منابع و ماخذ پایان نامه خلیج فارس، ایالات متحده، ایالات متحده آمریکا، استفاده از زور

دانلود پایان نامه ارشد

ایر توسط کشتی ایالات متحده قضیه ای است که هم در دیوان بینالمللی دادگستری و هم در ایکائو مطرح گردید. در روز شنبه 12/4/67 (سوم جولای 1988) هواپیمای ایران ایر A 300 پرواز شماره 655 در ساعت 17/10 به وقت محلی با 20 دقیقه تأخیر از فرودگاه کشوری- نظامی بندرعباس با 290 نفر مسافر و خدمه به مقصد دوبی برخاست. پرواز یک پرواز منظم برنامه ریزی شده بینالمللی بود که در داخل کریدور شناخته شده بین المللی صورت میگرفت. هواپیما به نحوه مطلوبی بلند شد و در ساعت 24/10 خلبان گزارش داد که هواپیما به ارتفاع 12000 پایی رسیده است. قرار بود هواپیما در ساعت 28/10 به نقطه DARAX برسد، اما پس از 7 دقیقه پرواز در ارتفاع 13500 پایی وقتی در فضای آبهای سرزمینی ایران بود، با دو فروند موشک زمین به هوا که از طرف رزم ناو ونسان آمریکا پرتاب شد، مورد حمله قرارگرفت.318 با اصابت دو فروند موشک، هواپیما منفجر شد و بر دریا افتاد و در آن فرو رفت. قسمتهای عمده از بدنه هواپیما و اجساد کشتگان در نقطه 2643 شمالی و 5603 شرقی در جنوب فرودگاه بندرعباس، در آب های خلیج فارس پیدا شدند. بسیاری از سرنشینانی که به طور غمانگیزی جان خود را از دست دادند، ایرانی بودند. در میان کشته شدگان اتباع کشورهای هند، پاکستان، ایتالیا، کویت، امارات متحده عربی و یوگسلاوی وجود داشتند.319 برنامه پرواز ایرباس همچون دیگر پروازهای هواپیماهای کشوری در اختیار کشتیهای حاضر در خلیج فارس قرار داده شده بود.320هفت دقیقه پس از بلند شدن هواپیما از فرودگاه بندرعباس، 11 مورد اخطار از طرف کشتیهای جنگی آمریکا به ایرباس اعلام شده بود. 7 مورد اخطار به وسیله ناو جنگی ونسان بر روی فرکانس 243 مکاهرتز، یک اخطار به وسیله ناو سایدز و 3 اخطار دیگر به وسیله ناو ونسان بر روی فرکانس اضطراری 5/121 به هواپیمای ایرباس داده شده بود. از 11 اخطار مزبور، 7 اخطار بر روی 243 مگاهرتز بوده که فرکانس مزبور مخصوص هواپیماهای نظامی است و ایرباس تجهیزات لازم را برای شنیدن آنها نداشت.321 (طبق دستور ایران ایر، کلیه هواپیماها باید در مدت پرواز در منطقه خلیج فارس بر روی فرکانس 5/12 به گوش باشند.)322
وقتی هواپیمایی در معرض بدگمانی واقع میشود و درباره آن این سؤال پیش میآیدکه آیا هواپیمای مزبور هواپیمای دوست است یا دشمن، چه تصمیمی بایدگرفت. نباید فراموش کرد که یک اشتباه ممکن است جان صدها بیگناه را به خطر اندازد. بنا به گزارش وزارت دفاع آمریکا، در مدت کوتاهی، بحث زیادی میان سه ناو آمریکایی ونسان، منتگمری و سایدز درگرفت.323 بنا به گزارش تیم تخصصی ایکائو که در محل تهیه نموده بود، در دقایق آخر حمله به هواپیما، در میان مسئولین کشتیها، عدهای هواپیما را یک هواپیمای مسافری و عدهای هم آن را هواپیمای جنگی که قصد حمله داشت تلقی نمودند. دو دقیقه بعد،کارکنان مرکز اطلاعات جنگی ونسان گزارشی دریافت کردند مبنی بر اینکه هواپیما از نوع اف- 14 میباشد. از آنان خواسته شده بود قبل از گشودن آتش بر روی هواپیما اعلان خطر نمایند. در همین حال کارکنان ناو سایدز فریاد زدند: هواپیما تجاری است صبر کنید!! تقریباً در همین زمان یک افسر سی ای سی ونسان اظهار داشت که هواپیما احتمالاً تجاری است.324 گفتگو میان ناوها در این مدت کوتاه ادامه داشت که ناخدای ونسان تصمیم گرفت موشک خود را پرتاب نماید.325بنا به اعلان نظر سازمان هواپیمایی کشوری ایران، ادعای آمریکا مبنی بر اشتباه گرفتن ایرباس با هواپیما اف- 14 عاری از حقیقت است؛ زیرا همچنان که در بخش 16/1/3 گزارش ایکائو هم آمده است، سیستم ایجز ویژگی صعود هواپیما را نشان داده که معمولاً هواپیماهای ایرباس این ویژگی را دارند.326

