منابع و ماخذ پایان نامه جنس مخالف، امام صادق

دانلود پایان نامه ارشد

واسِعٌ عَلِيمٌ”283: شيطان، شما را (به هنگام انفاق) وعده فقر و تهيدستى مى‏دهد و به فحشا (و زشتيها) امر مى‏كند ولى خداوند وعده “آمرزش” و “فزونى” به شما مى‏دهد و خداوند، قدرتش وسيع و (به هر چيز) داناست. (به همين دليل، به وعده‏هاى خود، وفا مى‏كند). شيطان ميخواهد جامعه از روح تعاون و گذشت تهي شوند. بهرهگيري از اين ابزار با وجود اموال خوب و قابل توجه بيستر جلوه ميکند. خداوند در اين آيه به مؤمنان آگاهي ميدهد که خودداري از انفاق به خاطر ترس از فقر از وسوسههاي شيطان است. لذا شيطان با وسوسه فقر انسان را از انفاق در راه خدا باز مي دارد. اما انسان بايد به وعدهي آمرزش و فزوني نعمت خدا دلگرم باشد زيرا که قدرت خدا وسيع و به هر چيز دانا است.
عبدالله ابن عباس، مفسّر معروف کلام بسيار جالبي در تفسير آيه مزبور دارد: “هنگام انفاق دو چيز: آمرزش گناهان و وسعت و فزوني در اموال از ناحيهي خداوند و دو چيز: وعدهي فقر و فرمان به فحشا از سوي شيطان براي انسان ظاهر ميگردد.”284
جالب آن است که در بعضي از روايتها داريم که :”هنگامي که در سختي و تنگ دستي افتاديد به وسيلهي انفاق کردن با خدا معامله کنيد.”285
در تفسير قمى درباره آيه مذکورآمده: كسى كه ببينوايان را انفاق كند شيطان به قلب او القاء مى‏نمايد كه فقير خواهيد شد. ولى پروردگار به آمرزش و افزايش ثروت نويد و مژده ميدهد. يعنى چون براى خدا انفاق نموديد گناهان شما را ميآمرزد و از فضل خويش به شما عوض مي دهد.286
در كتاب درالمنثور در ذيل اين آيه، از ابن مسعود روايت شده كه رسول اكرم (صلّى اللّه عليه و آله) ميفرمود: شيطان با قلب بشر ارتباط دارد و فرشتگان نيز تماس دارند. القائات شيطانى مبنى بر تهديد به نكبت و تكذيب حقايق است و الهامات فرشتگان عبارت از وعد و نويد خير و تصديق حق است پس هر كس اين را در خود يافت، بداند كه از خدا است و سپاسگذارى كند. هر كس آن ديگرى را در قلب خود يافت به خداى پناه برد از نيرنگ شيطانى و حضرت آيه “الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ” را خواند.287
صاحب پرتويي از قرآن در تفسير اين آيه مينويسد: تقدم الشيطان، بر فعل يعدكم، حصر و ارائه فاعل را ميرساند: آن شيطان است كه همى بيم ميدهد شما را از بينوايى و واميدارد شما را به زشتيهاى رسوا. اين بيم و نگرانى آنگاه است كه شخص در درون خود تضاد و كشمكشى را احساس مينمايد: از يك سو همين كه مورد و موضوع مسئوليت و حكمى را شناخت و امكان انجام آن را تشخيص داد، ناله ستم زده‏اى را شنيد و يا بيمار دردمند و درمانده و يا بينواى افتاده‏اى را ديد برانگيخته ميگردد تا در حد توان خود دستى گشايد و او را از بيمارى و درماندگى برهاند. در همين حال انگيزه ديگرى، محيط بينش و مسئوليت درونى را مشوش و تاريك ميسازد و نگرانى پديد مى‏آورد و بينوايى را به رخ ميكشد و آن دستى كه به انفاق گشوده بود