منابع و ماخذ پایان نامه نگاشت ادراکی فازی، عوامل حیاتی، عوامل حیاتی موفقیت

دانلود پایان نامه ارشد

است تا همه قوانين در نظر گرفته شوند. براي اين منظور روشهاي متعددي وجود دارند كه توضيح همه آنها در اين تحقیق نميگنجد.
4. بازگرداندن از حالت فازي: در اين مرحله مقدار فازي بدست آمده از قسمت ساخت به يك داده قابل استفاده تبديل ميشود. اين قسمت از كار اغلب پيچيده است چون مجموعه فازي نبايستي مستقيماً به داده قابل استفاده تبديل شود. از آنجا كه كنترلرهاي سيستمهاي فيزيكي به سيگنالهاي گسسته نياز دارند، اين مرحله بسيار مهم می‌باشد.
2-7-6- مجموعه‌های فازی‌
بنیاد منطق فازی بر شالوده نظریه مجموعه‌های فازی استوار است. این نظریه تعمیمی از نظریه كلاسیك مجموعه‌ها در علم ریاضیات است. در تئوری كلاسیك مجموعه‌ها، یك عنصر، یا عضو مجموعه است یا نیست. در حقیقت عضویت عناصر از یك الگوی صفر و یك یا باینری تبعیت می‌كند. اما تئوری مجموعه‌های فازی این مفهوم را بسط می‌دهد و عضویت درجه‌بندی شده را مطرح می‌كند. به این ترتیب كه یك عنصر می‌تواند تا درجاتی، و نه کاملاً، عضو یك مجموعه باشد. مثلاً این جمله كه آقای الف به اندازه هفتاد درصد عضو جامعه بزرگسالان است از دید تئوری مجموعه‌های فازی صحیح است. در این تئوری، عضویت اعضای مجموعه از طریق تابع μ_A (x) مشخص می‌شود كه x نمایانگر یك عضو مشخص و μ_A تابعی فازی است كه درجه عضویت ‌x در مجموعه مربوطه را تعیین می‌كند و مقدار آن، عددی بین صفر و یك است. لذا اگر X مجموعهای از عناصر x باشد، آنگاه مجموعه فازی A ̃ در X مجموعه زوج مرتبهای زیر است [66].
A ̃={(x,μ_A (x))|x∈X}
به بیان دیگر، μ_A (x) نگاشتی از مقادیر x به مقادیر عددی ممكن بین صفر و یك را می‌سازد. تابع μ_A (x) ممكن است مجموعه‌ای از مقادیر گسسته یا پیوسته باشد. حالت گسسته وقتی است كه μ_A (x) فقط تعدادی متناهی از مقادیر بین صفر و یك را تشكیل می‌دهد، مثلاً ممكن است شامل اعداد 3/0 و 5/0 و 7/0 و 9/0 و صفر و یك باشد. اما وقتی مجموعه مقادیر μ_A (x) پیوسته باشند، یك منحنی پیوسته از اعداد اعشاری بین صفر و یك تشكیل می‌شود. شكل(2-3) نموداری از نگاشت پیوسته مقادیر x به مقادیر ‌μ_A (x) را نشان می‌دهد. تابع‌ μ_A (x) در این نمودار می‌تواند قانون عضویت در یك مجموعه فازی فرضی را تعریف كند.

شکل(2-3): تابع عضویت فازی
2-7-7- اعداد فازی
در این پژوهش از اعداد فازی مثلثی استفاده شده است. دلیل استفاده از اعداد مثلثی محاسبات ساده و قابل فهم آن است و همچنین ثابت شده است که در مسائلی که اطلاعات آن ذهنی و نادقیق است استفاده از اعداد فازی مثلثی موثر است [68]. یک عدد فازی مثلثی مانند شکل (2-4) می‌تواند به صورت سه تایی( a^l,a^m,a^u) نمایش داده شود. تابع عضویت عدد فازی مثلثی A ̃ به صورت معادله (2-1) است:
(2-1)
μ_A ̃ (X)={█(0, xa^u )┤

نمونهای از توابع عضویت متغیرهای زبانی در شکل(2-5) آمده است.

