منابع و ماخذ پایان نامه زمین لرزه، شمال ایران، مقاوم سازی

دانلود پایان نامه ارشد

ط فنی پرداخته شده است. این فصل شامل خلاصه‌ای از دستورالعمل های خارجی و داخلی بصورت کلی و بررسی مفصل بخش هایی از آنها که به مبحث این تحقیق مربوط است می باشد. این فصل مجموعه‌ای نسبتاً کامل از دستورالعمل های مقاوم سازی می باشد که در مورد ساختمان های با مصالح بنایی بسیار مفصل و کامل به دسته بندی مطالب ارائه شده در آنها پرداخته و مجموعه‌ای از مهمترین مطالب آنها گرد آوری شده است.
در فصل پنجم به ارائه روشهای تعمیر، بازسازی و تقویت ساختمانهای بنایی پرداختیم و با جمع آوری روشهای سنتی و مدرن سعی برآن بوده است که بهترین روشها مطرح شوند.
فصل ششم به روشهای مربوط به مقاوم سازی ساختمانهای روستایی اختصاص دارد و به صورت جز به جز به ارائه روشهای مبتی بر آیین نامه برای هر قسمت از ساختمانهای خشتی و گلی می پردازد.
در ادامه با نتیجه گیری و ارائه پیشنهاد برای تحقیقات آتی و ذکر منابع و مراجع کار به اتمام رسیده است.

فصل اول

« بررسی لرزه خیزی ایران »

1-1 لرزه خیزی ایران
فلات ایران تقریباً در مرکز کمربند خشک و بزرگ اوراسیا قرار گرفته و بطور متوسط 800 تا 1000 متر از سطح دریا بلندتر است و از تمام جهات به وسیله رشته کوه های مرتفعی احاطه شده است. فلات ایران به سیستم بزرگ کوه های چین خورده اوراسیا وابسته است. بدین ترتیب که دیواره کوهستانی البرز و رشته کوههای خراسان در شمال ایران، تحت تأثیر گره های کوهستانی عظیم فلات ارمنستان و آذربایجان از طرف غرب وهندوکش از شرق تا ارتفاع 5670 متر ( دماوند) سر برافراشته است. کوههای زاگرس در جنوب غربی و جنوب و نیز در امتداد آن، یعنی کوه های ساحلی جنوب شرق ایران (کوه های مکران) ، بخش داخلی ایران را احاطه نموده اند[11].
در دوره زمین شناسی میوسین میانی (حدود 26 میلیون سال پیش) جوش خوردگی نهایی بین صفحات عربستان و اوراسیا ابتدا سبب بالا آمدگی و ضخیم شدگی در زاگرس و بیتلیس (در ترکیه) گردید و به دنبال آن حرکت مستقل صفحه عربستان نسبت به آفریقا را متوقف نمود، یعنی از این پس صفحه عربستان با سرعت از صفحه آفریقا به سوی صفحه اوراسیا حرکت می کرد. در دوره زمین شناسی پلیوسن آغازین (6 میلیون سال پیش) و مقارن با آغاز مرحله دوم کشیدگی در دریای سرخ وتشکیل پوسته دریایی در آن، قابلیت تحمل فشار در منطقه جوش خورده، به صورت بالا آمدگی و ضخیم شدگی به پایان رسید و کوههای قارهرای محدود در گسل های متقاطع به حرکت به سمت خارج واداشته شدند. همانطور که در شکل 1- 3 دیده می شود. صفحه ترکیه ، محدود بین گسل های شمال و شرق آناتولی ، به سمت غرب به حرکت درآمد و بلوک لوت ، محدود بین گسل های راستگرد زاگرس و گسل های چپگرد شمال ایران (البرز)، به سمت شرق حرکت کرد.
فلات ایران جزو مناطق لرزه خیز جهان است و در آن زمین لرزه های قاره ای ایجاد می شوند. کشور ایران در قسمت میانی کمربند کوه زای آلپ ـ هیمالیا واقع شده است وهنوز تحت تأثیر حرکات کوه زایی آلپ پایانی می باشد. از طرف دیگر حرکات صفحه عربستان بطور دائمی به صفحه ایران تنش وارد می کند و فرونشینی مکران در جنوب و باز شدن صفحه اقیانوس هند نیز سبب زیر راندگی صفحه اقیانوسی به زیر منطقه مکران می گردد. مجموعه این شرایط سبب بههم خوردن تعادل پوسته ایران می گردد و اثر آن به صورت جابجایی در طول شکستگی های قدیمی و بروز زمین لرزه مشاهده می شود همانطور که در شکل 1-3 می بینیم گسل های ایران بطور کلی دارای روند شمالی ـ جنوبی (امتداد اران شرقی)، شمار غرب ـ جنوب شرق ( امتداد ناحیه زاگرس) و شمال شرق ـ جنوب غرب (امتداد البرز شرقی) می باشند. گسل هایی که در طول دوره کواترنر ( از 2 میلیون سال پیش تا کنون) فعالیت نسبتاً مهمی داشته اند عبارتند از :
گسل های آغاجاری ، دامغان ، البرز ، آستارا ، ترود، شمال تبریز ، شاهرود ، کازرون ، کوه بنان کرمان ، عباس آباد.

