منابع و ماخذ پایان نامه عملکرد خانواده، روش نمونهگیری، سنجش عملکرد

دانلود پایان نامه ارشد

اطلاعات میباشد. در مطالعه توصیفی، محقق اغلب از مصاحبه، مشاهدات ساختار یافته (با استفاده از فهرست مشاهدهای) و مشاهدات غیرساختار یافته و پرسشنامه، برای توصیف پدیده مورد مطالعه استفاده میکند(91).

جامعه پژوهش
شامل یک گروه از افراد یا موارد بوده که دارای معیارهای مورد نظر محقق باشند (92). در این پژوهش جامعه دربرگیرنده تمامی خانوادههایی بود که یکی از زوجین آنها دچار بیماری سرطان شده و جهت درمان یا دریافت خدمات تسکینی به بخشهای بستری و یا درمانگاه بیمارستان شهید قاضی طباطبایی تبریز مراجعه مینمودند.
مشخصات واحدهای مورد پژوهش
خانوادههایی در این مطالعه شرکت داده شدند که واجد معیارهای زیر بودند:
1- تشخیص قطعی سرطان در یکی از زوجین (با توجه به نمونه پاتولوژی و تایید متخصص انکولوژی ثبت شده در پرونده بالینی بیمار).
2- گذشت حداقل 3 ماه از تشخیص سرطان (زیرا مطالعات نشان دادهاند که اکثر بیماران بعد از گذشت 3 ماه از شنیدن خبر بد، از لحاظ روانی با آن سازگار میشوند(87)).
3- داشتن حداقل 18 سال سن برای هر دو زوج
4- گذشت حداقل یک سال از زمان ازدواج زوجین
5- عدم ابتلاء به بیماری شدید روانی زوجین بر اساس گزارش خود افراد
6- نداشتن مشکل خانوادگی دیگر مانند دو همسری بودن مرد یا نازایی زن
7- عدم ابتلاء زوجین به دیگر بیماریهای مزمن
8- داشتن سواد کافی جهت تکمیل پرسشنامه
9- داشتن رضایت جهت شرکت در مطالعه
10- آگاهی بیمار و همسر وی از تشخیص قطعی سرطان
لازم به توضیح میباشد که در مورد بند 10 یعنی آگاهی زوجین از تشخیص سرطان، ابتدا از اطرافیان آنها و یا پرسنل درمانی در این زمینه سوال پرسیده میشد و در نهایت، این دادهها طی مصاحبه خصوصی با بیمار و یا همسر وی تایید میگردید. مهمترین سوالاتی که از بیماران پرسیده میشد عبارت بودند از:
• مشکل جسمی که از آن رنج میبرید چیست؟
• می توانید به من بگویید بیماریی که شما دارید چیست؟
• فکر می کنید چرا باید در بیمارستان بستری شوید؟
• چه نوع درمانی دریافت میکنید؟
• فکر می کنید به چه دلیل درمان دریافت میکنید؟
• خانواده و پزشکتان در مورد بیماریتان به شما چه گفته اند؟
با پرسیدن این سوالات در صورتیکه بیمار یا همسر وی کلمه سرطان یا کانسر را استفاده میکردند به معنی آگاهی آنان از تشخیص قطعی سرطان در نظر گرفته میشد. لازم به ذکر است که این رویه مورد تایید کمیته منطقهای اخلاقی در پژوهش دانشگاه علوم پزشکی تبریز میباشد.

روش نمونهگیری
نمونهگیری، مستلزم انتخاب گروهی از افراد، رویدادها، رفتارها یا موارد دیگر جهت انجام یک مطالعه است. طرح نمونهگیری فرآیند انتخاب نمونهها را مشخص میکند. نمونه یادآور گروه منتخبی از افراد یا عناصری است که در مطالعه گنجانده شده است. روش نمونهگیری، راهبرد مورد استفاده برای انتخاب نمونه مورد مطالعه را نشان میدهد. روش نمونهگیری باید معرف جامعه مورد نظر بوده و باعث کاهش سوگیری و خطاهای نمونه شود (92).
در این مطالعه، روش نمونهگیری از نوع دردسترس بود. دلیل استفاده از این روش نمونهگیری این بود که با توجه به معیارهای ورودی تعیين شده برای جامعه و عدم وجود لیست تمامی زوجین واجد معیارهای مطالعه امکان نمونهگیری در تصادفی وجود نداشت.