2-8- نگاشتهاي ادراكي
نگاشتهای ادراکی برای اولین بار توسط رابرت اکسلراد24، دانشمند علوم سیاسی، در دههی 1970 پیشنهاد و به کار گرفته شد [72]. نگاشتهای ادراکی یک گراف جهتدار است که برای نشان دادن نظرات یک فرد با توجه به یک دامنهی خاص طراحی شده است و برای تجزیه و تحلیل تأثیرات گزینههای مختلف، به طور مثال سیاستها یا تصمیمات تجاری به منظور دست‌یابی به هدفهایی خاص، به کار برده میشود [59 ]. نگاشتهاي ادراکي بازنمايي ارتباطات علي ميان چند شي يا مفهوم است كه در برگيرنده نظرات خبرگان در مورد يك واقعيت ذهني است تا يك واقعيت عيني .رابرت اکسلراد از تركيبات علامت‌دار استفاده نموده و اثرات بديلهاي گوناگون مانند سياستها، تصميمات كسب و كار و غيره را بر اهداف خاص مورد تحليل قرار داده است [10]. نگاشت ادراکي حاوي 2 عنصر اصلي گره (مفهوم) و یال (ارتباط) است. گرهها، مفاهیم متغیر (مانند عدم ثبات اجتماعی، نه مثل جامعه) و یالها پیوندهای علی هستند. لذا مفاهيم تحت عنوان متغيرها و ارتباطات علي به عنوان روابط ميان متغيرها بازنمايي ميشوند. ارتباطات علي، متغيرها را به هم متصل نموده و ميتواند مثبت و يا منفي باشد [10]. مؤلفههای اصلی یک نگاشت ادراکی در شکل (2-15) نشان داده شدهاند [60].

عبارت علي زير مثالي است كه گوياي مفاهيم مطرح شده در بالاست :
“پاسخگويي به درخواست مشتريان، موجب ارتقاي كيفيت خدمات ميگردد.” متغير علت در اين عبارت، “پاسخگويي به درخواست مشتريان” ميباشد كه دارای تأثیر مثبت بر متغير معلول يعني “كيفيت خدمات” است. اگر رابطه مثبت باشد، مانند مثال فوق، كاهش يا افزايش در متغير علت دارای تأثیری هم جهت بر روي متغير معلول خواهد بود. اما اگر رابطه ميان متغيرها منفي باشد، تغيير در متغير علت دارای تأثیری با جهت معكوس خواهد بود [10]. مثالی از نمایش نموداری نگاشتهای ادراکی در شکل (2-16) ارائه شده است [60]. در این نگاشت متغیرهای X، W، Y، Z، F، به شکل گرهها و روابط سببی بین متغیرها به صورت پیکانهای جهت دار بین گره‌ها در نظر گرفته میشوند، به طوری که یک گراف علامتدار تشکیل شود. مسیر بین دو متغیر X و Y از یک نگاشت ادراکی دنبالهای از تمام گرههایی است که به وسیلهی پیکانهایی از گره X تا گره Y مرتبط هستند.