شکل 1-1 نقشه صفحات زمین ساخت خاورمیانه و حرکات نسبی آن

شکل 1-2 گسلهای مهم ایران

1-2 گزارش برخی از زلزله های چند دهه اخیر
از آنجا که زلزله های واقعی بهترین میدان محل کارهای جامعه مهندسی ومسئولین ساخت و ساز کشور می باشد، و همین طور یک آزمایشگاه بزرگ برای محققان و از طرف دیگر مرجعی برای تحقیقات و تدوین آیین نامه های آتی می باشد. به دنبال هر زمین لرزه گروههای مختلفی درصدد جمع آوری و ارائه گزارشات مختلفی از آن زمین لرزه می نمایند، که در ادامه به ارائه مختصری از این گزارشات پرداخته شده است. البته لازم به ذکر است که در انتخاب گزارشات سعی بر آن بوده است که تا حد امکان به موضوع این پایان نامه نزدیک باشد.

1-2-1 زلزله 31 خرداد ماه 1369 رودبار و منجیل [12]
در حدود 30 دقیقه صبح روز پنجشنبه 31 خرداد 1369 زلزله شدیدی در استان های گیلان و زنجان به وقوع پیوست که در آن شهرهای منجیل و رودبار و صدها پارچه از دهان و آبادی های پرجمعیت منطقه به کلی ویران شد. بزرگی این زلزله بین 3/7 و 7/7 ریشتر می باشد و طبق آماری که از طرف مراجع رسمی اعلام شد، روی هم بیش از 35000 نفر از مردم کشورمان جان خود را در این حادثه از دست دادند و قریب یکصد هزار ساختمان و خانه مسکونی خراب و یا بلا استفاده گردید، به باغات و اراضی کشاورزی و کانال های آبیاری صدمات فراوان وارد شد.
از ویژگی های زلزله اخیر گیلان و زنجان آن است که بر خلاف زلزله های گذشته ایران که اغلب در مناطق کم جمعیت و یا در مناطق روستایی و فاقد ساختمان ها و تاسیسات مهم اتفاق می افتاد، این زلزله در منطقه ای روی داد که علاوه بر آنکه از مناطق پرجمعیت محسوب می شود، چند شهر را نیز فرا گرفته است که دارای ساختمان مهم و تاسیسات زیربنایی شامل سد سفید رود، نیروگاه برق و کارخانجات سیمان لوشان و پلهای بزرگ و سیلوی یکصدو بیست هزار تنی سراوان رشت قرار داشتند و همه این مسایل دلایلی برای توجه بیشتر جامعه مهندسی به امر ساخت و ساز بعد از این زلزله می باشد در واقع مانند آژیری عمل کرد که نشان می داد، وقوع یک زلزله مشابه در یکی از مناطق مهم و پر جمعیت کشور چه پیامد هایی را در بر خواهد داشت. در شکل 1-3 تصاویری از خسارت های این زلزله مشاهده می شود.