2-1- درخواست دولت جمهوری اسلامی ایران ازشورای ایکائو
دولت جمهوری اسلامی ایران درخواست خود از شورای ایکائو را بدین شرح اعلام کرد :
1- شناسایی صریح عمل نقض مقررات حقوق بینالملل؛
2- شناسایی این حقیقت که کشورهای عضو، مسئول اعمال جنایتکارانه مأموران خود میباشند، حتی اگر آنان در حیطه اقتدار خود عمل نکرده باشند؛
3- محکومیت صریح ایالات متحده آمریکا برای استفاده از سلاح علیه هواپیمای مسافربری ایران؛
4- تشکیل کمیسیون فرعی برای بررسی جنبههای مختلف حقوقی، فنی و سایر جنبههای ساقط کردن هواپیمای ایران ایر و گزارش به شورای ایکائو و از طریق آن به اجلاس فوقالعاده مجمع برای پیشبینی اقدامات لازم برای جلوگیری از تکرار حوادث مشابه؛
5- پایان دادن فوری به محدودیتها و استفاده از زور و تهدید علیه فضای جمهوری اسلامی ایران و کشورهای ساحلی خلیج فارس.

2-2- تصمیمات شورای ایکائو در قضیه ایرباس
2-2-1- جلسه فوقالعاده شورای ایکائو
جلسه فوقالعاده شورای ایکائو در روز 14 جولای 1988 تشکیل گردید. شورا ضمن اظهار تأسف از حادثه و اعلام مراتب همدردی خود به دولت ایران و خانوادههای داغدار، به شرح ذیل تصمیم گرفت:
– شورا کاربرد سلاح علیه هواپیمای مسافری را تقبیح کرد؛
– شورا بر این اصل اساسی که کشورها باید از هدف قرار دادن هواپیمای غیرنظامی خودداری کنند، تأکید کرد. همچنین از کشورهایی که ماده 3 مکرر کنوانسیون شیکاگو را امضا نکردهاند، خواست هر چه زودتر نسبت به امضای آن اقدام نمایند. شورا از کشورها خواست از هر عملی که امنیت هوانوردی بینالمللی را در منطقه به مخاطره اندازد، خودداری کنند؛
– شورا از دبیرکل خواست یک تیم حقیقت یاب برای بررسی حقایق مربوط به جنبههای فنی عواملی که منجر به نابودی هواپیما شد، تشکیل دهد؛
– شورا از طرفهای مربوط خواست در بررسی موضوع همکاری کنند. رئیس شورا و دبیرکل ایکائو باید هر چه زودتر گزارش کاملی به اجلاس یکصد و بیست و پنجم شورا که در سپتامبر 1988 تشکیل میشود، ارائه کنند؛
الف) با همکاری کشورهای درگیر در منطقه تلاش کنند هماهنگی لازم بین عملیات پروازهای نظامی و غیرنظامی را به منظور تأمین امنیت و ایمنی هواپیماهای غیر نظامی فراهم آورند؛
ب) فوراً برای جلوگیری از تکرار چنین حوادثی تدابیری بیندیشند.327
پس از تصمیم شورا، نمایندگان جمهوری اسلامی ایران و آمریکا آمادگی خود را برای همکاری با تیم تحقیق اعلام نمودند. شرکت فعال نمایندگان جمهوری اسلامی ایران، موجب شد تا موضوع از طرف ایکائو سریعاً پیگیری شود. به دنبال تصمیم شورای ایکائو، دبیرکل تیم تحقیقی متشکل از 5 متخصص در زمینه مسایل فنی تشکیل داد.328 وظیفه تیم فقط به تحقیق در مسایل فنی مربوط میشد و دیگر مسایل از جمله مسایل حقوقی را در برنمیگرفت.
از میان مسایل مهم، میتوان به نبود ارتباط بین مسئولان پروازهای هواپیماهای کشوری و واحدهای نظامی اشاره کرد. خدمات کنترل ترافیک هوایی، اعلان کننده خطر و اطلاعات پروازی از موارد مهمی هستند که در تامین امنیت پروازها مؤثرند. ضمایم 2 و11 کنوانسیون، به این موارد پرداختهاند.329 با توجه به اینکه پروازهای نظامی و غیرنظامی از فضای مشترک استفاده میکنند، لذا وجود ارتباط بین آنها برای امنیت پرواز حیاتی است. بخش 2 ضمیمه 11 کنوانسیون شیکاگو، وظایف واحدهای مسئول پروازهای مسافری را در این زمینه مشخص میکند. به موجب ضمیمه11، مسئولان خدمات ترافیک هوایی باید ارتباط نزدیکی با واحدهای نظامی داشته باشند.330 مطابق آن، خدمات ترافیک هوایی باید واحدهایی نظامی ایجاد کند که اطلاعات پروازی و دیگر اطلاعات مربوط به پرواز هواپیماهای مسافری را داشته باشند.331 واحدی که بتواند ارتباط بین مسئولان پروازهای نظامی و غیرنظامی را در محل ایجاد کند، ماهها قبل از حادثه سقوط ایرباس مورد توجه قرارگرفته بود. در 18 و 20 نوامبر 1987 رئیس شورای ایکائو طی نامههایی خطاب به ارائه کنندگان سرویسهای خدمات هوایی در محل، آنها را از خطرات موجود آگاه نموده، بر لزوم رعایت مقررات ایکائو تأکید کرده بود. وی از آنان خواسته بود برای حل مسئله جلساتی در محل تشکیل دهند.332

