منابع و ماخذ پایان نامه کیفیت زندگی، توسعه شهر، تحقیق و توسعه، منابع انسانی

دانلود پایان نامه ارشد

جامه عمل ميپوشاند و پرچمدار فعاليتهاي فرهنگي و توسعهاي است. يك شهر خلاق يك شهر پويا از لحاظ يادگيري فرهنگي و بين فرهنگي است. در اين شهر، هر شهروند اطمينان خاطر به استفاده از ظرفيتهاي علمي، فني، هنري و فرهنگي خود دارد(ابراهیمی، 1387، 65).
عناصر كليدى كه براى به وجود آمدن مناطق و شهرهاى خلّاق مطرحاند شامل: شبكهاى از توليدكنندگان منطقهاى، بازار نيروى كار محلى يعنى تكنسينها و كارگران خلّاقى كه در يك منطقه استقرار دارند و میتوانند در شكلگيرى توسعه خلّاقيت در شهر و منطقه اثرگذار باشند و رقابت و همكارى بين مجموعهاى از شهرها كه بتوانند عنصر خلّاقيت را به منطقه و شهر تزريق كنند. مباحث مطرح در اين زمينه بيشتر مربوط به مناطق كلانشهرى و شهرهاى بزرگ است و هرچه قدر كه از شهرهاى بزرگتر دور میشويم، بحث مربوط به خلّاقيت، بيشتر به عناصر سنتى تا عناصر جديد ارتباط پيدا میكند.اما امروزه عناصر سنتى مانند جواهرآلات با وجود سنتى بودن، میتوانند به عنوان يك صنعت خلّاقيت آفرين تاثير خود را بر شكلگيرى شهر خلاق بگذارند(MUSTURD, 2001). همچنين از جمله ويژگیهاى عمومى هر شهر خلاق اين است كه مكانى جذاب براى كار كردن و زندگى شهروندان خود (به خصوص براى نسل جوان)، مكانى جذاب براى گردشگران (صنعت توريسم)، توانمند در شكوفايی بخشهاى مختلف اقتصادى (از راه به كارگيرى فناورى و مديريت صحيح آن) و همچنين مركز جذب بنگاههاى مختلف اقتصادى نوظهور (خوشهها و مراكز تحقيقاتى به ويژه در زمينه فناوریهاى برتر High-Tech) باشد(ابراهیمی، 1387). همچنین شهرهای خلاق باعث رونق و شکوفایی شهری می‌گردد که ‌این خود سطح مناسبات یک شهر را در پیوند با سایر شهرها در مقیاس ملی و فراملی گسترش می‌دهد. ایده شهر خلّاق مبحثی جدید و مورد توجه در حوزه مطالعات شهری و به ویژه مدیریت شهری بوده است که بر بهتر شدن محیط زندگی و ارتقای کیفیت زندگی به واسطه تفکرات نو شهروندان تأکید دارد.
اولبنبار «دبور» در سال 1967 مبحثی با عنوان «شهر تماشایی یا شهر نمایش» مطرح کرد. نظر او ظهور پیش از موعد ایدههای تلفیق فضای اقتصادی و فرهنگی در مقیاس انسانی بهویژه در موضوعاتی نظیر فضاهای مولد جدید، مجموعههای فرهنگی و به نمایش در آوردن محیطهای بصری که در مادر شهرهای اصلی سراسر جهان بسیارند(2006 ,J. SCOTT). ریچارد فلوریدا8 اولین کسی است که بحث شهرهای خلاق را مطرح نمود او اولین کتاب خود را تحت عنوان کریتیو کلس(Creative Class) در سال 2002 میلادی منتشر و پس از آن در سال 2005 میلادی کتاب دیگری را برای تقویت موضوع خود منتشر نمود(رفیعیان، 1389، 121).
نظریه سرمایه خلّاق فلوریدا بیان میدارد افراد خلاق موجب قدرتمند شدن شهر و رشد اقتصادی ناحیهای میشوند و این افراد مکانهایی را برای زندگی ترجیح میدهند که دارای ویژگیهای نظیر خلاقیت و نوآوری، متنوع و تسامح باشد.(34 ,Florida, 2005).
بنابراین شهرها برای موفقیت در جهان امروز باید افراد بسیار خلاق را جذب و حفظ کنند. شهر خلاق9 از مباحث جدید در حوزهی مطالعات شهری توسط جغرافیدانان، اقتصاددانان و جامعهشناسان در رسیدن به جامعهی دانا و توسعه دانایی محور مورد تاکید قرار گرفته شده است. در این راستا شهر به عناوین محل شکلگیری خلّاقیت دانایی، صنایع خلّاق و نوآور و اقتصاد دانایی در یک ترکیبی در نظر گرفته شده است. حال ما برای داشتن شهر خلاق نیازمند بستری مستقیم هستیم تا از طریق آن شهروندان بتوانند شهر خلاق را شکل دهند. فلسفه شهر خلّاق آن است که در هر شهری همیشه ظرفیتی بسیار بیشتر از آنچه ما در وهله اول تصور میکنیم وجود دارد. اگر بتوانیم شرایطی فراهم کنیم که مردم بتوانند براساس تخیّلات بلند پروازانه فکر، برنامهریزی و عمل کنند و فرصتهای توسعه به طور مداوم تکامل یابد میتوانیم به تحقق شهر خلاق نزدیکتر شویم(محمدی، 1389، 21-16).
حركت به سوي تحقق و ايجاد شهرهاي خلّاق راهكار اساسي براي حل اين گونه بحرانها ميباشد. در اين گونه شهرها با تأكيد بر نخبگان و متخصصين برنامهريزي شهري، مديريت شهري، شهرسازان و ساير علوم مربوطه، شهرها تبديل به مكان جذاب براي مطالعه، محل كار و حفظ نخبگان شهر ميگردد و با بهبود كيفيت دانشگاها و مراكز علمي، كيفيت كار، كيفيت زندگي، سطح تحمل و شيوه زندگي ميتوان در اين مسير حركت كرد.(95 ,Healey, 2004). همچنين با به كارگيري اين معيارها، ارتباط مستقيم بين امكانات و معيارهاي شهري در جذب سرمايههاي انساني خلّاق و سرمايههاي اجتماعي در زمينه اقتصاد شهري به وجود ميآيد به گونهاي كه با استفاده از اين سرمايههاي انساني و اجتماعي خلّاق، ميتوانيم رشد و توسعه شهري را پيشبيني كنيم(119 ,Higgins and Morgan, 2000).