شکل 1-3 تصاویری از زلزله رودبار و منجیل در سال 1369

1-2-2 گزارش تصویری از زلزله بم
این گزارش به بررسی نواقص موجود در ساخت و ساز شهر بم و آسیب های وارده پرداخته است. در این گزارش بعضاً نواقص موجود با موارد آیین نامه ای مقایسه شده است، در برخی موارد عملکرد نسبتاً مناسب بعضی اجزای غیر سازهاای مانند نماهای شیشهاای و قاب های فلزی درهای ورودی در تراز پارکینگ و مغازه ها نشان داده شده است. در شکل 1-4 نمونه هایی از عواملی که موجب خسارت در ساختمان های بتنی و بنایی و نیمه بنایی گردیده، آورده شده است. [13]

فرو چاله ایجاد شده در بروات در نزدیکی افتگاه گسل بم

ترکهای مورب قطری کنار بازشو باربر در دیوارهای خشتی

ترک ضربدری بین دو بازشو در یک دیوار آجری

جدا شدن دیوارهای بنایی از یکدیگر

شکستن کلافها و فروریختن آنها از روی دیوار در ساختمانهای بنایی

ترکهای برشی مورب در ساختمانهای بنایی

اتصال تیرچههای سقف با نبشی در سقف یک ساختمان بنایی

نقش کلاف قائم در نگهداری سقف در یک ساختمان مصالح بنایی

نقش کلاف افقی در نگهداری سقف در یک ساختمان مصالح بنایی

عملکرد مناسب ساختمان مصالح بنایی که مطابق آئین نامه طراحی و اجرا شده بود

عملکرد مناسب ساختمان مصالح بنایی که مطابق آئین نامه طراحی و اجرا شده بود

فروریختن سقف و طاقهای ضربی در ساختمانهای بنایی
شكل 1-4) تصاويري از زلزله بم

1-2-3 اثرات زلزله اول تیر 1381 چنگوره ـ آوج بر ساختمان های بنایی و مختلط
در روز اول تیرماه 1381 زمین لرزهدای به بزرگی 3/6 در مقیاس ریشتر منطقه/ای از استان های قزوین، همدان و زنجان را به لرزه در آورد. بر اثر این زلزله بیش از 230 نفر کشته و بیش از 1466 نفر مجروح شدند. [14]
بررسی های به عمل آمده نشان می دهد که ساختمان های سنتی در روستاها و شهرهای منطقه دارای سیستم سازه ای منسجم و یکپارچه نبوده و از مصالح بسیار ضعیف و توسط افراد غیر فنی و ناآشنا به اصول ساخت و ساز ساخته شده اند و از کیفیت بسیار نامطلوبی برخوردارند. به همین دلیل است که با وجود زلزله نه چندان شدید، آسیب های نسبتاً زیادی به منطقه وارد شده است.

1-2-3-1 خسارت وارد به ساختمان ها در اثر زلزله چنگوره ـ آوج
بر اثر این زلزله به ساختمان های مسکونی وعمومی در شهر آوج و بیش از 80 روستا در استانهای قزوین، همدان و زنجان خسارت فراوانی وارد شده است. جدول 1-1 میزان خسارات وارده به روستاهای منطقه آسیب دیده رابنا به گزارش سازمان هلال احمر نشان می دهد.[14]

جدول 1-1 خسارت وارده به روستاها در زلزله چنگوره- آوج

1-2-3-2- گونه های ساختمانی منطقه آوج
ساختمانهای منطقه آسیب دیده اعم از ساختمان های شهری و روستایی را می توان به گروههای زیر تقسیم کرد.
1- ساختمانهای بنایی که شامل بنایی کامل و مختلط بنایی و فلزی می باشند.
2- ساختمان های با سازه فولادی
3- ساختمان های خشتی وگلی
4- ساختمان های با شناژ افقی وعمودی.