2-2-2- یکصدو بیست و پنجمین جلسه شورای ایکائو
یکصدو و بیست و پنجمین جلسه شورای ایکائو در دسامبر 1988 در مونترال تشکیل شد در این جلسه، نماینده ایران در اجرای ماده 53 کنوانسیون شیکاگو دعوت شده بود.333 در ابتدا گروه تحقیق،گزارشی از تحقیق انجام شده و نتایج آن را ارائه کرد. وی ضمن اظهار اینکه در تحقیق فقط به مسایل فنی توجه شده، گفت: تحقیق نشان داد که هواپیمای ایرباس به طور طبیعی بلند شده، پرواز آن و همه عملیات انجام یافته کاملاً طبیعی بوده است.334 پس از اظهارات رئیس گروه تحقیق، نماینده ایران مطالبی بیان داشت، وی از اینکه شورای ایکائو قبل از وقوع حادثه، برای از بین بردن عوامل وقوع حادثه تلاش نکرده بود و نیز از تصمیم شورای ایکائو در جلسه فوقالعاده، انتقاد کرد. وی مصرانه از شورا خواست موضوع را بررسی و وقوع جنایت بینالملل بر پایه نقض حقوق بینالملل را اعلام و دولت آمریکا را مسئول پرداخت همه خسارات وارد آمده کند.335 نماینده ایران بارها تأکید کرد که احتمال اشتباه گرفتن هواپیمای ایرباس با یک هواپیمای اف- 14 نمیتواند قابل قبول باشد. وی همچنین به وظیفه شورای ایکائو در ماده 54 (ی) اشاره کرد. به موجب این ماده، شورای ایکائو وظیفه دارد هرگونه تخلف از مقررات کنوانسیون شیکاگو یا پیشنهادها و تصمیمات شورا به کشورهای عضو کنوانسیون گوشزد کند. نمایندگان بسیاری از کشورها در این جلسه سخنرانی کرده و دیدگاهای خود را در خصوص حادثه، تحقیقات به عمل آمده به وسیله گروه تحقیق و تصمیم قبلی شورای ایکائو اظهار داشتند. بعضی از اعضای شورا عمل فرمانده رزم ناو ونسان را نابخشودنی و نقض فاحش حقوق بینالملل دانستند.336 پس از بحثهای فراوان، شورای ایکائو در چهارمین نشست جلسه یکصد و بیست و پنجمین در 6 دسامبر 1988 به اتخاذ تصمیم اقدام کرد. در این تصمیم، شورا ضمن اظهار تأسف از واقعه مزبور که منجر به کشته شدن 290 نفر بیگناه شد از همه کشورها خواست اقدامات لازم را برای ایجاد ارتباط بین فعالیتهای نظامی و پروازهای غیر نظامی انجام دهند و در تأمین امنیت هواپیماهای غیرنظامی بکوشند. شورا همچنین از کمیسیون هوانوردی خواست گزارش گروه تحقیق را دقیقاً مطالعه نماید.337 با توجه به اینکه