منابع پایان نامه ارشد با موضوع اعتماد متقابل، فرهنگ و سنت، عاطفه مثبت

دانلود پایان نامه ارشد

شده است. در حالي که وجود روابط عمودي در مناطق جنوبي ايتاليا ( يعني تمرکز قدرت در ميان زمينداران، مشارکت اجتماعي اندک مردم و تخصيص فردگرايانه فرصتها) منجر به نابرابري اجتماعي شده است. پاتنام ريشههاي اين وضعيت را در گذشته دور دنبال کرده و به اين نتيجه رسيده که: نمي شود گفت که جوامع چون ثروتمند هستند، مدني ميشوند بلکه برعکس، چون مدني هستند، ثروتمند ميشوند. خلاصه اينکه، ادعاي پاتنام اين است که وجود فرهنگ مدني قوي يا سرمايه اجتماعي، بستر شکلگيري دموکراسي و رشد اقتصادي ميباشد. پاتنام معتقد است که سرمايه اجتماعي اثرات نيرومندي بر بسياري از ابعاد گوناگون زندگي ما دارد. برخي از اين اثرات عبارتند از: ميزان پايين جرم و جنايت، بهداشت بهتر، طول عمر بيشتر، موفقيت تحصيلي بيشتر، سطوح برابري درآمدي، رفاه بيشتر براي کودکان و سوء استفاده کمتر از آنها، فساد اداري کمتر و عملکرد بهتر دستگاههاي دولتي و عملکرد اقتصادي بهتر از طريق اعتماد بيشتر و کاهش هزينههاي معامله با يکديگر. ( شارع پور، 1385، صص38-35)
2-2-10-2-2- فرانسيس فوکوياما
سرمايه اجتماعي را به سادگي ميتوان به عنوان وجود مجموعه معيني از هنجارها يا ارزشهاي غيررسمي تعريف کرد که اعضاي گروهي که همکاري و تعاون ميانشان مجاز است، در آن سهيم هستند. البته از نظر فوکوياما هر گونه مشارکت در ارزشها و هنجارها منجر به توليد سرمايه اجتماعي نميشود بلکه فقط آن دسته از هنجارهايي که مبتني بر صداقت، انجام تعهدات و ارتباطات متقابل ميباشند، ميتوانند در توليد سرمايه اجتماعي موثر باشند. از ديد فوکوياما، يکي از منابع اصلي براي توليد سرمايه اجتماعي در سطح جهاني، خانواده است ولي او به نقش ساختار و کارکردهاي خانواده در توليد اين نوع سرمايه توجه چنداني نکرده است.
فوکوياما به ذکر دو ويژگي مهم سرمايه اجتماعي ميپردازد: اول اين که، سرمايه اجتماعي متعلق به گروههاست نه افراد. دوم اين که، سرمايه اجتماعي لزوماً امر مطلوبي نيست. (شارع پور، 1385، صص40-39)
فوکوياما در رابطه با سرمايه اجتماعي، هنجارهاي اجتماعي را به دو قسمت تقسيم ميکند:
هنجارهاي مولد سرمايه اجتماعي 2. هنجارهاي غير مولد
هنجارهاي مولد سرمايه اجتماعي به ارتقاي همکاري ميان اعضاي گروه منجر ميشود و اساساً شامل سجايايي چون صداقت، تعهدات و ارتباطات دو جانبه نيز ميباشد. اما هنجارهاي غيرمولد بر خلاف هنجارهاي مولد سرمايه اجتماعي کمکي به ارتقاي همکاري ميان اعضاي گروه نخواهد کرد. پس ممکن است در جامعهاي سرمايه اجتماعي و اعتماد متقابل را نبينيم ولي هنجارهاي اجتماعي قوي، آن هم از نوع غير مولد سرمايه اجتماعي وجود داشته باشد، مثل عدم اعتماد به ديگران. جامعهاي که افراد حتي نبايد به پدر و مادر خود اعتماد کنند، داراي يک هنجار اجتماعي قوي غير مولد سرمايه