منابع و ماخذ پایان نامه تعدد زوجات، حقوق زنان، روابط جنسی، ازدواج مجدد

دانلود پایان نامه ارشد

مورد نگرش و رفتار اجتماعی ایرانیان در کل استانهای کشور صورت پذیرفته است نشان میدهد که بیش از 90 درصد سوال شوندگان مخالف ازدواج با بیش از یک زن هستند و بسیاری از افراد به ویژه بانوانی که ازدواج کرده یا احتمال ازدواج کردن آنها بالاست، به شدت مخالف چند همسری مردان بوده و آن را نمادی از نادیده گرفتن حقوق زنان میشمرند (کرمی و سجادی امین،1389). چند همسری مورد انتقاد بسیاری از اندیشمندان و متفکران واقع شده و طرفداران و مخالفان بسیاری دارد. مخالفان تعدد زوجات آن را بر خلاف مقام زن و برابری او با مرد و نشانهای از رژیم مردسالاری و زورگویی مردان در ادوار قدیم دانستهاند و معتقدند چند همسری محیط خانوادگی را که باید کانون مهر و نیکی باشد به میدان جنگ تبدیل میکند و عداوت و دودستگی و چنددستگی بین اعضای خانواده پدید میآورد و معتقدند چندهمسری موجب تزلزل نظام خانواده است. اما طرفداران تعدد زوجات با استناد به مجاز شمردن این پدیده در اسلام نه تنها با آن موافقاند بلکه آن را به عنوان راهحلی برای بسیاری از مشکلات اجتماعی امروز کشور توصیه میکنند. این دسته معتقدند به موازات سختگیری برای از بین بردن روابط نامشروع در جامعه و در نظر گرفتن تنبیه برای مرتکبین آن، باید از راه کارهای شرعی و سالم روابط جنسی حمایت کرد. زیرا اگر هم در زمینه روابط نامشروع و هم راه کارهای شرعی و سالم روابط جنسی محدودیت ایجاد شود، روابط به شکل پنهان در میآید که قطعا نه به نفع زنان است و نه به نفع جامعه(زینالی،1387). موضوع چندهمسری جزء مباحث اجتماعی بحث برانگیز به شمار میرود که توجه قوای مقننه، مجریه و قضائیه به این موضوع اهمیت آن را آشکار میسازد. حمایت از حقوق زنان، سلامت جامعه و پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم چندهمسری بر خانواده به عنوان اساسیترین نهاد اجتماع مهمترین مولفههایی است که موافقان و مخالفان این مساله در مباحث خود مطرح میکنند. با این وجود، عواملی همچون تغییر شرایط اجتماعی و فرهنگی کشور، رویکرد کلی جامعه بشری، احکام اسلام و آیات قابل تفسیر قرآن کریم بر پیچیدگی موضوع میافزایید (کرمی و سجادی امین، 1389). برخی با برداشتی ویژه از رابطه زناشویی و نهاد خانوداه، علاوه بر اینکه اختیار طلاق را به طور مطلق به دست مرد سپردهاند، ازدواج مجدد و چند همسرگزینی را نیز از اختیارات بدون قید و شرط مرد میدانند. امروزه، این رویکرد و دیدگاه که اساسا برای زن و اراده او در زندگی مشترک، نقشی قائل نیست، نمیتواند با شرایط و تحولات جامعه و واقعیتهای اجتماعی سازگاری داشته باشد. کمیته محو کلیه اشکال تبعیض علیه زنان سازمان ملل متحد در سال 1992 موضوع یکی از توصیه نامههای خود را به این امر اختصاص داد: تعدد زوجات حقوق زنان را در زمینه برابری با مردان مورد تخطی قرار میدهد و میتواند پیامدهای عاطفی و مالی برای آنها و وابستگانشان به همراه داشته باشد. لذا باید چنین ازدواجی ممنوع اعلام گردد. کمیته مزبور درباره این موضوع که برخی کشورهای عضو با وجود اینکه در قانون اساسی خود