منابع و ماخذ پایان نامه وزارت خارجه

دانلود پایان نامه ارشد

روسيه و ايران گرديد. بنابراين بار ديگر مسأله استقرار سامانههاي موشکي ناتو در خاک ترکيه به عامل تنش و سردي روابط ميان ايران و ترکيه تبديل شد.
اعتراضات ايران، در اين مرحله کمي شديدتر بوده و موجب شد تا ماهيت واقعي سياستهاي ترکيه براي مسئولين ايراني مشخص گردد.
مسئولان ايراني و به خصوص مسئولين نظامي ايران مانند سردار سرلشکر رحيمصفوي مشاور عالي فرمانده کل قوا، سردار وحيدي وزير دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، سردار سرلشکر فيروزآبادي رئيس ستاد کل نيروهاي مسلح ايران به صراحت استقرار موشکهاي پاتريوت در ترکيه را محکوم کرده و آنرا در خدمت اسرائيل و امريکا دانستند. سردار صفوي ضمن اشاره به بازيچه بودن ترکيه در حوادث سوريه گفتهاند {امريکا با تحريک کردن ترکيه، ناامني را در منطقه گسترش ميدهد}. سرلشکر فيروزآبادي در سخناني در جمع فرماندهان عاليرتبه نظامي در دانشگاه عالي دفاع ملي116، ميگويند {ما دوست ترکيه هستيم و براي ترکيه امنيت مي‌خواهيم نه اينکه از طريق سوريه به ترکيه حمله شود که بخواهند در آنجا پاتريوت بچينند، ولي مي‌بينيم پاتريوت‌ها،‌ خط دفاعي براي صهيونيست‌ها و نگراني از موشک‌هاي ايران و نگراني از حضور روسيه براي دفاع از سوريه است}. سردار وحيدي نيز در مصاحبه در اين مورد مي گويند {نصب موشکهاي پاتريوت در ترکيه، هيچ نقشي در امنيتزايي ترکيه ندارد و اين به ضرر کشور ترکيه است} (خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) 25 آذر 1391 و 2 دي 1391).
اقدام ترکيه در استقرار موشکهاي پاتريوت در خاک خود تحت نظر و کنترل ناتو و مخالفتهاي ايرانيان با اين اقدام ترکيه، موجب تيرگي روابط دو کشور گرديد به حدي که حتي لغو سفر از پيش تعيين شده احمدينژاد براي شرکت در گراميداشت مولانا در قونيه ترکيه در اواخر سال 2012 (آذرماه 1391شمسي) را به همين خاطر و اعتراض شديد ايران به استقرار سامانه موشکي پاتريوت در ترکيه دانستهاند، هر چند هر دو طرف به اين تنش و تيرگي اعتراف نمي کنند (خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) 29 آذر1391).
از نکات مهم در سياستهاي نظامي ايران و ترکيه طي سالهاي اخير و به خصوص بعد از برقراري تنش مستمر در روابط دو کشور را ميتوان تلاش ترکيه در تقويت بنيه نظامي خود از راه کمک گرفتن از سازمان ناتو و يا امريکا دانست. ترکيه عليرغم اينکه اعلام نموده است سياست تنش صفر با همسايگان خود را در صدر سياستهاي خود داشته و تنشزدايي در منطقه را دنبال ميکند، اما در ماههاي ابتدايي سال 2012، اعلام نمود که براي تقويت نيروي هوايي خود به دنبال خريد يکصد فروند جنگنده پيشرفته”اف 35″از امريکا تا سال 2015 است! (خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) 5 اسفند 1390).
اينچنين است که روابط ايران و ترکيه در زمينه نظامي و دفاعي، به سرحد مناقشه نيز ميرسد.

3-4-13- انرژي هستهاي ايران، کارت بازي بينالمللي براي ترکيه
يکي از مسايلي که بر روابط دو کشور طي سالهاي مورد تحقيق، تأثير فراواني داشته است مسألهي انرژي هستهاي ايران است.
