منابع و ماخذ پایان نامه فعل مضارع، صدور انقلاب

دانلود پایان نامه ارشد

با تأسيس حکومت اسلامي در ايران به رهبري يک عالم شيعي، تمام مستکبران، به طور کلّي اسلام را و به ويژه تشيّع را به عنوان خطري جدّي براي خود احساس کردند آنان دريافتند که با صدور انقلاب و تفکر اسلام ناب به ديگر کشورها، به يقين منافع آنها به خطر مي افتد از اين رو، آنها در صدد دشمني بر ميآيند که آمدند. لذا شايسته و ضروري است که با شناخت ترفندها و نيرنگهاي دشمنان به دفاع از حريم مقدس قرآن کريم و احکام دين و شريعت و انقلاب اسلامي پرداخته و دين خود را اداء کنيم.

2-4. نگرشي به آيات قرآن کريم در زمينهي شناخت دشمنان:
در بحث “دشمنشناسي در قرآن” به جايگاه شناختِ دشمن در قرآن پرداخته ميشود و طي اين شناخت به واژگاني برخورد ميکنيم که شناخت دشمن را براي ما بهتر و راحتتر مينمايد. در اين نوشتار، بيان خواهيم کرد که اصل مطرح شده در قرآن در خصوص برخورد با دشمنان، يک اصل هميشگي و دائمي است و در تمام ادوار قابل استفاده است. در قرآن به انواع دشمنان و در واقع به مراتب دشمني اشاره شده است. از اين رو، هر دسته از دشمنان داراي خصوصيّاتي منحصر به فرد مي باشند و راهکارهاي مبارزه مختص به خود دارند. پس براي مبارزه با آنها بايد سياستهاي اصولي خاصي را به کار گرفت و دچار افراط و تفريط نگرديم و تنها براساس موازين الهي عمل نماييم.

واژگان کليدي:
آيههايي از قرآن کريم بيانگر توجه ويژه قرآن پيرامون دشمنشناسي است نمونههايي از آن را در اينجا يادآور ميشويم:

