منابع و ماخذ پایان نامه گردشگری مذهبی، کشورهای اسلامی، اماکن مذهبی، شورهای اسلامی

دانلود پایان نامه ارشد

در محیط جاذبه های گردشگری بر مبنای جنسیت، ایجاد مکان های تفریحی خانوادگی، پیاده کردن طرح های سالم سازی دریا، ایجاد استخرهای روباز ویژه بانوان، تاسیس پارک ها و فضاهای تفریحی خانوادگی و غیره اشاره کرد. لیکن فراهم ساختن زیر ساخت های لازم برای گسترش این نوع از گردشگری مستلزم وقت زیاد، برنامه ریزی صحیح، فضای کافی و مخارج هنگفتی می باشد. با توجه به پتانسیل های بالای بازار گردشگری در کشورهای اسلامی، اهمیت گردشگری در دین اسلام و مسیر روز افزون مساافرت، سرمایه گذاری در امر گردشگری حلال می تواند ضمن سودآوری رضایت خاطر گردشگران مسلمان را فراهم ساخته و به عنوان گردشگری جایگزین در کشورهای اسلامی جانشین انواع مختلف گردشگری شود ((نظری و همکاران،1391).

3- گردشگری مسیحی

گردشگری مسیحی زیر مجموعه ای از گردشگری مذهبی است. برآورد شده است که به عنوان یکی از بزرگترین شاخه های گردشگری مذهبی، هفت درصد مسیحیان جهان یعنی حدود 150 میلیون نفر هر سال به عنوان زائر مسافرت می کنند. گردشگری مسیحی به کل صنعت های مسافرت، گردشگری و مهمان یاری مسیحی اشاره دارد. در سال های اخیر این نوع گردشگری رشد یافته و نه تنها شامل مسافرت ها و زیارت های مذهبی فردی و گروهی می شود بلکه سفر های دریایی مذهبی، تفریحات، نهضت ها، راه پیمایی ها، بازدید های صومعه ای و کمپ های مسیحی و بازدید از جاذبه های گردشگری مسیحی را نیز در بر می گیرد.

4- گردشگری جنگ

تقریباُ بعد از جنگ جهانی دوم زمزمه های گردشگری جنگ بر زبان ها افتاد. ایده ای که وقتی مطرح شد، هدفی جز رونق مناطق جنگ زده و بهبود وضعیت اقتصادی این مناطق را نداشت، اما بعد از مدتی وجهه تاریخی آن قوت گرفت. گردشگری جنگ به بازدیدکنندگانش کمک می کند تا با تماشای فجایع انسانی، عواطف بشر دوستانه در آن ها بیدار شود. گردشگری جنگ با تمام بهره ای که نصیب دولت ها می کند، چیز زیادی برای گردشگران ندارد؛ اما همین شاخه گردشگری وقتی به مرزهای ایران اسلامی می رسد، رنگ و بوی دیگری می گیرد. شناخت تاریخ شهادت و ایثار، کسب معنویت و حماسه دستاوردهایی هستند که گردشگران دفاع مقدس در ایران از منطق جنگی نصیب می برند.

5- گردشگری سیاه

عبارت گردشگری سیاه یا بلا و مصیبت، نوعی از گردشگری است که در آن برخی حوادث و رخدادهای طبیعی مورد بازدید قرار می گیرد. به عنوان مثال شهر بم و آثار تاریخی و مذهبی آن پس از زلزله، در صورت سازماندهی صحیح می توانست خود به عنوان مقصدی برای گردشگری سیاه یا گردشگری مصیبت در ایران باشد.

6- گردشگری معنوی
نوع دیگری از گردشگری، گردشگری معنوی است. این نوع گردشگری در کشوری چون هند، همچنان منبع جذب بیشترین گردشگر و بالاترین درآمد ملی است. کشور هند و دیگر کشورهای نظیر آن امروزه بیش از هر زمان دیگری متوجه مذاهب و عقایدی شده اند که بستری برای گردشگری این کشور فراهم کرده است. در این نوع از گردشگری، با استفاده از مبانی ایدوئولوژیک، عرفان حتی مراقبت، زمینه برای خود سازی گردشگر و رسیدن به آرامش فراهم می شود.