دولت ترکيه در راستاي کسب پرستيژ بينالمللي خود و کسب جايگاه برتر در منطقه، مسئله انرژي هستهاي ايران را به يکي از مسايل مهم سياست خارجي خود با ايران و غرب تبديل ساخته است. ترکيه طي اين سالها ضمن دفاع از حق ايران در استفاده از انرژي صلحآميز هستهاي، به عنوان ميانجي و ميزبان مذاکرات ايران و گروه 1+5 نيز ايفاي نقش نموده است.
ترکيه و مسئولين آن معمولاً بر صلحآميز بودن برنامه هسته‌اي ايران تأکيد داشتهاند. چنانچه رجب طيب اردوغان نخست وزير ترکيه در سال 2005 به صراحت اعلام ميکند هيچ ترديدي در صلحآميز بودن اهداف برنامه هستهاي ايران، ندارم و گفتههاي ايرانيان در مورد برنامه هستهاي را واقعيت مي دانم (خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) 10 بهمن 1383).
طي سالهاي بعد نيز مسئولين ترکيه مستمراً بر صلحآميز بودن فعاليت هستهاي ايران تأکيد داشتهاند. ترکيه اولين بار در سال 2007 ميزبان مذاکرات خاوير سولانا117 رئيس سياست خارجي اتحاديه اروپا و علي لاريجاني دبير شوراي عالي امنيت ملي ايران بود. بعد از اين مذاکره بود که ترکيه تلاش نمود تا نقش ميانجي يا حداقل ميزبان مذاکرات هستهاي ايران و غرب را در اختيار خود بگيرد. مسئولان ترکيه معمولاً به حقوق ايران اشاره داشته و ضمن معرفي ايران به عنوان يک دوست براي خود، بر حل مسالمتآميز اختلافات ميان ايران و غرب تأکيد ميکردند. چنانچه اردوغان در اکتبر 2009 در مصاحبه با روزنامه گاردين118 ميگويد {شكي وجود ندارد كه او[احمدينژاد] دوست ماست. ما تاكنون روابط بسيار خوبي با يكديگر داشته‌ايم و به هيچ مشكلي بر نخورده‌ايم، ايران قبول ندارد كه به دنبال ساخت سلاح هسته‌اي است. آنها تنها مشغول كار بر انرژي هستهاي براي مقاصد صلح‌آميز هستند}. اردوغان در ادامه به کشورهاي غربي هشدار ميدهد که از اقدامات تهديدآميز بر عليه ايران خودداري کنند و ميگويد {كساني كه از ايران انتقاد مي‌كنند استدلال خود را به خوبي بيان نمي‌كنند، گاهي اوقات تهديداتي انجام مي‌گيرد. اگر هدف نابود كردن ايران است، من فكر نمي‌كنم اين كار درستي باشد. اينكه شمااز يک طرف بگوييد به دنبال صلح جهاني هستيد و از طرف ديگر چنين رويكرد تخريبي را در قبال كشوري كه بيش از ده هزار سال پيشينه‌ تاريخي دارد اتخاذ كنيد، درست نيست } (خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) 4 آبان 1388).
اردوغان همچنان به مانور در مورد برنامه هستهاي ايران پرداخته و بر اساس منافع ترکيه به دفاع از ايران مي‌پردازد. به طور مثال در آوريل 2010، در برابر تحريمهاي وضع شده از سوي امريکا و غرب، مقاومت کرده و ضمن عدم حمايت از تحريمهاي ايران، اينبار خواستار ايفاي نقش ميانجي ميان ايران و غرب شده و مي گويد {تركيه اتحادي استراتژيک با ايران از قرن هفدهم تاكنون داشته است و راه‌حل ديپلماتيک براي پايان دادن به اين مسأله (هسته‌اي) را خواستار[است]، بايد همگي با يكديگر بر روي اين مسأله كار كنند و ما به عنوان تركيه مي‌توانيم به عنوان واسطه بسيار مهم اقدام كنيم} ( خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) 25 فروردين 1389).
