منابع و ماخذ پایان نامه تعدد زوجات، ازدواج مجدد، سلامت روان، نیروی کار

دانلود پایان نامه ارشد

ن خانوادهای بیشتر بود کار افراد خانواده آسانتر بود و محصولات و ثروت بیشتری به دست میآمد. هم اکنون نیز در مناطق عشایری و روستایی شاهد آن هستیم که زنان روستایی که کارهای طاقت فرسای گلهداری و کشاورزی را بر عهده دارند از همسر خود میخواهند همسر جدید اختیار کند تا در کارها به آنها کمک کند (ناستیزایی،1385). دورانت میگوید: اگر مرد توانگر بود، می‌توانست چند زن برای خود انتخاب کند، و اگر زن مانند “سارا” نازا بود به شوهر خویش اجازه می‌داد تا برای خود همخوابه‌ای برگزیند؛ از همه این آداب و سنن، مقصود آن بود که نسل زیاد شود. دورانت همچنین در صحبت از پارسیان به موضوع دیگری اشاره میکند و آن اینکه « در یک اجتماع، که اساس آن بر سپاهیگری و نیروی نظامی قرار دارد» کشور به نیروی نظامی قوی نیازمند است که لازمه آن تعداد فراوان سرباز است و از اوستا نقل میکند: مردی که زن دارد بر آن که چنین نیست فضیلت دارد، و مردی که خانواده‌ای را سرپرستی می‌کند بر آن که خانواده ندارد فضیلت دارد، و مردی که پسران فراوان دارد بر آن که چنین نیست فضیلت دارد. فرزند و به خصوص فرزند پسر کاملا ارزش اقتصادی داشته و به چشم سرمایه به آن نگاه میشده است. به بخشی از تعالیم اوستا، که بیان میکند: گاو و گوسفند بسیار و آرد بسیار و علف بسیار و سگ بسیار و زنان بسیار و بچه‌های بسیار و آتش بسیار اسباب زندگی خوب را فراهم میسازد میتوان توجه کرد و دریافت که نیروی کار زنان و تولید مثل از جمله موارد و ویژگی بارز و مهم در نزد اهالی آن روزگار بوده است. دورانت در جایی دیگر درباره پارسها میگوید: فرزند داشتن نیز، مانند ازدواج، از موجبات بزرگی و آبرومندی بود. پسران برای پدران خود سود اقتصادی داشتند و در جنگها به کار شاهنشاه می‌خوردند. وجود کودکان چنان ارزشی داشت که حتی اگر زنی کودکی را بر اثر زنا باردار میشد ولی تصمیم به نگهداری کودک میگرفت بخشوده میشد: زنان شوهردار یا دوشیزگانی را که از راه زنا باردار می‌شدند و در صدد سقط‌ جنین بر نمی‌آمدند، ممکن بود ببخشند؛ و بچه‌ انداختن در نظر ایشان بدترین گناه بود و مجازات اعدام داشت. چینیان که در میانشان رسم چند همسری رواج داشته بر این باور بودند که غرض از قوانین اخلاقی، تنظیم روابط جنسی برای کودک‌ پروری است.کودک علت وجود خانواده است. از دیدگاه چینیان، شمار کودکان هر چه بود، زیاد نبود. زیرا ملت چین همواره در معرض هجوم قرار داشت و مدافعان فراوان می‌خواست. در میان چینیان نیاپرستی از دو جهت بر اهمیت تولید مثل می‌افزود: مرد می‌بایست صاحب پسران بسیار شود تا پس از مرگش برای او قربانی کنند و هم مراسم بزرگداشت نیاکان را همچنان برپا دارند. منسیوس گفته است: « سه امر است که برازنده فرزندان نیست، و اعظم آن سه، بلاعقب بودن است.» دورانت پس از وصف چینیان می گوید: زناشویی را با عشق چندان کاری نبود، زیرا جز دمساز کردن زن و مرد سالم و پدید آوردن