منابع و ماخذ پایان نامه حزب عدالت و توسعه، اعتضادالسلطنه، الکساندر ونت

دانلود پایان نامه ارشد

انگشت شماري منتشر شده است که مي‌توان گفت هيچکدام به موضوع اصلي اين پژوهش نپرداختهاند. در زمينه ماهيت سياست خارجي ترکيه و به خصوص دولت اسلامگراي حزب عدالت و توسعه، کتاب يا مقالات کافي در دسترس نيست و يا حداقل در ايران به رشته تحرير درنيامده و يا ترجمه نشدهاند. کتابهاي زير در مورد موضوع تحقيق، مورد مطالعه قرار گرفتهاند:
1 – کاظم 1383، به بررسي فرآيند جهاني شدن به خصوص در حوزه کشورهاي اسلامي و انديشههاي اسلامي پرداخته و در مباحثي از اين کتاب به اروپا و هويت غربي مسلط بر اين اتحاديه نيز توجه شده است. هويت، ماهيت اتحاديه اروپا مورد کنکاش بوده و تغيير هويت اسلامگرايان يا تضعيف اين هويت در کشورهاي مختلف اسلامي و از جمله ترکيه مورد بررسي قرار گرفته است.
2 – جمهوري ترکيه 1386، اين کتاب به بررسي ترکيه در زمينهها و ابعاد مختلف جغرافيايي، اجتماعي، سياسي، فرهنگي، اقتصادي و بينالمللي پرداخته است. اين کتاب حاوي اطلاعات و دادههاي بسيار مفيد پيرامون تاريخ و سياستهاي حکومتي ترکيه مي باشد.
در مورد سياست خارجي ترکيه و به خصوص رابطه با ايران نيز مطالب خوبي ارايه شده و بر سياستهاي حزب عدالت و توسعه به خصوص در زمينه سياست خارجي آن نيز تأکيد شده است. در اين کتاب پيرامون فرآيند الحاق ترکيه به اتحاديه اروپا و علل اين گرايش مردم و مسئولين ترکيه به داشتنِ رابطه با اتحاديه اروپا، مطالب کمي ارايه شده است. برخي مشکلات و تنش‌هاي ميان ايران و ترکيه نيز در اين اثر مورد بررسي قرار گرفته‌اند.
3 – هاووز4 1389، معتقد است که حزب عدالت و توسعه بعد از قدرت يابي در سال 2002، به تدريج از مواضع اسلامي قاطع خود فاصله گرفته است. هاکان هاووز ميگويد که حزب عدالت و توسعه، حزبي است که ظاهري اسلامي دارد و رهبران اين حزب و به خصوص اردوغان، از اسلام استفاده ابزاري کردهاند و اسلام براي آنها، وسيله کسب موفقيت و بدست آوردن آراي مردم بوده است.
هاووز به صراحت اعلام ميکند که حزب عدالت و توسعه در شرايطي به قدرت رسيد که هنوز هويت و تشکيلات آن مشخص و نهادينه نشده بود. اردوغان و عبدالله گل5 که قبل از کودتاي 1997، ضد غرب و اتحاديه اروپا بودند، بعد از رسيدن به قدرت، رويکرد اروپايي سازي ترکيه را در پبش گرفتهاند و به طور کامل تسليم هنجارهاي هويت غربي اروپا شدهاند.

