منابع و ماخذ پایان نامه توسعه اقتصادی، کیفیت زندگی، توسعه شهر، سرمایه انسانی

دانلود پایان نامه ارشد

نقاط جهان برخوردار است، حرکت توسعهای به سمت “شهرهای خلّاق” جهت بهرهگیری موثر از ظرفیتها و توانمندیهای موجود امری ضروری است. چراکه این شهرها میتوانند به عنوان موتورهای محرک شکلگیری خلّاقیت، اقتصاد مبتنی بر دانایی، صنایع خلّاق و اقتصاد پویا عمل نموده و در بسترهای تلفیقی فرهنگی و اجتماعی تبلور یابند. این موتورهای محرک سرمایههای انسانی خلّاق را جذب و رشد و توسعه اقتصادی شهر را به دنبال خواهد داشت.

1-2- ‌تعريف مساله و بيان سؤالهاي اصلي تحقيق:‌
در عصر جهانی شده امروز که تعاملات و فرایندهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی به شدت درهم تنیدهاند، توسعه طرحها و برنامههای اقتصاد فرهنگی در شهرهای بزرگ جهان به یکی از ارکان توسعه پایدار شهری تبدیل شده است. شهر به عنوان یک پدیده ماهیتاً فرهنگی و اجتماعی در عین برخورداری از یک کالبد فیزیکی از کالبد محتوایی و فرهنگی نیز برخوردار است. گاهي اوقات شهروندان ميتوانند شاهد رشد سريع يك شهر و حركت به سوي پراكندگي شهري باشند كه بسياري از ويژگيهاي اصلي خود را در بين حومههاي جديد از دست ميدهند به گونهاي كه هزينههاي زندگي افزايش پيدا ميكند. در اين زمان مديران شهري اقداماتي نظير اجراي برنامههاي مؤثر كاربري زمين، منطقهبندي و استفاده مجدد از زمينهاي رها شده در مركز شهر، جهت رسيدگي به اين مشكلات انجام ميدهند.(25 ,Florida, 2004). اما اين برنامهها به طور گسترده منجر به درهم آميختگي و افزايش تراكم و گسترش عمودي شهرها به ويژه در مراكز شهري ميشود و مراكز شهري حس مكاني خود را از دست میدهند( 188,2007 ,McCann). هر چند این روند منجر به گسترش مراكز علمي، فناوري، نوآوري و نهايتاً گسترش سرمايههاي انساني خلّاق ميگردد، اما تا زماني كه اين چنين توسعهاي بر مباني نظري سنتي شكل بگيرد، پيامدهايي چون افزايش بيكاري، افزايش نابرابري فضايي در داخل شهر و بدتر شدن شكاف اجتماعي و اقتصادي را به دنبال دارند(موسوی، 1393، 20).
اولبنبار «دبور» در سال 1967 مبحثی با عنوان «شهر تماشایی یا شهر نمایش» مطرح کرد. نظر او ظهور پیش از موعد ایدههای تلفیق فضای اقتصادی و فرهنگی در مقیاس انسانی بهویژه در موضوعاتی نظیر فضاهای مولد جدید، مجموعههای فرهنگی و به نمایش در آوردن محیطهای بصری که در مادر شهرهای اصلی سراسر جهان بسیارند(2006 ,J. SCOTT). ریچارد فلوریدا1 اولین کسی است که بحث شهرهای خلاق را مطرح نمود او اولین کتاب خود را تحت عنوان کریتیو کلس(Creative Class) در سال 2002 میلادی منتشر و پس از آن در سال 2005 میلادی کتاب دیگری را برای تقویت موضوع خود منتشر نمود(رفیعیان، 1389، 121).
