منابع و ماخذ پایان نامه گردشگری مذهبی، جاذبه های گردشگری، صنعت گردشگری، تقاضای گردشگری

دانلود پایان نامه ارشد

سفر می کنند، اما اغلب، سفر های را می روند که سفر زیارتی هم هست. مثل سفر مشهد و عراق. در مورد مکه وضع فرق می کند، هرکس مختصر تمولی دارد باید حداقل یک بار در دوران زندگی اش به مکه سفر کند.” یکی از مظاهر علاقه مندی و اخلاص مردم ایران در پیروزی از فلسفه امامت خلق بنا های مقابر امام زاده گان در ایران زمین در روزگاران گذشته حرمت نیایشگاه در نظر گرفته شده و سرسپردگان به آئین تشیع در سجده گاه های خود، همواره در کنار اعمال عبادی، جنبه زیبا شناختی محل عبادت و آداب زیارت را رعایت کرده اند. در روند شکل گیری شهرها، مراکز مذهبی جایگاه خاصی داشته و مراکز مذهبی مانند مساجد، در دل آبادی ها جای گرفته اند. مراکز زیارتی اسلامی در ایران را می توان به دو گروه اصلی تقسیم نمود. گروه اول، شامل آن دسته از مراکز و جاذبه های دینی هستند که از شهرت جهانی برخوردارند و گردشگران دینی از اطراف کشور و جهان برای مشاهده وزیارت آنها می آیند، مانند بارگاه امام رضا(ع) در شهر مشهد، بارگاه حضرت معصومه در قم وغیره اشاره کرد. این جاذبه ها با توجه به شهرت و امکانات زیربنایی نقش مهمی در گسترش گردشگری مذهبی ایران ایفا می نمایند. گروه دوم شامل آن دسته از مراکز مذهبی و بناهای زیارتی هستند که که از اشتهار محلی و ناحیه ای برخوردارند و تبلیغات پیرامون آنها در سطح ملی و بین لمللی بسیار کم است. از جمله این نوع از جاذبه ها مذهبی می توان به حرم عبدالعظیم در ری، حرم سید جلال الدین اشرف در آستانه اشرقیه مقبره حضرت دانیال نبی در شوش اشاره کرد. برطبق آمار سازمان اوقاف و امور خیریه به استثنای اماکن مقدسی که در کشور های اسلامی وجود دارد بیش از هشت هزار بقعه متبرکه که در ایران شناسایی شده است که از نظر گردشگری مذهبی و رفت و آمد مسافر و زائر می توانند نقش مهم و تاثیر گذاری را ایفا نمایند. در ایران علاوه بر وجود جاذبه های گردشگری اسلامی به سبب وجود برخی از کلیسا های قدیمی و باستانی با جنبه های مقدس خود مانند: قره کلیسا در آذربایجان غربی، کلیسای ونک در اصفهان، می توانند در جذب گردشگران مذهبی به خصوص مسیحیان و ارامنه نقش مهمی ایفاء نمایند. این امر در خصوص ادیانی مانند یهود و زرتشتی نیز مصداق دارد. اماکن مقدس متعدد یهودیان در اریا مانند مقبره استرو مردخانی در همدان و معابد و آتشکده های متعدد زرتشتیان در یزد و سایر نقاط کشور نیز می توانند نقش مهمی در گسترش مقوله گردشگری دینی در ایران ایفاء نمایند. از دیگر جاذبه های گردشگری مذهبی در ایران می توان به مراسم آیینی مذهبی در ایران یاد کرد. آئین های مذهبی سرزمین مقصد، همواره از جذابیت خاصی نزد گردشگران برخوردار بودند. چنین مراسمی که در مقاطع زمانی مختلف در بین مردم سرزمین ها و پیروان ادیان نکرار می گردد، گروه های فراوانی از گردشگران را به سوی خود جلب می نماید، از جمله این مراسم آئینی و مذهبی در ایران می توان به جشن های زرتشتی مانند جشن مهرگان، جشن سده، جشن نوروز و گردهمایی سالانه مسیحیان ارمنی در قره کلیسا اشاره کرد. از مراسم آئینی و رویدادهای مذهبی شیعیان در ایران می توان به مراسم تاسوعا و عاشورا حسینی در ماه محرم، برگزاری مراسم قلی شویان در مشهد، اردهال کاشان و نخل گردانی در ابیانه اشاره کرد که مورد توجه گردشگران داخلی و خارجی است (نظری و همکاران،1391).

