منابع و ماخذ پایان نامه جوادی آملی، قانون طبیعی، گناهان کبیره، صاحب نظران

دانلود پایان نامه ارشد

انسان،بى‏تفاوت نيست ودربرابرنيك و بد اعمال آدمى،واكنش مناسب نشان مى‏دهد.قرآن مجيد مى‏فرمايد:«وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَ‌ىٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَ‌كَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْ‌ضِ وَلَـٰكِن كَذَّبُوا فَأَخَذْنَاهُم بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ1».
«ازنظر مکتب های الهی و فلسفی و سایر مکتب ها، مسلّم شده که اعمال ما به عنوان علیّت، موجب حوادث خارجی است.رويدادها و اتفاقات خارجی،اعم از خوشی وناخوشی،معلول وضرورت و سنخیت آن دو،این مطلب راثابت کرده است و به این نتیجه رسیده اند که جهان، یک نظام ذاتی غیر قابل تغییری دارد و میان تمام پدیده ها وحوادث این جهان،ارتباط و پیوستگی قاطع وعمومی وجود دارد»(رسولی محلاتی ،1382: 133).بنابراين،در نظام علت ومعلول، كنش‏هاى نيك وبد آدمى در تعيين نيك‏بختى ونگون‏سارى انسان،درهمين دنيانيزمؤثّراست وبازگشت نتايج اعمال انسان، اختصاص به سراى آخرت ندارد.«برخی كيفرهارابطه ی علّي و معلولي باجرم دارند؛يعني، معلول جرم و نتيجه طبيعي آن است وبسياري ازگناهان،اثرات وضعي ناگواري درهمين جهان براي ارتكاب كننده به وجود مي‏آورد؛مثلاً،شراب خواري، علاوه بر اين كه زيان هاي اجتماعي به بارمي‏آورد،صدمه‏هايي بر،روان وجسم شراب خوار،وارد مي‏سازد.شراب خواري موجب اختلال اعصاب و تصلّب شرائين وناراحتي- – هاي كبدي مي‏گردد.فحشاء ممكن است سوزاک وسفلیس توليد كند»(مطهری،1372:203).بنابراین دراین نوشتار سعی برآن است تاضمن تحلیل،تبیین ومقایسه ی دیدگاه های آقاي دستغیب وجوادی آملی وبیان وجوه اختلاف واشتراک نقطه نظرات آنهادر رابطه با تأثیر گناه برعمل انسان ،به سؤالات اساسی ذیل پاسخ داده شود:
1- ازديدگاه دستغيب و جوادي آملي، گناه چه تاثيري برعمل انسان دارد؟
2- گناه از نظر اثر وضعی چگونه است ؟
3-عمل انسان از لحاظ پاداش وکیفر دنیوی واُخروي چگونه است؟
4- تفاوت اعمال دنیوی انسان ونتایج اُخروی آن چیست ؟

1-3 – سابقه و ضرورت انجام تحقيق:

