منابع و ماخذ پایان نامه مواد معدنی، تولیدات کشاورزی، آلودگی های زیست محیطی، کشاورزی پایدار

دانلود پایان نامه ارشد

1-4: مراحل نموگلرنگ:
طول هر يک از مراحل رشد و نمو توسط عوامل محيطي متعدد از جمله: دما، طول روز، رطوبت خاک،
تراکم بوته، تاريخ کاشت و عوامل ژنتيکي تعيين مي گردد (Able, 1976; Ashri, 1971; Beech and Norman, 1986). تراکم بوته از عوامل مؤثر بر طول دورهی رشد گياه است و کارايي جذب انرژي تابشي بستگي به ميزان سطح برگ و توزيع برگها در داخل کانوپي دارد. فاصلهی زماني از کاشت تا سبز شدن به رطوبت و درجه حرارت لايهی سطحي خاک بستگي دارد (محمدی نیکپور، 1374؛ Hashim et al., 1998). به طور کلي رشد و نمو گياه فرآيندي تدريجي است که از زمان جوانه زدن آغاز و تا هنگام رسيدن و بلوغ بذر ادامه مي يابد (Gubbles and Dedio, 1986). تعيين مراحل نمو در بسياري از مطالعات فيزيولوژيک براي مشخص کردن مراحل بحراني و حساس چرخهی رشد و نمو گياه به عوامل محيطي، مفيد مي باشد (ناصری، 1370). اما بررسي دقيقي که به طور جامع، مراحل رشدو نمو و ملاک هاي تشخيص آن را تعيين نمايد درمورد گلرنگ صورت نگرفته است ولي به طور پراکنده و به تناسب موضوع تحقيقاتي دربارهی اين مسئله انجام شده است. مراحل فنولوژي گلرنگ را شامل: جوانه زني، روزت تا طويل شدن ساقه، شاخه دهي، گل دهي و رسيدگي فيزيولوژيک بيان نموده و در منطقه اي با شرايط آب و هوايي اصفهان براي ارقام گلرنگ بهاره مراحل نمو را شامل: سبز شدن، ساقه دهي، ظهور جوانه، غنچه زايي، کامل شدن طبق ها، گل دهي و رسيدگي فيزيولوژيک دانسته است (Knowles, 1980). باقري(1374) در آزمايشي مراحل نمو گلرنگ را شامل سبز شدن، ساقه دهي، تکمه دهي، گل دهي و رسيدگي فيزيولوژيک دانسته است. وي مراحل مختلف فوق را از ساقه دهي به بعد به ترتيب حدود 43، 62، 101 و 133روز پس از کاشت ثبت کرده است.
در بررسي خصوصيات مرفولوژيکي، فيزيولوژيکي و عملکرد دانهی ارقام گلرنگ بهاره در اصفهان، مراحل نمو گلرنگ را شامل سبزشدن، ساقه دهي، ظهور جوانه هاي زايشي، غنچه زايي، کامل شدن طبق ها، گل دهي و رسيدگي فيزيولوژيک دانستهاند و مراحل فوق الذکر را به ترتيب در حدود 14، 50، 66، 94، 78 و 124 روز پس از کاشت ذکر کردهند (نژادشاملو، 1375). سبز شدن را از زماني محسوب مي دارند که لپه ها در 50 درصد از نقطه هاي کاشت سر از خاک بيرون آورده، از يکديگر کاملاً جدا شده و به حالت افقي قرار گرفته باشند. بنابراين، دوران کاشت تا سبز شدن برابر فاصلهی زماني کاشت مؤثر تا 50 درصد سبز شدن مي باشد. اين دوره در شرايط مساعد کمتر از يک هفته و در شرايط نامساعد به حدود 3 هفته مي رسد. وقوع تنش رطوبتي، سردي و سلهی خاک سبب طولاني شدن اين دوره مي گردند. پس از سبز شدن، ميان گره هاي ساقه رشد نکرده و برگها به حالت افقي روي سطح زمين قرار مي گيرند. اين مرحله از رشد را روزت مي گويند. زمان به ساقه رفتن را با مشاهدهی اولين ميانگره به طول 1 سانتي متر مشخص مي سازند. طول