منابع و ماخذ پایان نامه کودک و نوجوان، شیوه زندگی، تغییر رفتار، کودکان و نوجوان

دانلود پایان نامه ارشد

پس چرا در انجام آن سستی نشان دهیم! ( حسام،975؛ کنزالعمال، ج 16: 444)
از منظر فرهنگ وحیانی اسلام نیز بهره گرفتن از منطق و استدلال عقلانی امری مطلوب است. خداوند متعال در آیات بسیاری برای بیداری و آگاهی دادن به مردم غفلت زده از عقل و اندیشه آنان بهره می‌گیرد. تفکر، تدبّر، تعقّل ازجمله اصطلاحات قرآنی است که بارها در این کتاب آسمانی بعد از گوشزد کردن خطای گنه کاران به آنان یادآوری می‌شود. خداوند در سوره ملک از زبان گنه کارانی که به جهنم و هلاکت کشیده شده‌اند می فرماید: «و قالوا لو کنّا نسمع او نعقل ما کنّا فی اصحاب الصّعیر؛( مناقب آل ابى طالب ، ج 2: 21) می گویند: اگر ما سخن حق را می شنیدیم و یا اینکه می اندیشیدیم در میان اهل جهنم نبودیم. بنابراین متوجه کردن نوجوان خطاکار به تفکر و اندیشه در مورد عواقب اشتباه، می‌تواند در تغییر رفتار او تأثیر داشته باشد.
4-5-4 تنبیه متناسب
تنبیه به معنای آگاه کردن است و هدف مربی از آن در برنامه‌های تربیتی، آگاه کردن فرد بر خطای خویشتن بوده و راه اصلاح آن را در فرا روی وی قرار دادن است. در مواردی که پند و موعظه و آگاهی دادن به ضررهای لغزشها و سایر شیوه ها بی تأثیر باشد. می‌توان به‌عنوان آخرین شیوه برای تغییر رفتار از تنبیه مناسب با رعایت مراتب آن استفاده کرد. مرحله اول تنبیه توبیخ و تهدید است، البته تهدید باید طوری باشد که کودک و نوجوان آن را جدّی تلقی کند و مربی قصد عملی کردن آن را داشته باشد و گرنه نباید از آن سخنی به میان آید. اگر تهدید و توبیخ تأثیری نداشت با بی اعتنائی و قهر و غیره از عوامل بازدارنده می‌توان او را تنبیه کرد. مردی به حضرت موسی بن جعفر (ع) از لغزش و خطای فرزندش شکایت کرده و از آن حضرت راهنمائی خواست امام به وی فرمود: فرزندت را نزن و برای تنبیه و تأدیب وی از او قهر کن ولی مواظب باش قهر تو طولانی نشود.( تعالیم آسمانی اسلام: 128) تنبیه گاهی به‌عنوان عامل بازدارنده و در مواردی هم اگر بجا صورت پذیرد اثرات سازنده در برخواهد داشت در این صورت تنبیه علاوه بر اصلاح فرد خطاکار نسبت به دیگران جنبه عبرت آموزی نیز خواهد داشت. در صورتی که تنبیهات غیر بدنی مؤثر واقع نشد لازم می‌شود کودک یا نوجوان خطاکار تنبیه بدنی شود.
در آخر این نوشتار یادآور می شویم که به همراه اعمال شیوه های صحیح تربیتی و اصلاحی از نقش ارزنده دعا نباید غفلت ورزید چرا که در خواست اصلاح و راهنمائی برای کودکان و نوجوان از درگاه حق تعالی آثار و برکات فراوانی در زندگی آنان دارد. امام سجاد(ع) در دعای 25 صحیفه سجادیه برای تربیت صحیح و اصلاح رفتار فرزندان خویش اینگونه دعا می‌کند: اللّهم و منّ علیّ ببقاء ولدی و باصلاحهم لی و بامتاعی بهم؛ خدایا با بقای فرزندانم و اصلاح آنان و برخورداری من از آنان بر من منت بگذار. «و اجعلهم ابراراً اتقیاءً بصراء سامعین مطیعین لک ولا ولیائک محبّین منا صحین ولجمیع اعدائک معاندین و مبغضین، آمین؛ آنان را از نیکوکاران، پارسایان، تیزبینان، شنوای سخن حق و اطاعت کنندگان از خودت قرار ده و برای اولیای خودت عاشقان خیرخواه و از برای تمام دشمنانت آنان را ستیزه جو و کینه ورز گردان، خدایا دعایم را بپذیر.