مى‏بندد و به امساك واميدارد. و عقل و بسا وجدان دينى را به استدلال واميدارد و بخل و امساك و جمع مال را توجيه مينمايد از اين قبيل كه: بايد آينده خود و بازماندگان و فرزندان بى‏پناه تأمين و وسيله آبرو و آسايش فراهم شود، ديگران هم دستشان باز است و بايد كار كنند و كوشش داشته باشند، بايد وضع اجتماع دگرگون گردد و همچنين ديگر توجيهات معكوس و محدود شيطانى كه همه چيز را از يك رو و در يك جهت مينماياند و مغالطه ميكند و از مقدمات صحيح نتيجه عكس و ناصحيح ميگيرد، آيا راستى جمع مال و اتكاء به آن براى فرد تأمينآور و منشأ آسايش است.288
و در پايان سخن علامه طباطبايي را در تفسير اين آيه ميآوريم، ايشان ذيل اين آيه مينويسد: خوددارى مردم از انفاق مال طيب از آنجا كه منشا آن ترس از فقر است و اين ترس خطاست، لذا با جمله:” الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ”، خطا بودن آن را تنبيه كرد، چيزى كه هست در اين جمله سبب را جاى مسبب به كار برد، تا بفهماند كه اين خوف، خوفى است مضرّ، براى اينكه شيطان آن را در دل مى‏اندازد، و شيطان جز به باطل و گمراهى امر نمى‏كند، حال يا اين است كه ابتدا و بدون واسطه امر مى‏كند و يا با وسائطى كه به نظر مى‏رسد حق است، ولى وقتى تحقيق مى‏كنى در آخر مى‏بينى كه از يك انگيزه باطل و شيطانى سر درآورد لذا براى دفع اين توهم بعد از جمله:”الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ” دو جمله را اضافه كرد، اول اينكه فرمود:”وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ”، يعنى هرگز از شيطان توقع نداشته باشيد كه شما را به عملى درست بخواند چرا كه او جز به فحشا نمى‏خواند، پس خوددارى از انفاق مال طيب به انگيزه ترس از فقر هرگز عملى به جا نيست، زيرا اين خوددارى در نفوس شما ملكه امساك و بخل را رسوخ مى‏دهد و به تدريج شما را بخيل مى‏سازد، در نتيجه كارتان به جايى مى‏رسد كه اوامر و فرامين الهى مربوط به واجبات مالى را به آسانى رد كنيد و اين كفر به خداى عظيم است و هم باعث مى‏شود كه مستمندان را در مهلكه فقر و بىچيزى بيفكنيد و از اين راه نفوسى تلف و آبروهايى هتك گردد و بازار جنايت و فحشا رواج يابد، همچنان كه در جاى ديگر قرآن آمده: “وَ مِنْهُمْ مَنْ عاهَدَ اللَّهَ لَئِنْ آتانا مِنْ فَضْلِهِ لَنَصَّدَّقَنَّ، وَ لَنَكُونَنَّ مِنَ الصَّالِحِينَ، فَلَمَّا آتاهُمْ مِنْ فَضْلِهِ بَخِلُوا بِهِ، وَ تَوَلَّوْا وَ هُمْ مُعْرِضُونَ، فَأَعْقَبَهُمْ نِفاقاً فِي قُلُوبِهِمْ إِلى‏ يَوْمِ يَلْقَوْنَهُ، بِما أَخْلَفُوا اللَّهَ ما وَعَدُوهُ، وَ بِما كانُوا يَكْذِبُونَ289؛ تا آنجا كه مى‏فرمايد:” الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقاتِ، وَ الَّذِينَ لا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ، سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ، وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ”290.291