فلسفه شهر خلّاق اين است كه هميشه در يك مكان پتانسيلهاي خلّاقي وجود دارد. بايد شرايط به گونهاي باشد، كه مردم فكر كنند برنامهريزي نمايند و در استفاده از فرصتهاي به وجود آمده، ابتكار عمل داشته باشند. هم چنين مردم بتوانند مسائل شهري مهار نشدني را اداره كند. اين امر ميتواند از اداره افراد بيخانمان تا ايجاد ارزش يا ترقي محيط بصري باشد. فرض شهر خلّاق بر اين است كه مردم ميتوانند شرايط فوقالعادهاي را ايجاد كنند. شهر خلّاق بايد به زيرساختهاي خلّاق نيز دسترسي داشته باشد. زيرساختهاي خلّاق محدود به مواردي چون شبكه راهها، فاضلاب، ساختمان و… نيست. بلكه، تركيبي از سختافزار و نرم افزار است. نرمافزارهاي شهر خلّاق شامل نيروي كار ماهر و انعطافپذير، متفكّران پويا، خالقان آثار و مجريان ميباشد. خلّاقيت نه تنها داشتن ايده است بلكه ظرفيّت كاربرد اين ايدهها نيز هست. شهر خلّاق، استعدادها را شناسايي، پرورش و جذب ميكند و امكان تداوم آن را نيز فراهم ميسازد(16 ,2006 ,Landry).
در واقع مفهوم شهر خلّاق را ميتوان رويكردي جايگزين براي احياي شهري و تفكري جايگزين براي نگاه به شهر دانست. به عقيده برخي ممكن است اقتصاد و به عقيده برخي ديگر رفاه اجتماعي مهم باشد. اما، بايد دانست كه نقطه كانوني شهر خلّاق فرهنگ، آموزش، جو يا فضاي خلّاقيت است. خلّاقيت در احيا و توسعه مجدد شهري بسيار مهم است. به عبارتي ديگر شهر خلّاق تغيير از توليد كارخانهاي به توليد فكري يا خلّاق و دوري از رويكرد دولت محوري به حكمروايي يا همكاري مابين دولت، شركتها و NGO هاست(60 ,2008 ,Tajudeen).
2-2-3- مولفههای شهر خلّاق
پايههاي شهر خلّاق را ميتوان در سه زمينه اقتصاد، فرهنگ و مكان در نظر گرفت. محيطهاي قابل اعتماد شهري با آزاديهاي تفريحي و فرهنگي مديريت ميشوند تا افراد خلّاق را جذب و حفظ كنند. اين نيروي كار در عوض، ثروت را در اقتصاد دانش گسترش ميدهد. شهرها براي توليد ثروت، بايد محيطهاي شهري قوي از نظر فرهنگي از طريق برنامههاي بهتر كه بين مكان، اقتصاد و فرهنگ يكپارچگي، ايجاد نمايد، بسازند. شهرها به عنوان نظامهاي فرهنگي درك ميشوند، كه توسط ميراث انساني و طبيعي شكل گرفتهاند و محصول ارزشها و عقايد شهروندان خود است(21 ,2008 ,AuthentiCity).
ريچارد فلوريدا مؤلّفههاي اصلي خلّاقيت شهري را شامل سه مؤلّفه ميداند كه به وسيله آن ميتوان گفت يك شهر تا چه حد خلّاق است. اين سه مؤلّفه عبارتند از استعداد، فناوري و بردباري. در بين سه زمينه خود فلوريدا براي بردباري اهميّت بيشتري قائل است. در واقع يكي از چالش هاي شهر خلّاق ساخت يك اجتماع جذّاب براي مردم است. مكاني كه به مانند بستري خلّاق باشد و همه سطوح كار و تفريح را دارا باشد. درواقع محيطي پيشبيني شده كه قابليت و بردباري پذيرش تنوع را داشته باشد و هم چنين تسهيلات و انتخابهاي شيوه زندگي متنوعي كه مردم ميخواهند را نيز ايجاد نمايد(33 ,2008 ,Cotter). ساساكي10 نيز عناصر ضروري براي ظهور شهر خلّاق را در شش دسته طبقهبندي كرده است.
اول: درگيري تمامي ساكنين شهر چه دانشمندان، هنرمندان و چه شهروندان عادي در امور و فعاليّتهاي خلّاقانه؛
دوم: هنرمندانه بودن زندگي شهروندان: كه لازمه اين كار دسترسي به درآمد، اوقات فراغت كافي، قيمت معقول كالا و خدمات با كيفيت است.
سوم: حمايت فعاليّت هاي خلّاق هنري و علمي شهر توسط دانشگاهها، مدارس فني، مؤسسات تحقيقاتي، تئاترها، كتابخانه ها و مؤسسات فرهنگي؛
چهارم: داشتن يك سياست محيطي جهت حفظ ميراث تاريخي و زيست محيطي؛
پنجم: وجود پايه اقتصادي متوازن در شهر به منظور حمايت از منطقه خلّاق و پايدار؛
ششم: در مديريتهاي عمومي، شهر خلّاق متشكل از سياستهاي شهري يكپارچه خلّاق، سياست فرهنگي يكپارچه با سياست صنعتي و سياست محيطي تحت مديريت دموكراتيك مالي عمومي است(80 ,2008 , sasaki).
2-2-4- شاخصهای ارزیابی شهر خلّاق
شاخص خلّاقیت میتواند نشان دهد که آیا جامعه به گونهای فعال مردم را تشویق میکند تا به شیوهای خلّاق و نوآورانه ابراز وجود کنند و در جامعه مشارکت ورزند؟ خلّاقیت به شکلی گسترده، میتواند به عنوان “ظهور چیزی متعالی و مناسب از منظر یک شخص، گروه یا جامعه” تعریف شود(33 ,2006 ,sawyer).
شاخص خلّاقیت اروپایی(یورو): تحلیل پیشرفتهای از چارچوب تحلیل خیزش طبقه خلّاق و مقایسه آن در 14 کشور اروپایی شامل، کشورهای اسکاندیناوی و نروژ و ایلات متحده بود. در این شاخص بررسی بحث کلیدی رقابت کشورها در توانایی جذب و نگهداری و توسعه افراد خلّاق بوده است(رضائیان و همکاران، 1391، 112).

