منابع و ماخذ پایان نامه سوگیری، اضطراب اجتماعی، سوگیری توجه

دانلود پایان نامه ارشد

برنامه اصلاح سوگیری توجه تاثیر معنادار بر کاهش سطح اضطراب اجتماعی دارد.
آیا برنامه تعدیل سوگیری تفسیر تاثیر معنادار بر کاهش علائم اضطراب اجتماعی دارد؟
آیا برنامه تعدیل سوگیری تفسیر تاثیر معنادار بر کاهش سطح اضطراب اجتماعی دارد؟
آیا برنامه تعدیل سوگیری تفسیر تاثیر معنادار بر کاهش ترس از ارزیابی منفی دارد؟
آیا برنامه اصلاح سوگیری توجه تاثیر معنادار بر کاهش ترس از ارزیابی منفی دارد؟
آیا اجرای برنامه تعدیل سوگیری توجه تاثیر معنادار بر سوگیری تفسیر (کاهش سوگیری تفسیر منفی و افزایش سوگیری تفسیر خنثی) دارد؟
آیا اجرای برنامه تعدیل سوگیری تفسیر تاثیر معناداری بر کاهش سوگیری توجه دارد؟

فصل سوم

روش پژوهش

3-1- طرح پژوهش

پژوهش حاضر از نوع تحقیقات آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون همراه با گروه کنترل محسوب می‌شود. در این طرح، برنامه تعدیل سوگیری شناختی، مؤلفه‌های توجه و تفسیر، به عنوان متغیر مستقل و نمره سوگیری توجه، سوگیری تفسیر منفی، سوگیری تفسیر خنثی، علائم اضطراب اجتماعی و ترس از ارزیابی منفی نیز به عنوان متغیر وابسته در نظر گرفته شدند. لازم به ذکر است متغیرهای سن و تحصیلات به عنوان متغیر کنترل اعمال شدند.

3-2- جامعه آماری

کلیه دانشجویان دختر در حال تحصیل دانشگاه دولتی شیراز و دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز در نیمسال دوم سال تحصیلی 92-91 و نیمسال اول سال تحصیلی 93-92 که واجد علائم اضطراب اجتماعی بودند، به عنوان جامعه آماری این پژوهش در نظر گرفته شدند. با توجه به فراوانی موقعیت‌های اجتماعی اجتناب‌ناپذیر برای دانشجویان، دامنه 30-18 سالگی سن شروع اختلال و نرخ شیوع بیشتر اختلال در زنان (سردارآبادی، 1385)، جامعه آماری فوق برای اجرای طرح حاضر تعیین شد.

3-3- نمونه و روش نمونه‌گیری

آزمودنی‌های این پژوهش به روش نمونه‌گیری در دسترس به دست آمدند. در گام نخست فراخوان‌هایی با تمرکز بر علائم بنیادی اضطراب اجتماعی در دانشکده‌ها و خوابگاه‌ها نصب شد تا افراد واجد علائم با محقق تماس بگیرند. افراد داوطلب، پرسشنامه هراس اجتماعی226 کانور (2000) را به عنوان ابزار غربال تکمیل نمودند و در صورت کسب نمره بالاتر از خط برش (19) و برآورده ساختن ملاک‌های شمول، در پژوهش شرکت داده شدند و به تصادف در یکی از گروه‌های چهارگانه قرار گرفتند.
ملاک‌های شمول بدین ترتیب بود: (1) عدم سوء مصرف یا وابستگی به مواد مخدر (2) فقدان اختلالات روانپزشکی در زمان اجرای پژوهش (3) عدم دریافت درمان‌های روانشناختی و روانپزشکی در حین اجرای پژوهش.
در نهایت 80 نفر که به تصادف در دو شرایط آزمایشی تعدیل سوگیری تفسیر و اصلاح سوگیری توجه در قالب گروه‌های آزمایش و کنترل (جمعاً چهار گروه 20 نفره) جای گرفتند، در پژوهش شرکت نمودند.

