منابع و ماخذ پایان نامه حقوق جزا، محاکم کیفری ایران، صاحب نظران، تلفن همراه

دانلود پایان نامه ارشد

دوم:قواعد،پذیرش و استناد به ادله الکترونیک در محاکم کیفری ایران
فصل اول:قواعد عام و ویژگی های ناظر به استناد پذیری ادله الکترونیک

پس از تعيين صلاحيت كيفري؛ دوّمين يا به عبارت بهترآخرين اقدامي كه مرجع قضايي موظّف است پيش از آغاز رسيدگي قضايي به انجام برساند ، بررسي دلايل و مدارك ارائه شده از سوي طرفين دعواي كيفري با ديگر افراد مرتبط با آن، يعني مجريان قانون، شهود و كارشناسان و تعيين ميزان محكمه پسند بودن آنهاست .همانگونه که در بخش اول بیان شد،دليل که در لسان حقوق جزا به هرچيزي گفته مي شود كه وجود ياعدم چيزي يا صحت و سقم ادعايي را ثابت مي كند47،از چنان جايگاهي برخوردار است كه عدهّ اي از صاحب نظرن معتقدند تاريخ آيين دادرسي كيفري در حقيقت تاريخ تحول ادله اثبات است و سير تحول اين حوزه را برپايه نگرش سياستگذاران هر دوره نسبت به ادله قابل استناد در محاكم طبقه بندي كرده اند48. كه در بخش اول دوره تكاملي براي ادله اثبات دعوا بررسي شد ،که مهم ترين مزيتي كه مي توان براي دوره علمي برشمرد كم رنگ شدن مستندات غير تجربي يا به عبارتي معنوي در نظام عدالت كيفري است . در دوره هاي گذشته به لحاظ عدم توسعه و پيشرفت علم از يك سو و اعتقاد همگان به جايگاه راسخ معنويات و امور باطني از سوي ديگر ، عمده دلايل ابزاري جهت اثبات جرايم در اقرار ، شهادت و نهايتاً علم قاضي خلاصه مي شد كه به دليل نبود ابزارها و امكانات لازم ، حتي گزيينه آخر نيز عمدتاً به دريافت هاي باطني قاضي بستگي داشت.
به مرور زمان با كنار گذاشته شدن امور به اصطلاح غير تجربي و تأكيد براثبات پذيري تمامي وقايع از طرق تجربي ، اهمّيّت اين نوع ادله به نحو قابل توجهي كاهش يافت كه البته تقريباً تمامي صاحب نظران از اين امر استقبال كردند و حتّي آن را به اجراي عدالت نيز نزديك تر دانستند. زيرا معايب و مشكلات مربوط به اخذ اقرار يا شهادت يا حتي احراز علم و حجيب واقعي توسط قاضي برهيچ كس پوشيده نبود و همگان مي خواستند با اتخاذ رويكردي عادلانه و بي طرفانه، واقعيت و حقيقت يك ادعا اثبات شود كه بديهي است اين امر در خصوص ادعاهاي مجرمانه به لحاظ تبعات وحشتناك آن از جايگاه بسيار با اهمّيتي برخوردار است.
در اين راستا ، كشورهاي مختلف سعي كردند به فراخور امكانات و توانايي هاي خود در چهارچوب نظام عدالت كيفريشان، حوزه كشف علمي جرايم را توسعه دهند و حتي به تربيت نيروهاي متخصص بپردازند هم اكنون علاوه بر دانشكده هاي حقوق كه در قالب يك واحد درسي مبحث كشف علمي جرايم را تدريس مي كنند در دانشكده هاي پليس نيز به مجريان قانون آموزش هاي تخصّصي داده مي شود و حتي سعي مي گردد آنها در رابطه با يك طيف از جرايم يا مصاديق مجرمانه خاص ، تخصص لازم در كشف وجمع آوري آثار و دلايل مربوط به آنها را كسب كنند. به عنوان مثال : يك افسر پليس در حوزه كشف علمي قتل و شقوق مختلف آن آموزش مي بيند و در كنار آن افسر ديگري به فراگيري دوره هاي تخصصي شناسايي خط و امضاء مي پردازد.