2-4-1.کيد:”الكيد: صياح الغراب بجهد. و الكيد. إخراج الزند النار. و الكيد: التدبير بباطل أو حقّ. و الكيد: الحرب”:44کيد يعني فرياد کلاغ به بلندي و يعنى چوب آتش زنه آتشش که کم و كند است. و تدبير به باطل يا حق و کيد به معني جنگ.
کيد عبارت است از حيله، نيرنگ، فريب دادن و نيز کوشش کردن است.45کيد نوعي حيله و چاره جويي است که بر دو گونهي نکوهيده و پسنديده ميباشد، هر چند استعمال آن در مذموم بيشتر است.46
صاحب مجمع البحرين در معني کاد مينويسد: “کاد يعني نسبت به او نيرنگ کرد. و کائد به فردي، زماني اطلاق ميگردد که نسبت به کسي با نيرنگ، عملي را انجام دهد و او را در ضرر و زيان قرار دهد”.47
کيد: “کاري است که فردي با رفيقش از راه حيله انجام مي دهد تا او را در مکروه و ناملايمي افکند”.48
كيد:” درخواست چيزى از ديگرى با نارضايتى و كراهت او، چنانچه زليخا كارى را از يوسف ميخواست كه حاضر بدان نبود و از آن امتناع داشت”.49 كيد: “نقشه كشيدن در پنهان براى ضرر زدن به ديگرى” .50
و كيد: عبارت است از مكر شديد و مكر با سه قيد محقّق گردد: فكر و تدبير و عمل و حركت و برنامه إضرار بر ديگرى.51
2-4-1-1) بررسي آيات “کيد”:
2-4-1-1-1) إِنَّهُمْ يَكِيدُونَ كَيْداًًوَ أَكِيدُ كَيْداً، فَمَهِّلِ الْكافِرِينَ أَمْهِلْهُمْ رُوَيْداً 52: ضمير “اِنَّهُم” راجع به كافران و معارضان با قرآن و حكومت آنست. كيد، نقشه و ساخت و سازهاى پنهان براى غافلگيرى است. دو فعل مضارع “يكيدون. اكيد” اشعار به استمرار و هميشگى بودن اين دوگونه كيد دارد. كيداً، دلالت بر نوعى كيد مي نمايد كه متناسب با كيد كننده است: دامها و كيدهاى كافران و منافقان بافته رشته‏هاى اوهام و ناشى از انديشه‏هاى شيطانى و قدرت هاى محدود و در ميان كوره راههاى تاريك و گمراهى است: “وَ ما كَيْدُ الْكافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلالٍ”53. كيد خداوند حكيم و قاهر در طريق هدايت و نور و بر مبناى حكمت و ناشى از قدرت پايدار و نظام و سنن عالم و اجتماع است: “إِنَّ كَيْدِي مَتِينٌ”.54
إِنَّهُمْ يَكِيدُونَ كَيْداً55: دشمنان پيوسته مکر وحيله مي کنند. نکتهي قابل توجه در اين آيه، آن است که کلمه “يکيدون” به صيغه فعل مضارع بيانگر دوام و استمرار تؤطئههاي دشمنان است56. که باترفندها و القاي شبههها و ايراد افکني، مردم را براي مبارزه کردن با قرآن فرا ميخوانند.57
خداوند در اين آيه براى تسلّى خاطر پيامبر(صلّى اللّه عليه و آله) و مؤمنان از يك سو و تهديد دشمنان اسلام از سوى ديگر مى‏افزايد: “آنها پيوسته حيله مى‏كنند” و نقشه‏ها مى‏ريزند (انّهم يَكيدون كَيداً)58
صاحب تفسير نوين در ذيل آيهي 15، سورهي طارق چنين مي نويسد: “كتب لغت “كيد” را چنين معنى كرده‏اند: حيله و مكر- خدعه- خبث- جنگ- بدخواهى يعنى قطعاً مشركان مكه سخت چاره جوئى- فريبكارى- نيرنگسازى- پليدى و بدذاتى و بدخواهى و بالاخره جنگ و ستيز ميكنند تا جلو نفوذ قرآن و تأثير دعوت تو را بگيرند. آرى آنها نقشه‏ها كشيدند تدبيرها كردند، كوششها نمودند تا اسلام پيشرفت نكند نسبت سحر و كهانت، شاعرى و جنون به حضرتش دادند، تطميعش كردند كه اگر زن زيبا، پول و ثروت يا رياست و مقام ميخواهى همه را به بهترين وجه برايت فراهم ميكنيم گروندگان را آزردند، شكنجه دادند و كشتند پيمان نامه امضاء كردند كه كسى با پيغمبر و كسانش، معامله و معاشرت و ازدواج و مراوده نكند. وقتى از هيچكدام از اين كارها نتيجه نگرفتند تصميم به كشتنش در دار الندوه گرفتند. آنهم عملى نشد”.59
