منابع و ماخذ پایان نامه بهای تمام شده، سلسله مراتب، نمودار سازمانی

دانلود پایان نامه ارشد

هدف هزينه
شكل شماره(3-5)مكانيزم عملكرد اجزاء سيستمABC درديدگاه تخصيص هزينه
منبع:(Turny,P”Activity Based Costing”Kogan Page,1997)
1-15-2-اجزا ديدگاه فرآيندي مدل ABC
دومين بعد سيستم ABC كه در قسمت افقي شكل شماره (3-4) نشان داده شد، ديدگاه فرآيندي است. اين ديدگاه فراهم كننده اطلاعات درباره فعاليتهاي انجام شده و عوامل موثر بر آن است. از جمله اينكه، چگونه مي توان فعاليتها را به نحو بهتری انجام داد، كدام فعاليتها در رسيدن به هدف هزينه اضافي است و چگونه مي توان ميزان دستيابي فعاليتها و موثر بودن آنها را در رسيدن به هدف هزينه اندازه گيري كرد. عناصر شكل دهنده اين ديدگاه، محرك هزينه و ارزيابي عملكرد است.
1-محرك هزينه 28
محرك هزينه نشان دهنده ميزان استفاده اقتصادی هر فعاليت از منابع سازماني است و با بكار بردن آن ميزان هزينه تخصيص داده شده به هر فعاليت مشخصمي گردد.
انتخاب منطقي و مناسب محرك هزينه، مرحله اي اساسي و مهم در بکارگيری سيستم ABC است. در واقع يكي از برتري هاي سيستم ABC نسبت به ساير سيستمها استفاده از مبناهاي مناسب و متعدد براي تعيين منابع و فعاليتهاي مصرف شده توسط هر محصول و يا خدمت مي باشد. بنابراين در تعيين مبناهاي هزينه بايد دقت زيادي صورت گيرد. در سيستمهاي سنتي هزينه يابي، براي تسهيم هزينه ها عمدتا از يک محرك هزينه که مرتبط با تعداد و يا حجم خدمات ارائه شده باشد بعنوان عواملي كه باعث ايجاد هزينه ها می شوند، استفاده مي گردد. در اين روشها مثلا” براي جذب هزينه سربار فعاليت “تعدادپذیرش بیماران ” ممكن است كه از محركهاي هزينه مرتبط با “تعداد پذیرش انجام شده” استفاده گردد، در اين حالت نتايج احتمالا” مطلوب خواهد بود. اما در بيشتر وضعيتها تخصيص هزينه ها نيازمند بكارگيري مباني ديگري به غير از مباني مرتبط با تعداد است، چون اگر برخي از فعاليتهاي مرتبط با تعدادپذیرش بیماران با تعداد پذیرش انجام شده نامربوط باشد، استفاده از تخصيص هاي مبتني بر حجم و تعداد باعث مي شود كه محاسبه بهاي تمام شده خدمات غير واقعي شود. مثلا” جذب سربار بر اساس تعداد بیمارپذیرش شده به غلط حاكي از اين است كه كاهش در تعداد بیماران مترادف با كاهش هزينه هاي پذیرش است. اما اگر فرآيند پذیرش بیماران از طريق ثبت نام تلفنی یا اینترنتی انجام شود بطوريکه بيشتر فعاليتهای مربوطه توسط خود بیمار و از طريق تلفن یا اینترنت انجام شود، در اين حالت زمان انجام اين فعاليت كاهش مي يابد ولي ممكن است كه هزينه های استفاده از شبکه تلفن یا اینترنت افزايش يابد. حال اگر صرفا از مبنا تعداد بیماران پذیرش شده استفاده گردد، هزينه هاي انجام اين فعاليت كاهشمي يابند.