3-2- گردشگری مذهبی در شهرها و کلان شهرها
1-3-2- ساختار اکواوژیکی شهرهای مذهبی

عوامل غیرکالبدی را مي توان جزء تاثيرگذارترين عوامل در ساختار عناصر معماري و فضاهاي شهر دانست و این بدين سبب است كه شهرها بازتاب دهنده عقايد، فرهنگ و معیشت ساكنان خويش هستند. درشکل گيري فضاي شهري از لحاظ مورفولوژی، تأثير قوانين و ارزش هاي برآمده از عوامل زيست محيطي، فرهنگی، معیشتی، اقتصادي، اعتقادی و مذهبي، بر توسعه ساختار معماري و فضاهاي شهری از مواردی است که نمی تواند نادیده گرفته شود. در ميان عوامل نام برده تأثير جهان بيني و ارز شهاي اعتقادي یا به عبارتی دين، در شكل بخشيدن به عناصر و ساختار شهرها حائز اهميت بسيار است. پاپلي يزدي به نقل از پرفسور هوفر مي گويد شهر نتيجه ارتباط ميان شش جنبه است: “ساختار اقتصادي (تنوع فعاليت) ساختار اجتماعي (تفاوت طبقات اجتماعي) ساخت كالبدي (طرح ساختمان هاي عمومی) موقعيت جغرافيايي، موقعيت قانوني و حيات سياسي” (پاپلی یزدی،50:1387). امروزه به دلیل پيشرفت علم و صنعت، عامل جغرافيايي نقش محدودتري يافته است ولي ديگر عوامل همچنان مورد توجه واقع مي شوند و نقش دین در سایر عوامل، به خصوص ساختار اجتماعی مشهود است. » ساخت فرهنگي « یکی از دیدگاه هایی که در خصوص علل شكل گيري شهر مطرح است نظریه آمیس راپاپورت 3 از جمله انديشمندان فرهن گگراست. وي ساختار یک مجتمع زيستي را از نظر ويژگي هاي فرهنگي مورد بررسی قرار داده و معتقد است عامل فرهنگي و به ويژه اعتقادات مذهبي مردم، اساس انتظام بخشي به زيستگاه هاي انساني بوده است. او در اين زمينه، مذهب و مقدسات مردم را عامل نظم دهي به سكونتگاه هاي بشر دانسته كه غالباً به شيوه نمادگرايانه صورت مي گرفته است (امینی و منتظرالقائم، 1390).

3-3-2- اقتصاد گردشگری در شهر های مذهبی

امروزه گردشگری یکی از پررونق ترین فعالیت های اقتصادی جهان است و به قدری در توسعه اقتصادی و اجتماعی کشورها اهمیت دارد که اقتصاددانان آن را صادرات نامرئی نام نهاده اند در کشورهای صنعتی، توسعه گردشگری موجب تنوع درآمدها و کاهش ناهماهنگی ها در اقتصاد می گردد و در کشورهای در حال توسعه فرصتی برای صادرات، تولید ارز و ایجاد اشتغال است. در سال 2007 سفر وجهانگردی با بیش از 898 میلیون نفر گردشگر بین المللی و با ایجاد 856 میلیارد دلار درآمد در سطح جهان توانسته 3/10 درصد از سهام تولبد ناخالص ملی جهان را به خود اختصاص دهد در همان سال وضعیت ایجاد اشتغال در این صنعت با حدود 234 میلیون شغل، به بیش از8/2 درصد از کل شاغلان به کار در سطح جهان ارتقا یافت. بر طبق مطالعات صورت گرفته تا کنون گردشگران ورودی به شهرها مذهبی از لحاظ کمیت بیشترین گردشگران با انگیزه زیارت اماکن مقدسه و متبرکه بوده و درصد کمی از این گردشگران جهت دیدن اماکن تفریحی و گردشگری بوده است واین خصوصیات اثرات متفاوتی با آنچه گردشگران غیر مذهبی می توانند در زمینه های اقتصادی و اجتماعی بجای بگذارند می باشد علیرغم تعقیرات در سایر عوامل که بر تقاضای گردشگری تاثیر می گزارد تقاضای گردشگری مذهبی ثابت و بالقوه ای برای زیارت اماکن مذهبی وجود داشته است.در واقع بازار گردشگری مذهبی بازاری است که تقاضای آن کم کشش است با این حال اقتصاد گردشگری در شهر های مذهبی به طور محسوسی به بخش گردشگری وابستگی دارد.