بي ترديد تمامي اينها يك هدف را دنبال مي كنند و آن كشف علمي يعني شناسايي كاملاً تجربي و عاري از هر گونه پيش داوري براساس امور ملموس و مشهود يك واقعيت در رابطه با يك فعل مجرمانه است . امروزه آن حوزه تا آنجا اهميت يافته كه دليل مهمّي مانند اقرار كه زماني شاه دليل محسوب مي شد، در رابطه با جرم مهمي مانند قتل جنبه طريقيت پيدا كرده و قاضي ملزم است با توجه به ديگر دلايل و شواهد كه مسلماً بخش مهمّي از آن را ادله علمي تشكيل مي دهد، صحت و سقم اقرار را مشخص كند.49
بي ترديد با توسعه علم وفناوري در عصر حاضر ، اين حوزه از جايگاهي به مراتب حساس تر برخوردار شده است . هم اكنون ابزارهاي پيشرفته اي در اختيار متخصّصين كشف علمي جرايم قرار گرفته كه با دقت سرعتي بسيار بيشتر از گذشته مي توانند نتايج بررسي هاي خود را ارائه دهند. حتي بعضي از ابزارها در گذشته اي نه چندان دور وجود نداشتند و استفاده از آنها تحّولي در اين حوزه محسوب مي شود كه از جمله آنها مي توان به دستگاههاي پيشرفته تشخيص« dna »اشاره كرد كه به راحتي مي توان با دادن چند قطره از خون يا حتي مو، پوست يابزاق دهان،DNA فرد وبه تبع آن هويتش را شناسايي كرد . 50
با اين حال ؛ اين تحول عظيم در عرصه فناوري براي حوزه كشف علمي جرايم مشكلاتي را نيز به وجود اورده است. به عنوان مثال بهتر است فضای سايبر به عنوان يكي از ادله الكترونيك را در نظر بگيريم . امروزه كمتر اقدامي را مي توان يافت كه به نحوي با فضاي سايبر به منبع بسيار، بسيارعظيم و در عين حال ارزشمندي از انواع اطلاعات راجع به اكثريت افراد روي اين كره خاكي تبديل شده است . مطالعه يك مثال به اين واقعيت عنيت بيشتري مي بخشد :
آقای x پس از سرو صبحانه ، پيام الكترونيكي اش را مي خواند و به آن پاسخ مي دهد . كپي هايي از اين پيام در مكان هاي مختلفي باقي مي ماند . از اين روي وي بايد متوجه باشد كه پيام هاي شخصي اش را رمز گذاري كند . با اين حال حتّي اگر پيام رمزگذاري وي هيچ گاه باز نشودبازهم خودآن نشان مي دهد كه براي شخص معيّن و در زمان مشخصي فرستاده شده است . اين ارتباط ساده ميان دو شخص مي تواند در شرايط و اوضاع و احوال ويژه اي مهم تلقي شود. حتي پيام هاي رمزگذاري شده مي تواند بيش از اين گوياي واقعيت ها باشد.
آقای x پس از بررسي پيام الكترونيك، جدول زماني خود را كه در برنامه ريز كامپيوتري شده اش قرار دارد باز مي كند برنامه ريز كوچك آقای x حاوي ميزان قابل توجهي اطلاعات از خانواده ، دوستان، آشنايان، موضوعات جا لب توجه وي و فعاليت هايش مي باشد پس از آن ، در راه بانك ، آقای x تماس تلفني كوتاهي با تلفن همراهش برقرار مي نمايد كه صداي وي در فضا منتشر مي شود و هركس در آنجا حضور دارد آن را مي شنود . در بانك ، مقداري پول برداشت مي كند . و موقعيت تقريبي خود را در زمان خاصي به ثبت مي رساند . علاوه بر سوابقي كه در كامپيوتر در اثر انجام اموربانكي اش به ثبت رسيده، چهره اش نيزبوسيله دوربين مداربسته اي كه در بانك تعبيه شده ضبط مي شود.
