منابع پایان نامه ارشد با موضوع آداب و رسوم، رنگین کمان، نام گذاری

دانلود پایان نامه ارشد

کُل ارّا دِتَ خوُوهکم
3- رولهی رولهی رولانِم دردت بکوئی اَر کُل گیانِم
4- سخانَهکم دُوی کِردی دِت خاصهکم شُوی کِردی
5- شُوی کردیه کُرّ سردار وِلات کل بین خَه وَر دار
6- طرحُو یه دِت خو داشتی اِ نوم باوان گُل کاشتی
7-هفت بار جیازی بردی هَهسویرو راضی کِردی
معنی:
1-ای فرزند خوبم. ای همه مال و داراییم.
2- همه لوازم تزئینیام برای دختر خوب و نازنینم
3- فرزند عزیزم. عزیز جانم. دردت به جانم.
4- استخوانهایم درد گرفت. دختر خوبم ازدواج کرد.
5- با پسر سردار ازدواج کرد، همه از این موضوع خبر دارند.
6- طرهان یک دختر خوب داشت. آن هم تو بودی. تو که در میان این دودمان شایسته بودی.
7- جهیزیه زیادی برده، و خانواده داماد را خوشحال کرده. (عسکری عالم، 1387: 352).

2-28) پوشاک
لباسهای محلی و سنتی در هر منطقه نمادی از فرهنگ، و آداب و رسوم آن خطه است. «لرستان سرزمینی باستانی و دارای پیشینهی تاریخی کهنی در جهان است. سرزمینی که فرهنگی مستقل و غنی داشته و طبعاً از نظر پوشاک نیز با توجه به شرایط اقلیمی خود دارای پوششی مناسبِ روحیه مردم بودهاست. لباس سنتی مردم لرستان یکی از زیبا ترین لباسهای بومی ایران است». (پارسا، 1388: 53). این لباس که با فرهنگ مردم لر پیوند کهن و دیرینه دارد، دارای ویژگیهای خاصی است که بر اساس سن افراد طراحی و دوخت شدهاست طوری که پوشاک زنان جوان لر از پارچه های الوان و رنگها و طرحهای شاد، و با سربندهای زیبا و رنگی، و زنان مسن با پارچههایی به رنگ تیره و با طرحهای سادهاست. درطول تاریخ فرم و شکل کلی لباسها از حیث بلندی، گشادی و یک یا چند تکه بودن در بین لک زبانان، تغییر چندانی نیافتند و لباسها همان کلیات اولیه را در فرم حفظ کردند. به گونهای که در موارد زیادی از فرم لباسهای امروزی نشانههای فراوانی از کلیت لباسهای نسلهای گذشته را میتوان مشاهده نمود. به طوری که فرم لباس مردان آمیختهای از شلوارهای بلند و گشاد، پیراهنهای بلند و کلاه نمدی یا دستاری بلند، و زنان لک نیز از لباسهایی که معمولاً بلند و گشاد هستند، چون «کرمه چین» تن پوشی بلند و گشاد، «لچک» دستاری بلند و زیبا که زنان بر سر میبندند، استفاده میکنند.

لباس محلی مردم لرستان عبارتند از:
28-1) لباس زنان لرستانی
28-1-1)عرخچن
پوششی از جنس چیت و یا مخمل، که آستری پنبهای دارد. برای نگه داشتن سربند، آن را زیر سربند، بر روی سر میگذارند. کلگی آن تخت، و دایرهای به قطر حدود 10سانتیمتر است. در لبهی آن بندی به بلندی30 سانتیمتر قرار دارد که با دکمه به لبه دیگر وصل میشود. به این بند که در زیر چانه قرار دارد، «ژیر زنق» میگویند. گاهی آن را روی سربند بر میگردانند. زنان جوان نوار و منجوقهای تزئینی بر روی آن بند میدوزند.
«عرخچن= نوعی کلاه نخی نرم و نازک است که زنان لر بر سر میگذارند و سربند روی آن میبندند». (عسکری عالم، 1387: 26).
28-1-2) بون سرونی
زنان لر و لک زبان برای تزئین سربند خود سکههای دورههای گذشته را که به حلقههایی وصل هستند، بر بالای سربند، جلوی پیشانی آویزان میکنند. «بون سرونی» را معمولاً در جشنها میپوشند و جلوهای خاص به زنان این منطقه میدهد.
بون سرونی نوعی تزیین سرون است. تعدادی سکه را که قبلا حلقه هایی به آن وصل کرده اند به نخی آویزان می کنند که در مراسم شادی و مهمانی در قسمت بالای پیشانی روی سربند می بندند. (پهلوان، 1393: 94).

