منابع و ماخذ پایان نامه معماری سازمانی، فناوری اطلاعات، کارشناسی ارشد، چارچوب توگف

دانلود پایان نامه ارشد

معماری اطلاعات سازمانی

1-4–تحقیقات مرتبط

در دو دهه اخیر مفهوم چابکی در ادبیات رایج در کسب‌وکارها ورود پیدا کرده و امروزه به عنوان ضرورتی برای سازمان به آن توجه ویژه‌ای می‌شود. این مفهوم از صنعت تولید نشأت گرفته و موضوع تحقیقات بسیاری قرار گرفت و از سوی ذینفعان و محققان آکادمیک راهکارهای متعددی برای تحقق چابکی سازمانی ارائه گردید.
در سال 1991 دانشگاه «لی‌های1» با حمایت مالی نیروی دریایی ایالات متحده مطالعاتی را برروی سیزده سازمان تولید کننده بزرگ مانند جنرال موتور، جنرال الکتریک و‌ ای.بی.ام انجام دادند که هدف آن پاسخ به این سئوال بود که سازمان‌های موفق در سال 2006 دارای چه ویژگی‌هایی خواهند بود[27]. پس از آن بیش ار صد سازمان دیگر نیز مورد مطالعه قرار گرفتند و حاصل تحقیقات فوق در کتابی در سال 1995 منتشر شد[28]. از نتایج مهم این تحقیقات، معرفی محیط‌های رقابتی به عنوان عامل تحولات در کسب‌وکار بوده و چابکی را دارا بودن مزایای رقابتی و تطابق سریع محصول با نیاز مشتری، تعریف می‌کند. پس از انتشار این کتاب بود که استفاده از واژه چابکی رایج گردید.
در حوزه فناوری اطلاعات نخستین بار درباره متدولوژی‌های توسعه نرم‌افزار به کار برده شد و متدولوژی‌هایی نظیر XP ,RAD ,Scrum ,AUP به عنوان متدولوژی‌های چابك توسعه نرم‌افزار شناخته می‌شوند. در فوریه سال 2001 میلادی تعدادی از ارائه دهندگان متدولوژی‌های چابك و تعدادی از توسعه دهندگان نرم‌افزار بیانیه مشتركی تحت عنوان بیانیه چابکی تهیه و ارائه نمودند[29]. این بیانیه كه به منظور توسعه نرم‌افزارها به شكل چابك بود بدین مضمون تهیه گردید كه : «ما راه‌های بهتری را برای توسعه نرم‌افزارها كشف نموده و آنها را به كار می‌بندیم و به دیگران هم كمك می‌كنیم تا آنها را انجام دهند.» بر مبنای این بیانیه راهکارها و توصیه‌هایی برای چابکی ارائه گردید که حول سه محور اصلی می‌باشد: 1. توجه به محوریت افراد 2. نتیجه گرا بودن 3. انعطاف پذیری و تطبیق پذیری[30].
در کشور ما برای نخستین بار در سال 1386 توسط آقایان دکتر شمس و مهندس راضی در قالب مقاله‌ای با عنوان «ضرورت بکارگیری ایده چابکی در معماری سازمانی» به موضع چابکی پرداخته شده است. در این مقاله، از چابکی به عنوان یک راه حل برای محیط‌های آشفته و متلاطم یاد شده و به تطبیق پذیر بودن متدولوژی‌ها و چاچوب‌های چابک اشاره می‌کنند. آنها معماری سازمانی چابک را چنین توصیف می‌کنند: «معماری سازمانی چابک به عنوان یک راه حل مناسب برای سازمان‌های متلاطم و پرتغییر است که از افراد و روش‌های چابک استفاده می‌کند.» دراین مقاله ابتدا چابکی و معماری سازمانی چابک تعریف شده است و مشکلات روش‌های موجود معماری سازمانی بررسی شده و روش‌های کلاسیک معماری سازمانی و روش‌های چابک مقایسه می‌شوند و در نهایت به بومی سازی چارچوب زکمن برای سازمان چابک پرداخته شده است.