2-4-2- عوامل جذب گردشگران مذهبی

عوامل مختلفی می تواند در جذب گردشگران مذهبی همچون سایر اقسام گردشگری موثر باشد.
شکل 2-2 : عوامل موثر بر جذب گردشگری مذهبی

اطلاع رسانی و تبلیغات
اطلاع رسانی به مردم و تبلیغات صحیح به منظور آشنا نمودن آنان با گردشگری مذهبی در توسعه این فعالیت اقتصادی بسیار موثر است. براساس تجزیه و تحلیل آمار صورت گرفته، بالا بردن سطح آگاهی مردم از طریق تبلیغات و اطلاع رسانی صحیح از طریق صدا و سیماو مطبوعات به جهت نقش آن ها در شناسایی مناطق و مراکز گردشگری و معرفی آن ها به مردم، در بالا بردن سطح آگاهی های مردم موثر بوده است.

هماهنگی میان سازمان های مربوطه
هماهنگی سازمان های مرتبط، در رونق امر گردشگری موثر است. وجود مراکز مختلف تصمیم گیری در صنعت گردشگری باعث می شود تا مسئولان نتوانند تصمیم منسجمی برای صنعت گردشگری بگیرند. بنابراین ضروری است میان همه ارگان های کشور که در جهت رشد این فعالیت اقتصادی دخیل هستند هماهنگی بیشتر و بهتری انجام پذیرد.
مناسب بودن راه های ارتباطی
مناسب بودن راه های ارتباطی در جهت گسترش سیر و سفر و حمل ونقل، تاثیر بسیار مثبتی بر توسعه و رشد گردشگری مذهبی می گذارد.
شناخت انگیزه و اعتقادات گردشگر
یکی از مهم ترین وجوه تمایز میان افراد حاضر در مکان های مقدس انگیزه آن هاست. انگیزه عامل بسیار مهمی است که افراد را به عمل متعهد می کند. در واقع مذهب انگیزه اولیه برای سفر به مکان های مقدس است و گردشگری مذهبی با توجه به انگیزه خود، توجهی به زیبایی بنای نوساز یا مخروبه بودن آن ندارد و انگیزه ای که در ذهن اینگونه گردشگران وجود دارد تا حدی جانفشانی و فداکاری نسبت به این گونه اماکن پیش می رود.