28-1-3) بون زلفی
در بعضی از طوایف بون زلفی را لالرزانه هم میگویند. لالرزانه یا بون زلفی فلزی تخت از جنس نقره که شبیه گوشوارههای امروزی است، روی سربند بر بالای گوش به سربند وصل میکنند که باعث زیبایی سربند میشود.
تصویر 9 لباس زنان لک زبان

28-1-4) سرون
سرون (سربند) زنان لک و لر انواع مختلف دارند که عبارتند از:
28-1-4-1) گلونی پارچهای است چهار گوش، از جنس ابریشم که زنان بر روی سر میبندند و تا ناحیه پشت گردن را میپوشاند. دنباله آن پشت سر آویزان میشود و با روشهای خاصی گره میزنند. ابعاد مختلفی دارد. خیلی از اوقات چهار سربند کوچک را به هم میدوزند تا سربند بزرگ تری به دست آید. بزرگی سربند تحت تأثیر موقعیت اجتماعی و سن قرار میگیرد. رنگ سربند و نوع آن در مناطق مختلف متفاوت است. گاهی سربندها را با 2یا 3رنگ کنار هم دوخته، و استفاده میکنند. گاهی اوقات مردان هم از گلونی به عنوان سربند استفاده میکنند و آن را دور کلاه نمدی میپیچند و بر سر میگذارند..
«گلونی: سربندی است که عموماً زنان لر و گاه مردان لر بر سر میبندند. این ابریشمین، که چون رنگین کمان پر از رنگ در جای جای زندگی قوم لر دارای چند پیشه است. گاه بر دخترکان لر، بسان چهره شان گلگون مینماید و گاه بر سر نوعروسان، و گاه در دست رقصندگان، جنبان و بر سر زنان بر رشادتشان میافزاید و بر سر مردان جنگجو بر دلاوریشان. گلونی هنگام ماتم نیز حضور دارد. بر دوش زنان نشان سوگواری است و گاه «ترم» آن اسب چوبین آخرین سفر را تزئین میکند و گاه اسب «کتل» را». (بیرانوند، 1390: 45).
28-1-4-2) هِراتی سریندی ابریشمی است که زنان لر از آن به عنوان سربند استفاده میکنند. هراتی رنگهای تیرهای دارد که زنان میان سال آن را میپوشند. طول و عرض هراتی از یک تا یک و نیم متر است. هراتی از آن جهت به این نام معروف شده است که از شهر هرات که در گذشته جزیی از خاک ایران بوده است، به شهرهای منطقه وارد شده است.
بعضی از زنان بزرگ سال یک یا دو هراتی با یک یا دو گلونی به هم میدوزند تا هم سربند بزرگ تری به دست آید و هم جلوهای خاص و زیبا به سربند داده شود.
28-1-4-3) کَت، چهار قطعه پارچه ابریشمی است که یک متر در یک متر، به صورت مربعی به هم وصل میکنند. ترکیبی از رنگهای مشکی و جگری است که زنان لر و لک زبان در زمان عزداری به سر میبندند. گاهی اوقات یک کت و یک گلونی را به هم میدوزند تا سربند بزرگتری به دست آید.
کَت دستمالی بزرگ است که جنس آن گاهی از ابریشم خالص و یا از نخهای ابریشم مصنوعی است که خاص سربند زنان لرستانی است. اندازه کَت یک متر و بیست تا یک و نیم متر و به شکل مربع و مستطیل است. رنگ آن تیره و خاکستری با حاشیهای قرمز و آبی است. کَت خاص زنان میان سال و پیر میباشد. افزون بر سربند از آن به عنوان چارقد نیز استفاده میکنند و روی دوش میاندازند و در مراسم عزا شرکت میکنند. (عسکری عالم، 1387: 27).
28-1-4-4) لَچک پارچهای از جنس پنبه، که به صورت چهار گوش است. لچک را معمولاً در منزل میپوشند. چون هم راحتتر است و هم ارزانتر از بقیه سربندها میباشد.
«پارچهای مربع که زنان هر دو گوشهی آن را بر روی هم میاندازند و مثلث شود». (شهشهانی،1374: 17).
28-1-4-5) کلاخی نوعی سربند پنبهای سیاه رنگ است که گاهی با مهرههای قرمز و آبی تزئین میشود. کلاخی نسبت به بقیه سربندها، سربندی است که مدت زیاد تری بر روی سر میماند و هنگام کار لیز نمیخورد و دست و پا گیر نیست. چون نسبت به دیگر سربندها ارزانتر است بیشتر در زمان کار و فعالیتهای روز مره از آن استفاده میشود.
28-1-4-6) تیهکاری پارچهای ابریشمی که ترکیبی از رنگهای جگری و مشکی است. در اصل زمینهی آن مشکی است و خطهایی به رنگ جگری دارد. زنان مسن در مراسم عزاداری آن را دوتا میکنند و بر روی شانهها میاندازند و به جای چادر استفاده میکنند.
«تیهکاری از دستمالهای بزرگی است که زنان لُر از آن به عنوان سربند استفاده میکنند، تیهکاری نیز از پارچه ابریشمین بافته میشود خاص پیرزنان لرستانی است. (عسکری عالم، 1387: 26).
28-1-5) ژیرسون
ژیرسرون، روسری چهار گوش سیاه رنگی است به ابعاد یک متر در یک متر از جنس گلونی، که به صورت سه گوش بر روی سر میاندازند و آن را در پشت سر گره میزنند تا سر بندی که روی آن میبندند بزرگ تر جلوه دهد.
28-1-6)سرداری
زیباترین لباس سنتی زنان لک و لر«سرداری» است. بلندی آن مانند پالتو تا زیر زانو می باشد. و بر روی لباسهای دیگر پوشیده میشود. علت نام گذاری آن به سرداری این است که شبیه به لباس سرداران بزرگ بوده است. و «ی» چسبیده به آخر کلمه، «ی» نسبت است. جنس سرداری از مخملهای رنگی شاد و زیبا میباشد. قسمتهای سردست ویقه آن از مخملی رنگی که با مخمل اصلی در تضاد نباشد و بر زیبایی سرداری بیفزاید، انتخاب میشود. در دو طرف سرداری، مهرهها و سکههایی میدوزند و سر دست آن را یراق دوزی میکنند. این لباس مخصوص جشنها، مهمانیها و مراسم رسمی بوده است. هم اکنون فقط در بعضی از طوایف این لباس را در جشنهای عروسی میپوشند.
سرداری بانوان پوششی است بلند تا به پشتپا، دارای کمرچین، جلوی آن آزاد و رها، بدون دکمه و آستینی تا آرنج کوتاه و آنرا اغلب از مخمل های الوان مشکی، سبز و قرمز تهیه میکنند و کنارههای سرداری، دور دامن و آستین آنرا نیز، به پهنای دو سه انگشت یراق و نواردوزی میکنند. (فهیم نیا، 1385: 208).
28-1-7) جلیسقه
جلیسقه نوعی لباس سنتی مخصوص زنان لک و لر است که با مهرهها ی رنگارنگ و مخمل رنگی در قسمت جلو، درست می شود. پشت جلیسقه از پارچهی شال و گواردین دوخته شده است. پارچه پشت دو لایه دارد در وسط آن دو لایه پنبه میگذارند و چرخ دوزی میکنند. جلوی آن از دو قسمت راست و چپ است که از مخمل به رنگهای سبز، قرمز و مشکی دوخته میشود. برجستهترین لباس سنتی زنان لک همین جلیسقه است که به آنها وقار و شخصیتی ستودنی میبخشد. برای تزیین آن از انواع سکههای قدیمی، و مهرههای گوناگون و رنگی استفاده میشود. در حاشیههای این لباس از نوارهای رنگی با هم خوانی مناسب با رنگ جنس اصلی استفاده میشود.
جلیسقه تن پوشی زنانه است. جنس آن از مخمل و شکل آن بدون آستین و آن را هم مانند دیگر البسهی زنانه با سکه و یراق زرین تزیین میکنند. (عسکری عالم، 1387: 27).