تحليل نگاشتهاي ادراکي با دست‌کاری علامتهاي مسيرهاي علي آغاز ميشود و در برگيرنده 2 قانون براي تعيين جهت مسير با هر طولي است اين قوانين عبارتند از [10] :
• قانون اول: اثر غير مستقيم يك مسير از متغير علت X به متغير معلول Y كه با (I(x,y نمايش داده ميشود، مثبت است اگر تعداد پيكانهاي داراي علامت منفي، زوج باشند. اثر غير مستقيم متغير X بر متغير Y از طريق مسير( P(xwy در شكل2 مثبت خواهد بود.
• قانون دوم: اثر كلي متغير علت X بر متغير معلول Y به صورت (T(x,y نمايش داده ميشود و حاصل جمع تمامي اثرات غيرمستقيم از متغير X به متغير Y می‌باشد. در شكل (2-16) اين اثر كلي حاصل جمع اثرات دو مسير P(xwy) و ) P(xfzy است كه با توجه به مثبت بودن اثرات هر دو مسير، اثر كلي نيز مثبت خواهد بود.
اکسلراد نمایش ماتریسی (ماتریس مجاورت) نگاشتهای ادراکی را ابداع کرد. مرکزیت ادراکی علی در نگاشتهای ادراکی را می‌توان با مؤلفههای ماتریس مجاورت تعریف کرد. به اعتقاد وی پشت هر مقاله و نطق سياسي يك نگاشت ادراکي قرار دارد [5].
2-9- نگاشتهای ادراکی فازی
با توجه به كيفي بودن حيطه نگاشتهاي ادراکي و از سوي ديگر با در نظر گرفتن توان كميسازي منطق فازي، کاسکو25 نگاشتهاي ادراکي فازي با وزنهاي فازي را معرفي ميكند [10]. بر مبناي تعريف کاسکو، این نگاشت يك نمودار گرافيكي هدايت شده با هدف نمايش روابط علت و معلولي ميان عوامل است كه رابطه ميان هر يك جفت عامل در اين مدل با عددي در بازه [1و1-] مشخص ميشود [73]. یعنی اگر قواعد نگاشتهای ادراکی، با هر عددي بين صفر و يك (يا بين منهاي يك و يك) سنجيده شوند يا از كلمات وزني، ‌مانند «كمي»، «مقداري» يا «بيشتر يا كمتر» استفاده شود، نگاشتهای ادراکی به نگاشت ادراكي فازي تبدیل میشود [74]. ايجاد يك مدل نگاشت ادراکي فازي نيازمند وروديهايي است كه از تجارب و دانش افراد خبره در موضوع مورد نظر به دست ميآيد. بنابراين در مدلهاي نگاشت ادراکي فازي تجارب انباشته شده افراد با دانش موجود در حوزهاي كه مدل براي آن ترسيم شده است يكپارچه ميشود و بر مبناي آن‌ها روابط علت و معلولي ميان عوامل تشكيل دهنده سيستم، شكل ميگيرد [75].
نگاشتهای ادراکی فازی یک روش محاسباتی نرم برای مدل کردن سیستمها است. نگاشتهاي ادراکي فازي، ساختارهای نموداری فازی برای نشان دادن استدلال علی هستند و فازی بودن آن‌ها درجات مبهمی از علیت بین مفاهیم را نشان میدهد [12]. يك نگاشت ادراکی فازي، تصويري علّي رسم ميكند. اين نگاشت، حقايق، اشياء و فرآيندها را به ارزشها، سياستها و اهداف ارتباط ميدهد. به شما اجازه ميدهد تا چگونگي اعمال متقابل و نحوهي عملكرد حوادث پيچيده را پيشگويي كنيد [59]. اگر عوامل موثر بر یک هدف خاص را با نگاشت ادراکي فازي نشان دهیم، با شناسایی مسیر حیاتی میتوان عوامل آن مسیر را به عنوان عوامل حیاتی موفقیت در نظر گرفت. همچنین با کمک این روش، تصویری کلی از روابط بین عوامل حیاتی موفقیت نشان داده میشود و تأثیر عوامل حیاتی موفقیت به اهداف سازمان مورد ارزیابی قرار میگیرد. در زیر به برخی از ویژگیهای اصلی نگاشت ادراکي فازي معرفی میشود:
نگاشت ادراکي فازي یک روش محاسباتی نرم برای مدل کردن سیستمها است که به صورت همزمان تئوریهای شبکههای عصبی و منطق فازی را ترکیب کرده و بکار برده است [12].
نگاشت ادراکي فازي ساختارهای نموداری فازی برای نشان دادن استدلال علی هستند و فازی بودن آنها درجات مبهمی از علیت بین مفاهیم را نشان میدهد [12].
مدل نگاشت ادراکي فازي يك استنتاج نمايشي است كه ارائه دهنده ویژگیهای یک سيستم است. در اين مدل پويايي يك سيستم به وسيله شبيهسازي تعاملات بين مفاهيم و عوامل موجود در آن نمايش داده ميشود. مدل نگاشت ادراکي فازي براي نمايش هر دو نوع دادههاي كمي و كيفي مورد استفاده قرار ميگيرد [75].
يك نگاشت ادراکي فازي ، تصويري علّي رسم ميكند. اين نگاشت حقايق، اشياء و فرآيندها را به ارزشها، سياستها و اهداف ارتباط ميدهد. به شما اجازه ميدهد تا چگونگي اعمال متقابل و نحوهي عملكرد حوادث پيچيده را پيشگويي كنيد و به شما امكان تحليل بر مبناي «چه ميشود ـ اگر» را ميدهند [59].
در ایجاد نگاشت ادراکی فازی از متغیرهای زبانی میتوان به طور مستقیم در نمایش آن استفاده کرد. [76].
در نگاشت ادراکی فازی گرهها يا ملاحظات نيز فازي هستند و هر گره ميتواند از 0% تا 100% برانگيخته شود. به عبارتی هر گره يك مجموعه فازي است [59]. میزان روابط علی بین مفاهیم را میتوان با ماتریسی نشان داد که به آن ماتریس مجاورت میگویند. در شکل (2-18) نمونهای از این گراف به همراه ماتریس مجاورت آن مشاهده میشود.