شهر خلّاق مکانی براي رشد و نمو خلّاقیتها است. شهر خلّاق منزلی برای خلاقيتهاي هنري، نوآوريهاي علمي و تكنولوژيكي و صدايرساي فرهنگهاي رو به رشد است. شهري كه همه پتانسيلهاي خلّاق خود را جامه عمل ميپوشاند و پرچمدار فعاليتهاي فرهنگي و توسعهاي است. يك شهر خلاق يك شهر پويا از لحاظ يادگيري فرهنگي و بين فرهنگي است. در اين شهر، هر شهروند اطمينان خاطر به استفاده از ظرفيتهاي علمي، فني، هنري و فرهنگي خود دارد(ابراهیمی، 1387، 65). عناصر كليدى كه براى به وجود آمدن مناطق و شهرهاى خلاق مطرحاند شامل: شبكهاى از توليد كنندگان منطقهاى، بازار نيروى كار محلى يعنى تكنسينها و كارگران خلّاقى كه در يك منطقه استقرار دارند و میتوانند در شكلگيرى توسعه خلّاقيت در شهر و منطقه اثرگذار باشند و رقابت و همكارى بين مجموعهاى از شهرها كه بتوانند عنصر خلّاقيت را به منطقه و شهر تزريق كنند. مباحث مطرح درا ين زمينه بيشتر مربوط به مناطق كلانشهرى و شهرهاى بزرگ است و هرچه قدر كه از شهرهاى بزرگتر دور میشويم، بحث مربوط به خلّاقيت، بيشتر به عناصر سنتى تا عناصر جديد ارتباط پيدا میكند.اما امروزه عناصر سنتى مانند جواهرآلات با وجود سنتى بودن، میتوانند به عنوان يك صنعت خلّاقيت آفرين تاثير خود را بر شكلگيرى شهر خلاق بگذارند(MUSTURD, 2001). همچنين از جمله ويژگیهاى عمومى هر شهر خلاق اين است كه مكانى جذاب براى كار كردن و زندگى شهروندان خود (به خصوص براى نسل جوان)، مكانى جذاب براى گردشگران (صنعت توريسم)، توانمند در شكوفايی بخشهاى مختلف اقتصادى (از راه به كارگيرى فناورى و مديريت صحيح آن) و همچنين مركز جذب بنگاههاى مختلف اقتصادى نوظهور (خوشهها و مراكز تحقيقاتى به ويژه در زمينه فناوریهاى برتر High-Tech) باشد(ابراهیمی، 1387).
نظریه سرمایه خلاق فلوریدا بیان میدارد افراد خلاق موجب قدرتمند شدن شهر و رشد اقتصادی ناحیهای میشوند و این افراد مکانهایی را برای زندگی ترجیح میدهند که دارای ویژگیهای نظیر خلاقیت و نوآوری، متنوع و تسامح باشد.(34 ,Florida, 2005). بنابراین شهرها برای موفقیت در جهان امروز باید افراد بسیار خلاق را جذب و حفظ کنند. شهر خلاق2 از مباحث جدید در حوزهی مطالعات شهری توسط جغرافیدانان، اقتصاددانان و جامعهشناسان در رسیدن به جامعهی دانا و توسعه دانایی محور مورد تاکید قرار گرفته شده است. در این راستا شهر به عناوین محل شکلگیری خلاقیت دانایی، صنایع خلاق و نوآور و اقتصاد دانایی در یک ترکیبی در نظر گرفته شده است. حال ما برای داشتن شهر خلاق نیازمند بستری مستقیم هستیم تا از طریق آن شهروندان بتوانند شهر خلاق را شکل دهند. فلسفه شهر خلاق آن است که در هر شهری همیشه ظرفیتی بسیار بیشتر از آنچه ما در وهله اول تصور میکنیم وجود دارد. اگر بتوانیم شرایطی فراهم کنیم که مردم بتوانند براساس تخیلات بلند پروازانه فکر، برنامهریزی و عمل کنند و فرصتهای توسعه به طور مداوم تکامل یابد میتوانیم یه تحقق شهر خلاق نزدیکتر شویم(محمدی، 1389، 21-16).
