منابع و ماخذ پایان نامه ذهن آگاهی، بار شناختی، روانشناسی، ورزشکاران

دانلود پایان نامه ارشد

مثال، تصویرسازی تشدید مغناطیسی کارکردی (fMRI) و الکتروانسفالوگرافی (EEG))؛ اثرات عمیق بر عملکرد عصبی، شامل الگوهای فعالیت الکتریکی مغز، فعالیت آناتومی عصبی، و حتی اندازه نسبی نواحی خاصی از مغز، از این دست میباشند (مارکس، 2008؛ استین، ایس-دلیپری و توماس، 2008). این نوع شواهد، احتمال ایجاد یک تغییر محسوس در روانشناسی ورزش توسط رویکردهای موج سوم (رویکردهای مبتنی بر پذیرش و ذهن آگاهی) را تأیید میکنند.
2-2-8- ذهن آگاهی و عملکرد ورزشی
شکل 1، مدل پیشنهادی بالتزل، مک کارتی و گرینبام (2014) میباشد، که نشاندهنده چگونگی ارتباط بنیادی ذهن آگاهی با عملکرد ورزشی است. زمانیکه ورزشکاران و مربیان توانایی توجه ذهن آگاه به عملکرد خود و تجربه لحظه به لحظه غیر قضاوتی را داشته باشند، آنگاه قادر خواهند بود که به نشانههای مرتبط با تکلیف بپردازند. بهجای اینکه توسط افکار و احساسات ناخواسته پریشان شوند، میتوانند این حواسپرتیها را پذیرفته و توجهشان را بر نشانههایی که موفقیت را به بهترین نحو تسهیل مینمایند، متمرکز کنند. قرارگیری ذهن آگاهی در پایینترین سطح مدل، نشاندهنده این واقعیت است که پذیرش و حتی تحمل عوامل حواسپرت داخلی و خارجی، موضوعی اساسی و ضروری است. با چنین پذیرشی، ورزشکار یا مربی آزاد است که بر تکلیف در حال اجرا –سطح بعدی مدل- تمرکز کند. همانطور که در مدل نشان داده شده است، با تمرکز کامل بر تکلیف در حال اجرا، احتمال موفقیت ورزشکار یا مربی در بهینهسازی عملکرد –بالاترین سطح مدل- بیشتر خواهد بود (بالتزل، مک کارتی، گرینبام، 2014).

شکل 2-1- مدل ذهن آگاهی و عملکرد بهینه ورزشی

آموزش ذهن آگاهی در جمعیتهای بالینی غیر ورزشی مؤثر واقع بوده است (بائر، 2003؛ کنگ، اسموکی و رابین، 2011). در عرصه ورزش علاقه رو به رشدی برای استفاده از مداخلات ذهن آگاهی جهت ارتقا عملکرد ورزشی وجود دارد. یکی از دلایل ممکن است اضطراب عملکردی مزمن باشد که یکی از چالشهای اصلی روانشناسان ورزش در رابطه با مراجعهکنندگان خود میباشد (ویلیام، 2010). مطالعات انجام گرفته نشان میدهد، ذهن آگاهی موجب کاهش نشانههای مرتبط با اضطراب میشود (بائر، 2003؛ کنگ و همکاران، 2011) و تمرین ذهن آگاهی مرتبط با توانایی کاهش و رهایی از افکار منفی میباشد (فریون، ایوانس، ماراج، دوزویس و پارتریج، 2008).
