنعت را تشکیل می دهد . این گونه از گردشگری فعالیت های فراغتی انسان را بیشتر در طبیعت امکان پذیر می سازد و مبتنی بر مسافرت های هدفمند همراه با دیدار و برداشت های فرهنگی و معنوی از جاذبه های طبیعی و لذت جویی از پدیده های گوناگون آن است .اکوتوریسم دامنه گسترده ای از گزینه های ویژه دارد که از بازدید علمی تا یک بازدید اتفاقی در یک منطقه طبیعی به عنوان فعالیت آخر هفته یا بخش جنبی از یک مسافرت بلندمدت را شامل می شود . چشم اندازها و مناظر زیبای طبیعت مانند سواحل دریاها ، دریاچه ها ، تالاب ها ، جزایر ، بیشه زارها و مکان های سرسبز و خرم ، گیاهان وحشی ، جنگل ها و پارک های ملی ، نواحی گردشگاهی ، مناطق کوهستانی و ییلاقی ، امکانات بالقوه ورزش – تفریحی مانند غارپیمایی ، کوهنوردی ، کوهپیمایی ، کاوش های زمین شناسی ، پیاده روی در طبیعت ، غواصی و موج سواری ، شنا ، اسکی روی آب ، قایقرانی ، ماهیگیری و استفاده از خوراک های دریایی ، شکار تفریحی ، مکان های آب درمانی مانند چشمه های آب معدنی و حتی مناطق بیابانی و کویری از کانون ها و جاذبه های گردشگر پذیر این نوع از گردشگری است ( رضوانی ، 1378).
هر چند که در خصوص تعریف ونامگذاری واحد برای « اکوتوریسم» هنوز نیز مشکلاتی وجود دارد ، اما تعریفی جامع برای « اکوتوریسم» باید از جنبه های سه گانه علمی ، اجتماعی و اقتصادی بر محورهای اساسی زیر تأکید داشته باشد :

الف) علمی
– شناخت درست و موردتوجه قرار دادن ظرفیت طبیعی اکوسیستم ها به منظور تضمین هر چه بهتر حفاظت ، بازسازی و تولید بهینه پایدار آنها .
– حفاظت از میراث طبیعی ، فرهنگی و مذهبی در عرصه های گردشگری
– باارزش نمودن میراث از طریق اطلاع رسانی ، فرهنگ سازی و آموزش دایمی به مردم ، جوامع محلی و نیز به گردشگران.
ب) اجتماعی
– شناخت و احترام به نقش بسیار پراهمیت مردم و جوامع محلی و مشارکت دادن آنان در تصمیم گیری ها ، برنامه ریزی ها و اجرای پروژه ها
– احترام به ساختارهای اجتماعی ، فرهنگی ، سنتی ، آداب و رسوم و روش زندگی مردم و جوامع محلی
– احترام به نیازهای معیشتی و وابستگی های مردم و جوامع محلی به جنگل ، عرصه ها و منابع جنگلی .
– تبادل مثبت فرهنگی بین گردشگران ومردم جوامع محلی میزبان و ترویج فرهنگ حفاظت از میراث طبیعی و فرهنگی بین گردشگران مهمان و میزبان.
– اعتلای کیفیت زندگی و آگاهی های علمی مردم و جوامع محلی .
ج) اقتصادی
– درآمدزایی برای مردم و جوامع محلی و تقسیم عادلانه درآمدها
– اختصاص دادن سهمی از درآمدها برای مدیریت و حفاظت از میراث (جهانیان،1392)
اقتصادی نمودن « اکوتوریسم» برای سازمان دهندگان آن و در عین حال توجه دقیق به حصول نتایج مثبت حفاظتی و حمایتی از اجرای پروژه ها (امانی ، 1387).
امروزه تعاریف بسیاری از اکوتوریسم وجود دارد که در مورد آنها اتفاق نظر وجود ندارد ، این امر نشانگر این مسئله است که اکوتوریسم به عنوان یک علم در حال توسعه است (Eagle & Mccool , 2002). این نوع از گردشگری توسط سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) اینگونه تعریف شده است : « مسافرت به مناطق طبیعی که همراه با مسئولیت باشد و موجب بهبود بخشیدن به سطح زندگی مردم محلی و حفظ محیط زیست شود» . مفهوم اکوتوریسم به عنوان بدیلی برای گردشگری انبوه مطرح شده و در حال گسترش است . اکوتوریسم یکی از انواع گردشگری مبتنی بر طبیعت است که بر تعامل با محیط طبیعی تقریباً بکر حفاظت و آموزش تأکید دارد . (جهانیان،1392)
تعریفی که از جانب موسسه ملی اکوتوریسم استرالیا ارائه شده است چنین است :
« اکوتوریسم به نوعی از گردشگری که با آموزش و آگاهی درباره محیط زیست طبیعی توأم است و به گونه ای مدیریت می شود که از نظر اکولوژیکی ، پایدار باشد گفته می شود . » (جهانیان،1392)
انجمن بین المللی اکوتوریسم تعریف زیر را برای اکوتوریسم ارائه نموده است : « سفر مسئولانه که محیط زیست را حفظ می کند و موجب پایداری محلی می شود » ( نیازمند ، 1380).
کامل ترین تعریف به

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع محیط زیست، زیست محیطی، توسعه گردشگری، حمل و نقل Next Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع اکوتوریسم، محیط زیست، منابع طبیعی، جوامع محلی