منابع و ماخذ پایان نامه عوامل حیاتی، عوامل حیاتی موفقیت، نگاشت ادراکی فازی

دانلود پایان نامه ارشد

تعیین اهداف بلندمدت هستند. در محیط پویای جهانی، آنها بایستی رفتاری فعال و پویا از خود نشان داده و محیط پویای خود را با نگاهی جامع رصد و شناسایی نمایند. سازمانها برای کسب موفقیت بایستی عوامل دستیابی به اهداف خود را شناسایی و تحلیل کنند و در برنامهریزی و تصمیمگیری، به عوامل موفقیت توجه نمایند. لذا باید موانعی که بر سر راه دستیابی به اهداف وجود دارد شناسایی و در جهت کاهش اثر آن گام برداشت. سازمان به دنبال دستیابی به اهداف خود میباشد و در این راه از مدیریت راهبردی کمک میگیرد. سازمان باید موانعی که بر سر راه دستیابی به اهداف وجود دارد را شناسایی و در جهت کاهش اثر آن گام بردارد. همچنین عواملی که باعث رسیدن به اهداف سازمان میشود را شناسایی و در جهت تقویت و حمایت از آن بکوشد. سازمان باید هر یک از این عوامل را بررسی کرده و سؤالاتی به صورت “چه میشود- اگر؟” را در مورد این عوامل پاسخ دهد. ضمناً نگاه کلی به عوامل موثر در موفقیت سازمان و میزان تأثیر آنها برای سازمان بسیار مفید است. همچنین روابط بین مفاهیم و عوامل موفقیت غیرقطعی و فازی است و استفاده از نظر خبرگان در تعیین وزن روابط مهم است. به منظور دستیابی به اهداف فوق از میان مدلهای گوناگون شناسایی و تحلیل عوامل موفقیت، از نگاشت ادراک فازی کمک میگیریم. نگاشت ادراکی فازی گرافی جهت دار است که به بیان روابط علت و معلولی بین عوامل کلیدی در سیستمهای پیچیده می‌پردازد. این نقشه حقایق، اشیا و فرآیندها را به ارزش‌ها، سیاستها و اهداف ارتباط میدهد. این گراف نگاهی کلی از عوامل کلیدی و میزان تأثیر آنها ارائه میدهد. با این گراف سؤالاتی به صورت “چه میشود- اگر؟”، در مورد هر یک از عوامل موفقیت مطرح میشود. پاسخ به این سؤال‌ها نیز از طریق است و سازمان را در تصمیمگیری و برنامهریزی یاری میرساند. همچنین نظرات خبرگان در بیان روابط بین مفاهیم و عوامل موفقت در این نگاشت لحاظ میگردد. لذا با کمک این نگاشت میتوان سازمان را در مرحله تصمیمگیری و برنامهریزی یاری نمود.
1-4- اهداف پژوهش
هدف اصلی:
شناسایی و تحلیل عوامل موثر و حیاتی دستیابی به اهداف راهبردی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس با استفاده از نگاشت ادراکی فازی
اهداف فرعی:
تعیین میزان اهمیت هر کدام از عوامل موثر و حیاتی دستیابی به اهداف راهبردی و تعیین روابط بين آنها با رویکرد فازی
طراحی سناریوهایی بر مبنای سؤالاتی در قالب “چه میشود- اگر؟”
طراحی الگوی عوامل علی و معلولی و تعیین وزن عوامل مؤثرتر
1-5- سؤالات پژوهش