در خصوص آثار گناه وتأثیرآن برعمل انسان،پژوهشگران درتألیفات ونوشته های خود،کم و بیش به آن پرداخته اند،ولی کاری درباره ی مقایسه وبررسی بین دو دیدگاه دستغیب و جوادی آملی صورت نگرفته است.
ازآنجاکه گناه،عامل انحطاط وبدبختی انسان ویکی ازموانع معرفت می باشدکه برعقل و فطرت، تأثیرگذاشته وباعث انحراف ازحق وظرافت های خلقت می گرددوانسان را از تحت ولایت خدا،خارج وبه تحت ولایت شیطان درمی آوردوبا توجه به این که گناهان،اثرتکلیفی ووضعی دارندکه اثرتکلیفی آن را انسان می تواند،باتوبه ی نصوح ازبین ببردو بی اثرکندودرقبال گناهی که مرتکب شده عذاب نبینـد.ولی بسياري ازگناهان اثرات وضــعي ناگـواري در همين جهان براي گناهكاردرپي داردکه منظـوراز اثر وضـعی،همان اثرذاتی است،که باجرم وگناه پیـوند ناگسستنی داشته و ازآن جدا نمی گردد؛به عنوان مثال،اثروضعي وذاتي نوشيدن سم خطرناك،مردن است ومردن،معلول اين علت است ودرنظام علت ومعلول جهان،هر چيزي موقعيت خاصي دارد و ممكن نيست علت واقعي،معلول واقعي رابه دنبال خود،نياورد.هرچند،ﺩﻧﻴﺎ ﻣﻮﺳﻢ ﻛﺸﺖ ﺍﺳﺖ ﻭﺁﺧﺮﺕ ﻓﺼﻞ ﺩﺭﻭ.ﻭﻟﯽ ﮔﺎﻫﯽ ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﺍﻋﻤﺎﻝﺩﺭﻫﻤﻴﻦ ﺩﻧﻴﺎ، ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺧﻮﺩﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ می دهدﻭﺑﻪ ﺍﺻﻄﻼﺡ ﻛﺸته ها ﺩﺭﻭ می گردد.
بنابراین آشنایی با آثاروپیامدهای ناگوار و ویران گرگناه وتأثیرآن برعمل انسان،امری ضروری است؛برای این که با آگاهی وشناخت نسبت به آثارخانمان سوز وآخرت سوزگناه، چه بساباعث شود، انسان خودرا از افتادن در ورطه ی گناه حفظ نماید؛چراکه اغلب مشکلات ما ازعدم آگاهی و شناخت کافی نسبت به اثرناگوارآن، ناشی می شود.حال با توجه به این که صاحب نظران وبزرگان شیعه نظیر دستغیب و جوادی آملی دارای نظرات والادر امور دینی می باشند،ما،برآنیم دراین پژوهش با کنکاش درآثارونوشته های ایشان،به تبیین نطرات ومقایسه ی دیدگاه های آنهادر رابطه باتاثیرگناه برعمل انسان بپردازیم.درپایان این سطور به برخی ازپژوهش هاوتألیفاتی که درباره ی آثار و پیامدهای گناه وتاثیر آن برعمل انسان نگاشته شده، اشاره می شود:
– سید هاشم رسولی محلاتی درکتاب«کیفرگناه وآثاروعواقب خطرناک آن»به بعضی از آثار دنیوی آن اشاره نموده وصرف نظر ازآیات قرآن وروایات دینی،از منابع ومآخذ علمی و داستان های گذشتگان استفاده نموده تامجموعه ای ازخطراتی که جامعه را ازناحیه ی گناه تهدیدمی کند،فراهم نماید(1382).
– علیرضا حسنی درکتاب«توبه ازدیدگاه قرآن وحدیث»به بیان برخی ازآثار،آفات وپیامدهای دنیوی گناه پرداخته وبه مناسبت روایات واحادیثی نیز از ائمه ی اطهار (ع) آورده است(1377).
– سيدعبدالحسين دستغیب درکتاب«گناهان کبیره»به شناسایی اقسام گناه پرداخته وبه دنبال هرگناهی درباره آثارسوءآن هشدارداده وبه مناسبت ازداستان ها وقضایایی که واقع شده وهمچنین از مقالات وگفته های بزرگان یاد نموده واحکام فقهی لازم را بیان کرده است(1388 ج).
– محسن قرائتی درکتاب«گناه شناسی»که به عنوان مجموعه مباحثی است که دربرنامه ي درس هایی ازقرآن مطرح نموده که دربخشی ازآن به پیامدهای دنیوی واُخروی وآثار گوناگون گناه پرداخته است (1375).
– عبدالله جوادی آملی درتفسیرموضوعی قرآن کریم (مراحل اخلاق در قرآن )به آثارگناه اشاره کرده وآن رانه تنها مایه ی ورودبه جهنم،بلکه مانع انجام کارخیردردنیا می داندومعتقد است، همان گونه که کارد،درگوشت نفوذ کرده ،آن را قطعه قطعه می کند گناه نیز اطاعت راقطعه قطعه می نمایدوباعث محرومیت انسان،از عبادت می شود(1386).
– مرتضي مطهری درکتاب«عدل الهی»درمبحث انواع مجازات،به مکافات دنیوی پرداخته که با گناه رابطه ي تکوینی وطبیعی دارد.به عبارت دیگر کیفرهایی که رابطه ي علی ومعلولی باجرم دارند ؛یعنی،معلول جرم ونتیجه ی طبیعی آن است که این کیفرهارا«مکافات عمل»یا«اثر وضعی گناه»می نامد (1372).