بااينكه وي پول ناهار خود را نقداً پرداخت كرده است ، اما باز هم رسيد مورد نظر را دركيف دستي اش مي گذارد . از اين رو ، وي يك سند معدودي مبادلات كه ممكن ات از ثبت دائمي فرار كنند. را حفظ مي نمايد. پس از سرو ناهار تصميم مي گيرد همسرشy ، را پيج51 نمايد.
از طريق كامپيوترش ، اين امكان را مي يابد كه به صفحه وب دسترسي يافته و از طريق آن به پيجر همسر خود پيام كوتاهي بفرستد.
اين عمل كوچك، آبشاري از داده هاي ديجيتال را به كامپيوترش، صفحه وب و سرانجام پيجر همسرش سرازير مي كند. متاسفانه باتري تلفن آقای x ضعيف است و از اين رو زماني كه همسرش سعي مي كند تماس برقرار نمايد ، پست صوتي آقای x را دريافت مي كند و براي وي پيامي مي گذارد . پس از آن، همسرش حدس مي زند كه احتمالاً xدر زماني كه اقدام به ارسال پيام آلفانومريك كوتاه52 كرده، پشت كامپيوتر خود باقي مانده است . از اين رو، به اينترنت متصل شده و يكي از هزاران برنامه هاي كامپيوتري را به كار مي گيرد تا امكان برقراري ارتباط زنده را از طريق شبكه جهاني بدست اورده . چند دقيقه اي كه تبادل نشانه هاي ديجيتالي گذشت مقدار قابل توجهي سوابق ضبط شده در مكان هاي مختلف بوجود مي آيد كه ممكن است بعضي از اطلاعات مذكور در عرض چند ساعت از بين برود، بعضي از آنها تا مدت نامعلومي بر روي نوارهاي پشتيبان باقي بمانند و ديرتر پاك شوند و در قسمت هايي از درايو سخت كامپيوتر آقای x كه كمتر مورد استفاده قرار گرفته اند نيز باقي بمانند. 53
با اينكه اين مثال درباره يك شهروند فرضی است، اما اكثر موارد آن درباره بسياري از ما نيز صادق است. هرچند در اينجا به بسياري از سوابق هويتي و ناشي از تعاملات اجتماعي اين فرد فرضی اشاره اي نشد و الا همه آگاهيم كه بسياري از مشخصات ما و فعاليت هايي كه انجام مي دهيم، در پايگاه هاي بزرگ داده نهادهاي دولتي و غير دولتي به ثبت رسيده اند كه البته با روند رو به رشدي كه در رايانه اي شدن امور داريم ، روز به روز به مجموعه سوابق الكترونيكي مان افزوده مي شود .
به اين ترتيب باكمي دقّت در مي يابيم يكي از حوزه هايي كه امروزه مي تواند در اثبات حقوق افراد نقش قابل ملاحظه اي ايفا كند سوابق الكترونيكي است. زيرا با اين گستردگي كه در فوق ملاحظه اي ايفا كند، سوابق الكترونيكي است . زيرا با اين گستردگي كه در فوق ملاحظه شد ، بعيد است درخصوص يك واقعه يا عمل، سابقه اي الكترونيكي به ثبت نرسيده باشد. لذا كاملاً ظبيعي است كه بزه ديده براي اثبات جرم، متهم براي اثبات عدم حضور در صحنه جرم54 و وكلاي آنها و از همه مهم تر مجريان قانون به دنبال سوابق الكترونيكي اثبات كننده ادعاي خود باشند و بخواهند در پيشگاه دادگاه به آنها استناد كنند. همانطور که قبلا اشاره شد از بین سوابق الکترونیکی فضای رایانه ای وسایبری بیشتر حایز اهمیت است.که در ادامه سعی شده به این مهم بیشتر توجه شود.