بنابراين هنگام تخصيص هزينه هاي هر مر كز فعاليت به هدف هزينه، بايد از مبناهايي استفاده گردد كه انعكاسي از هزينه ها و منابع مصرف شده در آن مركز فعاليت خاص باشد. چون نرخهاي جذب سربار بر حسب دواير عملياتي در سيستمهاي سنتي هزينه يابي، عمدتا مبتني بر “حجم و يا تعداد” است، طبيعتا” منجر به تخصيص هزينه سربار به خدمات ارائه شده متناسب با حجم هر يك از اين خدمات خواهد بود، يعني به خدمات با حجم و مقدار بالاتر، سهم بيشتري از هزينه هاي سربار و به خدمات با حجم پايين سهم كمتري از هزينه هاي سربار تخصيص خواهد يافت. امروزه در بيشتر سيستمهاي سنتي براي تعيين نرخ جذب هزينه هاي سربار از ”ساعات كار مستقيم” استفاده مي شود. البته در مواردي كه نيروي انساني نقش اساسي را در ارائه خدمات ايفاء مي‏كند، تاثير اشتباهات ناشي از بكارگيري برخي از مباني تخصيص مبتني بر ساعت كارمستقيم بر بهاي تمام شده چندان عمده نخواهد بود زيرا در اين موارد درصد هزينه هاي نامرتبط با حجم، خيلي كمتر از فعاليتهاي با تكنولوژي بالا است. اين مسئله در سيستمهاي سنتي تا حد زيادي باعث غير واقعي شدن بهاي تمام شده مي گردد، اما همان طور كه ذكر گرديد، سيستم ABC اين نقيصه را با بكارگيري مبناهاي متناسب با هر فعاليت حل مي كند.
نكته كليدي در سيستم ABC اين است كه هزينه هاي سربار تنها تابع حجم و مقدار خدمات نمي باشد، بلكه عوامل ديگري نظير تنوع خدمات، پيچيدگي و تخصصي بودن، نياز به عمليات خاص و ويژگيهاي هر فعاليت بستگي دارد كه باعث مي شود به برخي از فعاليتها با وجود مقدار حجم پائين، هزينه سربار بالايي تخصيص يابد. بنابراين تخصيص منطقي و صحيح هزينه با در نظر گرفتن مبناي تسهيم متناسب با هر فعاليت، كيفيت اطلاعات را بهبود مي بخشد و مديريت را در انجام ارزيابي هاي بهتر خدمات ارائه شده، كمك مي كند.
2-15-2-ارزيابي عملكرد
ارزيابي عملكرد نشان مي دهد كه انجام يك فعاليت تا چه اندازه در رسيدن به هدف هزينه تعيين شده موثر بوده است. هدف هزينه ممكن است كه يك فعاليت كامل ومستقل باشد. ارزيابي عملكرد از يك سازمان تا سازمان ديگر و از يك فعاليت به فعاليت ديگر متفاوت است. اين تفاوتها منعكس كننده نوع خروجيهای سازمان و دريافت كنندگان خدمات می باشد. به عنوان مثال، تعداد اشتباهات مدارک بیماران مي تواند به عنوان يكي از معيارهاي ارزيابي دقت كارمندان اين بخش باشد. اما معيار ارزيابي عملکرد پزشکان بخش قلب ممکن تعداد بیماران در این بخش باشد.هرچه میزان بهبودی در این بخش بیشتر یا پرونده ها نقص کمتری داشته باشند این بخش دارای عملکرد بهتری خواهد بود.
ارزيابي عملكرد مي تواند با عواملی مانند زمان انجام عمليات، ميزان دستيابي به هدف تعيين شده، كيفيت رسيدن به هدف و هزينه هاي صرف شده مورد سنجش قرار گيرد. نوع ديگر ارزيابي عملكرد از طريق مقايسه فعاليتها و عملكردهاي انجام شده در داخل سازمان با فعاليتها و عملكردهاي انجام شده در سازمانهاي مشابه است كه اين نوع مقايسه را به اصطلاح ”معيارگذاري”29 مي نامند. اين ديدگاه نشان مي دهد كه يك فعاليت در مقايسه با ساير فعاليتها وسازمانها تا چه اندازه با موفقيت انجام شده است و در چه جاهايي براي كسب موفقيت بيشتر و رسيدن به هدف، نياز به بهبود و تغييرات دارد.