3-1-1-4-2-6) از راه عبادت:
يکي ديگر از دامهاي شيطان و راههاي فريبکاري او که در واقع از خطرناکترين آنها محسوب ميشود اين است که از راه عبادت، انسان را از مسير حق و توجّه به خداوند منحرف کرده و دور ميگرداند يعني از راه مقدّسي انسان را به امور مباح واميدارد تا به حرام و سپس به کفر بکشاند. از اين رو بايد همواره به خدا پناه برد و از دامهاي او آگاهانه خارج شد.
در بحار الانوار مجلسي داستان عابدي به شرح ذيل آمده:
خلاصهي داستان از آن قرار است که: عابدي از بني اسرائيل هميشه مشغول عبادت است، شيطان در فريب او عاجز ميماند از ديگر شياطين درخواست کمک ميکند، هريک پيشنهادي ميدهد، يکي از آنها پيشنهاد ميدهد از طريق مقدسي و عبادت او را بايد فريب داد، لکن آمد و مشغول عبادت طاقتفرسا شد تا جايي که عابد تعجب کرد و از او پرسيد چه چيز باعث شده تو به اين مرحله از عبادت برسي. شيطان گفت: من گناهي کردم و پس از آن توبه نمودم و در نتيجهي توبهام، عبادتم زيادتر شد؛ تو هم، چنين کن تا شبيه من قرب پيدا کني و پولي به او داد و گفت: سراغ فلان زن فاحشه برو و او نيز رفت. زن فاحشه از ديدن عابد تعجب کرد و او را از نقشه شيطان مطلع کرد و عابد وقتي برگشت شيطان را نديد و….292
بنابراين بايد کاملاً هوشيار باشيم که به اين دام خطرناک شيطان نيفتيم و متوجه باشيم که گاهي ممکن است شيطان دستور به عبادت و نماز و دعا بدهد، در اينجا انسان ِمؤمن ِآگاه نيرنگ و فريب شيطان را نميخورد و ميداند که اگر عبادت و نمازي هم بايد انجام دهد به دستور و محض اطاعت امر خدا باشد تا بتواند عروج کرده و به مقامات معنوي دست يابد.
به عنوان مثال در روايتي از امام صادق (ع) داريم: ابن سنان گويد: به حضرت صادق (عليه السلام) عرض كردم: مرديست عاقل كه گرفتار وسواس در وضو و نماز ميباشد، فرمود: چه عقلى كه فرمانبرى شيطان‏ ميكند؟ گفتم: چگونه فرمان شيطان‏ ميبرد؟فرمود: از او بپرس وسوسه‏اى كه به او دست ميدهد از چيست؟ قطعاً به تو خواهد گفت: از عمل شيطانست.293