حجم نمونه و نحوه تعیین آن
در تحقیقات کمی که هدف، تعمیم بخشیدن نتایج به جامعه است، حجم نمونه باید به اندازهای باشد که محقق بتواند نتایج بدست آمده از نمونه را به جامعه تعمیم دهد. تصمیم در مورد حجم نمونه، بسته به مواردی چون میزان دقت مورد نیاز در تحقیق، روش نمونهگیری استفاده شده، همگن بودن و یکنواختی جامعه، مقدار هزینه و در دسترس بودن آنها بستگی دارد (92).
در این مطالعه حجم نمونه با انجام مطالعه مقدماتی بر روی 15 زوج که یکی از آنها مبتلا به سرطان بود و جهت درمان به بخشهای بستری و درمانگاه انکولوژی بیمارستان شهید قاضی طباطبایی تبریز مراجعه مینمودند تعین شد و بر اساس میانگین، انحراف معیار و فاصله اطمینان 95%، حجم نمونه 200 نفر تعیین گردید و نهایتاً مطالعه بر روی 202 نفر انجام شد.

محیط پژوهش
در این طرح، با توجه به اینکه بیمارستان شهید قاضی طباطبایی تبریز مرکز اصلی درمان و مشاوره بیماران مبتلا به سرطان در استان آذربایجان شرقی میباشد، بخشهای بستری مردان و زنان و درمانگاه انکولوژی این بیمارستان به عنوان محیط پژوهش در نظر گرفته شد.