مطابق با اهداف پژوهش، سؤالات زیر مطرح میشود:
به منظور دستیابی به اهداف راهبردی موسسات آموزشی و پژوهشی به ویژه دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندر عباس چه عوامل کلیدی و حیاتی موفقیت وجود دارند؟
ميزان اهميت هر يك از اين عوامل و رابطه بين عوامل چقدر است؟
نگاشت ادراکی فازی به دست آمده چه نقشی در انتخاب و تدوین سناریو و راهبرد سازمان دارد؟
1-6- قلمرو پژوهش
الف) قلمرو مکانی:
مطالعه موردی این تحقیق در دانشگاه آزاد واحد بندرعباس انجام می‌شود. همچنین کلیه مؤسسات آموزشی و پژوهشی از جمله واحدهای دیگر دانشگاه آزاد می‌توانند از این رویکرد نوین در کلیه برنامه‌ها و اهداف خود استفاده نمایند.
ب) قلمرو زمانی:
پژوهش حاضر از نظر زمانی در سالهای 92 و1393 انجام شده است.
ج) قلمرو موضوعی:
قلمرو موضوعی پژوهش شامل اهداف راهبردی سازمان، عوامل حیاتی موفقیت در حوزه آموزش و پژوهش دانشگاه، مدلهای تجزیه و تحلیل عوامل حیاتی موفقیت، مدلسازی توسط نگاشتهای ادراکی فازی، روشهای یادگیری نگاشتهای ادراکی فازی به خصوص روشهای مبتنی بر شبکههای عصبی مصنوعی مانند هبین میباشد.
1-7- مراحل و روش تحقیق
از آنجایی که این پژوهش از نوع تئوری و عملی میباشد نیازمند مطالعات کتابخانهای و میدانی بوده است. در این راستا مقالات، کتب و پایاننامههای متعددی مطالعه و بررسی شدهاند. برای جمعآوری اطلاعات به طور حضوری به دانشگاهها و مراجع کتابخانهای زیادی مراجعه شده است. در مرحله انتخاب مدل، مطالعات زیادی صورت گرفته است و دلایل انتخاب آن تشریح شده است و برای بررسی اعتبار مدل، در هر مرحله از مدل نتایج مورد بررسی خبرگان قرار گرفت. در ادامه کار برای شناسایی و انتخاب عوامل حیاتی دستیابی به اهداف استراتژیک (در یک مثال واقعی) نیازمند نظر خبرگان بودهایم. در این راستا پرسشنامههایی طراحی و بین آنان توزیع شده است و روایی و پایایی آن بررسی شده است. گاهی اوقات به منظور جمعآوری بهتر دادهها، با خبرگان مصاحبه صورت گرفته است.
خروجی مراحل روایی و پایایی پرسشنامه، وارد مدل شدند. ارتباط بین عوامل و روابط علی شناسایی شده و اثر مستقیم یا معکوس آنها بر یکدیگر تعیین شدند. به هر رابطه یک وزنی داده شده است که میزان این ارتباط را نشان می‌دهد. در مرحله بعدی نگاشتهای ادراکی فازی عوامل موفقیت در حوزه آموزش رسم میشوند. برای رسم این نگاشت ، از نرم افزار FCMapper.vs.1.2009 استفاده شده است. پس از رسم FCM، با رویکردهای مختلف، عوامل حیاتی موفقیت شناسایی شده و در ادامه به تحلیل حساسیت عوامل و تحلیل سناریو پرداخته شده است. با رسم گراف نهایی FCM میزان تأثیر عوامل موثر و عوامل حیاتی بر اهداف نشان داده شده است. در پایان با کمک نگاشت بدست آمده، پیشنهادهایی به سازمان برای رسیدن به اهداف بلندمدت ارائه میشود. این پیشنهادها در جهت تقویت عوامل حیاتی موفقیت سازمان میباشد. با موارد مطرح شده بالا این پژوهش از نوع توصیفی- پژوهشی میباشد و با توجه به پیادهسازی آن در سازمان آموزشی و پژوهشی از نوع کاربردی است.