همچنین شواهدی وجود دارد مبنی بر اینکه افزایش ذهن آگاهی با عواملی که تأثیر مثبتی بر عملکرد دارند، مرتبط است. بهعنوان مثال، “شیفتگی”35 با ارتقای عملکرد ورزشی (باکر، اورلمانس، دمروتی، اسلات و علی، 2011) و ذهن آگاهی مرتبط میباشد. برنیر، تینات، کودرون و فورنیر (2009)، مصاحبهای با 10 شناگر مرکز آموزش ملی فرانسه، در رابطه با تجربه شنای بهینهشان انجام دادند. علاوه بر هشت خصوصیت که همراستا با شیفتگی شناسایی شدهاند (جکسون و سیکزنمیهالی، 1999)، ذهن آگاهی بهعنوان بُعد نهم پدیدار گشت. این یافته همراستا با نتایج کی و یانگ (2008) میباشد، که رابطه مثبتی بین ذهن آگاهی صفتی و شیفتگی در ورزش را گزارش کردند. کافمن و همکاران (2009) رابطه قوی بین ذهن آگاهی ورزشکاران و شیفتگی یافتند. آهرن، موران و لانسدال (2011) نیز مداخله تجربی مبتنی بر ذهن آگاهی با ورزشکاران نخبه انجام دادند، که گروه تجربی بعد از مداخله بهطور معناداری حالت شیفتگی بیشتری را تجربه کرد.
2-2-9- تفاوتهای بنیادی تمرین مهارتهای روانشناسی سنتی
بسیاری از ورزشکاران، مربیان و روانشناسان ورزشی، برای افزایش تمرکز و بهمنظور به حداقل رساندن تأثیر بار شناختی منفی و بهبود عملکرد ورزشی، از تکنینکهایی مانند هدفگذاری36، توقف فکر37، تصویرسازی ذهنی38 و خودگفتاری39 استفاده میکنند (کنروی و متزلر، 2004). اما تمرکز بر کنترل یا حذف افکار و احساسات ناهنجار، ممکن است به گونهای که پیشتر فرض میشد، مفید نباشد زیرا امکان دارد بهطور وارونهوار سیستم نظارتی را راهاندازی کند که به دنبال بار شناختی ناخواسته یا منفی باشد و آنها را به آگاهی برساند (پوردون، 1999؛ وگنر، 1994)، که این آگاهی منجر به تمرکز بر تکیلف نامرتبط شود که میتواند تأثیر منفی بر عملکرد داشته باشد (گاردنر و مور، 2004).
گاردنر و مور (2004) اظهار داشتند که یک رویکرد تازه میتواند یک برنامه مبتنی بر ذهن آگاهی باشد، که بر آگاهی در لحظه حال و غیرقضاوتی تجارب درونی و محرکهای بیرونی تأکید دارد و از اینرو به نظر میرسد، از لحاظ تئوری در مقایسه با تکنیکهای سنتی شناختی-رفتاری مبتنی بر تغییر، بیشتر با مفهومسازی عملکرد اوج مرتبط باشد. این نویسندگان پیشنهاد کردند که رویکردهای سنتی مبتنی بر کنترل برای بهبود عملکرد ورزشی، ممکن است سهواً منجر به فعالیت شناختی افراطی (لفظی-معنایی، متمرکز بر خود) شود تا فعالیت فراشناختی (در لحظه حال، غیرقضاوتی)، که این امر موجب اختلال در توانایی اجرای خودکار مهارتهای ورزشی آموخته شده میشود. اصرار برای دستیابی به ماورای تمرین مهارتهای سنتی روانشناسی و بررسی سیستماتیکی آن در روانشناسی ورزشی، توسط گاردنر (2009) شرح داده شده است: “در اصل درحالیکه از لحاظ تئوریکی گفته میشود که روشهای سنتی باید جوابگوی نیازهای ورزشکار باشند، این روشها از لحاظ تجربی در بهترین حالت دارای ابهام بوده و حتی در برخی موارد دچار فقدان شواهد تجربی بوده اند” (ص 140). ادبیات گستردهای در حمایت از رابطه عکس بین ذهن آگاهی و اضطراب (رومر و همکاران، 2009)، کمالگرایی (آرگوس و تامپسون، 2008)، و توجه متمرکز بر خود (هیندمن و همکاران، 2009) ، و همچنین رغبت شدیدی به ذهن آگاهی بهعنوان روش درمانی مؤثر برای کاهش اظطراب وجود دارد (اورسیلو و رومر، 2005).