ديدگاه فرآيندي از دو طريق بر ديدگاه تخصيص هزينه تاثير مي گذارد. كه عبارتند از:1) محرك هزينه-محرك هزينه باعث تخصيص هزينه فعاليتها به هدف هزينه مي گردد و2) ارزيابي عملكرد-ارزيابي عملكرد براي سنجشكارآيي فعاليتهاي انجام شده در رسيدن به هدف هزينه(ارائه واحدهای درسی) استفاده مي شود. ديدگاه تخصيص هزينه نيز با توجه به اينكه باعث تهيه اطلاعات كمّي در مورد فعاليتها، هزينه ها ومنابع مي گردد در ارزيابي عملكردها (ديدگاه فرآيندي) تاثير دارد. ارتباط اين دو ديدگاه در شكل(3-5)نشان داده شد.
16-2-مراحل طراحي مدل و بکارگيری سيستم ABC
طراحي مدل يكي از مهمترين مراحل در اجراي سيستم ABC است. درصورتي كه سيستم به طور صحيح طراحي و اجرا گردد، مي‌توان به مزاياي حاصل از بكارگيري آن در سازمان دست يافت.
در مرحله طراحي سيستم، طراحي فعاليتها، بايد طوري انجام شود كه كمترين هزينه و پيچيدگي را داشته باشد. بطوريكه سيستم طراحي شده، فراهم‌كننده اطلاعات جزيي درتمامي سطوح فعاليتها و در راستاي بهبود فرآيندها باشد. علاوه براين سيستم طراحي شده تاحد امكان بايد ساده باشد، اما نه خيلي ساده، چون در اين صورت اطلاعات حاصل ازآن كيفيت زيادي نخواهد داشت. بطوركلي براي طراحي مدل، مراحل زير را بايد در نظر گرفت:
1- تعريف هدف هزينه با توجه به نوع سازمان.
2ـتعريف مراكز فعاليت و گروه بندی فعاليتها در داخل مراکز فعاليت.
3ـ آناليز فعاليت در داخل مراکز فعاليت جهت مشخص کردن فعاليتهای مربوط به هر کدام از اهداف هزينه.
4-شناسايي منابع مورد نياز برای انجام هر کدام از فعاليتها و خصوصيات هر کدام از منابع.
5ـ تعريف و شناسايي محرك منابع.
6-عمليات هزينه يابی و شناسايي هزينه ها در مراکز فعاليت.
7ـ تعريف و شناسايي محركهاي هزينه بر حسب هر کدام از مراکز فعاليت.
8-عمليات تخصيص هزينه ها به هدف هزينه با توجه به مراحل تخصيص چندگانه.
9-محاسبه بهای تمام شده هدف هزينه
با توجه به مراحل ذکر شده جهت طراحی و بکارگيری سيستم ABC هر کدام از مراحل تشريح می گردد:
3-4-4-1- تعيين هدف هزينه با توجه به نوع سازمان
تعريف و مشخص کردن هدف هزينه در سيستم ABC يکی از مهمترين مراحل می باشد، چون با توجه به هدف هزينه است که عمليات طبقه بندی مراکز فعاليت، آناليز فعاليت، شناسايي هزينه ها و نهايتا تخصيص هزينه و محاسبه بهای تمام شده انجام خواهد گرفت. هدف هزينه در سيستمهای توليدی عمدتا بر اساس محصولات تعريف می گردد و با توجه به نوع و تعداد محصولاتی که محاسبه بهای تمام شده برای آنها مهم می باشد می توان عمليات هزينه يابی و محاسبه بهای تمام شده را انجام داد. در صورتی که هدف هزينه در يک سيستم کل خروجيهای آن نباشد و يا به عبارتی محاسبه بهای تمام شده تمام خروجيها مد نظر نباشد، می بايست در مرحله اول هزينه های مشترک را به تمامی خروجيها نسبت داد و در مرحله بعد هزينه های خاص هر خروجی را که محاسبه بهای تمام شده آن مورد نياز باشد را تعيين و در بهای تمام شده در نظر گرفت.