1-8- تعریف کلیدواژهها و اصطلاحات
اهداف راهبردی: اهداف راهبردی (بلندمدت) اهداف اصلی سازمان هستند که متناسب با چشمانداز و مأموریت سازمان می‌باشند. این اهداف بیانگر نتایج مورد انتظار از اجرای استراتژی‌ها یا اولویتهای استراتژیک مشخصی می‌باشند.
نگاشت ادراکی2: نگاشت ادراکی یک گراف جهتدار است که برای تجزیه و تحلیل تأثیرات گزینههای مختلف، مثلاً سیاستها یا تصمیمات تجاری به منظور دستیابی به اهداف خاص به کار برده میشود. گرهها مفاهیم متغیر و یالها روابط علی هستند [5]. نگاشت ادراکی بازنمایی روابط علی میان چند شیء یا مسئله است که در برگیرنده نظرات خبرگان در مورد یک واقعیت ذهنی است تا یک واقعیت عینی [10].
نگاشت ادراکی فازی : اگر در یک نگاشت ادراکی وزن روابط به صورت کمیتهای فازی بیان شود، نگاشت حاصل یک نگاشت ادراکی فازی خواهد بود. نگاشتهای ادراک فازی امکان تحلیل بر مبنای سؤالاتی در قالب “چه میشود- اگر؟” را میدهند و اجازه میدهند تا چگونگی اعمال متقابل و نحوهی عملکرد حوادث پیچیده را پیشگویی کنید [11]. نگاشتهای ادراکی فازی یک روش محاسباتی نرم برای مدل کردن سیستمها است. این نگاشتها ساختارهای نموداری فازی برای نشان دادن استدلال علی هستند و فازی بودن آن‌ها درجات مبهمی از علیت بین مفاهیم را نشان میدهد [12].
عوامل حیاتی موفقیت: عوامل حیاتی موفقیت تعداد محدود و معینی از حوزههای فعالیت هستند که باید نتایج رضایتبخش را که برای تحقق اهداف سازمانی ضروری هستند، حاصل نماید تا مدیریت بتواند به هدفهای خود برسد. در حقیقت این عوامل دقیقاً خاطرنشان میسازند چه فاکتورهایی برای یک مدیر حیاتی و کلیدی هستند تا وی بتواند به موفقیت دست یابد [3]. آنها دربرگیرنده فعالیتهای ضروری هستند که باید به خوبی شکل داده شوند تا بتوان به مأموریت و اهداف به خوبی دست یافت.
1-9- موانع و محدودیتهای پژوهش
در مراحل انجام این پژوهش موانع و محدودیتهایی وجود داشته است. به دلیل نو بودن موضوع نگاشتهای ادراکی فازی و پژوهشهای اندک مرتبط با آن در ایران، دستیابی به افراد خبره و آگاه به موضوع به سختی امکان داشته است. منابع و ادبیات پژوهش اکثراً به زبان انگلیسی است و سایتهای علمی دسترسی به منابع بعضاً مسدود است و بایستی به دانشگاههای دیگر رجوع کرد و این کار پژوهش را کمی مشکل میسازد.