1-4 – اهداف‌تحقيق

مهمترین اهداف کلی این تحقیق:
1- شناخت گناه و راه های ارتکاب آن و تأثیرگناه برعمل انسان بر اساس دودیدگاه دستغیب وجوادی آملی.
2-بررسی آثار وضعی گناه وبازتاب وپیامد تکوینی اعمال نیک وبد.
3-بررسی رابطه ای بین اعمال دنیوی انسان و نتایج اُخروی آن.
4-بررسی تفاوت های بین پاداش وکیفردنیوی واخروی اعمال انسان.

1-5 -فرضيه هاي تحقيق

1- گناه برعمل انسان مؤثراست؛تاثيري همچون حبط عمل،ازبين رفتن نيكي ها،ايجاد فساد و… .
2-اساساً گنـاه داراى آثار وضـعى است و بسيارى از گناهان در اين جهـان، دارای مكافـات هستند.
3- بین عمل و جزارابطه ی تنگاتنگی برقرار است، تا حدّی که به عینیّت و اتحاد می‌رسد.
4-تفاوت های بسیاری بین پاداش وکیفردنیوی واُخروی اعمال موجوداست که به عنوان مثال کاهش عمر، کیفر دنیوی وعدم دخول به بهشت، کیفر اُخروی عاق والدین را می توان برشمرد.

1-6 -روش تحقیق

روش پژوهش در این تحقیق بصورت کتابخانه ای ـ اسنادی وروش تجزیه و تحلیل و بررسی، به صورت تحلیلی ـ استنباطی وگرد آوری اطلاعات (کتابخانه ای،مصاحبه ای و استفاده از اقسام رسانه)نرم افزارها و سایت های اینترنتی

1-7- تعــریــف مفاهيم وواژگان اختصاصي

*مقایسه:سنجیدگی میان دوچیز و دو چیزرا باهم اندازه گرفتن و اندازه میان دوچیزوقیاس است.به عـبارت ديگر،چـيزي ياكسي راباچـيزي ياكسي ديگرانـدازه گرفتـن وسنجيدن (دهخدا ،1373 ،13: 18812)ومنظورازآن،روشن كردن معني ومفهوم،بيان شباهت هاو تفاوت ها ودرجات وويژگيهاي دو امر است.

*گناه:گناه،ارتكاب كاري حرام وناپسنديا ترك عملي واجب است كه به انجام آن دستورداده شده است.ازنظرحقوقي عبارت است از:خروج از قوانين ومقررات وضع شده به منظورحفظ مصلحت امت وپاسـداري ازنظـم عمومي وتضـمين بقاي آن.به عبارت ديگر،مي توان گفت گناه،هرگونه عملي است كه فردبا ارتكاب آن ازحدود الهي تجاوزمي كند(طاهر،1388: 17).
*عمل:هرفعل وكاري كه ازحيوان ازروى قصدواقع مي شود،كه درمعني اخص ازفعل است. زيرا،فعل به حيـواتاتي كه كاري ازآنهابدون قصدسرمي زنداطـلاق مي شودبعضاً به فعل جمادات نيزگفته مي شودولى عمل، خيلى كم به فعل بدون قصدوفعل جماد گفته مي شود(راغب اصفهاني، 1374،2: 651).به عبارت ديگر،بـه كارى گفته مي شودكه ازروى عقل وفكرباشد.لذا،باعلم مقرون مي شودولى فعل، اعمّ است. ممكن است توأم با تعقل و تفكر باشند و در برخي مواقع ممكن است كه بدون تعقل و تفكر انجام پذيرد(قرشي،1371، 5: 45).

*انسان: انسان واژه ای است عربی،اسم جنس (عام) که برای مذکرومؤنث، جمع و مفرد یکسان به کار می رود.که بیشترزبان شناسان2 آن را از ماده«إنس»می دانند علت نامگذاری این موجود به انسان هم یا این است که ازویژگی های ذاتی آن ،انس والفت گرفتن با دیگران است و یا این که انسان برخلاف جن ظاهراست(همایی،1392: 128).