2-2-10- مهار فکر40
یکی از نکات بحث برانگیز درباره ذهن انسان مسئله مهار فکر است. ذهن بهراحتی میتواند به بسیاری از امور بیندیشد، اما نمیتواند بهراحتی به مسئلهای خاص نیندیشد. خارج کردن یک فکر از ذهن دشوار است و هرقدر بیشتر تلاش کنیم، آن فکر بیشتر به سراغ ما میآید. طی دو دهه اخیر بحث درباره این حوزه شدت گرفته است و یکی از افرادی که در تبیین پدیده مهار فکر طی سالهای اخیر مطالعات عدیدهای انجام داده، دانیل وگنر است. او با پدیده “خرس سفید” خود در سال 1987 باب جدیدی را در باره مهار فکر گشود. او نشان داد که اگر از گروهی درخواست شود تا سعی کنند درباره مطلبی نامربوط و نامأنوس، بهعنوان مثال خرس سفید که در زندگی روزمره به ندرت به آن فکر میشود، مدتی اصلاً فکر نکنند، بعد از تلاش در مهار این فکر، فکر خرس سفید با بسامدی بسیار بیشتر در مقایسه با گروهی که از آنان خواسته شده به خرس سفید فکر کنند، به سراغ این عده خواهد آمد. بهعبارت دیگر مدتی تلاش برای مهار و سرکوب یک فکر، هرچند در کوتاه مدت با کتهش آن فکر همراه است، اما در مراحل بعدی با برگشت بیشتر و جبرانی آن فکر به آگاهی همراه است. این مسئله خیزش بعد از مهار41 نام دارد (وگنر، اشنایدر، کارتر و رایت، 1987؛ ونزلاف و وگنر، 2000).
این پدیده هم اهمیت نظری و هم اهمیت بالینی دارد. افراد مبتلا به بیماری وسواس مرتباً سعی دارند به افکار مزاحم خود فکر نکنند، اما سعی آنها معمولاً اثر معکوس داشته و برعکس با هجوم بیشتر افکار وسواسی مواجه میشوند. این مسئله در معتادان به مواد مخدر و سیگار و همچنین افرادی که دچار پرخوری هستند نیز مشاهده میشود و سعی آنها در فکر نکردن به سیگار، غذا و یا مواد مخدر معمولاً اثر معکوس ایجاد میکند (ونزلاف و وگنر، 2000).
2-2-11- نظریه پردازش وارونه42
نظریه پردازش وارونه وگنر (1994) یکی از قدرتمندترین نظریههای روانشناسی مدرن (برووتس، 2013). با این حال، بهنظر میرسد که ماهیت آن بطور کامل همگانی نشده است. بهعنوان مثال، میتوان از کاربرد مهار فکر در روانشناسی ورزشی کاربردی نام برد. این تکنیک هم از لحاظ تئوری و هم از لحاظ تجربی بیمعنی میباشد (برای مثال، تاد، هاردی و الیور، 2011). از لحاظ تئوری، نظریه پردازش وارونه، بههمراه استدلالهای قابل اطمینان دیگر از جمله “فرضیه عمل اجباری43” (ولف و همکاران، 2001) و “نظریه سرمایه گذاری مجدد44” (مسترز، 1992؛ مسترز و مکسول، 2008)، که اخیراً از مبحث ذهن آگاهی نشأت گرفته اند، قویترین استدلال بر علیه تکنیک مهار فکر میباشد. بطور خلاصه، این تئوریها ادعا میکنند که شخص نباید انرژی (شناختی و احساسی) خود را برای کنترل و دستکاری شناخت انسان که در طبیعت ما قرار دارد، هدر دهد. در عوض، شخص باید بیشتر به رشد خلبان اتوماتیک بدن که از تکنیکها، حرکات و اطلاعات عظیمی برخوردار است، اهمیت داده و همچنین، با تمرکز بر تکلیف مرتبط در حال اجرا، منابع خود را بهصورت کارآمدتری تخصیص دهد. این شرایط نه تنها به فرد اجازه اجرای بهتری را میدهد، بلکه موجب از بین رفتن مقادیر زیادی از تلهها میشود. همانطور که گاردنر و مور (2004) بیان کردند، روشهای سنتی ناکارآمدترین و بی ثمرترین روشها میباشند (مهار فکر به خانواده روشهای سنتی تعلق دارد).