دوران رشد روزت در کشت بهاره 2 تا 4 هفته مي باشد. تنش رطوبتي، افزايش دماي هوا و افزايش طول روز (در ارقام حساس به طول روز) سبب کوتاهي اين دوره مي گردند. از آنجايي که تعيين دقيق زمان به ساقه رفتن در مزارع مشکل است، تعيين دقيق طول دوران رشد روزت نيز مشکل مي باشد. طي دوران رشد روزت و رشد طولي ساقه، ريشه ها گسترش زيادي در خاک مي يابند. همراه با رشد طولي ساقه، ريشه ها گسترش زيادي در خاک مي يابند. همراه با رشد طولي ساقه و ارتفاع گرفتن مريستم انتهايي بوته از خاک، به حساسيت گياه به تنش هاي محيطي افزوده مي شود. همراه با افزايش رشد طولي ساقه، مريستم انتهايي برگ به صورت گل آذين در مي آيد. در يک مطالعه، بوته ها در مرحلهی تشکيل جوانهی گل 10 برگي بودند و ارتفاع بوته ها تا رأس مريستم انتهايي ساقه حدود 7 سانتي متر بود. طي حدود 2 تا4 هفته پس از شروع رشد طولي ساقه، افزايش قطر گل آذين و رشد براکته هاي کناري آن سبب مي شود که گل آذين به صورت يک تکمه در انتهاي ساقه اصلي مشاهده گردد. پيدايش تکمه در رأس ساقهی اصلي در 50 درصد از بوته ها را مرحلهی رويت طبق يا تکمه دهي مي گويند. طول اين دوران به تاريخ کاشت، رقم، دماي هوا و رطوبت خاک بستگي داشته و از 40 تا 90 روز در کاشت بهاره مي رسد. در يک مطالعه، بوته ها در مرحلهی رؤيت طبق در وضعيت 15 برگي بودند. طي دوران رشد طولي ساقه تا گل دهي شاخه هاي جانبي در نيمهی فوقاني گياه به تدريج تشکيل و در انتهاي هر ساقه فرعي نيز يک طبق بوجود مي آيد. پيدايش ساقه هاي فرعي ممکن است تا اوخر دورهی رشد گياه ادامه يابد. شروع تا خاتمهی گل دهي هر طبق غالباً 3 تا 5 روز مي باشد. طول دوران از کاشت تا گل دهي با گرم شدن هوا و افزايش تنش رطوبتي کاهش يافته و در ارقام زودرس کوتاه تر از ارقام ديررس مي باشد. غالباً گلرنگ تا مرحله گل دهي حدود دو سوم از کل طول دوره رشد خود را طي نموده است.
رشد دانه ها بين 20 تا 35 روز و غالباً حدود 4 هفته پس از گرده افشاني تکميل مي شود. تفاوت زماني بين رسيدگي اولين تا آخرين دانه در يک طبق 3 تا 7 روز و بين اولين تا آخرين طبق حدود 2 تا 3 هفته مي باشد. زمان رسيدگي فيزيولوژيک هنگامي است که طبق زرد شده و فقط آثار سبزي روي براکته ها مشاهده شود. زمان رسيدگي فيزيولوژيک مرزعه هنگامي است که 75 درصد طبق ها به مرحلهی رسيدگي فيزيولوژيک رسيده باشند. کل طول دورهی رشد گياه را از تاريخ کاشت مؤثر تا رسيدگي فيزيولوژيک محسوب مي دارند. طول اين دوره بسته به رقم و کليهی عوامل محيطي، در تاريخ کاشت پاييزه 200 تا 300 روز و در تاريخ کاشت بهاره 100 تا 150 روز مي باشد. گلرنگ طي حدود 2 هفته پس از رسيدگي فيزيولوِژيک به مرحلهی رسيدگي کامل مي رسد و آمادهی برداشت است. در اين مرحله حداقل 75 درصد طبق ها کاملاً قهوه اي شده و دانه ها به سهولت از طبق جدا مي شوند.
جدول 1-2. سطح زير کشت و عملکرد گلرنگ در آسیا و جهان
سال
منطقه
سطح زير کشت
( هكتار )
عملکرد بذر در هکتار
(كيلوگرم در هكتار)
2007
جهان