17-2- تعريف مراكز فعاليت و گروه بندی فعاليتها در داخل مراکز فعاليت
تعريف وشناسايي مراکز فعاليت مبنای اصلی آناليز فعاليتها و عمليات هزينه يابی است. مراكز فعاليت مجموعه اي ازفعاليت ها هستند، كه در جهت بهبود وكنترل فعاليتها با هم، سازماندهی مي شوند. برای تعريف و شناسايي مراکز فعاليت چندين روش وجود دارد. يكي از بهترين راههايي كه مي‌توان مراکز فعاليت را شناسايي و گروه بندی کرد، استفاده از نمودار سازماني “وظيفه ای” سازمان است. در نمودار سازمانی فعاليت‌هاي مورد نياز براي انجام كارها برحسب وظيفه از يكديگر تفكيك و مجزا شده‌اند و برای دستيابی به ماموريت اصلی، کل سازمان بر حسب وظيفه به بخشهای کوجکتر تقسيم می شوند. براي كسب اطلاعات در مورد فعاليتهايي كه در هر قسمت انجام مي‌شود، مي‌توان با مشاهده، مطالعه و بررسي وظايف و يا مصاحبه با مديران و كارشناسان هر دايره نسبت جمع آوري اطلاعات مورد نياز اقدام كرد. در ايجاد مراكز فعاليت اصول زير را بايد در نظر گرفت:
قاعده اول :فعاليتهايي را كه مربوط به يك بخش هستند بايد با هم سازماندهي شوند. اين عمل مشابه با عمليات سازماندهي فعاليت ها بر اساس نمودار سازماني است.
قاعده دوم :فعاليت ها را بر اساس اطلاعات حاصل از هر مركز فعاليت سازماندهي شوند. استفاده از خصوصيات مورد نياز براي هر مركز فعاليت در اين مرحله ميتواند به سازماندهي فعاليتهاكمك زيادي كند. علاوه براين استفاده از “خصوصيات”30باعث گزارش دهي در مورد فعاليتها مي گردد.
قاعده سوم :مراكز فعاليت بايد بر اساس سلسله مراتب فعاليتها طراحي شوند. استفاده از مراكز فعاليت بصورت سلسله مراتبي باعث كاهش تعداد مراكز فعاليت و تاثير عملي آنها بر يكديگر مي شود. اين طبقه بندي به استفاده كنندگان كمك مي كند، كه روي سطوح مختلف اطلاعات احاطه داشته باشند.
تعريف و شناسايي فعاليت‌ها در هر کدام از مراکز فعاليت تعريف شده بستگي به هدف يا اهداف طراحي سيستم ABC دارد. اگر هدف از طراحي سيستم، تعيين اهداف استراتژيك سازماني باشد، طراحي مدل و فعاليت‌ها بايد درجهت تخصيص صحيح هزينه‌ها به هدف هزينه باشد. اما اگر هدف از طراحي مدل بهبود بخشيدن به فرآيندها باشد طراحي مدل بايد در جهت فراهم‌آوردن اطلاعات در مورد فعاليت‌ها و هدف هزينه باشد.
براي شناسايي و طبقه بندي فعاليتها در مراکز فعاليت بايد اصول زير را در نظر گرفت:
قاعده اول : هماهنگ كردن جزئيات فعاليت ها با اهداف مدل
تعريف و شناسايي فعاليتها بايد با توجه به هدف مدل انجام شود چون مي توان فعاليتها را از سطح خيلي جزئي تا سطح كلي تعريف نمود و يا مي توان فعاليتها را در سطح خيلي جزئي تعريف نمود و سپس با توجه به طبقه بندي آنها در فعاليتهاي كلان (ماكرو)، جزئي بودن فعاليتها را تا حد مورد نياز تقليل داد. در يك نتيجه گيري كلي مي توان گفت اگر هدف از شناسايي فعاليتها، بهبود بخشيدن به آنها باشد بهتر است فعاليتها را در سطح خيلي جزئي (ميكرو) تعريف كرد، ولي

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه بهای تمام شده Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه بهای تمام شده، جمع آوری اطلاعات، ساختار سازمانی