منابع اینترنتی
امروزه اینترنت به عنوان یکی از اصلی ترین منابع اطلاع رسانی و آشنا سازی مردم با اماکن مختلف است. اینترنت توانسته در عرض کمتر از پانزده سال به عنوان جایگزینی مناسب و حتی برتر از روزنامه، مجله، کتاب و یا حتی هر رسانه دیگری جای خود را باز نماید. مسائلی چون آشنایی با اماکن مورد نظر برای بازدید، رزرو هتل، خرید بلیط هواپیما و حتی گشت و گذار در فضای مجازی آن مکان و یا ایجاد وبلاگ های برای یک مکان گردشگری هم اکنون همگی از طریق اینترنت با هزینه کم امکان پذیر است.
6- ارائه اطلاعات دقیق
اطلاعات مدون، جامع و دقیق برای گردشگران باید وجود داشته باشد تا ایشان را از بدو ورود به شهر به مکان های زیارتی و سیاحتی هدایت کند این گونه راهنما ها می توانند اطلاعاتی پیرامون تاریخچه شهر، مکان های زیارتی سیاحتی و خرید، چگرونگی استفاده از امکانات اقامتی و رستوران ها، زمان های مناسب برای زیارت، چگونگی تردد در شهر با وسایط نقلیه درون شهری در اختیار مسافران قرار دهند تا احساس نشاط بیشتری در میان گردشگران یا زائران بر پایه برنامه ریزی دقیق به وجود آید. در دسترس بودن اطلاعات بسیار دقیق و توصیف شده، اشتیاق زائران یا مسافران، مانع از سردرگمی ایشان می شود، هم چنین سبب کاهش ازدحام و شلوغی معابر و مکان های زیارتی و سیاحتی می گردد؛ بنابراین لزوم نگارش سفرنامه های زیارتی سیاحتی، کتابچه های راهنمای سفر، طراحی سایت های آگاهی دهنده و اطلاعات رایانه ای، طراحی خدمات الکترونیکی، معرفی مکان های اقامتی و محل تهیه بیلیت سفر توسط افراد زبده در ایجاد جاذبه های سفرهای زیارتی و سیاحتی بسیار مهم است.
7- تحقیقات گردشگری
تحقیقات گردشگری می تواند به عنوان پلی بین پژوهشگران و مشتاقان به اماکن مذهبی باشد. یک پژوهشگر با انتخاب یک نمونه موردی شروع به تشریح موقعیت مکانی، نوع گردشگران، جاذبه های گردشگری منطقه و سایر موارد می نماید. این تحقیق در بعضی موارد ماه ها و یا حتی سال ها طول می کشد. ولی در نهایت پژوهشگر نتایج تحقیقات خود را به صورت مقاله در سمینار های مربوط به گردشگری ارائه می نماید که می تواند راهنمای خوبی برای علاقه مندان به گسترش گرشگری مذهبی باشد.
8- تأمین امنیت گردشگران
ایجاد امنیت باعث رشد و توسعه گردشگری مذهبی می شود. تلاش در جهت ایجاد امنیت داخلی و خارجی برای جلوگیری از حرکات تروریستی و روبودن گردشگران، موجب افزایش ورود گردشگران به کشور و رونق و توسعه جهانگردی و نیز افزایش درآمد می گردد.

9- مناسب بودن مکان و موقعیت
مکان و موقعیت یک منطقه مذهبی باید از تمامی جوانب جغرافیایی، دسترسی، شبکه ارتباطی و نظایر آن مناسب باشد؛ زیرا تمامی گردشگران تنها برای زیارت به آن منطقه سفر نمی کنند بلکه عده ای به خاطر قدمت و شناخت بناهای مذهبی مربوطه و یا به خاطر طبیعت بکر و دست نخورده آن و آب و هوای مساعد و یا شناخت سنت ها، فرهنگ و آداب و روسوم آن منطقه قصد سفر می کنند.

10- گسترش فضاها و ایجاد امکانات جانبی
کمبود مناسب و عدم امکانات رفاهی و خدماتی و نیز کمبود فضا جهت زیارت و انجام اعمال مذهبی به دلیل ازدحام جمعیت، سبب می شود که گردشگر نتواند به درستی از این فضا ها بهره مند شود، از این رو می توانیم با گسترش این فضاها و ایجاد امکانات تفریحی، خدماتی و رفاهی، حوزه گردشگری مذهبی را فعال تر کنیم (جمالی نژاد،1391: 87-89).

3-3-2- عوامل ایستایی گردشگری مذهبی

1- ضعف مدیریت تخصصی
مدیریت جامع و یکپارچه در بحث گردشگری

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه تقاضای گردشگری، صنعت گردشگری، گردشگری مذهبی، اقتصاد گردشگری Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه گردشگری زیارتی، گردشگری مذهبی، محصول گردشگری، گونه شناسی