اجتماعي است. فوکوياما در ادامه، اضافه ميکند که البته تشکيل گروههاي موفق، در نبود سرمايه اجتماعي با استفاده از انواع مکانيسمهاي مشارکتي رسمي مانند قراردادها، نظام سلسلهمراتب، اساسنامهها، نظامنامهها، و مانند آن، کاملاً امکانپذير است. اما در هنجارهاي غيررسمي به طور فوق العادهاي، هزينه بده و بستانهايي را که مستلزم اين نوع مکانيسمها است، کاهش داده و تحت شرايطي معين ميتواند به ميزان بالاتري از سازگاري گروهي را تسهيل کند. (کلدي، 1384، صص 188-187)
فوکوياما سرچشمه سرمايه اجتماعي را در منابع زير جستجو ميکند:
1.هنجارهايي که به صورت نهادي ساخته شدهاند؛ اين هنجارها در نتيجه کنش قصدمند موثر بر اجتماع، به طور کلي مثلاً از طريق نهادي مانند دولت تدوين ميشوند، نهادهاي رسمي مانند قوانين و نظامهاي قانوني نيز در طول زمان هنجارهاي رسمي درست ميکنند، اين هنجارها به دو صورت عقلاني و غيرعقلاني وجود دارند.
2.هنجارهاي خودجوش؛ اين هنجارها از کنشهاي متقابل اعضاي يک اجتماع به وجود ميآيند. هنجارهاي تعاوني و همکاري متقابل، نمونه اي از هنجارهاي خودجوش هستند.
3.هنجارهاي برونزاد؛ يعني هنجارها از جاهايي غير از همان جايي که در آن به کار رفته است سرچشمه ميگيرند. دين، ايدئولوژي و فرهنگ و تجربه تاريخي مشترک در اين خصوصيت داراي اهميت هستند. اين هنجارها با ارزشهاي معنوي سنتي مانند؛ صداقت، پايبندي به تعهدات، عملکرد، قابليت اطمينان در انجام وظايف (وظيفه شناسي)، رابطه متقابل و نظير آن، مرتبط هستند.
4- هنجارهايي که از طبيعت ريشه گرفتهاند( ساختمنديهاي طبيعي ): مثل خانواده، نژاد و قوميت. (فوکوياما، 1379، صص 13-11)
فوکوياما معتقد است جوامع مدرن به جاي آن که درصدد باشند که اخلاق اعضايشان را بهبود بخشند، در جستجوي تأسيس نهادهايي چون؛ حکومت متکي بر قانون اساسي و مبادله مبتني بر بازار آزاد هستند تا رفتارهاي اعضاي خود را نظاممند کنند. او معتقد است جامعه مدرن بدون پشتوانه مذهب، فرهنگ و سنت تاريخي از پايه فرو خواهد ريخت.
فوکوياما سرمايه اجتماعي را جزء اساسي جامعه مدني ميداند و در عين حال معتقد است نهادهاي جامعه مدني، در ايجاد سرمايه اجتماعي و انتقال ارزشها و رفتارهاي مدني، نقش کليدي دارند. شناخت ارتباط بين شبکههاي اجتماعي جامعه مدني و محيط انجمني، مانند حکومت محلي، براي درک سرمايه اجتماعي ضرورت دارد. سرمايه اجتماعي ميتواند در کوچکترين و پايهايترين گروه اجتماعي، يعني خانواده و نيز در بزرگترين گروه يعني ملت و در همه گروههاي ديگر مابين اينها تجسم يابد. سرمايه اجتماعي از ديگر اشکال سرمايه انساني متفاوت است، چرا که معمولاً از طريق سازوکارهاي فرهنگي نظير؛ مذهب، سنت يا عادت تاريخي، انتقال پيدا ميکند. بنابراين، سرمايه اجتماعي از روابط نهادي يک جامعه مدني شاداب و مبتني بر فردگرايي همبستگي محور و شهروندي فعالانه تشکيل شده است. (پاول، 1387، ص132)