1-10- ساختار کلی پژوهش
این پژوهش شامل پنج فصل است. پس از بیان کلیات پژوهش (تشریح، اهمیت و ضرورت، اهداف و سؤال‌ها، قلمرو، روش و مراحل و محدودیتهای پژوهش) در این فصل، در ادامه و در فصل دوم به بیان ادبیات پژوهش ( تعاریف و تشریح موضوعات، پیشینه پژوهش، محیط نگاری و انتخاب مدل) پرداخته میشود. در فصل سوم به بیان روش پژوهش و ابزارهای جمعآوری دادهها و روایی و پایایی ابزارها و در فصل چهارم به تجزیه و تحلیل دادههای پرسشنامه و پیادهسازی مدل و تحلیل آن و تحلیل حساسیت و سناریو پرداخته میشود. در فصل پنجم به نتیجهگیری و ارائه پیشنهادهایی برای سازمان مورد مطالعه پرداخته و نتایج و ویژگیهای پژوهش را جمعبندی خواهیم نمود.

فصل دوم

ادبیات پژوهش

2- 1- مقدمه
امروزه مدیران برای دستیابی به اهداف بلندمدت سازمان خود بایستی از ابزارهای مدیریت و برنامهریزی راهبردی استفاده کنند. شناسایی و تحلیل عوامل حیاتی موفقیت میتواند مدیران را در این راه کمک نماید. برای شناسایی و تحلیل عوامل حیاتی موفقیت ابزارهای گوناگونی وجود دارد و استفاده زیادی از آنها شده است. نگاشت ادراکی فازی از جمله ابزارهای مفید برای این منظور است. این ابزار توسعه زیادی یافته و در روشهای بهبود آن از الگوریتمها و روشهای مختلفی استفاده شده است. از جمله از شبکههای عصبی مصنوعی و منطق فازی در این حوزه استفاده شده است. در این فصل ضمن معرفی نگاشت ادراکی فازی و پیشینه ادبیات آن به تبیین روش بهبودی برای آن پرداخته شده است. روش بهبود تشریح شده و همچنین مزایای این رویکرد معرفی شده و با سایر روشهای تحلیل عوامل حیاتی موفقیت مقایسه شده است. در ادامه با توجه به مطالعه موردی پژوهش، به محیط نگاری و شناسایی عوامل موثر در حوزه آموزش و تولید علم دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس نیز پرداخته شده است.
2-2- مدیریت و برنامهریزی راهبردی
برنامهریزی ضرورت سازمانها است. بدون داشتن برنامهای روشن، مجموعه فعالیتهای سازمان دچار از هم گسیختگی بوده و هدف مشخصی را دنبال نمیکنند. برای برنامهریزی تعاریف زیادی ارائه شده است که در مجموع میتوان تعریف جامع زیر را به عنوان تعریف مناسبی برای برنامهریزی پذیرفت [6]:
“برنامهریزی به مجموعه فعالیتهایی اطلاق میگردد که یک فرد و یا یک سازمان و یا دولت به منظور:
1- شناسایی اهداف و جهتگیریهای کوتاه مدت، میانمدت و بلندمدت خود؛
2- انتخاب مناسبترین راه و روش جهت دستیابی به اهداف فوق؛
با توجه به امکانات و محدودیتها، مشکلات بالقوه و بالفعل و نقاط قوت و ضعف خود، انجام میدهد.”
راهبرد معادلی است که برای واژه “استراتژی” ساخته شده است. واژه استراتژی از عرصههای نظامی به حیطههای غیرنظامی آمده است و به طور کلی، طرحی برای آینده است برای تعیین وضعیت و جایگاه سازمان که مبتنی بر دانش و بینش گذشته باشد. عناصر تشکیل دهنده راهبرد، جهتگیری کلان سازمان را روشن میکند. بنابراین راهبرد، پاسخ پرسش “سمت و سوی حرکت سازمان کجاست؟” را میجوید [13].
در عصر حاضر، سازمانها هر چه بزرگتر، گستردهتر و متنوعتر میگردند، مسئولین و مدیران آن‌ها بایستی نگاه بلندمدتتری را برای سازمان داشته و با بهرهگیری از تفکر راهبردی به برنامهریزی بپردازند. برنامهریزی راهبردی به عنوان ابزاری برای تعیین اهداف و خطوط کلی فعالیتها و مأموریت‌های سازمان در بلندمدت و پیدا کردن راه کارهایی برای تطبیق قابلیتهای درونی سازمان با شرایط محیطی و تنظیم و رساندن سازمان به نقطه تعادل مناسبتر در تعامل با محیط پیرامونی آن، استفاده میشود [6]. صاحبنظران در مورد برنامهریزی راهبردی تعاریف گوناگونی ارایه دادهاند. از نظر برایسون3 برنامهریزی راهبردی، کوششی منظم برای اتخاذ تصمیمها و فعالیتهای اساسی شکلدهنده و جهت دهنده فعالیتهای سازمانی در محدوده قانونی است. گوف4 نیز، برنامهریزی راهبردی را به عنوان فرآیند پاسخگویی به ارزیابیهای محیط داخلی و بیرون

پایان نامه
Previous Entries منابع تحقیق با موضوع زنجیره تأمین، انعطاف پذیری، استراتژی ها Next Entries منابع تحقیق با موضوع زنجیره تأمین، انعطاف پذیری، الگوریتم ژنتیک