ابزار جمع آوری دادهها
محققین از روشها و ابزارهای مختلفی جهت جمعآوری اطلاعات اولیه برای تحقیقات کیفی استفاده میکنند که یکی از مهمترین این ابزارها، پرسشنامه میباشد. پرسشنامهها شامل یک سری سوالات بسته یا باز میباشند. محقق با تحلیل پاسخهای شرکتکنندگان میتواند اطلاعاتی در مورد اینکه در مورد یک ایده یا نظر مردم چگونه تفکر میکنند، چگونه عمل میکنند و چگونه برنامهریزی میکنند را به دست آورد(93). در این راستا با توجه به هدف مطالعه که توصیف درک زوجین از عملکرد خانوادگی هنگام ابتلاء یکی از زوجین به سرطان بود از پرسشنامه سنجش عملکرد خانواده استفاده شد.
“ابزار سنجش عملکرد خانواده” FAD 31 یک پرسشنامه استاندارد دارای 60 گویه است که برای سنجش عملکرد خانواده بنا بر الگوی مک مستر در سال 1963 توسط Epstain32 و همکاران تدوین شده است. این پرسشنامه عملکرد خانوادهها را در ابعاد حل مساله (6 آيتم) شامل سوالات 2-12-24-38-50-60، ارتباطات (7 آيتم) شامل سوالات 3-14-29-18-43-52- 59، نقشها (9 آيتم) شامل سوالات 4-10-15-23-30-34-40-45-53، همراهي عاطفي (8 آيتم) شامل سوالات 5-9-19-28-35-39-49-57، آميزش عاطفي (8 آيتم) شامل سوالات 13-21-22-25-33-37-42-54، كنترل رفتار (9 آيتم) شامل سوالات 7-17-27-32-44-47-48-55-58، و عملكرد كلي (13 آيتم) شامل سوالات 1-6-8-11-16-20-26-31-36-41-46-51-56 مورد بررسي قرار ميدهد. پاسخ به هر آيتم برروي يك طيف لیکرت چهار گزينهاي از قوياً مخالف تا قوياً موافق قرار دارد كه به ترتيب به آنها نمره 1 تا 4 تعلق می گیرد. بر اساس اين نمرات، نمره حداقل و حداكثر براي هر بعد پرسشنامه تعيين شد.
در این پرسشنامه 6 گویه از 60 گویه عملکرد خانواده در بعد حل مساله را تعیین مینماید. بالاترین نمره اخذ شده در این بعد که نشان دهنده ضعیفترین عملکرد می باشد 24 است و پایین ترین امتیاز (نمره 6) که معرف عملکرد مطلوب خانواده در بعد حل مساله میباشد.
جمعاً 7 گویه از پرسشنامه سنجش عملکرد خانواده مربوط به بعد ارتباط میباشد که بالاترین امتیاز کسب شده 28 (ضعیف ترین عملکرد) و پایینترین 7 (بهترین عملکرد) میباشد.
9 گویه از پرسشنامه به بررسی بعد نقشها میپردازد، بالاترین امتیاز در این بعد، 36 (ضعیف ترین عملکرد) و پایینترین امتیاز 9 (بهترین عملکرد) میباشد.
گویه های مربوط به سنجش پاسخگویی عاطفی 8 مورد است، بالاترین امتیاز 32 (ضعیف ترین عملکرد)و پایینترین امتیاز 8 (بهترین عملکرد) میباشد.
8 گویه از پرسشنامه مربوط به سنجش آمیزش عاطفی میباشد. بالاترین نمره 32 (ضعیف ترین عملکرد) و پایینترین امتیاز 8 (بهترین عملکرد) میباشد.
9 گویه از پرسشنامه نیز بعد کنترل رفتار عملکرد خانواده را میسنجد. بالاترین امتیاز 36 (ضعیف ترین عملکرد) و پایینترین امتیاز 9 (بهترین عملکرد) میباشد
لذا “ابزار سنجش خانواده” متناسب با این شش بعد، از شش خرده مقیاس برای سنجیدن آنها، به علاوه ی خرده مقیاس هفتم مربوط به عملکرد کلی خانواده تشکیل شده است.
لازم به ذکر است که 13 گویه کلی در پرسشنامه نیز عملکرد کلی خانواده را مورد سنجش قرار میدهد.
داده های به دست آمده، پس از جمع آوری وکد گذاری و وارد کردن در نرم افزار SPSS، تجزیه و تحلیل شد. از آمار توصیفی جهت محاسبه میانگین و انحراف معیار با فاصله اطمینان 95% استفاده شد.
معایب این ابزار از نظر اپشتاین و همکاران این است که استفاده از آن، هم برای خانواده و هم برای محقق، وقتگیر است. همچنین، رفتار خانوادهها در محیطهای مشاهده، ممکن است قابل تعمیم به رفتار آنها در دنیای واقعی نباشد. مشاهده خانواده، حجم وسیعی از اطلاعات را به دست میدهد که تبدیل این اطلاعات به ابعاد قابل استفاده در بالین، سخت و پرهزینه است (75).
گرچه پرسشنامه FAD 60 گویه دارد اما مطالعات اولیه مبتنی بر یک مقیاس 53 گویهای بود. هفت گویه نیز بعدها اضافه شد که نتایج گزارشها نشان میدهد که با این کار بر اعتبار خرده مقیاسهایی که گویهها به آنها اضافه شد، افزوده است. گویههای خرده مقیاسها در پرسشنامه مشخص شدهاند. فرم 53 سوالی این مقیاس توسط نجاریان، ملانقی و نوروزی در ایران مورد استفاده قرار گرفته است و توسط نجاریان استاندارد شده است.(94).
نمره گذاری ابزار: به هر گویه نمره 1 تا 4 با استفاده از کلید ادامه داده میشود: قویاً موافق=1، موافق=2، مخالف=3، قویاً مخالف=4. به گویههایی که توصیف عملکرد ناسالماند نمره معکوس داده میشود. نمرات کمتر نشانه عملکرد سالمتر است. معدل پاسخ به گویهها که هر یک بین 1 (سالم) تا 4 (ناسالم) میشود، برای بدست آوردن نمرات هفت مقیاس محاسبه میگردد. این ابزار کلید و برگ پاسخنامهای دارد که فرآیند نمرهگذاری آن و مشخص کردن گویههای هر خرده مقیاس را نسبتاً آسان مینماید(33).