در ادامه روند مسألهي هستهاي ايران بود که در 17 مه 2010 برابر با 27 ارديبهشت 1389، با حضور آقايان احمدينژاد، لولا داسيلوا119 و اردوغان سران سه کشور ايران، برزيل و ترکيه در تهران، موافقنامهاي با نام موافقتنامه سه جانبه تهران به امضاي وزراي امورخارجه سه کشور رسيد تا بر اساس اين موافقتنامه، اورانيوم غني شده بيست درصد ايران جهت مبادله سوخت ايران و غرب، به صورت امانت در ترکيه نگهداري گردد. اين دوره را ميتوان نقطه اوج فعاليت ترکيه در موضوع هستهاي ايران دانست، امري که از سوي جامعه جهاني نيز مورد تأييد قرار گرفت (خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) 27 ارديبهشت 1389).
با توجه به احساس نزديکي ايران و ترکيه در امور مختلف و اعتماد طرفين به يکديگر بود که ايران در ادامه مذکرات هستهاي خود با کشورهاي 1+5، بعد از مذاکره در ژنو120، براي دور بعدي مذاکرات به استانبول121اشاره کرده و اين شهر ترکيه را به عنوان ميزبان دور بعدي مذاکرات پيشنهاد مي‌کند که مورد توافق طرفين قرار ميگيرد.
مذاکرات هستهاي دو روزه ايران و گروه 1+5 در 21 ژانويه 2011 برابر با يکم بهمن 1389 شمسي در استانبول ترکيه برگزار شد. دور بعدي اين مذاکرات نيز در 14 آوريل 2012 برابر با 26 فروردين 1391 در استانبول برگزار گرديد. برخي نشستهاي دوجانبه کارشناسان ايران و گروه 1+5 نيز در اين شهر ترکيه برگزار گرديد.

3-4-14- تنش در روابط ايران و ترکيه پيرامون مذاکرات هسته‌اي
از ماههاي ابتدايي سال 2011 بود که ايرانيان به مرور زمان نسبت به برگزاري مذاکرات هستهاي ايران و گروه 1+5 در ترکيه، تغيير موضع دادند. اين تغيير رويکرد ايران نسبت به ترکيه را بسياري از کارشناسان، ناشي از دخالت‌ها و مواضع ضد سوري مسئولان ترکيه ميدانند. تغيير موضع ايران نسبت به ترکيه چنان بود که بسياري از مسئولين و نمايندگان مجلس ايران نسبت به برگزاري دور بعدي مذاکرات در ترکيه هشدار داده و خواهان برگزاري نشست بعدي ايران و گروه 1+5 در کشور ديگري بودند، سرانجام بغداد به عنوان ميزبان دور بعدي اين مذاکرات انتخاب گرديد.
در اين زمينه سيد محمدجواد ابطحي نماينده مردم خميني شهر در مجلس هشتم شوراي اسلامي ضمن اينکه ترکيه را عامل امريکا و اسرائيل در منطقه ميداند، ميگويد {شوراي عالي امنيت ملي122 بايد در تعيين جا براي مذاكره باNPT 123 تجديد نظر[کند]}. مصطفي کواکبيان يکي از اعضاي کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس هشتم نيز ضمن تذکري در اولين جلسه علني مجلس در سال 1391 ميگويد {ما در چند روز گذشته ميزبان آقاي رجب طيب اردوغان بوديم اما ايشان بلافاصله بعد از ترک تهران، اجلاسي را در تركيه ميزباني كردند كه هيچگاه در مسير احقاق حقوق مردم سوريه نبود و اين موضوع در تضاد سياست جمهوري اسلامي ايران است، ضمن اينكه تركيه اقدام به كاهش بيست درصدي واردات نفتي خود از ايران كرده است كه اين اقدام نيز محكوم است و من از مسئولين وزارت خارجه مي‌خواهم در موضع ‌گيري‌ها و مراودات خود با تركيه، اين موضوع را مد نظر قرار دهند و دقت بيشتري داشته باشند}.