4-6 نقد و بررسی داستان‌ها ی دینی در آیینه ادبیات کودک و نوجوان
داستان و داستان‌گویی بهترین ابزار و کاربردی‌ترین وسیله برای تربیت کودکان و نوجوانان است .فرهنگ رضوی در ابعاد شخصیتی و شیوه زندگی امام هشتم و اهل‌بیت (ع)اصحاب و یاران ایشان نهفته است؛ کلام و شیوه زندگی حضرت امام رضا (ع) و اهل‌بیت، سبک زندگی اسلامی با تکیه بر سیره رضوی، نشاط و شادابی و سلامت زندگی،آشنایی با مهارت‌های زندگی با بهره‌گیری از آداب و احکام اسلامی،تقویت فضایل دینی و اخلاقی موضوعاتی هستند که در آیینه ادبیات کودک و نوجوان نیازمند توجه ویژه است.
4-7 آثار داستان‌های تاریخی و مذهبی در ذهن کودکان
داستان‌های تاریخی به کودکان کمک می کنند تا مفهوم بعد زمان را بهتر درک کنند . آنچه از ماجرا ها ، آدم ها ، رسوم ، سنت ها ، نحوه ی معیشت ، زیست ، جنگ ها ، غم ها ، شادی ها، بیم ها و امیدهای انسان‌های گذشته در تاریخ می آید ، به کودک و نوجوان کمک می‌کند تا با تاریخ گذشته زندگی انسان‌ها و مردم کشورش ، نحوه ی زیست مردمان گذشته و تفاوت زندگی امروز خود با آنان ، بهتر آشنا شود و دریابد که انسان در طول تاریخ دراز زندگی خود ، چه رنج ها برده و چه تلاش ها کرده تا توانسته است زندگی خود را به سطح امروز ی آن برساند و پی خواهد برد که راحت و آسایش امروز او حاصل تلاش و رنج مستمر و بی وقفه نسل های بسیار، در طی قرون متمادی است . در نتیجه ، قدرواقعی زندگی کنونی خود را بهتر درک خواهد کرد و متقابلا خواهد کوشید تا در این حرکت بی سکون زندگی و جریان پیوسته کار و تلاش ، او نیز سهم شایسته خود را بر عهده گیرد و این کاروان عظیم را گامی به جلوتر براند .( داودی ،1386: 106) بنابراین می‌توان عنوان کرد که داستان‌های قرآنی باعث می‌شود کودک به مقایسه بین زندگی خود و شخصیت های داستان بپردازد و با نکات عبرت آموز ، تذکرها ، تبشیرها و انذارهای موجود در قصه، به اصلاح رفتار خود بپردازد .

فصل پنجم
یافته‌های پژوهش و نتیجه‌گیری

5-1 مضمون داستان‌های کتاب داستان راستان شهید مطهری
کتاب داستان راستان اثر ماندگار استاد شهید مرتضی مطهری است که شامل 125 داستان و در دو جلد تدوین گردیده است. داستان‌های این کتاب درباره سیره و روش زندگی پیامبر و امامان معصوم (ع) و همچنین یاران و اصحاب اهل‌بیت و تعدادی از اشخاص و علمای مشهور تاریخی و مذهبی است.
در این فصل ضمن بررسی کتاب داستان راستان شهید مطهری موضوع و مضمون این داستان‌ها و هم‌چنین میزان درصد پرداخته شده به این مضامین در ذیل عنوان می‌گردد.