آسیا
738175

464555
8426

7218
2008
جهان

آسیا
691436

470472
8897

6955
منبع : سایت رسمی FAO

1-5: زئولیت:
بیش از 80 درصد زمین های کشاورزی در ایران را خاک های مناطق خشک و نیمه خشک تشکیل می دهند و به همین دلیل منابع آب در کشور ما از اهمیت بسیار بالایی برخوردار هستند (سالار دینی، 1371). منابع آب یکی از سرمایه های ملی هر کشور است از طرفی یکی از منابع محدود کننده افزایش سطح زیر کشت در مناطق خشک و نیمه خشک نیز آب است ( جلینی و كاوه، 1382). در گذشته که نیازهای جوامع بشری به آب در مقایسه با پتانسیل ها کمتر بوده است این سرمایهی طبیعی کمتر مورد توجه و اهمیت قرار می گرفت و غالباً منابع آب به حدی بود که هیچ گونه رقابتی در استفاده از آب ها ایجاد نمی‌شد. این موضوع در مناطق خشک و نیمه خشک حادتر و از اهمیت بیشتری برخوردار می‌باشد، بنابراین مدیریت و برنامه ریزی صحیح برای استفادهی بهینه ازآب امری ضروری است.
در سال های اخیر توسعه ی سیستم های کشاورزی پایدار مورد توجه بوده و در این راستا کاربرد مواد معدنی
طبیعی به منظور بهبود باروری، اصلاح ساختمان فیزیکی و شیمیایی خاک که منجر به افزایش ظرفیت نگهداری آب در خاک نیز می شود توصیه شده است که زئولیت یکی از این مواد معدنی می باشد. زئولیت ها (بلورهای آلومینوسیلیکات هیدراته با خلل و فرج ریز) دارای کاتیون های قلیایی قابل تبادل با ساختمان سه بعدی نامحدود هستند و فرمول کلی اکسید زئولیت به صورت زیر تعیین شده است: m2 /no.AL2 O3 . xsio2 . Yh2O هر یک از انواع زئولیت ها دارای ساختمان بلوری واحد خاص خود هستند و بدین جهت از خواص فیزیکی و شیمیایی مجزایی برخوردار بوده و به طور برگشت پذیر آب را جذب می کنند. وجود ساختمان کریستالی ویژه و منفذ دار که در حضور آب سخت باقی می ماند باعث شده زئولیت ها برای کاربرد های متفاوتی سازگار شوند (Andrews and kimi, 1996 ; Mumpton, 1996 ). یکی از علل استفاده از زئولیت در تولیدات کشاورزی و بهره وری خاک، خاصیت جذب رطوبت و نگهداری آن برای مدت طولانی و صرفه جویی در مصرف کود شیمیایی و جلوگیری از آلودگی های زیست محیطی می باشد (Huang and petrovic, 1995). از جمله راهکارهای جدیدی که برای افزایش تأثیرگذاری و جلوگیری از هدر روی رطوبت و کودهای شیمیایی مورد استفاده قرار گرفته به کارگیری ترکیبات طبیعی چون کانی های زئولیت در مزارع کشاورزی می باشد (Polat et al., 2004). استفاده از این ترکیبات در اراضی کشاورزی به دلیل افزایش ظرفیت تبادل کاتیونی خاک و تمایل زیاد آن ها برای جذب و نگهداری رطوبت، می تواند نقش مؤثری در کاهش هدر روی آب داشته باشند. زئولیت ها مواد متخلخلی هستند که با ساختمان کریستالی خود مانند غربال مولکولی عمل کرده و به دلیل داشتن کانال های باز در شبکه ی خود، اجازه ی عبور بعضی از یون ها را داده و مسیر عبور بعضی از یون های دیگر را مسدود می کنند (Mumpton, 1999). جذب انتخابی و آزاد سازی کنترل شده ی عناصر غذایی از زئولیت باعث می شود در صورت انتخاب صحیح نوع زئولیت مصرفی هنگامی که به خاک اضافه می شوند از طریق افزایش فراهمی طولانی مدت رطوبت و عناصر غذایی به بهبود رشد گیاه کمک کند (Polat et al., 2004). با توجه به ویژگی منحصر به فرد زئولیت ها از قبیل تبادل کاتیونی بالا (200 تا 300 میلی اکی والان در 100گرم) (Mumpton, 1999)، ثبات چارچوب ساختمانی در دراز مدت (برخلاف کانی های معمول رسی)(Shaw and Andrews, 2001)، وفور قابل توجه زئولیت های طبیعی در کشور (Kazemian, 2000)، استخراج آسان و سرانجام قیمت اقتصادی مناسب، به کارگیری این ترکیبات را بیشتر کرده و باعث مصرف بهینهی این دسته از نهاده ها می شود.