7- گردشگری درمانی

گروهی از گردشگران برای درمان بیماری ها خود و یا گرفتن شفا و رفع مشکلات زندگی به اماکن مذهبی می آیند که به این قسمت گردشگری درمانی می گویند.

8- گردشگری خلاق و نوع آور

گردشگری خلاق، می تواند شکلی از گردشگری فرهنگی و مذهبی باشد که بیشتر به سفر در راستای اخذ تجربه ای صحیح و درست با رویکرد مشارکت در مراسم آیینی، هنرها، میراث یا شخصیت های ویژه یک سرزمین تاکید دارد و این امر ارتباط مستقیم با فرهنگ آن مکان را برقرار می سازد. در گردشگری خلاق و نوآور، بازدیدکنندگان فرصت لازم را برای توسعه ظرفیت های خلاق خود از طریق مشارکت فعال در دوره ها و یادگیری تجارب بکر در مقصد بدست می آورند، خلاقیت و نوآوری چنان با هم درآمیخته اندکه ارائه تعریفی مستقل از هر کدام دشوار است. در واقع خلاقیت پیدایش و تولید یک اندیشه و فکر نو بوده و نوآوری عملی ساختن آن اندیشه و فکر است و به همین دلیل این خلاقیت و نوآوری در انواع مختلف گردشگری می تواند ظهور و بروز داشته باشد. جاذبه های گردشگری می توانند پدیده های ساخت دست انسان باشند. با فکر و اندیشه خلاق و نوآور و آرایش فضایی در طبیعت و بافت های تاریخی و مذهبی می توان جاذبه های را ایجاد کرد که نه تنها رفاه، تفریح و توسعه اقتصادی را به همراه داشته باشند، بلکه در تعامل با طبیعت و نه در تقابل با آن زیبایی ها و جاذبه ها را به نحوی نمایش دهند که گردشگری را به عالم قرب و خلوت معنوی رهنمون گردند. کشورهای اسلامی بخصوص ایران می توانند با فراهم نمودن شرایط ویژه جهت مشارکت مستقیم گردشکران در فعالیت های مذهبی- اسلامی، زمینه ایجاد گردشگری خلاق، همگرایی بین دولت ها و تصویر روشن از فرهنگ اسلامی را مهیا نمایند (جمالی نژاد،1391: 81-83).