5-1-1 در اهمیت و فضیلت علم و دانش :4/2 درصد)
آیات قرآنی درباره عظمت علم بسیار است . برای نمونه:
“هَل یستوی الذین یعلمون والذین لا یعلمون انما یتذکر اولوا الالباب” (زمر / 9)
“بگو آیا آن‌ها که می دانند و آن‌ها که نمی دانند یکسانند؟ هرگز! ولی تنها کسانی متذکر می شوند که دارای خرد باشند”.
این جمله قرآنی، استفهام انکاری است که جزء شعائر اساسی اسلام می‌باشد. بیانگر بزرگی و عظمت امقام علم و علما بر جاهلان و نادانان است.(حراتی،1380) هر چند که “علم” در این آیه بصورت مطلق آمده ولی بر حسب قراین منظور علم بخدا می‌باشد، زیرا این علم انسان را به کمال می‌رساند.(کاشانی،1382)
سخنان گهربار پیامبر اسلام (ص)درباره علم و اهمیت به آن بسیار نقل شده است. ازجمله آن‌ها برای نمونه به سه مورد اشاره می‌شود:
1- “طلب العلم فریضةٌ علی کل مسلم ألا انّ الله یحبُّ بغاة العِلم”: طلب دانش بر هر مسلمانی واجب است، آگاه باشید براستی خدا دانشجویان را دوست می‌دارد.(کلینی،1370)
نکته قابل ذکر در این روایت، واجب بودن علم می‌باشد که اهمیت و فضیلت علم را چه برای زن و مرد، تذکر می‌دهد.
اما منزلت وجایگاه علم در نزد دیگر بزرگان اسلام به اینگونه بیان شده که حضرت علی رضی الله عنه خطاب به کمیل بن زیاد می فرماید:
(ای کمیل! بدان که: علم نگهبان توست و تو نگبهان مال و ثروت، علم حاکم و داور است و دارایی محکوم و مورد قضاوت قرار می‌گیرد، خرج و هزینه نمودن از مقدار ثروت می کاهد، اما انفاق و دادن علم به دیگران آن را بیشتر و خالص تر می گرداند).
امام ابن القیم جوزیه این سخنان سنجیدۀ حضرت علی کرّم الله وجهه را که درواقع گلی بر گرفته از گلستان نبوّت می‌باشد، در در حدیثی مشهور که از معاذ در مورد فضیلت علم ابن عبدالبرّ آن را روایت می‌نماید چنین آمده است:
(علم را بیاموزید! زیرا فراگیری آن خداگرایی، و کسب آن عبادت، و مدارسه اش ذکر وتسبیح، و تحقیق و بررسیش جهاد، و یکی دیگر از فضایل آموزش آن صدقه، وبخشش از آن موجب نزدیک شدن به خداوند می‌شود). علم بر اساس آنچه در احادیث به اثبات رسیده، برتری و فضل آن بر عبادت ومقدم بودن عالمان برعابدان است. در حدیث مشهور ابودرداء آمده است که: (فضل و برتری عالم بر عابد، مانند برتری ماه شب چهارده بر دیگر ستارگان است.«رواه احمد واصحاب السنن».
و در روایتی که ابو امامه نقل می‌نماید آمده است: (فضلیت عالم بر عابد مانند فضیلت من بر پایین ترین شماست). (صحیح الجامع الصغیر، (۴۲۱۳))
5-1-1-1 ابواسحق صابی (داستان شماره70)
ابواسحاق صابی مردی فاضل و نویسنده ، ادیب و شاعر بود وباسید شریف رضی که نابغه فضل و ادب بود ،دولت و ورفیق بودند – ابواسحاق دارای کیش ( صابی ) بود که به اصل ( توحید ) ایمان دارند ولی به اصل ( نبوت ) معتقد نیستند –
بعد از فوتش سید رضی قصیده ای عالی در مرثیه ی وی سرود – بعضی از کوته نظران سید را مورد ملامت و شهامت قرار دادند که کسی که مثل تو ذریه پیغمبر است شایسته نبود که مردی صانی مذهب را که منکر شرایع و ادیان بود مرثیه بگوید و از مردن او اظهار تاسف کند – سید گفت : من به خاطر علم و فضلش او را مرثیه گفتم – در حقیقت علم و فضیلت را مرثیه گفته ام .