*بخش اول-شناخت گناه وراههاي ارتكاب آن

2-1-1-گناه درلغت

گـر چـه دیـوار افـکــنـد سایــه دراز
بـاز گــردد ســوی او آن سایــه بــاز
ایـــن جهان کوه اسـت و فعـل ما نـدا
ســــوی مـــاآیـــد نــداهـــاراصـدا
چون که بد کـردی بترس ایمـن مبـاش
زانکه تخـم است و برو یا ند خــداش( مولوي بلخي،1388: 54 )
گناه:[گ] (اِ) پهلوی ویناس3 (گناه ، خراب کردن )، ایرانی باستان ظاهراً ویناسه(سانسکریت ویناسه)[ انقراض،زوال ]،ارمنی ونَس4 ازویناس،شکل جنوب غربی ظاهراًویناته،معرب آن جناح،کُردی گوناح وگوناه5 ،بلوچی گوناس،بزه ،جرم ،خطا. معصیت ،اثم ،تقصیر، قصور،غلط،بزه،نافرمانی،پای لغزه،آرد، چم،تباهکاری(دهخدا،1373،11: 17006).
گناه،در لغت فارسی به‌معنای بزه، جرم، نافرمانی و امثال این الفاظ آمده است و در لغت عرب از آن به ذنب و اثم و معصیت تعبیر شده است.معنایی که در هردوی آنها صادق و بلکه جامع همه معانی است، همان نافرمانی و انجام عملی برخلاف قانون و یا سرپیچی از آن است.به عبارت ديگر، گناه(اثم)،منقصتی(نقصی)است که ازمخالفت امر پروردگار برای انسان حاصل می شود.(شعرانی، 1398ق،1: 6).
بنابراین گناه؛یعنی، نافرمانی و سرپیچی ازقانون چه قانون طبیعی و اجتماعی و چه قانون الهی و دینی و تخلّف از آن، موجب عقوبت و کیفر، هم در عالم دنیا و هم در روز جزاست.با این تفاوت که گناه وتخلّف ازقوانین طبیعی و اجتماعی با گناه وتخلّف از قوانین  الهی ودینی ازجهاتی باهم فرق دارد(رسولی محلاتی، 1368: 2و4).

2-1-2- واژه هاى گناه در قرآن

درقرآن،روايات واحاديث پيامبر(ص)و امامان (ع) ازگناه با واژه‌‌هاى مختلف،يادشده است كه هركدام ازاين واژگان گويى بخشى ازآثارناگوارگناه پرده برمى‌دارد و بيانگر گوناگون بودن گناه است. واژه‌هايي كه درقرآن درموردگناه آمده، عبارتنداز:ذنب، معصيت، اثم ، سيئه، جرم، حرام، خطيئه، فسق، فساد، فجور، منكر، فاحشه، خبث، شر، لمم، وزر، ثقل وحنث .

*ذنب:

یکی ازمعناهای ذنب،جرم،معصیت وگناه است.الذنب:الإثم والجرم والمعصیة(ابن منظور، 1414 ق، 1: 389) این واژه 35 باردر قرآن به کاررفته ودر آیه ي سوّم سوره ي غافر، خداوند چنین توصیف شده است: «غافِرِ الذَّنْبِ وَ قابِلِ التَّوْبِ شَدیدِ الْعِقابِ6».

*معصيت:

به معنى عصيان،ضد طاعت وفرمانبرداري(زبيدي،1414ق ،19: 682)خداوند مي فرمايد :«وَ مَن یَعْصَ اللّه َ وَرَسولَهُ ویَتَعَدَّ حُدُودَهُ یُدخِلْهُ نارا7».اين واژه با مشتقاتش درقرآن 33 بار آمده است.

*اثـم:

همان ذنب است وبه معني گناه وگفته شد

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه تجسم اعمال، قانون طبیعی، امام خامنه ای، علی بن الحسین (ع) Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه نهج البلاغه، تحف العقول، اصلاح طلبی، ناخودآگاه