مکانیزم استنتاج یک نگاشت ادراکی فازی به این صورت است که در ابتدا یک نگاشت ادراکی فازی ارزشگذاری اولیه میشود. سطح فعالسازی هر گره از سیستم، بر اساس نظر کارشناس راجع به حالت کنونی، مقداری خاص میگیرد. سپس مفاهیم مختلف در اثرگذاری متقابل آزاد هستند. فعالسازی یک گره روی گرههای دیگری که به آن متصل است اثر میگذارد. این فعل و انفعال تا زمانی که سیستم به نقطه ثابت تعادل یا یک دور محدود و یا یک رفتار آشوب برسد، ادامه مییابد و به اصطلاح فرآیند تکرار میشود [78].
اگر یک نگاشت ادراکی فازی با تعداد n گره داده شده باشد، مقدار هر گره در هر تکرار میتواند به صورت زیر محاسبه شود [78] :
(2-5)
جایی که، مقدار مفهوم در زمان t و مقدار مفهوم در زمان t-1، متناظر با وزن فازی بین دو گره و f تابع آستانهای است که نتیجه ضرب را تبدیل به عددی در بازه [1و0] میکند. تابع غیر خطی f به مفهوم فعالسازی اجازه میدهد تا مقداری مجاز بگیرد. تابع f انواع گوناگونی دارد که به صورت معادلات (2-6)، (2-7)، (2-8) و (2-9) است [78]:
دو ظرفیتی:

(2-6)

سه ظرفیتی :
(2-7)
لجستیک :
(2-8)
S مانند:
(2-9)
رایجترین تابع آستانهای، تابع لجستیک است که در آن، تعیین کننده شیب تابع پیوسته f میباشد. تسادیراس26 تأثیر تواناییهای توابع آستانهای دو ظرفیتی27، سه ظرفیتی28 و

پایان نامه
Previous Entries منابع تحقیق با موضوع بهینه سازی چند هدفه، تحقیق در عملیات، رویکرد یکپارچه Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه نگاشت ادراکی فازی، تجارت الکترونیک، توسعه مدل