5-1-1-2 محضر عالم (داستان شماره 117)
شخصی از انصار از رسول اکرم پرسید. مراسم تدفین یک شخص و مجلس علمی برپا می‌شود شرکت در کدام‌یک ضرورت است؟
پیامبر جواب داد اگر افراد دیگری می باشند که همراه جنازه بروند شرکت در علم واجب تر است. شرکت در یک مجلس علم از هزار عیادت بیمار، هزار شب عبادت، هزار روزه روزه دار، هزار درهم تصدق و هزار حج غیر واجب و هزار جهاد غیر واجب بهتر است.
5-1-2 توصیه به حفظ کرامت و عزت نفس خود و دیگران : 6/1 درصد
شرافت و کرامت انسان به این است که خود و خدایش را بشناسد و بداند هدف از خلقت چیست و آفت ها و موانع سر راه تکامل کدامند و با سعی و تلاش فکری و عملی به سوی قله کمال پرواز نماید. وی در این خصوص نیاز به الگو دارد، چرا که انسان در ذات وجود خود، در جست و جوی اسوه و الگو است و الگوپذیر است، ولی او باید از این میان الگویی بیابد که به راستی صادق و حقیقی است و چنین چیزی تنها در مکتب انبیا و امامان (ع) یافت می‌شود و از نظر ما چهارده معصوم (ع) عالی ترین اسوه و راهنما و الگویند و قطعاً پیروی فکری و عملی از آن‌ها سبب رستگاری و پیروزی در دنیا و آخرت است. قرآن در مورد الگو قرار دادن پیامبر اسلام (ص)می فرماید: «لقد کان لکم فی رسول الله اسوة حسنة » قطعاً برای شما در زندگی رسول خدا (ص)سرمشق و الگوی نیکویی خواهد بود.
پیامبر اکرم (ص)پس از خود حضرت زهرا (س) حضرت علی (ع) و امامان معصوم (ع) را الگوی کامل معرفی فرموده است; اینک بر آنیم از این اقیانوس عمیق، سازنده و بالنده قطره هایی برداریم و با سیری در سیره پاک و نورانی چهارده معصوم (ع) توشه هایی جمع کنیم که عامل مهمی برای سعادت ما در دنیا و آخرت است و نظر به این که امسال سال عزت و افتخار حسینی است، سخن را با تشریح همین خصلت آغاز می نماییم ; امید است بهره کافی و شافی ببریم.
در اسلام به عواملی که موجب عزت و کرامت و شرافت می‌شود، دستور داده شده و از هرگونه عواملی که باعث ذلت و زبونی می‌شود، نهی شدیدی شده است; مثلاً در قرآن می خوانیم «ولکن یجعل الله للکافرین علی المؤمنین سبیلا» خداوند هرگز برای کافران نسبت به مؤمنان راه تسلطی قرار نداده است. (9) فقها و محققان اسلام همواره در طول تاریخ، برای نفی سلطه بیگانگان، و کسب عزت اسلامی، به این آیه استدلال کرده و می کنند.
این آیه در ضمن این که به مسلمانان، امید می بخشد و آن‌ها را دعوت به مبارزه با سلطه پذیری در برابر بیگانگان می‌کند، با بیانی هشدار دهنده و قاطع، مسلمانان را به حفظ عزت و استقلال خود فرا می خواند.
5-1-2-1 در رکاب خلیفه (داستان شماره 9)
هنگامی که امام علی (ع) وارد شهر انبار که مردمش ایرانی بودند شد مردم به سبب علاقه و حب زیادی که به خلیفه محبوبشان داشتند در جلو مرکب امام شروع به دویدن کردند. امام علت این کار آن‌ها را جویا شد و آن‌ها گفتند این سنت و یک نوع احترام و ادبی هست که ما نسبت به امرا و افراد مورد احترام

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه کودکان و نوجوان، کودکان و نوجوانان، احساس حقارت، آیات قرآن Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه بیت‌المال، امام علی (ع)، امر به معروف، نهی از منکر