به طور كلي، سيستم هاي رايانه اي و به تبع آنها فضاي سايبر ، از سه منظر حوزه جرايم را با تحولاتي مواجه كرده اند: گروهي از جرايم هستند كه از لحاظ ارتكاب ، هيچ وابستگي اي به فضاي سايبر ندارند ، اما دلايل و آثاري كه از آنها در فضاي سايبر به جا مانده؛ مي تواند نقش موثري در اثبات انها داشته باد. به عنوان مثال جرم قاچاق مواد مخدري را در نظر بگيريد كه مرتكبين آن براي محاسبه و نگهداري حساب هاي خود از سيستم هاي رايانه اي استفاده مي كنند.
گروه ديگري از جرايم هستند كه با اينكه از لحاظ ارتكاب به فضاي سايبر وابستگي ندارند اما چنانچه اين فضا را به خدمت گيرند، نتايجي كه عايدشان خواهد شد حتي ممكن است فراتر از حد تصورشان باشد .
به عنوان مثال : يك كلاهبردار رادر نظر بگيريد كه در كه در دنياي فيزيكي تنها قادر است مانورهاي متقلبانه خود را بر روي تعداد بسيار محدودي از افراد پياده كند و حتي اگر بتواند از رسانه هایي ارتباط جمعي مانند روزنامه كثير الانتشار يا مجلّات هم استفاده كند تاحدودي برگستره بزه ديدگان بالّقوه خود مي افزايد . اما اگر وي در شبكه جهاني اينترنت وب سايتي راه اندازي كند يا از طريق ارسال پيام هاي ناخواسته الكترونيكي به پست الكترونيك يا به ديگر سيستم هاي ارتباطي افراد نظير تلفن هاي همراهشان مانورهاي متقلبانه خود را پياده كند، تاحد غير قابل تصوري برگستره قربانيان بالقوه خواهد افزود . اين در حالي است كه ارتكاب آن به مراتب كمتر است . زيرا مشكلات بسياري بر سر راه مقابله كيفري با اين جرايم وجود دارد و دست اندر كاران اين حوزه اذعان دارند كه عملاً نتيجه اي عايدشان نمي شود.
گروه سوم نيز جرايمي هستند كه به خود اين فضا مربوط مي شوند . به عبارت ديگر، اين فضا نه تنها بستر و ابزار ارتكاب اين طيف از جرايم را فراهم مي آورد بلكه خودش آماج آنها نيز قرار مي گيرد. و از آنجا كه مطابق مباني حقوق جزا عناصر متشكله شان متفاوت است؛ نمي توان انها را با قوانين كيفري جاري مورد رسيدگي قرار داد همانطور كه شاهد هستيم ، بسياري از كشورها در اين رابطه قوانين جديدي تصويب يا قوانين موجود خود را به نحوي اصلاح كرده اند كه امكان رسيدگي به آنها نيز وجود داشته باشد.
امروزه تقريباً جرمي را نمي توان يافت كه به نحوي با فضاي سايبر در ارتباط نباشد. بسياري از پرونده هاي قتل يا تجاوز به عنف گزارش شده و مي شوند كه شناسايي مرتكبين آنها تنها از طريق بررسي سوابق الكترونيك موجود در سيستم رايانه اي قرباني و رديابي آنها مرتكب جرم ميسر گشته است.55اين در حالي است كه جرم مهمّي مانند قتل از طريق فضاي سايبر ارتكاب يابد. نقش ادله الكترونيك بسيار پررنگ تر نيز خواهد بود.مانند اينكه مجرم بانفوذ غير مجاز به شبكه بيمارستان ميزان داروي تجويزي براي يك بيمار را تغيير مي دهد و از اين طريق موجبات مرگ وي را فراهم مي آورد.
با اين وجود بايد در كنار توجه به اين مساله مهم نكته بسيار مهم ديگري را هم مد نظر داشت و آن اينكه به لحاظ

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه جزای نقدی، مواد مخدر، قانون مجازات، اعمال مجرمانه Next Entries پایان نامه رایگان با موضوع جبران خسارت، ارتکاب جرم، حمل و نقل