3-4- ابزار پژوهش

3-4-1- پرسشنامه هراس اجتماعی (SPIN)
این پرسشنامه توسط کانور و همکاران (2000) با هدف سنجش هراس اجتماعی تدوین شده است. پرسشنامه یک مقیاس خودسنجی 17 ماده‌ای است که 3 خرده مقیاس فرعی ترس (6 ماده)، اجتناب (7 ماده) و ناراحتی فیزیولوژیک (4 ماده) را شامل می‌شود. هر ماده بر اساس مقیاس 5 درجه‌ای لیکرت (از 0= ابداً تا 4= بی‌نهایت) درجه‌بندی می‌گردد. نقطه برش 19 با کارایی و دقت تشخیصی 79/0، افراد با اختلال اضطراب اجتماعی و بدون اختلال را از هم متمایز می‌سازد.
پرسشنامه مزیت‌های کوتاه بودن، سادگی و سهولت نمره‌گذاری را داراست و می‌تواند به عنوان یک ابزار معتبر برای سنجش علائم اختلال اضطراب اجتماعی به کار برده شود و با توجه به اینکه نسبت به کاهش علائم در طی زمان حساس است، می‌تواند به عنوان ابزار غربالگری و نیز برای آزمون پاسخ به درمان در اختلال اضطراب اجتماعی و یا تمییز دادن درمان‌های با کارآیی متفاوت به کار گرفته شود (کانور و همکاران، 2000).
کانور و همکاران (2000) پایایی مقیاس را به روش بازآزمایی در گروه‌های با تشخیص اختلال اضطراب اجتماعی برابر با 78/0 تا 89/0 گزارش نموده‌اند. همچنین ضریب آلفا برای کل مقیاس برابر 94/0 و برای مقیاس‌های فرعی ترس 89/0، اجتناب 91/0 و ناراحتی فیزیولوژیک 80/0 به دست آمده است. روایی همگرا برای کل مقیاس در مقایسه با نمرات هراس اجتماعی فرم کوتاه (BSPS) با ضرایب همبستگی 57/0 تا 80/0 گزارش شده است. عبدی (2004؛ به نقل از طالع‌پسند و نوکانی، 2010) همسانی درونی کل مقیاس را به روش آلفای کرونباخ برابر 86/0 و پایایی به روش بازآزمایی را 83/0 گزارش نموده است. وی اعتبار محتوایی مقیاس را نیز با توجه به نظر سه تن از اساتید روانشناسی تایید نمود.

3-4-2- پرسشنامه اضطراب اجتماعی لیبوویتز (LSAS)
لیبوویتز (1987؛ به نقل از خورشیدزاده، برجعلی، سهرابی و دلاور، 1390) با هدف ارزیابی شدت اختلال اضطراب اجتماعی و اجتناب این پرسشنامه را تدوین نمود. پرسشنامه 24 ماده دارد که 13 گویه آن مربوط به اضطراب عملکرد و 11 گویه دیگر مربوط به اضطراب در موقعیت‌های اجتماعی است و آزمودنی می‌باید به هر گویه برحسب اضطراب و اجتناب خود پاسخ دهد.
بر اساس هنجارهای صورت گرفته، نمرات بین 65-55 اضطراب اجتماعی متوسط، 80-65 اضطراب اجتماعی قابل ملاحظه و 95-80 اضطراب اجتماعی شدید را مطرح می‌کند و بالاتر از این میزان نشان دهنده اضطراب اجتماعی بسیار شدید است (لیبوویتز، 1987؛ به نقل از خورشیدزاده، برجعلی، سهرابی و دلاور، 1390).
در تحلیل عامل مقیاس، چهار عامل تعامل اجتماعی، صحبت کردن در جمع، ترس از مورد مشاهده قرار گرفتن، خوردن و نوشیدن در جمع استخراج شده است (هیمبرگ و همکاران، 1999). پایایی مقیاس به روش بازآزمایی بعد از 12 هفته 83/0 و معنادار در سطح 01/0 و همسانی درونی آن 95/0 گزارش شده است.