4 – کينزر6 1389، به نقش و اهميت دو کشور ايران و ترکيه در سياست خارجي امريکا ميپردازد. آقاي کينزر معتقد است که ايران و ترکيه داراي اشتراکات و سابقه تاريخي مشابهي هستند، اين دو کشور، تنها کشورهاي دموکراسي خواه و آزادِ خاورميانه هستند که در زمينه انقلاب مشروطهخواهي و درخواست پارلمان و…، اشتراکات فراواني دارند.
نويسنده معتقد است که با تغيير معادلات خاورميانه و اوج گيري دموکراسيخواهي در اين منطقه، ايران و ترکيه در سياست خارجي امريکا به جايگاه اول، دست يافته و جاي دو کشور اسرائيل و عربستان را خواهند گرفت. روابط ايران و ترکيه و همچنين سرنوشت اين دو کشور، به هم پيوسته و مرتبط بوده و از همديگر متأثر هستند.
5 – مشيرزاده 1390، به بررسي نظريات مختلف در حوزه علوم سياسي و علوم اجتماعي پرداخته و نظرياتي مانند واقع گرايي، ليبراليسم، فمنيسم، … و به خصوص نظريه سازه‌انگاري پرداخته و در يک بخش جداگانه به توضيح سازه‌انگاري پرداخته‌اند. ايشان در توضيح سازه‌انگاري به مباحث مهمي مانند هويت، منافع، نقش ساختار، نقش کارگزار و تعامل در روابط بين‌الملل اشاره نموده‌اند. هويت و به خصوص تعامل و پيشينه کارگزاران يک دولت در سياست بين المللي يک دولت، مؤثر بوده واساساً مباحثي مانند هويت، تعامل و منافع را در شکلگيري سياست خارجي و روابط بين الملل مهم هستند.
6 – اسپوزيتو7، کامروا و واتربوري8 1391، به بررسي جوامع خاورميانه و به خصوص دموکراسي و رهيافتهاي احزاب و گروه هاي اسلامي در منطقه ميپردازند. هويت اسلامي و يا هويت غربي گروههاي اسلامي در اين کتاب مورد بررسي قرار گرفته و به سکولاريسم اسلامگرا نيز اشاره شده است. در مورد ترکيه نيز به هويت نهادينه شده ترکيه که همان دوگانگي است، اشاراتي شده است. در اين اثر بر اسلام سياسي تأکيد شده و اينکه بسياري از احزاب اسلامي خاورميانه از جمله احزاب ترکيه، فاقد رهيافت و رويکرد اسلام سياسي بوده و تنها داراي ظواهر اسلامي هستند که در زمان عمل به احکام بنيادين اسلامي، دچار دوگانگي مي شوند.
7 – اعتضادالسلطنه 1391، به بررسي اصول لائيک در ترکيه و چگونگي ارتباط و تعامل لائيسيته و اسلام در اين کشور مي پردازد. به قدرت رسيدن حزب اسلامگراي عدالت و توسعه و چگونگي تأثير پذيري سياستهاي اين حزب از اصل لائيسيته در اين کتاب مورد بررسي قرار گرفته است.
نقش اتحاديه اروپا و ايالات متحده امريکا در سازماندهي هويت ترکيه و تضعيف ايدئولوژي اسلامي در اين کشور، مورد بحث قرار گرفته و اين احتمال که دولت ظاهراً اسلامگراي حزب عدالت و توسعه، ترفندي براي کنترل و تسلط بر اسلامگرايان و احزاب اسلامي خاورميانه با استفاده از الگو قراردادن ترکيه باشد نيز در اين کتاب بررسي شده است.

1 – 4- جنبه جديد بودن و نوآوري در تحقيق
با توجه به موضوع تحقيق که به بررسي دلايل رشد تنشها ميان ايران و ترکيه طي سالهاي اخير و آن هم در دولت اسلامگراي ترکيه و نوع هويت و ماهيت غربي حکومت ترکيه مي پردازد، موضوع جنبه جديد بودن را رعايت ميکند.

1 – 5- اهداف مشخص تحقيق
اين تحقيق براي آگاه شدن دانشجويان و ساير مراکز علمي، تحقيقاتي و تصميمگيري از هويت و بنياد سياست و حکومت ترکيه، سودمند خواهد بود و هدف اين پژوهش، توجه به ريشه و اصل تغيير رويکرد سياستهاي يک دولت مدعي اسلامگرايي است که ميتواند در روابط خارجي ايران نيز مورد توجه قرار گيرد.