خانواده بارور هدفی نداشته است. به طور کلی ازدواج چند همسری در جوامع جمعی الگویی مرسوم به شمار میرفته است و در این جوامع نرخ باروری بالا بوده و فرزندان به عنوان منبع تامین کننده نیروی کار و ثروت حامی منافع اقتصادی و اجتماعی والدین قلمداد میشدند، به همین دلیل تمایل به داشتن فرزند زیاد از طریق حمایت از ساختار چندهمسری برای نظام خانواده انجام میگرفته است و با گذشت زمان بر اثر شرایط و موقعیت زندگی انسان این حمایت کمرنگتر شد. لذا میتوان گفت رسم چندزنی از جمله رسم‌هایی است که در میان اقوام ابتدایی گرفته تا ملل متمدن وجود داشته است(دورانت،1370). در میان اعراب جاهلیت نیز تعدد زوجات حد و حصری نداشت و سنت تعدد زوجات پديدهي مقبول و مرسوم بود. و بسته به توانايي و تمكن مالي مرد بوده و مرد متمكن ميتوانست در يك زمان، دهها زن داشته باشد. همچنان که ویل دورانت مینویسد: تعدد زوجات بدون هیچ قید و شرطی در میان عربها رواج فراوان داشت و زن کالایی بود که جزو دارایی پدر یا شوهر یا پسر به شمار میرفت (حاجی علی،1388). تعیین محدودة تعدد زوجات توسط اسلام برای آن عده از اعراب که بیش از چهار زن ‏داشتند، مشکل به وجود می‏آورد، لذا افرادی که بیش از این تعداد زن داشتند، مجبور بودند آنها را رها کنند. در ایران باستان نیز اصل تعدد زوجات اساس خانواده به شمار می‌رفت و تعداد زنانی که مرد می‌توانست داشته باشد، به نسبت توانایی مالی او بود و اغلب مردم کم بضاعت نمی‌توانستند بیش از یک زن داشته باشند. رئیس خانواده از حق ریاست دودمان بهره‌مند بود. یکی از زنان،‌ صاحب حقوق کامله بود و پادشاه او را زن یا «زن ممتاز» می‌خواند. از او پست‌تر زنی بود که عنوان خدمتکاری داشت و او را «زن خدمتکار» یا «زن چگاری‌ها» (چاکر زن) می‌گفتند. شمارة زنانی که مرد می‌توانست بگیرد، نامحدود بود و گاهی در اسناد یونانی دیده شده است که مردی چند صد زن داشته است». گوستاو لوبون نیز تاکید کرده که « قبل از اسلام هم رسم مذکور در میان اقوام شرقی از یهود، ایرانی، عرب و غیره شایع بوده است» در عراق قديم بر تأثيرپذيري از فرهنگ يهود، رسم چند همسري به صورت يك رواج مقبول گزارش شده است. در قانون حمورابي ماده 148، درمورد تعدد زوجات ميخوانيم: «اگر زن اول بيمار باشد، براي مرد جايز است كه زن دوم بگيرد.». در دین یهودیت تا قرن 11 تعدد زوجات بدون محدودیت در تعداد همسران ادامه داشت و در این قرن احبار آن را منع کردند و تا امروز این قانون جاری است (عبدی پور،1378). در مسیحیت هم برخی از پروتستانها معتقد بودند که چند همسری برای پادشاه است و برای بقیه اگر اجازه داده شود به علت جلوگیری از رسوایی گسترده باید ممنوع شود (افرا،1389). در اسلام قرآن کریم به مومنان تک همسری را توصیه میکند و تعدد زوجات بر خلاف آنچه برخی پنداشتهاند تنها به عنوان یک حکم ثانوی مطرح و قابل فهم است آن هم مشروط به این که مرد بتواند عدالت را در حق تمام همسران رعایت کند (بداغی،1387). بر اساس آخرین آمار منتشر شده نسبت چند زنی