جدول2-1: شاخصهای خلّاقیت اروپایی
معیارها
شاخص
جمع رتبه افراد مستعد، فناوری و تلرانس تقسیم بر حداکثر رتبه ممکن
شاخص خلّاقیت یورو
طبقه خلّاق: سنجش شاغلین خلّاق
شاخص سرمایه انسانی: اندازهگیری درصد افراد بین 64-24 با مدرک لیسانس و بالاتر
شاخص استعداد علمی: اندازهگیری تعداد تحقیق علوم و مهندس در بین 10000 کارگر
شاخص استعداد یورو
شاخص نوآوری: سنجش تعداد اختراع ثبت شده به هر میلیون نفر
شاخص فناوری بالا: سنجش تعداد اختراع ثبت شده به درهای تک به نسبت هر میلیون نفر
شاخص R&D: سنجش هزینههای تحقیق و توسعه به عنوان بخشی از تولید ناخالص داخلی(GDP)
شاخص فناوری یورو
شاخص نگرش: سنجش نگرش با اقلیتها
شاخص ارزش: سنجش ارزشها و نگرشها که پوشش دهنده زمینههای مختلف نظام کشوراست
ابزار وجود: سنجش نگرش به ابزار وجود، کیفیت زندگی، دموکراسی، وقف، فراغت، تفریحات، سرگرمی و فرهنگ
شاخص تسامح یورو
منبع: رضائیان و همکاران، 1391، 113.
همچنین ریچارد فلویدا در انجام تحقیقات خود در امریکا، برای تشکیل شهر خلّاق شاخصهای را به کاربرده است که این شاخصها در جدول شماره 2-2 قابل مشاهده است.
جدول2-2: شاخصها و زمينههاي خلّاقيت در شهرها از ديد فلوريدا
زمینه
شاخص
استعداد(Talent)
طبقه خلّاق(Creative Class)