6-2-2- ویژگی های سفر های مذهبی

سفرهای مذهبی نیز همچون سایر سفر ها دارای ویژگی های می باشند که در زیر به چند مورد از آنها اشاره می کنیم:
گردشگری مذهبی دارای اثرات زیست محیطی، فرهنگی- اجتماعی کمتری نسبت به سایر گونه های گردشگری است که شاید بخشی از این ویژگی ها به دلیل آموزه های مکاتب، ادیان و مذاهب زائران باشد و اینکه اغلب زائران افرادی آرام، اهل صلح و مطیع قانون هستند.
فصلی بودن سفر های مذهبی و اینکه بسیاری از این گونه سفرها تنها در فصل خاصی صورت می گیرد.
افرادی که دست به اینگونه سفرها می زنند به دلیل اینکه بیشتر در جستجوی معنویات می باشند زیاد تنوع طلب نبوده و اکثر بدنبال سادگی هستند.
تمامی افراد از هر طبقه اجتماعی می توانند دست به اینگونه سفرها بزنند. به عبارتی دیگر این گونه سفر ها مختص طبقه خاصی از اجتماع نیست. تا جای که در بسیاری از کشورهای در حال توسعه که گردشگری در مراحل ابتدای خود به سر می برد، برای بسیار ی از طبقات اجتماعی،گردشگری مذهبی تنها فرصت سفر بحساب می آید. همچنین این وضعیت در جوامع متوسط و میانی که طبقات متوسط آن از نظر مالی و از نظر اجتماعی توانایی سفرهای طولانی را ندارند بیشتر به چشم می خورد و وقت آزاد آنها اکثرا به وسیله بازدید از اماکن مذهبی و زیارتی پر می شود.
اکثر سفر های مذهبی و زیارتی به صورت گروهی و جمعی و به صورت سازمان دهی شده صورت می گیرند.
برخی از سفرهای مذهبی از لحاظ اجرای فرامین مربوط به آن دین و یا مذهب، حالت اجباری و یا تاکیدی به خود می گیرند که به ناچار تمامی افراد مومن به آن دین یا مذهب مجبور به اجرای آن سفر دسته کم برای یک بارمی گردند (دقیقا نظیر آنچه در دین اسلام مبنی بر زیارت خانه خدا که بر تمامی مسلمانان واجب است وجود دادد).
مراکز مذهبی و زیارتی مکان های را برای دیدار وارتباط مردم از فرهنگ ها و مناطق مختلف فراهم می کنند.
تولید و فروش صنایع دستی قدیمی، طرح ها و تولیدات باستانی مناطق مختلف در مراکز مذهبی و زیارتی گردشگری مذهبی دارای جنبه های سیاسی نیز هست بطوریکه بسیاری از اماکن مذهبی متعاقباُ اماکن ملی نیز به شمار می آیند و بسیاری از اماکن مذهبی برای برپایی جشن های ملی مورد استفاده قرار می گیرند (نظری و همکاران،1391).

7-2-2- جایگاه زیارت در گردشگری مذهبی

گردشگری مذهبی بیشتر در سه شکل وجود دارد: زیارت گروهی یا فردی مراکز مقدس؛ گردهمایی های کوچک و بزرگ در مناسبت های مذهبی و سالگردها، و بازدید از مکان های مذهبی. سفرهای زیارتی در بین مسلمانان از اهمیت فراوانی در مقایسه با سایر مذاهب برخوردار است. این نوع از گردشگری یکی از شاخه های گردشگری پایدار می باشد و رقم قابل توجهی را در کشور ایران از لحاظ جذب گردشگر به خود اختصاص داده است. نزدیک به 30 درصد گردشگران داخلی و 10 درصد گردشگران خارجی را گردشگران مذهبی تشکیل می دهند و این موضوع و قابلیت های فراوان ایران در زمینه گردشگری مذهبی نوید دهنده آن است که در صورت برنامه ریزی صحیح می توان نسبت های فوق را در ایرن افزایش داد.