3-4-3- فرم کوتاه مقیاس ترس از ارزیابی منفی (FNES-B)
فرم کوتاه مقیاس ترس از ارزیابی منفی دارای 12 ماده پنج گزینه‌ای است که به روش لیکرت (1= هرگز صدق نمی‌کند تا 5= تقریباً همیشه صدق می‌کند) میزان اضطراب تجربه شده افراد در برابر ارزیابی منفی را می‌سنجد (لری، 1983). بررسی‌ها همبستگی بالای این ابزار (96/.) با فرم اصلی را نشان داده‌اند؛ همسانی درونی کل مقیاس نیز 89/0 گزارش شده است. همچنین تحلیل واریانس یک سویه تفاوت معنادار گروه بیماران با اختلال اضطراب اجتماعی و آزمودنی‌های غیر مضطرب گروه گواه را نشان داد.
داداش‌زاده، یزدان دوست، غرایی و اصغرنژاد فرید (1391) فرم کوتاه پرسشنامه ترس از ارزیابی منفی (FNES-B) را به فارسی ترجمه و اعتبار محتوایی آن را توسط سه نفر از اساتید روان‌شناسی بالینی و روان‌پزشکی مورد تایید قرار داده‌اند. پایایی این آزمون به روش بازآزمایی و با فاصله زمانی دو هفته برابر با 98/0 و همسانی درونی آن به روش آلفای کرونباخ 83/0 به دست آمد.

3-4-4- پرسشنامه افسردگی بک (BDI)
این پرسشنامه توسط بک در سال 1961 تدوین شد و در سال 1974 مورد تجدید نظر قرار گرفت. از آنجا که بررسی‌های گسترده‌ای در مورد ویژگی‌های روان‌سنجی و کاربرد مناسب پرسشنامه انجام گرفته است، از پرکاربردترین ابزارهای اندازه‌گیری برای افسردگی است (بک، استیر227 و گاربین228، 1988؛ به نقل از یعقوبی نصرآبادی، عاطف وحید و احمدزاده، 1382). بامبری229، الیور230 و مک‌لیور231 (1976؛ به نقل از یعقوبی نصرآبادی، عاطف وحید و احمدزاده، 1382) نشان دادند که نمرات مقیاس بک در جمعیت دانشجویی با درجه‌بندی مصاحبه روانپزشکی همبستگی دارد (07/0r=). در این بررسی پایایی آزمون به روش بازآزمایی حدود 75/0 و روایی آن به روش تنصیف، 90/0 به‌دست آمد. بک (1972؛ به نقل از یعقوبی نصرآبادی، عاطف وحید و احمدزاده، 1382) در بررسی‌های گوناگون ضریب همبستگی نمرات هر ماده با کل نمرات پرسشنامه را بین 31/0 تا 68/0 گزارش نمود. این آزمون از ثبات درونی بالایی در بیماران روانپزشکی و غیر روانپزشکی برخوردار است و نتیجه پایایی بازآزمایی آن بیش از 60/0 گزارش شده است. در یک بررسی هنجاریابی، یزدان‌دوست (1988؛ به نقل از یعقوبی نصرآبادی، عاطف وحید و احمدزاده، 1382) این پرسشنامه را بر روی 375 نفر از افراد عادی جامعه اجرا نمود و پایایی این آزمون را با روش بازآزمایی چهار ماهه 49/0 گزارش کرد.