حركت به سوي تحقق و ايجاد شهرهاي خلّاق راهكار اساسي براي حل اين گونه بحرانها ميباشد. در اين گونه شهرها با تأكيد بر نخبگان و متخصصين برنامهريزي شهري، مديريت شهري، شهرسازان و ساير علوم مربوطه، شهرها تبديل به مكان جذاب براي مطالعه، محل كار و حفظ نخبگان شهر ميگردد و با بهبود كيفيت دانشگاها و مراكز علمي، كيفيت كار، كيفيت زندگي، سطح تحمل و شيوه زندگي ميتوان در اين مسير حركت كرد.(95 ,Healey, 2004). همچنين با به كارگيري اين معيارها، ارتباط مستقيم بين امكانات و معيارهاي شهري در جذب سرمايههاي انساني خلّاق و سرمايههاي اجتماعي در زمينه اقتصاد شهري به وجود ميآيد به گونهاي كه با استفاده از اين سرمايههاي انساني و اجتماعي خلّاق، مي توانيم رشد و توسعه شهري را پيشبيني كنيم(119 ,Higgins and Morgan, 2000).
سرمايه اجتماعي معلول و گسترش دهنده سه مؤلفهي مهم اعتماد اجتماعي، ارتباطات شبكهاي (انسجام اجتماعي) و هنجارها (مشاركت اجتماعي) است كه وابستگي و ارتباط متقابل و محكمي با سرمايه فيزيكي، اقتصادي و انساني دارند و به تسريع توسعه اقتصادي، فرهنگي و اطلاعاتي و رشد و بالندگي جامعه ياري ميرساند و موجب ايجاد حس همكاري، همياري و مشاركت ميان اعضاي جامعه ميشود(موسوي و باقري كشكولي، 1391، 112). امروزه استعدادها، انگيزهها، تمايلات، رؤياها و خلّاقيت» شهروندان بهتدريج جاي مزيتهاي سنتي شهرها مانند موقعيت مكاني، منابع طبيعي و نزديكي به بازارها را ميگيرد. خلّاقيت افرادي كه در شهرها زندگي ميكنند يا مديريت شهري را بر عهده دارند، متضمن موفقيت آن شهر در دنياي آينده است»(شهابیان و رهگذر، 1391، 67). همچنین شهرهای خلاق باعث رونق و شکوفایی شهری می‌گردد که ‌این خود سطح مناسبات یک شهر را در پیوند با سایر شهرها در مقیاس ملی و فراملی گسترش می‌دهد. ایده شهر خلّاق مبحثی جدید و مورد توجه در حوزه مطالعات شهری و به ویژه مدیریت شهری بوده است که بر بهتر شدن محیط زندگی و ارتقای کیفیت زندگی به واسطه تفکرات نو شهروندان تأکید دارد.
با توجه به مطالب بالا، شهر بناب یکی از شهرهای استان آذربایجانشرقی و مرکز شهرستان بناب است. این شهر از دیرباز یک موقعیت ممتاز جغرافیائی برخوردار بوده و نیز با قرار گرفتن در نقطۀ تلاقی محورهای اصلی آذربایجانهای شرقی، غربی، کردستان، کرمانشاه، عتبات عالیات و دسترسی به راههای هوائی و ریلی، ضمن این که موقعیت خود را حفظ کرده بلکه بر موقعیتش نیز افزوده شده و همیشه به عنوان یک شهر مطرح در شمالغربی کشور مورد توجه قرار گرفته است(اکبری، 1392، 6). مساحت شهر بناب 1192.1 هکتار میباشد. این شهر براساس آخرین سرشماری نفوس مسکن سال 1390 دارای 79894 جمعیت و دارای 13 محله میباشد. بر همین اساس محله 1 (فرهنگیان 1، کوی پاسگاه، فرهنگیان 3، کوی لاله) با 7234 هزار نفر جمعیت و محله 7 (اولاد ذکور) با 3627 هزار نفر جمعیت به ترتیب پرجمعیتترین و کمجمعیت ترین محلات سطح شهر بناب میباشند. در این راستا تحقیق حاضر میکوشد تا با ارزیابی میزان تحققپذیری مولفههای شهر خلّاق و با هدف بررسی مولفههای سرمایه انسانی خلّاق، نوآوری، سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی در محلات شهر بناب در راستای افزایش زیستپذیری محلات شهر و حرکت به سوی ایجاد محلات خلّاق میکند. با توجه به مسایل فوقالذکر سوالات اصلی تحقیق به شرح زیر مطرح میگردد:
1). آیا شهر بناب پتانسیل تبدیل شدن به شهر خلّاق را دارد؟
2). میزان تحققپذیری مولفههای شهر خلّاق در محلات شهر بناب چگونه است؟
3). راهکارهای علمی برای تحققپذیری مولفههای شهر خلّاق در محلات شهر بناب کدام است؟
1-3- سابقه و ضرورت انجام تحقيق:
شهر خلّاق از جمله مباحث جدید در حوزه مطالعات شهری است که در رسیدن به جامعه و توسعه دانایی محور همواره مورد تاکید قرار گرفته است. بیشتر ادبیاتی که در زمینههای شهرهای خلاق و نوآور به نگارش در آمدهاند، علاوه بر نقش خلّاقیت در رشد و شکلدهی شهر، به این نکته نیز تاکید دارند که با حذف محدودیتها و موانع(فیزیکی، اجتماعی، فرهنگی و ..) از شهرها، خلّاقیت تبدیل به نیروی محرکه رشد و توسعه اقتصادی شهرها، مناطق و ملتها خواهد شد. شهر با استفاده از اصطلاحاتی چون «شهر خلاق»(34 ,Landry, 2008). و «طبقه خلاق3» (7 ,Florida, 2002)، که بیانگر اهمیت فرهنگ و هنر در بافت شهری است، به طور فزایندهای مفهومسازی میشود. از میانهی دههی 1990 به بعد، ابتدا در بریتانیا و سپس در آمریکا، مفهوم شهر خلاق به یک پارادایم معمول و یک مدل جدید از گرایش به برنامهریزی سیاستهای شهری تبدیل شده است(4 ,Reckwitz, 2009). چالرز لندری4 نظریهپرداز شهری، و ریچارد فلوریدا5 اقتصاددان، نمایندگان اصلی آنچه میتواند به عنوان مفهوم شهر خلاق تعریف شود، بودهاند. این به شکلی غالب توسط مقامات شهری، برنامهریزان شهری، تاجران، و هر شخص درگیر در توسعه شهری، با هدف باز تعریف شهر؛ به عنوان یک مرکز خلاق، به کار گرفته شده است. اولين كسي كه به مطالعه و ارائه مطالبي درباره شهرهاي خلّاق پرادخت ريچارد فلوريدا بود(خسروی، 1389، 111).
او معتقد بود خلّاقيت و نوآوري با هم به عنوان عناصر كلي حركت شهرها به سمت موفقیت هستند(موسوی، 1393، 22). به گونهای كه اين نوآوريهاي فن شناختي منجر به دگرگوني شهرها و افزايش سرمايهگذاري در آنها ميشوند(موسوی، سعیدآبادی و قهر، 1389، 43). این خلّاقیت و نوآوريها از سرمايههاي انساني خلّاق منتج ميگردند و منجر ميشود افراد خلّاق زمينههاي قدرتمند شدن شهر و رشد اقتصادي ناحيهاي را فراهم سازند. در نتيجه اقتصاد شهر خلّاق براساس نوآوريها و ايدههاي شهروندان خلّاق به بالاترين سطح بازدهي دست مييابد و با پويايي كه در همه ابعادش وجود دارد به پايداري خواهد رسيد. اين افراد مكانهايي را براي زندگي ترجيح ميدهند كه داراي ويژگيهايي نظير خلّاقيت، نوآوري، تنوع و تسامح باشند (قورچي، 1391، 66). همچنين اين طبقه خلّاق با شكل دادن روابط بين فرآيندهاي اجتماعي و فعالي تهاي اقتصادي، شبكههاي خلّاق را ايجاد ميكنند، به طوري كه با برقراري ارتباط بين مردم، مكانها و شبكهها، ميتوان به سمت تحقق شهر خلّاق حركت كرد(138 ,Evans, 2009). در این حركت به سمت تحقق شهر خلّاق، مديريت شهري نقش كليدي را برعهده دارد. مديريت شهري با اهدافي چون شهر براي مردم، برخورداري اقتصادي، شهر دانش، شهر اكولوژيك، شه

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه شهرستان بناب، مدل تاپسیس، رگرسیون، کیفیت زندگی Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه فضاهای عمومی، کیفیت زندگی، سرمایه انسانی، شهر اصفهان