در مصر4 درصد و در سوریه و عراق 5 درصد و در کشورهای خلیج 8 درصد است. البته مصر اولین کشوری بود که قانونی در مورد محدودیت چند همسری وضع کرد کشور مصر در سال 1324(1945 میلادی) با وضع قانونی در دو ماده ازدواج مجدد را منوط به اذن قاضی کرد. ماده اول: جایز نیست که مرد مزدوج زن دیگری بگیرد یا برای ازدواج مجدد زمینه سازی کند مگر به اذن قاضی. ماده دوم: قاضی حق ندارد به فرد متأهل اجازه ازدواج مجدد بدهد مگر بعد از جستجو و تحقیق در رفتار خانواده و تمکن مالی او. در سوریه و عراق نیز قوانینی شبیه به این وضع شده که اذن قاضی لازم است. در بسیاری از کشورهای جهان از جمله چین، تایوان، روسیه، انگلستان، آمریکا، ترکیه و تونس تعدد زوجات ممنوع است و آن را جرم تلقی میکنند در ماده 18 قانون احوال شخصيه کشور تونس، ازدواج مجدد را با مجازات يك سال حبس و 240 هزار فرانك جريمه در رديف جرم‌هاي تعريف شده قرار داد. مطابق ماده 21 همان قانون ازدواج دوم كه بدون انحلال ازدواج اول صورت مي گيرد. باطل است. قانون احوال شخصيه كشور سوريه، تعدد زوجات را مجاز مي‌شمارد ولي به قاضي اجازه داده است كه اگر تشخيص داد، مرد قادر به دادن نفقه به بيش از يك زن نيست، به او اجازه ازدواج مجدد ندهد. در حقوق انگلستان چندهمسری جرم شناخته میشود و مجازات آن تبعید به مدت 7 سال است. ازدواج مجدد در صورتی مورد قبول است که ازدواج قبل به حکم دادگاه منحل شده یا این که زن اول به مدت 7 سال مرد را ترک گفته باشد در كشور مالزي در برخي از ايالات تعدد زوجات را به اجازه قبلي از محكمه و يا شوراي علما مشروط كرده است. البته ايالاتي هم در اين كشور وجود دارد كه در قوانين خود چنين محدوديتي را براي تعدد زوجات ندارد. در الجزاير هم تعدد زوجات در قانون مدني، با رعايت موازين شريعت و مراعات عدالت بدون مراجعه به محكمه مجاز شمرده شده است. اما قانون به هر يك از زن سابق، اين حق را داده است كه اگر شوهر به آنان دروغ گفته است ميتوانند به محكمه مراجعه كرده و تقاضاي طلاق نمايند(رمضان نرگسی، 1382) در کشوری مثل سنگال وضعیت تعدد زوجات، مثل اصل تک همسری امری معمولی جلوه کرده و از مشروعیت قانونی برخوردار است در آنجا علاوه بر پرستیژ اجتماعی، سیاسی، اقتصادی پدیده تعد زوجات در میان طبقه متوسط مردم نشان عامل بودن به احکام اسلام است و مخالفت با آن مخالفت با قرآن تلقی میشود.كشور مالزي در برخي از ايالات تعدد زوجات را به اجازه قبلي از محكمه و يا شوراي علما مشروط كرده است. البته ايالاتي هم در اين كشور وجود دارد كه در قوانين خود چنين محدوديتي را براي تعدد زوجات ندارد (همدن و سامی8، 2009).
بر اساس مطالعات جمعیت شناسان و انسان شناسان در بین جوامعی که تاکنون شناخته شده اند بیش از 80 درصد دارای تعدد زوجات بوده اند (برش9،2001) و یک بررسی قوم نگارانه از 849 جامعه ابتدائی در سرتاسر جهان نشان داده است که از این تعداد 708 جامعه چند زنی(بیش از یک زن) و 4 جامعه چند شوهری (بیش از یک شوهر) و 137 جامعه تک همسری بودهاند.