3-4-5- آزمایه پروب دات
آزمایه پروب دات به عنوان ابزار سنجش و تعدیل سوگیری توجه به کار می‌رود. محرک‌ها، تصاویر چهره هستند که ابراز هیجانی خنثی و تهدیدکننده را نشان می‌دهند. از آنجا تصاویر چهره مورد استفاده قرار گرفت که نسبت به لغات محرک‌های اختصاصی‌تری هستند (کولز و هیمبرگ، 2005؛ به نقل از عسگری، 1390) و اطلاعات بالقوه بیشتری در خصوص معنا و مفهوم موقعیت منتقل می‌کنند. از طرفی ارزیابی‌های اجتماعی اغلب به صورت غیرکلامی ابراز می‌شوند؛ بنابراین تصاویر چهره موقعیت‌های واقعی را بیشتر بازنمایی می‌کنند. تصاویر با ابراز هیجانی تنفر232 به عنوان محرک تهدیدکننده در نظر گرفته شد چرا که مبین بیزاری و طرد به عنوان نگرانی اصلی افراد با اضطراب اجتماعی به حساب می‌آید (پیشیار، هریس و منزس، 2004).
در سنجش سوگیری توجه، کوشش‌های آزمایه به این ترتیب اجرا می‌شود که نقطه تثبیت (+) به مدت 500 هزارم ثانیه در مرکز صفحه مانیتور ارائه می‌شود تا محل توجه آزمودنی ثابت شود. پس از آن به تصادف یک جفت تصویر چهره (یکی از نظر هیجانی خنثی و دیگری تهدیدآمیز) برای 500 هزارم ثانیه سمت چپ و راست نقطه تثبیت می‌آید. سپس، یک پروب (فلش رو به بالا و رو به پایین) به جای یکی از دو محرک ظاهر می‌شود. پروب با احتمال 50% جانشین یکی از این دو محرک می‌شود. این که چه محرک‌هایی ظاهر شوند، هر کدام در سمت چپ یا راست صفحه نمایش قرار گیرند و این که پروب جانشین کدام محرک شود به تصادف تعیین می‌شوند. از آزمودنی خواسته می‌شود که با حداکثر سرعت و دقت بسته به جهت بالا یا پایین فلش، کلید بالا یا پایین کیبورد را فشار دهد. پروب تا پاسخدهی وی در صفحه باقی می‌ماند. کوشش بعدی بلافاصله پس از پاسخدهی شروع می‌شود.
اگر هنگامی که پروب جانشین تصویر چهره تهدیدآمیز می‌شود زمان واکنش آزمودنی کمتر از حالت جانشینی پروب به جای تصویر چهره خنثی باشد، آزمودنی سوگیری توجه نسبت به محرک‌های منفی مرتبط با تهدید نشان می‌دهد. اگر برعکس آن اتفاق بیفتد یعنی هنگامی که پروب جانشین تصویر چهره خنثی می‌شود زمان واکنش آزمودنی کمتر از حالت جانشینی پروب به جای تصویر چهره تهدیدآمیز باشد، اجتناب توجه نسبت به تصویر چهره منفی مطرح می‌شود.
در شرایط اصلاح سوگیری توجه، منطق و ترتیب برنامه به همین صورت است با این تفاوت که پروب همواره جانشین تصویر چهره خنثی می‌شود و بدین ترتیب با عطف توجه مداوم آزمودنی به سمت تصویر خنثی، عمل اصلاح سوگیری توجه صورت می‌گیرد.
در نهایت در شرایط کنترل، پروب با فراوانی یکسان، جایگزین تصاویر خنثی و تهدیدآمیز می‌شود؛ به طوری که هیچ یک از تصاویر مکان پروب را پیش‌بینی نمی‌کنند.
در اجرای پروب دات، 160 کوشش با 8 جفت تصویر چهره (4 زن و 4 مرد) ارائه شد. تصاویر چهره با استفاده از نمونه ایرانی به دست آمده (فاتحی، 1390) و اعتبار آن در ابراز هیجان مدنظر در پژوهش اولیه فاتحی (1390) و طرح پایلوت این پژوهش تایید شده است.

3-4-6- پارادایم ارتباط کلمه-جمله (WSAP)
سوگیری تفسیر براساس پارادایم WSAP ارزیابی می‌شود. در هر کوشش WSAP نخست نقطه تثبیتی به مدت 500 هزارم ثانیه بر صفحه مانیتور ظاهر می‌شود. نقطه تثبیت، توجه آزمودنی را به وسط صفحه مانیتور معطوف می‌سازد و این آگاهی را می‌دهد که تکلیف شروع خواهد شد. در گام بعد، یک کلمه تهدیدآمیز (مانند انتقاد) یا خنثی و بی‌خطر (مانند تحسین) در وسط صفحه به مدت 500 هزارم ثانیه ارائه می‌شود. در مرحله سوم، یک جمله مبهم (مانند اینکه رئیستان می‌خواهد شما را ببیند) می‌آید. در این مرحله آزمودنی می‌باید تصمیم بگیرد که کلمه با جمله مرتبط است یا خیر؛ در صورتی که کلمه و جمله را

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه سوگیری، اضطراب اجتماعی، سوگیری توجه Next Entries پایان نامه رایگان با موضوع اخلاق فردی، تربیت اخلاقی، اخلاق اجتماعی