1-2-3-3 ساختمان های بنایی آوج با سقف طاق ضربی
ساختمان های بنایی در آوج از دیوارهای باربر آجر فشاری به ضخامت 22 الی 35 سانتیمتر می باشند. در ساختمان های دارای سقف فلزی، تیرآهن های سقف طاق ضربی بر روی دیوارهای باربر و حرکت دینامیکی دیوارها درهنگام زلزله موجب خارج شدن تیرهای سقف از محل تکیه گاه و فرو ریختن بخشی از سقف شده است. ساختمان های بنایی دارای بازشوهای بزرگ بوده و در برخی از دیوارهای داخلی به لحاظ ایجاد در گاهی و یا کمدهای دیواری ضخامت دیوار به 5 تا 10 سانتیمتر رسیده است.

1-2-3-4 ساختمان های مختلط منطقه آوج
در ساختمان های مختلط، ترکیبی از دیوارهای باربر و ستون های فولادی تحمل بارهای وارده به ساختمان را به عهده دارند. دیوارهای جانبی ساختمان از آجر فشاری با ملات ماسه سیمان ساخته شده و در داخل ساختمان از چند ستون فولادی مرکب از دوتیر آهن جوش شده به یکدیگر و یا یک پروفیل فولادی استفاده شده است.

1-2-3-5 بررسی آسیب های وارده به ساختمان های منطقه آوج
در این زمین لرزه به ساختمان های خشتی و گلی آسیب های شدیدی وارد شد و بسیاری از آنها به کلی فرو ریخت. در شهر آوج ساختمانهای بنایی و نیمه اسکلت نیز دچار خسارت های شدیدی شدند بطوری که دیوارهای جداکننده داخلی اغلب دچار واژگونی شده و در بسیاری از ساختمان ها سقف های ضربی در بخشهای انتهایی به علت عدم اتصال تیرها با یکدیگر و نیز عدم اتصال با دیوارها فرو ریخته اند. در محل تقاطع دیوارها ترک های عمیقی مشاهده می شود. در برخی ساختمانها دیوارهای متقاطع به کلی از هم جدا شده اند و بخشی از آن ها فرو ریخته است. در روستای چنگوره ، آب دره و بسیاری از روستاهای منطقه ساختمان های خشتی و گلی به کلی ویران شده و ساختمان های بنایی نیز دچار تخریب شده اند و بسیاری از دیوارها و سقف های آنها فرو ریخته است. در روستاهای ساختمان تمام اسکلت نیز به چشم میخورد که به دلیل عدم وجود مهاربندی و استفاده از پروفیل های بسیار ضعیف در سازه اغلب فرو ریخته و یا دچار تغییر شکلهای زیادی شده اند و لازم است تخریب و یا بازسازی شوند. در شکل 1-5 تصاویری از ساختمان های منطقه و آسیب های وارده نشان داده شده است.

1-2-3-6 بررسی علل خرابی ساختمان های مختلط و بنایی منطقه آوج
در این ساختمان ها که سازه آن ها توسط افراد غیر متخصص ساخته شده است و فاقد هر گونه طراحی و محاسبه و رعایت ضوابط آیین نامه‌ای می‌باشند. مه‌ ترین علل خرابی آنها به قرار زیر می‌باشد:
1- عدم استفاده از سیستم سازه ای مقاوم در

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه مقاوم سازی، آسیب پذیری، تاریخ ایران Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه محیط زیست، تاریخ ایران، سازمان اداری