شورا،کمیسیون هوانوردی رابه مطالعه حقایق داده شده در گزارش تیم تحقیق محدود نموده بود. انتظار نمیرفت مطالعات کمیسیون مؤثر باشد. یادآوری میشودکه شورای ایکائو در تصمیم خود در خصوص هواپیمای کره 007 از کمیسیون هوانوردی خواسته بود ضمن مطالعه موضوع، احتمال اصلاح مواد کنوانسیون شیکاگو و ضمایم آن را هم مدنظرداشته و پیشنهادهای خود را برای وضع مقررات جدیدی که وقوع حوادث مشابه را منتفی سازد، ارائه کند.338

2-2-3- یکصد و بیست و ششمین جلسه شورای ایکائو
در جلسه یکصد و بیست و ششم شورا که در 20 مارس 1989 تشکیل شده بود،کمیسیون هوانوردی، نتایج مطالعه خود را در خصوص گزارش گروه تحقیق ارائه کرد. پس از سخنرانی نمایندگان بسیاری از کشورها، شورای ایکائو رضایت خود را از نتایج مطالعه کمیسیون اعلام و تصمیم نهایی را اتخاذ کرد.339 شورا در این تصمیم، ضمن تشکر از کشورهای که با گروه تحقیق همکاری داشتهاند، سیاست خود را در محکوم کردن استفاده از سلاح علیه هواپیمای مسافربری تکرار کرد. شورا تأسف خود را از حادثه غیر عمدی که در نتیجه عواملمتعدد و اشتباهاتی که در شناسایی هواپیما وجود داشته و منجر به انفجار هواپیما گردید، اعلام نمود.340

3- مواضع دولتهای جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا
3-1- موضع جمهوری اسلامی ایران
موضع جمهوری اسلامی ایران در برابر شورای ایکائو و دیوان بینالمللی دادگستری این بود که ناو جنگی ونسان حقوق بینالملل را نقض کرده است. نماینده ایران در جلسه 125 شورای ایکائو اظهار داشت که مطالعه گزارش شورای ایکائو کاملاً روشن میسازد که ایالات متحده آمریکا با حمله به یک هواپیمای مسافربری اعتماد به امنیت مسافرت هوایی را از بین برده است.341 ایران، با اشاره به تصمیم شورای ایکائو در 17 مارس 1989342 اعلام نمود که تلاش شورای ایکائو برای حل قضیه و از بین بردن بحران، ناموفق بوده؛ لذا تصمیم شورای ایکائو اشتباه میباشد. ایران با استناد به ماده 84

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه مجمع عمومی، سازمان ملل، آمریکای لاتین، استفاده از زور Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه اشخاص ثالث، جبران خسارت، جبران خسارات، زیان دیده