جدول(10-2) تعريف سرمايه اجتماعي
بازهي سرمايه
سطح تحليل
اهداف
تعريف
نظريه پرداز
خصوصي
(فردي و گروهي)
افراد در رقابت هاي طبقاتي
تأمين سرمايه اقتصادي
منابعي که دسترسي به کالاهاي گروهي را فراهم مي سازد
بورديو
خصوصي
(فردي)
افراد در شبکه ها و ساختارهاي اجتماعي
تأمين منابع نهفته در روابط حفظ منابع موجود
دسترسي و استفاده از منابع نهفته در شبکه هاي اجتماعي
لين
خصوصي و عمومي
(فردي وجمعي)
افراد در زمينه هاي خانوادگي و اجتماع
تآمين سرمايه انساني
جنبه هايي از ساختار اجتماعي که کنش هاي هدفمند کنشگران را تسهيل مي نمايند
کلمن
عمومي (جمعي)
مناطق و اجتماعات و گروه ها در زمينه هاي ملي و بين المللي
تآمين دموکراسي کارآمد و توسعه اقتصادي
هنجارهاي اعتماد و همياري و شبکه ها که همکاري براي منافع متقابل را تسهيل مي نمايد.
پاتنام و فوکوياما
منبع: توسلي و موسوي، 1384، ص27
3-10-2-2- نظريههاي ترکيبي سرمايه اجتماعي( رهيافت تلفيقي)
رهيافت تلفيقي به تلاشهاي گستردهاي اشاره دارد که براي رفع دوگانگي، دو رهيافت فردمحوري و جامعه محوري در مفهومسازي سرمايه اجتماعي صورت گرفته است.
1-3-10-2-2- چلبي
چلبي منظور از سرمايه اجتماعي را گزينههاي رابطهاي موضع اجتماعي ميداند و براي هر موضع اجتماعي بالقوه چهار نوع گزينه رابطهاي متصور است. اين گزينهها عبارتند از: روابط اجتماعي، روابط اجباري، روابط گفتماني و روابط مبادلهاي. گزينههاي رابطهاي براي اشغال کننده موضع، بالقوه در حکم منابع ارزشمند محسوب ميشوند که در روابط اجتماعي قابل تبديل به داراييهاي مختلف براي کنشگر هستند. به عبارت ديگر، مجموع گزينههاي رابطهاي مربوط به موضع اجتماعي، منبع بالقوه افزايش و يستر اجتماعي را تشکيل ميدهند. (چلبي، 1375، ص170) به نظر وي وجه غالب سرمايه اجتماعي عموماً گزينههاي روابط عاطفي موضع اجتماعي است. بنابراين کسي که در چنين نظمي موضع اجتماعي برخوردار از منزلت بالاتري را اشغال نموده است، از نفوذ و احترام بيشتري برخوردار است و ميتواند با استفاده از نفوذ و احترام خود نزد عده بيشتري از ديگران با فعال کردن تعهدات آنها اين روابط را وادار به انجام کاري مطابق با ميل و هدف خود نمايد. پس براي اشغال کننده يک موضع اجتماعي، گزينههاي رابطهاي آن موضع ميتواند سرمايه بالقوهاي باشند که در روابط اجتماعي تبديل به ذخاير قدرت، ثروت، نفوذ و معرفت شوند.
به نظر وي فرسايش سرمايه اجتماعي منجر به اختلال رابطهاي ميشود. منظور از اختلال رابطهاي عبارت است از: پايين بودن ميزان چگالي، قرينگي، تعدد و شدت روابط اجتماعي و تنوع هويتها. در شرايط اختلال رابطهاي، احترام متقابل اجتماعي و انصاف اجتماعي کاهش مييابد، استحکام اجتماع خدشهدار ميشود و آسيبپذيري فرد(انزواي اجتماعي، يأس، احساس عجز و انفعالگرايي) افزايش مييابد. او تأکيد ميکند در صورتي که به هر دليل روابط گرم در عرض جامعه به سردي گرايد و احساس تعلق کنشگران به جامعه سست شود، به همان نسبت نيز اعتماد اجتماعي و نظم هنجاري و تعهدات جمعي و عمومي تضعيف ميشوند. (چلبي، 1375، ص157)