منابع انسانی(Human Capital)

استخدام استعدادها در دانش و فناوری(Talent employed in science and techonology)
فناوری(Technology)
شاخص نوآوری(Immovation Index)

شاخص فناوری بالا(High Technology Index)
بردباری(Tolerance)
شاخص هنر دوستی(Bohemian Index)

شاخص دیگ ذوب(Melt Pot Index)
منبع: (سعید حسینآبادی، 1392، 9).
بحث اساسي فلوريدا اين است كه سطوح خلّاقيت و نوآوري با باز بودن و بردباري محيطي كه افراد خلّاق در آن كار ميكنند، در ارتباط است. بنابراين، كنار هم قرار دادن ميزان تنوّع جمعّيتي با ستاندههاي خلّاق مثل تعداد اختراعات ثبت شده يك نرخ كلّي از شهر خلّاق فراهم ميآورد. جنبه مهم اين شاخصها ايجاد پيوند بين فعاليت صنعتي و كيفيت مكان است(5 ,2004 ,Brecknock).
2-2-5- ارکان اصلی شهر خلّاق
مردم، بنگاههاى اقتصادى، فضاها، پيوندها و چشمانداز 5 ركن اصلى شهرهاى خلّاق مى باشند كه توجه به اين اركان براى ايجاد و توسعه شهرهاى خلّاق در آينده حياتى است(محمدی، مجیدفر، 1389).
2-2-5-1- مردم
در شهرهاى خلّاق بايد شرايط و فعاليتهايى مدنظر قرار گيرند كه به ظهور هنرمندان آينده منجر شوند، به موفقيت كاركنان خلّاق در كليه بخشهاى اقتصادى بيانجامند، باعث شوند مصرفكنندگان خواهان كالاهاى فرهنگى باشند و محيطى جذاب براى افراد خلاق ايجاد شود. آموزش عمومى قوى

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه فضاهای عمومی، کیفیت زندگی، سرمایه انسانی، شهر اصفهان Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه زیرساختها، مسائل شهری، نیروی کار، علم و تکنولوژی