اعتبار
“ابزار سنجش خانواده” با ضرایب آلفای خرده مقیاسهای خود از 72/0 تا 92/0 از همسانی درونی نسبتاً خوبی برخوردار است. هیچ گزارش خارجی از اعتبار کلی مقیاس در دست نیست، دادههای اعتبار باز آزمایی هم در اختیار نیست. ضرایب اعتبار (هماهنگی درونی) و مشخصههای آماری توزیع نمرات 50 دانشجوی شرکت کننده در مطالعه مقدماتی در خرده مقیاسهای تشکیل دهنده پرسشنامه عملکرد خانواده که توسط میرعنایت (1378)33 انجام شده است به قرار زیر است (33):

عنوان خرده مقياس
ضريبα كرونباخ
ميانگين
انحراف استاندارد
حل مشکل
6329/0
08/15
914/2
ارتباط
6329/0
60/14
057/3
نقشها
4880/0
58/22
208/3
همراهی عاطفی
5614/0
80/17
130/3
آمیزش عاطفی
7455/0
70/18
181/4
کنترل رفتار
5980/0
56/20
570/3
عملکرد کلی
7444/0
94/28
061/5
کل مقیاس
9097/0
63/138
633/20
ضرایب آلفای کل مقیاس و خرده مقیاسهای حل مشکل، ارتباط، نقشها، پاسخگویی عاطفی، آمیزش عاطفی، کنترل رفتار و عملکرد کلی در پژوهش امینی (1379) به ترتیب 92/0، 61/0، 38/0، 72/0، 64/0، 65/0، 61/0 و 81/0 گزارش شده است(33).1
همین ضرایب آلفا برای کل مقیاس و خرده مقیاسهای آن به ترتیب فوق در پژوهش رضایی (1378) برابر 91/0، 66/0، 63/0، 42/0، 61/0، 38/0 و 73/0 گزارش شد(33).
روایی
اگر خرده مقیاس عملکرد کلی را از تجزیه و تحلیلها خارج کنیم، شش خرده مقیاس دیگر این ابزار نسبتاً از استقلال برخوردارند. “ابزار سنجش خانواده” تا حدی دارای روایی همزمان و پیشبین است. این ابزار در یک مطالعه مستقل روی 178 زوج حدوداً 60 ساله، با “مقیاس رضایت زناشویی لک- والاس” همبستگی متوسط داشت و قدرت نسبتاً خوبی برای پیش بینی نمرات “مقیاس روحیه سالمندی فیلادلفیا” نشان داده است. به علاوه این ابزار با قدرت متمایزسازی اعضای خانوادههای بالینی و خانوادههای غیربالینی در هر هفت خرده مقیاس خود دارای روایی خوبی برای گروهها شناخته شده است (33).

روش اجرا
پس از کسب معرفی نامه از معاونت پژوهشی دانشکده پرستاری و مامایی و دریافت موافقت و مجوز از کمیته منطقهای اخلاق در پژوهش دانشگاه علوم پزشکی تبریز و کسب اجازه از مدیریت بیمارستان شهید قاضی طباطبایی تبریز برای انجام تحقیق، پژوهشگر به بیمارستان مراجعه نموده و ضمن ارائه معرفی نامه به سرپرستاران و توضیح علت و نحوه انجام مطالعه، ابتدا با بیماران بستری در بخشها یا مراجعین سرپایی درمانگاه سرپایی آشنا شده، و با مصاحبه کوتاه با بیمار و پرسش از پرستاران بخش در مورد آگاهی بیمار از تشخیص سرطان خود، اطلاعاتی در مورد علت و نحوه انجام پژوهش، مختار بودن برای شرکت در تحقیق و اطمینان از محرمانه بودن اطلاعات به بیماران داده میشد. پس از جلب رضایت بیماران جهت شرکت در پژوهش، پرسشنامه سنجش عملکرد

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه عملکرد خانواده، بیماران سرطانی، تحت درمان Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه انحراف معیار، بیماران مبتلا، سن ازدواج