به طور کلي عناصري که از مجموع تعاريف و ديدگاههاي ذکر شده ميتواند بعنوان شاخصهاي سرمايه اجتماعي استخراج شود، شامل تعهدات و انتظارات، اعتماد اجتماعي، روابط اجتماعي، کنش هاي متقابل اجتماعي، انسجام اجتماعي و استفاده از منابع و منافع مشترک آن ميباشد. نظريهپردازان سرمايه اجتماعي اعتقاد دارند که سرمايه اجتماعي نميتواند خارج از زمينه اجتماعي وسيعتر جامعه باشد، بلکه در کنشهاي درون روابط به وجود ميآيد و به عنوان يک فرآيند توسط افراد يا گروهها براي دستيابي به اهداف ارزشمند به حرکت در ميآيد. اگرچه سرمايه اجتماعي از درون کنشهاي متقابل اجتماعي ايجاد ميگردد؛ اما به منظور داشتن تاثيرات اجتماعي بايستي قادر به توليد پيامدهاي بيروني باشد.
اخيراً بيشتر تئوريپردازان سرمايه اجتماعي بر دو عنصر اصلي اين مفهوم تاکيد دارند: نخست اعتماد ميان اعضاي اجتماع و ديگري مشارکت در سازمانهاي اجتماعي. اين عناصر به ترتيب اعتماد اجتماعي و مشارکت اجتماعي ناميده شدهاند. با پيروي از اين ديدگاه ميتوان گفت که سرمايه اجتماعي شامل سرمايه و منابع حاصل از نهادها، روابط و هنجارهايي که کنش متقابل اجتماعي جامعه را به لحاظ کمي و کيفي شکل ميدهند، ميباشد. (Rosenfeld, 2001,28)
خلاصه آنکه، از مفهوم سرمايه اجتماعي براي توصيف روابط اجتماعي افراد آشنا و ناآشنا ايجاد شده است. سرمايه اجتماعي ويژگي ساختار اجتماعي است و نه ويژگي کنشگران فردي در درون ساختار اجتماعي. بنابراين، سرمايه اجتماعي تنها به منزله مجموعهاي از نهادها، انجمنها و گروههايي که دور هم جمع ميباشند، و به يکديگر چسبيدهاند نيست؛ بلکه بيانگر شدت و نوع رابطه بين آنها و بين کنشگران جامعه است. لذا هر يک از تعاريف و ديدگاههاي موجود در ارتباط با سرمايه اجتماعي، نه به عنوان ديدگاههاي جايگزين، بلکه به عنوان ابعاد مکمل جريان سرمايه اجتماعي ميتواند در نظر گرفته شود و نهايتاً اينکه بر اساس تعريف بانک جهاني سرمايه اجتماعي خمير مايهاي است که جامعه را نگه مي دارد.
2-3-10-2-2- پاکستون76
پاکستون در تلاشي بلندپروازانه براي ترکيب بعد هنجاري و ساختاري شبکههاي اجتماعي، سرمايه اجتماعي را بر اساس دو جزء مختلف و مستقل از هم تعريف نموده است. مولفههاي پاکستون عبارتند از:
1.ميزان پيوستگي عيني افراد: ساختار شبکه عيني که در يک حوزه اجتماعي افراد را به يکديگر پيوند ميدهد.
2.پيوندهاي ذهني بين افراد مشابه: اين پيوندها بين افراد شامل نوع خاصي از ارتباط متقابل، اعتماد و داشتن عاطفه مثبت است.
وي براي نشان دادن استقلال اين دو مولفه، جدولي ارائه کرده است که تاثيرات مختلف اين دو مولفه را از هم جدا ميکند.
جدول(11-2)مدل پاکستون براي سرمايه اجتماعي

پيوندهاي بين دهني افراد
پيوندهاي عيني بين افراد

زياد

زياد
کم

سرمايه اجتماعي A
B

کم
C
D
به عقيده پاکستون سرمايه اجتماعي تنها هنگامي در جامعه نهادينه ميشود که پيوندهاي ذهني و عيني به صورت متوازن از ميزان بالايي برخوردار باشند. نتيجه بالا بودن پيوندهاي عيني و ضعف پيوندهاي ذهني، ترغيب کنشگران به

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع سلسله مراتب Next Entries تحقیق رایگان درمورد کودکان و نوجوان، کودکان و نوجوانان، کودک و نوجوان