حقوق برابر را تضمین کردهاند تعدد زوجات را مطابق با قوانین عرفی و شخصی مجاز میدانند متذکر میشود که این امر نقض حقوق اساسی زنان و مغایر با مفاد بند اول ماده 5 کنوانسیون محو کلیه اشکال تبعیض علیه زنان میباشد. بی تردید اختیار همسر بعدی موجبات ورود آسیب و صدمه به زوجه و فرزندان خانواده را فراهم خواهد ساخت. در خصوص کودکان خانوادههای چند همسری مشخص شده که این افراد در مقایسه با کودکان خانوادههای تک همسر در محیط مدرسه به لحاظ برقراری ارتباط اجتماعی با گروه همسالان و مربیان دچار مشکلات زیادی هستند (ناظرزاده کرمانی و محمدی،1387). با افزایش تعداد همسران رضایتمندی (اجتماعی، اقتصادی و روانی) به شکل معناداری کاهش پیدا میکند. زنان اول در خانوادههای چند زن ازدواج مجدد همسرانشان را نوعی سوءاستفاده قلمداد میکنند و احساس محرومیت از محبت و صمیمیت زناشویی در میان آنها از مهمترین عوامل آسیبزا تلقی میشود (همان،1387) و در مقابل کاهش میزان سرمایه اجتماعی افراد در خانوادههای چند همسر منجر به افزایش فاصله اجتماعی این گروه در جامعه میشود و باعث افزایش کشمکشهای روانی، زبانی، فیزیکی دورن این خانوادهها و موجب کاهش رضایت از زندگی میشود و میزان صمیمیت و سازگاری میان اعضاء به دلیل تضاد در روابط قدرت عاطفی و جنسی کاهش پیدا میکند. اگرچه چند زنی در ایران ساختار غالب نظام خانوادگی محسوب نمیشود اما در سالهای 1365 به دلیل وجود شرایط ناشی از جنگ ایران و عراق نرخ چندزنی در کشور به شکل قابل ملاحظهای در کل کشور افزایش یافت. چند زنی در برخی نواحی کشور نظیر سنندج، خراسان شمالی و آذربایجان غربی، لامرد،کهنوج، بوشهر، خوزستان، زاهدان به میزان بسیار بالایی وجود دارد و پژوهشگران سازمان ثبت احوال و وزارت بهداشت نیز در یک مطالعه ملی در سال 1370 میزان خانوادههای چند زن را در ایران را 2.8 درصد اعلام نمودند (محمدی و علمدار،1391) و از آنجای که ساختار خانواده بر روابط خانوادگی میان اعضا تاثیر بسیار زیادی دارد و در خانوادههای چند زنی یک مرد در روابط قدرت، روابط عاطفی و جنسی با دو یا چند زن به صورت اشتراکی وارد کنش متقابل میشود و هر یک از زنان در سیستم تقسیم کار مشترکاند و جهت دستیابی به منابع مشترک ارزشمند و کمیاب به شکل آشکار یا پنهان از مکانیزم رقابت استفاده میکنند این باعث تضاد و درگیری در خانواده میشود (شیخی و محمدی1387). بنابراین اثرات منفی چند زنی بر زن، فرزند و حتی مرد خانواده مانع از تحقق آرامش و استواری در روابط خانوادگی میشود و از آنجایی که خانواده خمیر مایه و هسته نخستین پایگاه و چکیده هر یک از جوامع انسانی است چناچه اعضا خانوادههای جامعهای به رکود و عقبگرد فکری و علمی دچار شوند، این جامعه در معرض نابودی و سیر نزولی قرار میگیرد و بالتبع با آسیب دیدن خانواده به عنوان عنصر اساسی، جامعهای سالم و مترقی را نمیتوان انتظار داشت. لذا حمایت از خانواده برای جلوگیری از فروپاشی و از هم گسیختگی یک ضرورت اجتنابناپذیر انسانی است و نگهداری از آن به عنوان معیاری برای پیشرفت، تمدن و تعالی جامعه نه تنها در بعد مادی، بلکه در بعد تعالی فکری و اجتماعی مطرح است(عبدی پور،1387).