در سال 1386 آقای شریف لو و با هدایت دکتر شمس در دانشگاه شهید بهشتی، در قالب سمینار کارشناسی ارشد مهندسی کامپیوتر با عنوان «معماری نرم‌افزار چابک»، موضوع چابکی در توسعه نرم‌افزار را بررسی کرده‌اند. ایشان در ابتدا به چرخه معماری نرم‌افزار پرداخته و سپس با ارائه تعاریفی از چابکی، معماری چابک نرم‌افزار و متدولوژی‌های مرتبط آن را بررسی کرده‌اند و در نهایت با معرفی محیط‌های چهارگانه‌ی توسعه نرم‌افزار، به تلفیق چابکی و معماری پرداخته‌اند.
در سال 1387 در قالب پایان نامه کارشناسی ارشد توسط آقای راضی و راهنمایی آقای دکتر شمس با عنوان «بومی كردن چارچوب زكمن برای سازمان چابك» به موضوع چابکی پرداخته شده است. در این تحقیق هدف اصلی بومی سازی چارچوب زکمن از طریق بکارگیری ایده‌ی چابکی بوده است تا از این طریق سرعت برنامه‌ریزی و معماری سازمانی افزایش یابد. در این تحقیق از عدم قابلیت كاربرد در محیط كسب و كار به دلیل نداشتن روش انجام و تا حدی قدیمی بودن، به عنوان ضعف چارچوب زکمن یاد شده است و مزیت اصلی این تحقیق تركیب بهترین تجارب عملی چابك با مفاهیم و مبانی نظری چارچوب معماری سازمانی زكمن می‌باشد.
در سال 1392 خانم براهیمیان در پایان نامه کارشناسی ارشد خود مدلی جهت چابکی معماری سازمان براساس چارچوب FEAF با راهنمایی آقای دکتر خیامی ارائه نموده‌اند. هدف از این تحقیق به حداقل رساندن فرآیندهای پروژه تدوین معماری سازمانی و تولید نتایج سریع‌تر بر مبنای چارچوبFAEF بوده است. در این تحقیق ابتدا معماری سازمانی چابك و معماری سازمانی سبك معرفی شده است و سپس چارچوب معماری فدرال(FEAF) و چارچوب معماری سازمانی فعال (PEAF) بررسی شده و سه پیشنهاد برای سبک سازی معماری سازمانی ارائه به شرح زیر ارائه شده است:
1- مدلسازی سبک تر وضع مطلوب
2- الگوبرداری از سازمان‌های موفق و استفاده از مدل‌های مرجع
3- كم كردن عمق فرآیندهای تدوین معماری سازمانی
و در ادامه تحقیق، مستنداتِ حاصل از بکارگیری متدولوژی EAP با لحاظ کردن این پیشنهادات در مقایسه با قبل ارائه شده است و درنهایت با سطح‌بندی فرآیندهای معماری، حجم قابل توجهی از مستندات معماری سازمانی کاسته شده است.
خانم عسکرنژاد امیری در سال 2012 در قالب مقاله‌ای چالش‌ها و ضعف‌های روش‌های چابک معماری سازمانی را بررسی کرده است[31]. در این تحقیق از معماری سازمانی به عنوان پلی میان فناوری اطلاعات و سازمان یاد شده است و بیان شده متدولوژی‌های چابک از شیوه‌های چابک استفاده می‌کنند. در این تحقیق روش‌های موجود برای معماری سازمانی چابک نظیر Scrum Extreme programming و معماری سرویس گرا بررسی شده و سپس چالش‌های هر یک از آنها معرفی شده است.در این تحقیق آمده است: بر اساس منابع موجود و بررسی صورت گرفته، برخی از شیوه‌های چابک کارآمدتر هستند و در سازمان‌ها از آنها استفاده می‌شود. سپس محقق در مورد استفاده کمتر از چابکی در معماری سازمانی و مسئله موجود در این حوزه و راه حل آن بحث می‌کند.