صاحب “اطيبالبيان” در تفسيرش ذيل اين آيه، چنين مينويسد: “مفسرين نظر به اين كه كيد و مكر از صفات خبيثه است و ساحت قدس ربوبى منزه است لذا كيد و مكر را حمل بر عقوبت و عذاب كردند يعنى عذاب من سخت است، لكن كيد و مكرى كه از صفات رذيله شمرده شده با مؤمنين است و اما با كفار بهخصوص در مقام عقوبت از صفات بارزه است چنانچه گفتند امير المؤمنين (عليه السّلام) در جنگ با عمرو ابن عبدود بعد از ضربتى كه بر فرق على(عليه السّلام) آمد فرمود با اين شجاعتت كمك از براى تو ميآيد، برگشت ببيند كيست به كمك آن آمده حضرت ضربتى بر ران آن ملعون زد كه در غلطيد و روى زمين افتاد و همچنين حضرت قاسم (عليه السّلام) در مقابل ازرق شامى فرمود: بند ركاب اسبت را ببند خم شد ضربتى بر كمر او زد دو نيم شد بنابراين كيد و مكر الهى اينست كه معامله‏اى با كفار ميكند كه بر حسب ظاهر آنها را خوش آيد مثل اقبال دنيا از سلطنت و رياست و جاه و مقام و مكنت و دولت ولى در حقيقت عين عقوبت است لذا ميفرمايد:” وَ مَكَرُوا وَ مَكَرَ اللَّهُ وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماكِرِينَ”60 و نيز ميفرمايد:” إِنَّهُمْ يَكِيدُونَ كَيْداً وَ أَكِيدُ كَيْداً فَمَهِّلِ الْكافِرِينَ أَمْهِلْهُمْ رُوَيْداً “61 ، كه تفريع ميفرمايد بر كيد خود كه اى پيغمبر من آنها را مهلت ده من آنها را مهلت دادم تا زمان عقوبت و البته كيد خدا محكم است و مكر او شديد”.62
2-4-1-1-2) انَّ كَيْدَ الشَّيْطانِ كانَ ضَعِيفاً63: يعنى مكر و سياست شيطان هميشه محكوم به شكست و خذلان است64. نيرنگ شيطان در همه حال و در همه وقت، ضعيف است و چنين نيست كه گاهى ضعيف باشد و گاهى ضعيف نباشد. آوردن “كان” در جمله نيز براى تاكيد همين معنى است.65 اما كيد خداوند حكيم و قاهر در طريق هدايت و نور و بر مبناى حكمت و ناشى از قدرت پايدار و نظام و سنن عالم و اجتماع است: “إِنَّ كَيْدِي مَتِينٌ” قرآن كه خود قول حق و فصل است، مظهرى از نقشه حقّ و كيد حكيمانه خداوند مى‏باشد كه مانند اژدهاى موسى كيدهاى ساحران و افسونگران را باطل مى‏نمايد و بر طبق نظام و سنن خداوند پيش مى‏رود.66
قتاده و مجاهد گويند: يعنى نيروى خداوند سخت است. حسن گويد: يعنى غضب خداوند سخت است. زجاج گويد: يعنى قدرت و عذاب خداوند سخت است. جبائى گويد: يعنى كيد و مكر خداوند نسبت بهكفار شديد است.67
نکته جالب: اگر گفته شود: چگونه خدا در اين آيه مي فرمايد: (إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطانِ كانَ ضَعِيفاً)و در آيه 28 سوره يوسف، درباره كيد و مكر زنان ميفرمايد: (إِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيمٌ) يعنى حتماً كيد و مكر شما زنان بزرگ است. در صورتى كه كيد و مكر شيطان از مكر زنان بزرگتر است؟جواب ميگوئيم: كيد و مكرى كه آيه مورد بحث ميگويد: در مقابل كيد و قدرت خدا است. و ترديدى نيست كه قدرت خدا مافوق هر قدرت و مكرى است. ولى كيد و مكرى كه در آيه 28 سوره يوسف راجع به زنان ميگويد در مقابل كيد و مكر مردان ميباشد.68