1-4- اهداف پژوهش

منظور از تحقیق کیفی عبارت است از هر نوع تحقیقی که یافتههای را به دست میدهد که با شیوه های غیر از روشهای آماری یا هر گونه کمی کردن کسب شده است و میتوان اهداف مختلفی را دنبال کرد مانند: توصیف و نظریه پردازی. در کل هدف از پژوهش کیفی درک پدیدههای اجتماعی است و در پی توصیفهای تفسیری از پدیدهها هست (نیک نشان و نوروزی،1389).
هدف از انجام این پژوهش، بررسی مسئله چند زنی در نظام معنایی زن دوم با تاکید بر پیامدهای آن و ارائه یک مدل پارادایمی در چارچوب نظریه زمینهای میباشد. از این رو، در این تحقیق، از روش تحقیق مبتنی بر نظریه زمینهای استفاده میشود. بدینگونه که ابتدا با زنان مورد مطالعه مصاحبه عمیق صورت میگیرد و سپس با استفاده از تکنیکهای تحقیق زمینهای به تحلیل و کدبندی دادهها پرداخته میشود و پس از آن، سعی می شود که به ارائه مدل پارادایمی پرداخته شود.
اما اهداف جزیی این پژوهش را می توان اینگونه برشمرد:
زن دوم چه نوع رابطهای با شوهر خود و زن اول دارد.
بررسی موقعیت و پایگاه زن دوم در خانواده و نوع نگاه و نگرشی که نسبت به موقعیت خود دارد و راهبردی که بر اساس جایگاه احراز شده در خانواده در پیش می گیرد با توجه به پیامدهای اجتماعی، روانی، اقتصادی که در بر دارد.

1-5- پرسش های پژوهش

پرسش تحقیق در پژوهش کیفی یکی از عوامل تعیین کننده موفقیت یا شکست آن است. نحوه تدوین پرسش تحقیق تاثیر قدرتمندی بر طرح تحقیق دارد. پرسشها باید از ابتدای آغاز پروژه تا سر حد امکان واضح و بدون ابهام باشد. البته پرسش ها در طول تحقیق انضمامیتر، متمرکزتر و دقیقتر میشوند و مورد بازبینی قرار میگیرند. سوال پژوهش در یک مطالعه کیفی،گزارهای است که پدیدهای را برای مورد مطالعه قرار گرفتن مشخص و روشن میسازد. این گزاره به خوانندگان آنچه را که محقق به طور خاص درباره آن موضوع می خواهد بداند، منتقل میکند (فلیک10،1387). پرسش کلی پژوهش حاضر این است که در نظام معنائی زن دوم چه نوع رابطه ای با همسر وجود دارد؟ همچنین چه نوع رابطهای با زن اول وجود دارد؟ پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و روانی در نظام معنائی زن دوم چگونه است؟ چند همسری چه پیامدهائی بر روابط متقابل زن دوم با زن اول و همچنین با همسر و سایر تعاملات داشته است؟