آقایان روحانی و خوارزمی در سال 2012 راه حلی مبتنی بر معماری کسب‌وکار برای معماری اطلاعات سازمانی ارائه نموده‌اند. در این تحقیق معماری سازمانی در دو بخش مورد بررسی قرار گرفته است. در بخش اول معماری سازمانی مبدأ و مسائل و مشکلات مربوط به آن بررسی شده و بیان شده که به دلیل تغییرات معماری نرم‌افزار، معماری اطلاعات سازمان نیز دستخوش تغییر می‌شوند و با همین استدلال، معماری چابک و معماری سرویس‌گرا را به عنوان راه حل مشکلات روش‌های معماری سازمانی کلاسیک معرفی شده است. در بخش دوم این تحقیق به معماری سازمانی در آینده پرداخته شده است و عنوان شده که به دلیل اینکه معماری سازمانی به تکنولوژی و ساختارها وابسته است، لذا با تغییرات اساسی در تمامی مراحل پیاده‌سازی روبرو خواهد شد. در ادامه نویسندگان مدیریت فرآیند کسب‌وکار و زیرفرآیندهای آن تشریح کرده و معماری مبدأ و آینده با هم مقایسه می‌کنند و در نهایت ساختاری برای معماری سازمانی مبتنی بر تعادل بین تکنولوژی و کسب‌وکار ارائه می‌کنند و چگونگی ایجاد ارتباط بین تکنولوژی و کسب‌وکار در ساختار معماری سازمانی در آینده منجر به نتایج مهم زیر می‌شود[32]:
– حفظ و نگهداری کامل ارتباطات در فرآیند کسب‌وکار
– رعایت چابکی حین مدیریت کسب‌وکار
– کاربرد روش‌های همبستگی معتبر
– کاربرد ساختارهای تکرار شونده و پویا و پاسخگو درخصوص الگوهای کاری صحیح
– کاهش ریسک به دلیل استفاده از تطبیق عملکرد
– بهبود رضایت ذینفعان
– نمایش نقاط ضعف و جایگزینی منابع و کارکردن برای افزایش بهره‌وری و کاهش ریسک
در مقاله دیگری که در سال 2011 منتشر گردیده با محوریت متدولوژی Scrum به مدیریت معماری سازمانی چابک پرداخته شده است. این تحقیق، در یک بخش چالش‌های پیش‌ روی مدیریت معماری سازمانی، در سال‌های اخیر را برشمرده و متعاقباً متدولوژی Scrum را به عنوان روشی چابک و سودمند برای معماری سازمانی پیشنهاد می‌کند. در بخش بعدی روش‌هایی که برای تحقق چابکی معماری توسط افراد مختلف ارائه شده است را بیان می‌کند. این روش‌ها شامل استفاده از شیوه‌های چابک، شکل طراحی، تکرار، خلاصه کردن فازها و پرهیز از پرداختن به جزئیات و حرکت سریع تر به معماری مقصد می‌باشد. در ادامه این بخش به چارچوب توگف و متدولوژی آن می‌پردازد و برای هرکدام از این روش‌ها، چالش‌هایی را که در بخش قبل برای معماری سازمانی برشمرده بود، معرفی می‌کند. در بخش پایانی نیز یک روش برای مدیریت معماری چابک با استفاده متدلوژی Scrum ارائه گردیده است[34].
در بررسی‌های انجام گرفته در منابع قابل دسترس، با تحقیقات زیادی با موضوع معماری سازمانی مواجه خواهیم شد ولی تحقیقاتی که به موضوع معماری سازمانی چابک پرداخته باشد، محدودتر می‌باشد که تعدادی از این تحقیقات بررسی شد و گزارش آن‌ها ارائه گردید. اما موضوعی مشابه موضوع پیشنهاد شده مشاهده نگردید.