محمد کرميراد، عضو ديگر کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس نيز ضمن انتقاد صريح از موضع ترکيه و اردوغان در مسايل سوريه و بحرين، گفتند {بنابراين از دبير شوراي عالي امنيت ملي تقاضا مي‌شود به هيچ وجه با تشكيل برگزاري اجلاس 1+5 در كشور تركيه موافقت نكند}، سرکار خانم نيره اخوان عضو کميسيون قضايي و حقوقي مجلس نيز ضمن موضعگيري در اين مورد ميگويند {كشور تركيه صلاحيت ميزباني جلسات مشترک ايران و 1+5 را ندارد} (خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) 15 فروردين و 16 فروردين و 20 فروردين 1391).
به مرور زمان رابطه دو کشور پيرامون حل مسأله‌ي انرژي هستهاي ايران نيز دچار تنش شديد گرديد. البته بايد گفت که اين رابطه از اول نيز بر پايه منافع ترکيه و خودنمايي اين کشور طرح ريزي شده بود، به خصوص آنکه ناميک تان124 سفير ترکيه در واشينگتن، در آخرين روزهاي سال 2011 به صراحت از مخالفت کشورش با ايران هستهاي، پرده برداشته و ميگويد {اگر امريکا هم با ايران هستهاي کنار بيايد، ما[ترکيه] نميآييم} (سايت فارسي راديو آلمان(دويچهوله) 13/12/2011).

3-4-15- روابط سياسي، سفرها و مذاکرات دوجانبه
با وجود برخي مشکلات و تنشهاي في مابين، مسئولين دو کشور طي سالهاي مورد نظر (2012 – 2008)، سفرهاي زيادي به کشورهاي يکديگر نموده و مذاکرات دو جانبه فراواني با هم داشتهاند که چند مورد از مهمترين اين ديدارها در زير مي آيد.
سال 2008:
1 – ديدار محمود احمدينژاد با رجب طيب اردوغان در جلسه سران سازمان کنفرانس اسلامي125،اسفند 1386 در ترکيه.
2 – ديدار محمود احمدينژاد با رجب طيب اردوغان و ديگر سران دولت ترکيه پيرامون تجارت، اقتصاد و مسايل دوجانبه و منطقهاي، مرداد 1387 در ترکيه.
3 – ديدار منوچهر متکي وزير امورخارجه ايران با علي باباجان126 وزير امورخارجه ترکيه پيرامون مسايل عراق، خرداد 1387 در سوئد.
4 – ديدار منوچهر متکي با رجب طيب اردوغان و عبدالله گل پيرامون مسايل اقتصادي و انرژي، تير 1387 در ترکيه.
5 – ديدار سعيد جليلي دبير شوراي عالي امنيت ملي ايران با علي باباجان وزير امورخارجه ترکيه پيرامون بحث انرژي هستهاي ايران، تير 1387 در ترکيه.
6 – ديدار منوچهر متکي با علي باباجان پيرامون مسايل دوجانبه و حوزه قفقاز ، مهر 1387 در ترکيه .
سال 2009:
1 – ديدار رجب طيب‌اردوغان با محمود احمدينژاد و ديگر مسئولين ايراني پيرامون اقتصاد، انرژي و تجارت و …، آبان 1388 در ايران.
2 – ديدار محمود احمدينژاد با عبدالله گل و ديگر مسئولين ترکيه در اجلاس کومسک127 (کميته دائمي همکاريهاي اقتصادي و بازرگاني سازمان کنفرانس اسلامي)، آبان 1388 در ترکيه.
3 – ديدار منوچهر متکي با داوداوغلو وزير امورخارجه ترکيه در اجلاس دوستان پاکستان، شهريور 1388 در ترکيه.
4 – ديدار احمد داوداوغلو با محمود احمدينژاد، علي لاريجاني و منوچهر متکي،

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه حزب عدالت و توسعه، حزب کارگر Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه حزب عدالت و توسعه، اعتضادالسلطنه، روشنفکران