9-2-2- جایگاه گردشگری مذهبی و زیارتی نزد شیعیان

یکی از مهم ترین عوامل و انگیزه های مسافرت انسان ها، باور های مذهبی و احساسات دینی آن ها بوده است به طوری که اهل هر دین و مکتب از ابتدای تاریخ به زیارت و دیدن مکان هایی که برای خودشان مقدس بوده می رفته و به زیارت می پرداخته اند. در این میان مسلمانان شیعه مذهب نیز مقوله گردشگری مذهبی و زیارت اماکن مقدس را باور دارند. شیعیان به عنوان دومین گروه بزرگ مذهبی در جهان اسلام محسوب می شوند که در یک محدوده جغرافیایی خاص از خاورمیانه پراکنده شده اند و ایران به عنوان قلب تشیع بر شیعیان منطقه خاورمیانه و پیرامون آن تأثیر بسیاری می گذارند.
امام رضا(ع) در حدیثی فرموده است: ” برای هر امامی بر گردن شیعیان و هوادارانش پیمانی است و از جمله وفای به این پیمان، زیارت قبور آنان است. پس هر کس از روی رغبت، آنان را زیارت کند امامان در روز قیامت شفیع او خواهند بود”.
تاثیر تشیع در زیارت آستانه های مقدس ائمه(ع) و امام زادگان به ویژه امام زادگانی که صاحب زیارت نامه و شجرنامه هستند، آشکار است، به طوری که احترام به این امام زادگان از نظر مسلمانان شیعه مذهب لازم است. در این میان توسل به انبیاء، اولیاء و فرزندان آن ها در باور شیعیان جایگاه ویژه ای دارد. به گونه ای که شیعیان، به ائمه معصوم(ع) و فرزندان پاک آن ها، به عنوان وسیله ای برای تقرب به خداوند و شفیع قرار دادن آنان، اعتقاد دارند. مهم ترین اماکن زیارتی و مقدس شیعیان عبارتند از: مکه، مدینه، نجف، کربلا، کاظمین، سامرا، مشهد، قم و دمشق.
در ایران از دیرباز به سبب علاقه خاصی که به خاندان اهل بیت(ع) وجود داشته و نیز به دلیل هجرت بسیاری از امام زادگان و سادات به کشورمان، اماکن متبرکه متعددی در گوشه و کنار این مرز و بوم پدید آمده است و این امر به گونه ای قابلیت ایجاد مراکز و قطب های گردشگری مذهبی را در ایران فراهم نموده است. عشق و علاقه ایرانیان به خاندان نبوت همراه با فرهنگ و هنر خلاق و بارور ایرانی موجب شده که بر مزار پیشوایان دینی و امام زادگان، بناها و زیارتگاه هایی در کمال زیبایی و شکوه ساخته شود. این زیارتگاه ها در گوشه و کنار ایران اسلامی و در شهر های کوچک و بزرگ بنا شده و محل تجمع و عبادت حاجت مندان و دل خستگانی است که برای شفای آلام روحی و جسمی خود به دامان پیشوان مذهبی چنگ می زنند و از تربت پاک آنان یاری می جویند. بنابر این گردشگری زیارتی یکی از فعال ترین بخش های گردشگری در ایران محسوب می شود و این امر سبب جذب گردشگران مذهبی از گوشه و کنار دنیا به سرزمین اسلامی مان شده است.
شهر مشهد، مدفن حضرت علی بن موسی الرضا(ع)، امام هشتم شیعیان، به عنوان بنیادی ترین جاذبه گردشگری مذهبی در ایران، سالانه گردشگران بسیاری را پذیر است.
علاوه بر وجود اماکن مقدس و زیارتی متعدد در سراسر کشورمان، وجود فرهنگ مذهبی و سنت های اجتماعی شیعه می تواند نقش قبل توجهی در توسعه گردشگری مذهبی ایفا نماید. در کشورمان عاشورا وتاسوعا حسینی یکی از نمونه های مراسم آئینی مسلمانان شیعه بوده و بیانگر فرهنگ و مذهب غنی ملت ماست که هرساله در قالب یک حرکت مردمی برگزار می شود. این مراسم قابلیت آن را داراست که به صورت یک روخداد بزرگ فرهنگی به کشورهای دیگر معرفی گردد و گردشگران مذهبی فراوانی را جذب نماید. رونق یافتن جهانگردی در میان کشورهای اسلامی و بازدید مسلمانان از دیگر جوامع مسلمان، سبب آشنا شدن با مشکلات و ویژگی های فرهنگ جوامع اسلامی و دریافتن نقاط اشتراک و اختلاف میان فرهنگ های اسلامی خواهد شد. هم چنین این امر، کمک شایانی در برقراری پیوند و اتحاد میان مسلمانان و احیای دوباره اسلام خواهد نمود. شایان ذکر است از آنجا که گردشگری مذهبی بخش عمده ای از مسافرت ها در جهان امروز را شامل می شود، مستلزم توسعه اساسی خدمات، تسهیلات و زیرساخت های جهانگردی است و می تواند منابع اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی را به همراه داشته باشد. اما در صورتی که در این زمینه به دقت برنامه ریزی و سازماندهی صورت

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه گردشگری مذهبی، شورهای اسلامی، خاورمیانه، کشورهای اسلامی Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه تقاضای گردشگری، صنعت گردشگری، گردشگری مذهبی، اقتصاد گردشگری