1-5-1: کاربرد زئولیت در کشاورزی:
زئولیتها آلومینوسیلیکات های معدنی کریستالی و هیدراتهی فلزات قلیایی و قلیایی خاکی با شبکهی سه بعدی هستند. اسکلت باز آنها شامل کانال ها و حفراتی از کاتیون ها و مولکول های آب است و به علت تحرک این کاتیون ها پدیدهی تبادل یونی که یکی از ویژگی های زئولیت هاست میسر می شود. از خصوصیات بارز زئولیت ها قابلیت آن ها در دهیدراسیون برگشت پذیر و نیز تبادل کاتیون ها بدون تغییر ساختمانی است. دهیدراسیون برگشت پذیر به همراه جذب مایعات و گازها دلایل محکم بر تشکیل چهارچوب زئولیت ها از خلل و فرج می باشد. (Breck, 1974). استفاده از زئولیت یکی از راه های جلوگیری از رطوبت خاک است. زئولیت آلومینوسیلیکاتی با ساختار داربستی است که یون های بزرگ و مولکولهای آب حفرات آن را اشغال کرده و تبادل در آن ها به صورت برگشت پذیر انجام می شود (Hilton and Zubriski, 1985).
استفاده از این ترکیبات در اراضی کشاورزی به دلیل افزایش ظرفیت تبادل کاتیونی خاک و تمایل زیاد آنها برای جذب و نگه داری آمونیوم می تواند نقش موثری در کاهش شستشوی عناصر غذایی خاک بویژه نیتروژن داشته باشد. با توجه به اینکه زئولیت های طبیعی در کشور ما فراوان بوده (Mumpton, 1999) و تا کنون در مناطق مختلف وجود معادن آن گزارش شده است، و از طرفی به سهولت و ارزانی در دسترس قرار می گیرد لذا مصرف آن پیشنهاد می شود (رنجبرچوبه، 1383). توانایی زئولیت های طبیعی در جذب و دفع مولکولهای آب بدون اینکه آسیبی به ساختمان بلوری آنها برسد آنها را برای خشک کردن و سایر سیستم های تجاری منحصر به فرد نظیر نگهداری حرارت و تبرد خورشیدی مفید ساخته است (Rasseile, 1995).
در ایتالیا با اضافه کردن 25 تا 100 تن زئولیت در هکتار، زمین های زیر کشت سیب زمینی بین 30 تا 70 درصد افزایش تولید داشته اند. همچنین اثرات کوتاه مدت افزودن زئولیت از نوع فیلیپست به خاک های زراعی به نسبت 100/1 و تغییر میزان کاتیون های در دسترس در افزایش درصد رشد گیاهان در حال بررسی می باشد (کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران، 1371). آزمایشات انجام شده توسط محققان، نشان داده است که زئولیت های طبیعی کلینوپتیلولیت ایران توانایی جذب رطوبت تا 94 درصد وزنی را دارا بوده و پیشنهاد کرده اند تا از موادی به عنوان جاذب رطوبت

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه طول فصل رشد Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه فنیل آلانین، استراتژی ها، فیزیولوژی