1 – 6- سؤالات تحقيق
سؤال اصلي: چرا عليرغم روي کارآمدن اسلامگرايان(حزب عدالت و توسعه)در ترکيه، مناسبات ميان ايران و ترکيه به مانند دوران حاکميت جريانات غربگرا طي سالهاي اخير وارد دورهاي از تنش و عدم همکاري در موضوعات مختلف گرديده است؟

1 – 7- فرضيه‌هاي تحقيق
غالب بودن هويت غربي و وامداري حزب عدالت و توسعه نسبت به آرمانهاي اتحاديه اروپا در عرصه سياسي ترکيه، باعث استمرار وضعيت غير همکارانه در روابط ايران و ترکيه شده است.

1 – 8 – تعريف واژه‌ها و اصطلاحات فني و تخصصي
لائيسيته9: پس از انقلاب فرانسه اين معنا تغيير يافته و به مفهوم جدايي دين از شاخههاي اجرايي، قانونگذاري و قضايي دولتي به کار رفت. در اين مفهوم جديد، سياست از دين جداست و دولت از اتخاذ مواضع ديني برحذر داشته شده است، حتي اگر اين مواضع در مورد مکاتب الحادي باشند (اعتضادالسلطنه 1391، ).
سکولاريسم10: مهرزاد بروجردي معتقد است؛ سکولاريسم در چهره غربي خود، در بر دارنده باوري است که دين و حکومت را پديدههايي متفاوت و تفکيک پذير ميداند. گونهاي فلسفهي زندگي نيز هست که هدفش رفاه انسانها در زندگي همين دنيا، فارغ دين، فرقه، طبقه اجتماعي، رنگ پوست و ساير ويژگيهاي فردي است(بروجردي 1389،56-55).
حسين سيفزاده نيز معتقد است: نگاه سکولاريستي و نگاه لائيک، نگاهي غير ديني نيست بلکه نگاهي تخصصي به امر سياسي است(سيف زاده 1388،20-19).
حزب اسلامي: هاکان هاووز معتقد است؛ حزبي که ايدئولوژي آن از انديشههاي ديني سرچشمه مي گيرد و توان بسيج مردم حول محور هويت مشترک ديني را دارد، چنين احزابي با پيشبرد ديدگاههاي خود، خواهان تغيير رژيماند و در جهان اسلام، هدف اصلي آنها اسلامي کردن حکومت و جامعه است(ياووز 1389،28).

1 – 9- روش‌ شناسي تحقيق
روش تحقيق به روش تحليلي و توصيفي بوده و با فيش برداري و با استفاده، کمک و مطالعه کتابها و مقالاتِ پيرامون موضوع پژوهش ميباشد.
متغيرهاي مورد بررسي در قالب يك مدل مفهومي و شرح چگونگي بررسي و اندازه‌گيري متغيرها:
متغيير مستقل: هويت غرب مرکزگرايانه حکومت ترکيه.
متغيير وابسته: روابط غيرهمکارانه ميان دو دولت اسلامگرا در ايران و ترکيه طي سالهاي 2012 – 2008
جامعه آماري: با توجه به اينکه اين تحقيق به صورت ميداني نميباشد، بنابراين فاقد جامعه آماري ميباشد.
روش‌ها و ابزار تجزيه و تحليل داده‌ها: روش تحليلي توصيفي است و براي تحليل فرضيه از نظريه سازهانگاري11 بويژه رويکرد (سيستمي) الکساندر ونت12 بهره گرفته شده است. سعي بر اين است پس از جمعآوري دادهها و مطالب مورد نياز تحقيق در پايان هر فصل با راهنمايي و همکاري استادان محترم راهنما و مشاور، نتيجه گيري و تحليل علمي از مبحث آن فصل، ارايه گردد.

فصل دوم
روش شناسي و چارچوب نظري تحقيق

سازهانگاري: هويت و سياست

روش تحقيق در اين رساله، روش تحليلي – توصيفي است. بر اين اساس سعي مي‌شود رابطه ميان متغيرهاي فرضيه اصلي مورد تحليل قرار گيرد.
از آنجايکه بيان اين رابطه به چارچوب نظري نياز دارد، لذا براي حمايت نظري از فرضيه اصلي، از چارچوب نظريه سازه‌انگاري استفاده مي‌شود.