در عصر ما زندگی بیشتر حول زناشویی دو زوج تمرکز یافته است زیرا زندگی زناشویی منحصرا بر عشق مبتنی است و در نتیجه هدف از ازدواج نمیتواند چیزی جز ارضاء عاطفی و جنسی زوجین باشد پس”تک همسری” طبیعیترین و متعارفترین شکل زناشویی است که در آن هر یک از زن و شوهر احساسات، عواطف و سایر شئون زندگی مشترک را از آن خود و مخصوص شخص خود میدانند با این حال بعضی مواقع شرایطی پیش میآید که به ناچار و اجبار و یا از روی میل و رضایت مسئله تعدد زوجات مطرح میشود (ناستی زایی،1385). اثرات ازدواج مجدد رابطه تنگاتنگی با فرهنگ حاکم بر جامعه دارد زیرا در برخی از کشورها این نوع ازدواج طبیعی است. در ایران اثرات منفی این ازدواج زیاد است و در سطوح فردی، خانوادگی و اجتماعی بروز میکند و از جمله اثرات خانوادگی این رویداد رواج بیاعتمادی در خانواده است. با ازدواج مجدد شوهر، همه اعتماد زن به زندگی مشترک، به خودش، به شوهرش، به آیندهاش از بین میرود و زن دچار شدیدترین بحران روانی، یاس و ناامیدی میشود (رمضان نرگسی،1384). از این رو شرایط و روابط ویژهای بر این خانوادهها حاکم است و میتوان انتظار داشت که این شرایط در رفتار و میزان سلامت روانی اعضای خانواده بازتاب داشته باشد (مجاهد و بیرشک،1374). هنجارمندی، احساس امنیت، اعتماد و مشارکت متقابل که شاخصهای مطرح شده در تئوری پیربوردیو جهت سنجش مولفه سرمایه اجتماعی است در خانواده چندزنی بسیار پائین ارزیابی شده است (ناظرزاده کرمانی و محمدی،1387). سلامت روانی کودکان در خانواده چندزنی بسیار پائینتر از کودکان در خانوادههای تک همسر میباشد زیرا در خانوادههای چند زن، رقابت و کشمکش بر سر منافع ارزشمند و مشترک بسیار بالا است (همان،1387) و از آنجا که اکثر مردان چند همسر کمتر عدالت را رعایت میکنند و بیش تر وقت خود را با زن دوم که اغلب جوان تر است صرف می کنند لذا در زن اول با بی اعتنایی شوهر احساس تنهایی و کمبود محبت و احساس شکست در زندگی و افسردگی را به وجود میآورد (ابرامسون،2002) و باعث ناسازگاری در خانواده میشود و غالبا به زنهای دوم به عنوان غارتگر احساس و محبت نگریسته میشود (تقی پور،1387). به نظر میرسد چندهمسری سبب احساس شکست در زندگی، احساس تنهایی و بروز مشکلات اجتماعی و خانوادگی در زنان میشود که در نهایت منجر به نقار خانوادگی میشود. در ساختار خانواده چند همسر افراد مختلفی به دنبال ایفای نقشهای همسان برمیآیند اعضای خانواده به شکل آشکار و پنهان جهت دستیابی به منابع مشترک و ارزشمند و کمیاب از مکانیزم رقابت استفاده میکنند و این منبع کشمکش در خانواده را محیا میسازد و به تنش و دودستگی منجر میشود (جاوید،1389).
1-3- ضرورت و اهمیت پژوهش

بعد از قتل همسر، چند همسری شدیدترین شکل اعمال خشونت علیه زن است. امروزه از مجموعه معیارهایی که نشان از توسعه حقوق زنان در جامعه تلقی میگردد میزان کاهش تعدد زوجات در عصر حاضر است (رمضان نرگسی،1384). تحقیقی که در سالهای اخیر در

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه نیروی انسانی، زندگی خوب، امنیت اجتماعی، روابط اجتماعی Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه تعدد زوجات، حقوق زنان، روابط جنسی، ازدواج مجدد