1-5– ساختار پایان نامه

این پایان نامه در قالب 6 فصل تدوین و ارائه شده است. فصل اوّل مقدمه‌ای بر معماری سازمانی ارائه می‌کند و سپس اهمیت و اهداف تحقیق مورد بحث قرار می‌گیرد و در نهایت پیشینه‌ای از تحقیقات صورت گرفته در خصوص معماری سازمانی چابک بیان می‌شود. در فصل دوّم به موضوع معماری سازمانی و معماری سازمانی چابک پرداخته شده و کلیات و تعاریفی مرتبط با بحث ارائه می‌شود. در فصل سوّم با عنوان مدیریت راهبردی سازمان و معماری سازمانی به مباحثی از مدیریت راهبردی، برنامه‌ریزی راهبردی فناوری اطلاعات، همراستایی راهبردی و ارتباط بین فرآیند برنامه‌ریزی راهبردی و فرآیند معماری سازمانی پرداخته می‌شود. در فصل چهارم، چارچوب معماری توگف و هسته‌ی آن یعنی متدولوژی توسعه‌ی معماری با جزئیات آن بررسی شده است و در نهایت فصل پنجم مدلی براساس چارچوب توگف و برنامه راهبردی سازمانی ارائه شده است. در فصل ششم نتایج تحقیق و پیشنهاداتی برای تحقیقات آینده در زمینه معماری چابک سازمانی ارائه می‌شود.

2- معرفی معماری سازمانی و معماری سازمانی چابک

2-1- مفاهیم معماری سازمانی

در این بخش به کلیاتی از مباحث معماری سازمانی می‌پردازیم.

2-1-1- تعریف معماری سازمانی

برای اولین بار مفهوم معماری سازمانی در سال ۱۹۸۷ با انتشار مقاله‌ای با نام «چارچوبی برای معماری سیستم‌‌های اطلاعاتی» توسط جان زکمن پایه‌گذاری گردید. زكمن، «معماری سازمانی» را بصورت زیر تعریف نموده است:
«مجموعه‌ای از ارائه‌‌های توصیفی (مدل‌ها) در ارتباط با تشریح یك سازمان چندان كه بتواند منطبق بر نیازمندی‌‌های مدیریت (كیفیت)، تولید شده باشد و در دورة حیات مفیدش قابل نگهداشت باشد.»
قانون دولت الكترونیك آمریكا در سال 2002 معنای معماری سازمانی را این گونه تشریح می‌كند[6]:
– یك پایگاه از اطلاعات راهبردی كه مأموریت را تعیین می‌كند.
– اطلاعاتی كه برای انجام مأموریت لازم است.
– فناوری‌‌های كه برای انجام مأموریت مورد احتیاج است.
– فرآیند‌های انتقالی كه برای پیاده سازی فناوری‌‌های جدید در پاسخگویی به تغییر نیازها لازم است و شامل سه قسمت كلیدی می‌شود:
– معماری موجود
– معماری مطلوب
– یك برنامه انتقالی
راهنمای كاربردی معماری سازمانی فدرال نیز از همین تعریف استفاده كرده، مضاف بر اینكه معماری را این‌گونه تشریح كرده است: «ساختار مؤلفه‌ها، روابط بین آنها و قوانین و راهنمایی‌‌هایی كه حاكم بر روند طراحی و تكامل آنها می‌باشد.»
مطابق قانون کلینگر- کوهن، معماری سازمانی چنین تعریف می‌شود:
«یک چارچوب یکپارچه برای ارتقاء یا نگهداری فناوری موجود و کسب فناوری اطلاعاتی جدید برای نیل به اهداف راهبردی سازمان و مدیریت منابع آن»
امروزه برداشت حداقلی بر روی كلیات معماری سازمانی وجود دارد به این گونه كه معماری سازمانی شامل مدل‌‌های كسب و كار، فرآیندها، داده‌ها، سیستم‌‌های پشتیبانی كننده حرفه و همچنین زیرساختار‌های فناوری برای هر دوی معماری موجود و

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه معماری سازمانی، فناوری اطلاعات، برنامه راهبردی، چارچوب توگف Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه معماری سازمانی، فناوری اطلاعات، همراستایی، منابع سازمان