2-4-2) مکر:
واژهي”مکر” که در قرآن با مشتقاتش 43 بار به کار رفته به معني خدعه و نيرنگ در خفا و نيرنگ پنهاني است. هرگاه کسي را با حيله بازي از هدفش باز دارند، مکر گفته ميشود.69
راغب اصفهاني در معني مکر مينويسد:”المَكْرُ: صرف الغير عمّا يقصده بحيلة و ذلك ضربان: مكر محمود، و ذلك أن يتحرّى بذلك فعل جميل و على ذلك قال: وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماكِرِينَ‏* [آل عمران/ 54]. و مذموم و هو أن يتحرّى به فعل قبيح، قال تعالى: وَ لا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ‏ [فاطر/ 43]، وَ إِذْ يَمْكُرُ بِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا [الأنفال/ 30]، فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ مَكْرِهِمْ‏ [النمل/ 51]. و قال في الأمرين: وَ مَكَرُوا مَكْراً وَ مَكَرْنا مَكْراً [النمل/ 50] و قال بعضهم: من مكر اللّه إمهال العبد و تمكينه من أعراض الدّنيا، و لذلك قال أمير المؤمنين رضي اللّه عنه: من وسّع عليه دنياه و لم يعلم أنّه‏ مُكِرَ به فهو مخدوع عن عقله”‏.70
يعني: مَكْر يعنى با حيله و نيرنگ كسى را از مقصدش دور كنند و برگردانند كه دو گونه است: مكر پسنديده كه به وسيله آن قصد كار خوبى بشود در اين معنى گفت: وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماكِرِينَ‏71.
و مكر و حيله مذموم و ناپسند كه كسى كار زشتى را قصد كند.”وَ لا يَحِيقُ‏ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ”72 و “وَ إِذْ يَمْكُرُ بِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا”73 و “فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ مَكْرِهِمْ‏”.74اما در مورد حيله خوب و بد آيه: وَ مَكَرُوا مَكْراً وَ مَكَرْنا مَكْراً.75 بعضى گفته‏اند، مكرى كه از سوى خدا براى كار نيك است همان مهلت دادن به بنده است تا از امور دنيائى و متاع دنيوى بهره‏مند شده و تمكين يابد و جزايش را ببيند. از اين جهت على (عليه السّلام) فرمود: “من وسع عليه دنياه و لم يعلم انّه مكر به فهو مخدوع عن عقله” :يعنى كسى كه دنيا برايش توسعه داشت و نفهميد كه بدست آوردن افزون بر نياز از متاع دنيا براى او فريبى است كه گرفتار نيرنگش شد و براى كار نيك‏ چنين وضعى دارد نه پرداختن به اعمال قبيح چنين كسى عقلش او را فريب داده كم خرد است.76
صاحب قاموس ذيل واژهي “مکر” چنين مينويسد: “مكر: تدبير. اعمّ از آن كه در كار بد باشد و يا در كار خوب. در مفردات و اقرب الموارد ميگويد: مكر آنست كه شخص را به حيله‏اى از مقصودش منصرف كنى و آن دو نوع است محمود و مذموم. محمود آنست كه از آن كار خوبى مراد باشد و مذموم به عكس است. در المنار گفته: مكر در اصل تدبير مخفى است كه مكر شده را به آنچه گمان نميكرد، ميكشد و اغلب در تدبير بدكار ميرود”.77 اينكه در قاموس گفته: المكر: الخديعة و در صحاح آمده: المكر: الاحتيال و الخديعة. هر دو معنى غالب را در نظر گرفته‏اند. بنابر قول اقرب، مفردات، مجمع و المنار مكر اعمّ و شامل تدبير خوب و بد هر دو است. مؤيّد اين سخن قول خداوند است كه فرموده: اسْتِكْباراً فِي الْأَرْضِ وَ مَكْرَ السَّيِّئِ وَ لا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ‏.78 وصف “السّيّئ” ميرساند كه مكر فى نفسه گاهى سيّئ است و گاهى حسن ايضاً آيات‏: فَوَقاهُ اللَّهُ سَيِّئاتِ ما مَكَرُوا.79 و هم چنين آيه ي :أَ فَأَمِنَ الَّذِينَ مَكَرُوا السَّيِّئاتِ أَنْ يَخْسِفَ اللَّهُ بِهِمُ الْأَرْضَ‏80.81
احمد مصطفي مراغي در تفسيرش مکر را اينگونه معني کرده است: “مکر در اصل، تدبير مخفي است که مکر شده را نسبت به آنچه که گمان نميکرد مي کشاند و غالباً در تدبير بد و ناپسند به کار ميرود”.82
2-4-2-1) نکاتي در مورد واژه مکر:
2-4-2-1-1) در بسيارى از آيات آنگاه كه نسبت مكر به خدا داده شده مكر در مرتبه ثانى است يعنى اوّل مكر بدكاران در مقابل دين حق و دستور خداوند است سپس مكر خدا و آن دو جور است مجازات و غير آن مثلاً در آيه:‏ وَ يَمْكُرُونَ وَ يَمْكُرُ اللَّهُ وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماكِرِينَ‏83. مراد از “يَمْكُرُونَ” حيله و تدبير مشركين است كه ميخواستند حضرت رسول (صلّى اللّه عليه و آله) را بكشند يا زندانى كنند و يا تبعيد نمايند و مراد از “يَمْكُرُ اللَّهُ” همان تدبير

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه امام صادق Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه نهج البلاغه، عدل و انصاف