2-1- مقدمه
با توجه به آنچه در فصلهاي پيشين گفته شد، روابط ايران و ترکيه در زمان حضور دولت اسلامگراي حزب عدالت و توسعه با تنشها و نوسانات پر دامنهاي روبرو بوده است.
روابط دو کشور طي سالهاي 2008 تا 2012، داراي بيشترين نوسانات بوده، به صورتي که در سالهاي 2088 الي 2010، روابط دو کشور به بالاترين سطح خود ميرسد، اما طي سال‌هاي 2011 و 2012، همين روابط رو به تنش نهاده و به تقابل و نزاع نزديک ميشود.
حال بايد پرسيد:
چرا روابط ايران و ترکيه، آنهم در زمان دولت اسلامگراي حزب عدالت و توسعه، داراي چنين تنشهايي شده است؟
براي پاسخ به اين سوأل و روشن شدن واقعيت تنشهاي ميان دو کشور، در اين فصل سعي مي گردد تا با استفاده از نظريه سازهانگاري13 به ويژه رويکرد کل گرايانه ( کلان نگر) الکساندر ونت، به بررسي هويت غربگراي ترکيه، ابعاد عملکرد و تأثيرگذاري اين هويت غربگرا بر سياست خارجي ترکيه و به خصوص روابط ايران و ترکيه، پرداخته شود.
براي شروع بررسي ماهيت غربگراي ترکيه، لازم است تا ابتدا به بازخواني نظريات سازهانگاري در روابط بينالملل بپردازيم. بنابراين در اين فصل به بررسي نظريه سازه‌انگاري مي پردازيم.

2-2- رابطه سياست و هويت
سياست و هويت14 در رابطهاي تنگاتنگ با يکديگر قرار دارند. سياست در ابعاد مختلف آن چه در زمينههاي اقتصادي، فرهنگي، ورزشي، اجتماعي و…، چه در زمينه سياست خارجي15 و روابط بينالملل16، تاثير گذار بر هويت و تأثير پذير از آن بوده است.
هويت را ميتوان يک قالب يا پوشش براي يک گروه، يک کشور يا منطقه دانست که نشان دهنده مشخصات فرهنگي، اجتماعي، سياسي و… آن واحد سرزميني مشخص ميباشد، اين قالب با پرسش و پاسخي همراه است که پاسخ را ميتوان همان هويت دانست. پرسشهايي مانند:
ما چه کساني هستيم؟
هدف ما از همزيستي با يکديگر چيست؟
از همه مهمتر اينکه ميخواهيم چه کساني يا جامعهاي باشيم؟
پاسخ به سوألات فوقالذکر را ميتوان اولين نمايههاي هويت فردي و اجتماعي دانست. اينکه ما داراي هويت ايراني – اسلامي، ترکي – اسلامي يا ترکي – اروپايي باشيم. براي دست يابي به اين هويت، دست به چه اقداماتي خواهيم زد؟
اگر دولت را به عنوان نهاد حاکميتي در نظر بگيريم که براي برآورده ساختن آرزوها و نيازهاي اجتماع تحت حاکميت آن به وجود آمده است، اين نهاد حاکميتي را بدون احتساب هويت و برساختههاي ذهني کارگزاران آن که برخاسته از واقعيتهاي موجود در زندگي و ذهن آحاد آن اجتماع انساني ميباشد را نميتوان بررسي و تحليل نمود.
نيازها و آرزوهاي يک جامعه دمکراتيک است که براي کارگزاران آن، قالب و نقش حاکميتي تعريف ميکند. اين رابطه ميان مردم و کارگزاران را ميتوان در رابطه سياست و هويت تعريف نمود. هر سياستي که از سوي کارگزاران و در يک کلام دولت، اعلام و اعمال ميگردد با هويت آن جامعه يا واحد سياسي، تطابق و همخواني دارد.
ب

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه حزب عدالت و توسعه، فتح الله گولن، الکساندر ونت Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه الکساندر ونت