28-1-8) کُلَنجه
کلنجه تن پوشی زنانه است که جنس آن مخمل است. معمولاً در زیر سرداری میپوشند. کلنجه همانند کُت معمولی است ولی جلوی آن باز است. یقه و لبههای آن یراق دوزی و نوار دوزی میشود.
کلنجه، جلیسقهی یراق دوزی شده که در بسیاری از موارد با سکههای قدیمی رویه جلوی آن را سکه دوزی و تزیین میکنند. (پارسا، 1385: 55).
28-1-9) یَل
یَل نوعی کت زنانه کوتاه است که از هر دو طرف دارای چاک است. آستینهای این نوع کت تا نیمهی ساعد است و دارای دو چاک در هر دو آستین است. جنس آن از مخملهای رنگی است. که با سکههای قدیمی تزئین میشود.
یَل نوعی تن پوش زنانه است که جنس آن از مخمل سرخ است. یل شباهت زیادی به کت زنانه دارد اما کمی کوتاهتر از سرداری است. یل را زنان لر با سکههای نقره و یراقهای زرین میآرایند و میپوشند. (عسکری عالم، 1387: 26).
28-1-10) کراس
کراس در زبان لکی به معنی پیراهن است. کراس، پیراهن زنانهی بلندی است که تا پشت پا را میپوشاند. و در واقع نوعی حجاب سنتی محسوب میشود. کراس در رنگهای مختلف و گلهای زیبا دوخته میشود. یقهی پیراهن زنانه معمولاً در زیر گلو چاک دارد. در قدیم رسم بود تعدادی سکه را که قبلاً حلقههایی به آن

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع زنان روستایی، ازدواج مجدد، فرهنگ عامه Next Entries منابع پایان نامه ارشد با موضوع علامه طباطبایی، ارزش اجتماعی، فیض کاشانی، پای برهنه