فصل دوم

مروری بر مطالعات پیشین

يکي از بخشهاي مهم تحقيق، بخش مربوط به پيشينه و ادبيات تحقيق است؛ يعني يکي از کارهاي ضروري در هر پژوهشي، مطالعه منابع مربوط به موضوع تحقيق است؛ زيرا سرچشمه علوم را مي‌توان در پيشينه آنها کاوش کرد.
کار پژوهش پس از انجام دادن مرحله مطالعه آغاز مى‌شود؛ به ‌عبارتى پژوهش در بسترى از آگاهى براى کشف مجهول انجام مى‌پذيرد. در مرحله مطالعه محقق يافته‌هاى ديگران و به عبارتى نتايج تحقيقات ديگران و نيز قضاياى کلى و نظريه‌هاى مرتبط با مسئله تحقيق را گردآورى مى‌کند و در صورتى ‌که پاسخ مسئله خود را پيدا نکرد مرحله پژوهش را آغاز مى‌کند. علاوه بر اين، از تجارب پژوهشى ديگران در تدوين چارچوب نظرى کار خود و طراحى روش‌شناسى آن استفاده مى‌کند و تکيه‌گاهى نيز براى استدلال در مرحله ارزیابی فرضیه ها فراهم می نماید. جان ديوئي اعتقاد دارد مطالعه منابع، به محقق کمک مي کند تا بينش عميقي نسبت به جنبه هاي مختلف موضوع تحقيق پيدا کند. مطالعه منابع، بايد هم از منابعي باشد که به طور مستقيم، در رابطه با موضوع تحقيق مي باشند و هم از منابعي باشند که به صورت غيرمستقيم با آن موضوع، ارتباط دارند. این بررسی مقدماتی محقق را از بسیاری مخاطرات و مشکلات بعدی مصون خواهد داشت، و نیز به او کمک خواهد کرد که بهترین طرح تحقیق، و سهلترین روش تحقیق را برای مساله مورد مطالعهاش انتخاب نماید.

2-1- تحقیقات داخلی

نتایج تحقیق ملا اشرفی و همکاران او در سال (1384) با عنوان” هنجاریابی مقیاس جو خانواده ایرانی در تهران” نشان داد جو خانواده بر انسجام و تعارض میان زوجین تاثیرات بسیار زیادی دارد. تعداد اعضای خانواده، شیوه برقراری روابط جنسی و روابط عاطفی، تفاهم اخلاقی و شیوه سازماندهی(مدیریت) امور خانگی از جمله مهمترین و تاثیرگذارترین عوامل در این خصوص به شمار میآیند.
عارف نظری و مظاهری (1384) تحقیقی با عنوان “سبک های دلبستگی و شیوه های همسرگزینی (چند همسری- تک همسری) به روش پیمایشی انجام دادهاند. نمونه آنها شامل 245 مرد متاهل بوده است. از میان آنها 45 آزمودنی چندهمسر و 200 آزموددنی تک همسر در نظر گرفته شد. در این پژوهش ملاک چند همسری بر اساس تاریخچه زندگی زناشویی و سبکهای دلبستگی نیز بر اساس آزمونهای سبک دلبستگی بزرگسالان هازن و شیور بوده. نتایج حاکی از رایج بودن سبک دلبسته ایمن در هر دو گروه تک همسر75 درصد و چند همسر65 درصد بود. لذا با توجه به یافتههای پژوهش، سبکهای دلبستگی نا ایمن نمیتوانند عامل تعدد زوجین باشد.

رمضان نرگسی (1384)، در مطالعه خود به عنوان ” بازتاب چند همسری در جامعه ” ضمن تعریف چندزنی وجود این پدیده را در بین اقوام و ادیان و با در نظر گرفتن علل آن بررسی کرده است. از جمله مهم ترین دلایل چند همسری مردان می توان به 1- علل خانوادگی : مثل : رویه چند همسری در فامیل 2- علل اجتماعی :مثل: به رخ کشیدن پایگاه اجتماعی خود به دیگران و یا نیاز به نیروی کار اشاره کرده است. به اعتقاد او تجدید فراش مرد موجب می شود که زن به آسیب های نظیر احساس شکست در زندگی، احساس تنهایی، بی اعتمادی و مشکلات اقتصادی و خانوادگی گرفتار شود.
در مقالهای که توسط حسونه انجام گرفت (1385) نتایج تحقیقات او نشان می دهد 87./. از زنان اول در خانوادههای

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه تعدد زوجات، ازدواج مجدد، سلامت روان، نیروی کار Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه تعدد زوجات، رضایتمندی، ازدواج مجدد، عوامل اجتماعی