3-1-1-4-2-7) از طريق اموال و اولاد:
قرآن کريم در اينباره ميفرمايد: “وشارِكْهُمْ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ”294: و با آنان در اموال و اولاد شريك شو.
از جمله برنامههاى شيطانى احزاب شيطانى در سلطه بر بندگان خدا و اغواى آنها، رواج مسأله ربا در بين آنها و سلطه بر منافع اقتصادى آنهاست تا هم اموال و ثروتهاى آنها را به غارت ببرند و هم آنها را مطيع خود و در نهايت منحرف سازند. از سوى ديگر، هجمه فرهنگى به آنها و شيوع فحشا و منكرات و ايجاد مراكز فساد و ازدياد فرزندان نامشروع و در يك كلمه، از خود بيگانه كردن جوانان، به طورى كه فرهنگ بيگانه را فرهنگ خود بپندارند و به طور كلّى، حيوانيّت را به جاى انسانيّت تلّقى كنند و از فطرت الهى و ويژگىهاى انسانى خود كاملاً بيگانه شوند، از جمله برنامههاى شياطين است كه از طريق مسائل اقتصادى و تهاجم فرهنگى بر ايشان قابل دسترسى است.295

3-1-1-4-2-8) زنان:
يکي ديگر از دامهاي نيرومند شيطان، “زنان” هستند. چنانکه در روايات ميخوانيم که پيامبر(ص)فرمود:” النّساء حبالة الشّيطان”296: زنان دامهاى شيطانند و در جايي ديگر ميفرمايد: ” أوثق سلاح إبليس النّساء”297: محكمترين سلاح شيطان زنانند.
البته پيداست که مراد اين نيست که حقيقت “زن” زير سؤال برود. زيرا زن مظهر جمال الهي است و از دامان پاک بعضي از زنان مردان بزرگ الهي رشد کردند و دشمنان سرسخت شيطان و دوستدار حقيقي حضرت حق شدند. بلکه منظور اين است که چون مردان به جنس مخالف خود کشش دارند، شيطان ايشان را به برخي از زنان مفتون ميسازد و آنها را در نظرشان جلوه ميدهد و با فريب دادنشان به محرّمات مياندازد. لذا در روايت ديگري از اميرالمؤمنين (ع)ميخوانيم:” ليس لابليس وهق اعظم من الغضب و النّساء”298:
براى شيطان كمندى عظيم‏تر از خشم و زنان نيست، يعنى از براى گرفتن مردم و اسير كردن ايشان كمندى ندارد عظيمتر از اين كه خشم بر ايشان مستولى سازد تا به سبب آن در معاصى افتند، يا اينكه ايشان را بزنان مفتون سازد و فريب دهد و در محرّمات اندازد.پس خطرناکترين دام شيطان جنس زن است، مگر زنهايي که عمري مردانه با ابليس مبارزه کرده باشند.در اين رابطه رجوع به داستان برصيصاي عابد مفيد است.

3-1-1-4-2-9) تبليغات:
امروز شياطين بزرگ انس با پشتوانه و اعتماد به شياطين جن و ملاك قرار دادن آنها به وسيله بنگاههاى عظيم تبليغاتى خود و ابزار و وسايل ديگر، شايعات و تبليغات فراوان و دروغينى را براى گمراه كردن مردم و به خصوص جوانان به راه مىاندازند، تبليغاتى كاملاً حساب شده در قالب خبر، شعر، مصاحبه، طنز و مانند آنها كه فقط احزاب شيطانى را ياراى چنين تبليغاتى است. قرآن کريم ميفرمايد: “وَ اسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ”299: هر كه را توانستى با صدايت تحريك كن و وسوسه نما.

3-1-1-4-2-10) بزرگ کردن آرزوها و تمنيات واهي:
قرآن کريم چنين بيان ميکند:” وَ لَأُضِلَّنَّهُمْ وَ لَأُمَنِّيَنَّهُمْ وَ لَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ آذانَ الْأَنْعامِ وَ لَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ، وَ مَنْ يَتَّخِذِ الشَّيْطانَ وَلِيًّا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْراناً مُبِيناً”300: و آنها را گمراه مى‏كنم! و به آرزوها سرگرم مى‏سازم! و به آنان دستور مى‏دهم كه (اعمال خرافى انجام دهند و) گوش چهارپايان را بشكافند و آفرينشِ پاك خدايى را تغيير دهند! (و فطرت توحيد را به شرك بيالايند!)” و هر كس، شيطان را به جاى خدا ولى خود برگزيند، زيانِ آشكارى كرده است.
يکي از ابزارهاي شيطان براي فريب انسانها، بزرگ جلوه دادن آرزوهاست زيرا که مهمترين کمينگاه شيطان قوه خيال آدمي است يا به عبارت ديگر مهمترين ابزار شيطان قوه مخيّله انسان است شيطان براي آنکه بتواند به درون انسان راه يابد و خود او را بر جان آدمي مسلط سازد، وهم وخيال را به جاي معقول مينشاند و آدمي را گرفتار مغالطه و مجادله ميکند و از آنجا که قوهي خيال سرچشمهي تجزيه و ترکيب امور جزئي است شيطان با نفوذ در آن چيزهاي زشت را زيبا نشان ميدهد و زندگي و زيورهاي جزئي طبيعت را براي انسان جالب و جذاب مينماياند و به اين ترتيب او را گمراه ميکند.301

3-1-1-4-2-11) تزيين اعمال زشت:
يکي ديگر از ابزارهاي شيطان در گمراهي فرد

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه حضرت آدم (ع) Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه زبان قرآن، اخلاق کار