وگنر مبتکر نظریه پردازش وارونه (وگنر، 1992، 1994، 1997؛ وگنر و ونزلاف، 1996)، معتقد است که دو مکانیسم در مهار فکری دخیل هستند: یک فرایند یا پردازش عمدی45 که افکار یا حالت مورد نظر را دنبال میکند (در مسئله مهار فکر بهدنبال هر فکری به غیر از فکر مهار شده است) و یک سیستم یا فرایند نظارتکننده وارونه که برعکس بهدنبال شکستها و ناتوانایی سیستم شناختی در انجام اعمال خود است (در مسئله مهار فکر طبیعتاً بهدنبال یافتن نشانههایی از فکر مهار شده است). فعالیت سیستم یا فرایند اول با تلاش و صرف انرژی زیادی همراه است. اما فرایند نظارتگونه دوم بیشتر نا آگاه و بدون نیاز به تلاش روانی است. این فرایند وارونه است، زیرا برخلاف هدف مرتباً سعی در پیدا کردن فکر مهار شده دارد. با وجود این، نقش وارونه فعالیت این سیستم برای کارکرد صحیح سیستم آگاهانه اول الزامی است، زیرا مرتباً میزان موفقیت آنرا ارزیابی میکند. فرض وگنر بر این است که سیستم ناظر وارونه چندان بار شناختی به سیستم شناختی انسان تحمیل نمیکند و میتواند با حداقل تلاش فعال شود. برعکس سیستم آگاهانه اول منابع زیادی از توانایی شناختی طلب کرده و بار سنگینی بدان تحمیل میکند (ونزلاف و وگنر، 2000).
در جریان تلاش برای مهار فکر، سیستم آگاهانه عمدی معمولاً موفق است، اما با وارد شدن بار شناختی سریعاً تحلیل رفته و در انجام فعالیت خود ناکام میشود. برعکس، سیستم ناظر وارونه که از تحمیل شدن بار شناختی چندان متأثر نمیگردد به فعالیت خود ادامه میدهد و مرتباً موارد مهار شده را شناسایی کرده و به اطلاع میرساند. بدین طریق در جریان مهار، تحمیل بار شناختی نه تنها باعث مختل شدن مهار فکری میگردد، بلکه هجوم بیشتر افکار مهار شده را بههمراه دارد. بعد از اتمام مهار، فرایند یا پردازش عمدی اول سریعاً به پایان میرسد، اما فرایند وارونه کماکان تا مدتی فعال مانده و مرتباً افکار مهار شده را شناسایی کرده، به آگاهی میرساند (ونزلاف و وگنر، 2000).
با وجود فشار شناختی که در ورزش (قهرمانی) امری شایع است، شکست فرایندهای کنترل ذهن که ورودی را بهطور گسترده برای تمامی افکار منفی باز میکنند تا در هوشیاریمان جریان پیدا کنند ( اتفاقی که مشتاقانه سعی در جلوگیری از وقوع آن را داریم)، بسیار محتمل میباشد (برای مثال، افت عملکرد فاجعه آمیز، پدیده انسداد46 تحت فشار). بهمنظور تشریح بیشتر این نکته، تعدادی مثال میتوانند کمک کنند: وادار کردن خود برای به خواب رفتن، گلفبازانی که سعی در جلوگیری از فرود توپ در آب دارند، افراد افسردهای که سعی میکنند به افکار منفی توجه نکنند و غیره. نظریه وگنر در زندگی روزمره ما بسیار واضح بهنظر میرسد، و حتی از لحاظ (علمی) تجربی نیز قدرتمند میباشد (برخلاف تکنیکهای بیشماری که علی رغم فقدان شواهد و پایههای نظری، همچنان رایج میباشند) (بهعنوان مثال، گاردنر و مور، 2004).
ما توانایی تأمل کردن بر فعالیتهای ذهنی خودمان و تحت تأثیر قرار دادن عملکرد آنها را داریم، که این امر موجب عملکرد برتر هوشیاری و کنترل ذهنی انسان میشود. در نظریه وگنر

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه ذهن آگاهی، خود کنترلی، روانشناسی، ورزشکاران Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه ذهن آگاهی، خودکنترلی، ورزشکاران، پردازش اطلاعات