منابع و ماخذ پایان نامه بهای تمام شده، دسترسی به اطلاعات، مراکز آموزشی

دانلود پایان نامه ارشد

توسعه به کار گرفته شود.
6-2 پيشينه سيستم هزينه‌يابي بر مبناي فعاليت((ABC وكاربردهاي آن
بطور کلی تا اواخر دهة80 صحت شناسايي هزينه ها و محاسبه بهای تمام شده خدمات در بيشتر سازمانها به عنوان يك مسأله اساسي مطرح نبود. اما از سال 1983با توجه به افزايش هزينه های ارائه خدمات و لزوم کنترل اين هزينه ها و افزايش نقش و اهميت اطلاعات در تصميم گيريهای مديريتی، نياز به بكارگيري و استفاده از روشهاي هزينه يابي براي محاسبه بهای تمام شده خدمات، اهميت زيادی پيدا کرد. براي اين منظور بيشتر سازمانها علاقمند به شناسايي هزينه های خود و بکارگيری روشهای جديد هزينه يابی در اين زمينه شدند.
با پيدايش تكنولوژي‌هاي مدرن توليدي وخدماتي در دو دهه اخير، تاكيد بر افزايش سودآوري وكيفيت، رضايتمندي،كاهش هزينه ها و افزايش رقابت در سطح جهاني، چالشهاي جديدي را براي حسابداري مديريت فراهم نمود. بطوريكه، سازمانها ناگزير شدند شيوه‌هاي هزينه يابي خود را بهبود بخشند و در روش‌هاي كنترل هزينه‌ها و سيستم هاي اطلاعاتي خويش بدليل همسو شدن با اين تغييرات تجديد نظر كنند. دستيابي به اين امر مستلزم ارائه يك شيوه جديد در حسابداري مديريت جهت كنترل وهدايت فعاليتها بود كه براساس اين نياز “سيستم هزينه‌يابي بر مبناي فعاليت “مطرح گرديد.
تفكر ايجاد ارتباط بين هزينه ها و فعاليت‌ها در اواخر دهه1960 و اوايل 1970 در آثار برخي از نويسندگان ازجمله سالومنز (Solomons,1968) و استاباس(Staubus, 1971) ارائه گرديد. اما توجه مراكز علمي و دانشگاهي درباره اهميت فعاليتها و چگونگي تاثير عملكرد آن بر هزينه هاي سازماني بيشتر در دهه1980 مطرح شد (نمازي، 1378 ).
واژه‌ هزينه‌يابي برمبناي فعاليت، كه بعدها به سيستم ABC تكامل يافت، اولين‌بار توسط كوپر و كاپلن(Cooper & Kaplan, 1988) براي تخصيص هزينه فعاليتها به محصولات به‌كار گرفته شد. اين دو نويسنده همراه با جانسون (Johnson,1988)، نسبت به ديگران، تأثير بسزايي در انعكاس نارسايي‌هاي سيستمهاي حسابداري مالي در ارائه اطلاعات دقيق در مورد هزينه‌ها داشتند. آنها معتقد بودند، سيستم‌هاي هزينه‌يابي سنتي نه ‌تنها پاسخگوي احتياجات مديران نيستند، بلكه استفاده از اين اطلاعات سبب گمراهي و عدم اتخاذ تصميم صحيح به‌وسيله آنان مي گردد. اين نويسندگان جهت رفع نقايص فوق اقدام به معرفي سيستم جديدي به نام هزينه‌يابي برمبناي فعاليت (ABC) نمودند (رجبي، 1378).
اگرچه سيستم ABC از ابتدا در سازمانهاي توليدي مطرح و تكامل يافت، اما با مشخص شدن نتايج مثبت حاصل از بكارگيري آن، اين سيستم در سازمانهاي خدماتي نظير بيمارستانها، مراکز آموزشی، بانكها، رستورانها و… نيز بكار گرفته شد و نتايج بسيار مناسب و مفيدي از اجرا و بكارگيري آن حاصل گرديد.
در مورد سيستم هزينه‌يابي بر مبناي فعاليت با توجه به مراحل رشد و تکامل آن ديدگاهها و نظرات زيادي مطرح شده است، كه به لحاظ زمان ارائه و بکارگيری اين ديدگاهها بطور كلي در دو قالب اصلي قابل طرح است. که عبارتند از : 1) ديدگاه مقدماتی سيستم ABC6 و 2) ديدگاه دو بعدي ABC.7
هدف اصلي از بكارگيري سيستم ABC در اواخر دهه1980 تهيه اطلاعات مالي جهت تصميم‌گيري مديران عالي در سطوح استراتژيك بود. با گذشت زمان و آشكار شدن منافع حاصل از بكارگيري آن، از اين سيستم براي محاسبه بهاي تمام‌شده محصولات و تهيه گزارشهاي عملياتي استفاده شد. اين ديدگاه به “سيستم هزينه‌يابي مقدماتی” ABC معروف گرديد.اين سيستم ابتدا دركارخانه‌هاي هاني‌ول8، نورترن‌تله‌كام9، جنرال موتورز10و چند كارخانه‌ديگر جهت هزينه يابي و تهيه گزارشات استراتژيك استفاده شد (Turney, 1997).
با توجه به موفقيت سيستم ABC در ساير سازمانها، از اين سيستم جهت تجزيه و تحليل سودآوري مشتريان و محصولات، بهبود عمليات داخلي سازمان، مديريت فعاليتها، شناسايي و اولويت‌بندي فرصت‌هاي كاهش هزينه ها، استفاده گرديد. اما به دليل اينكه اين ديدگاه بيشتر به اطلاعات كمّي و مالي متكي بود و اطلاعات غيرمالي در مورد فعاليتها را فراهم نمي‌كرد، زياد مورد استقبال واقع نگرديد(Turney,1997) .
براي رفع نارسائيهاي ديدگاه اوليه ABC، مدل “دوبعدي” اين سيستم مطرح گرديد. اين مدل داراي دو ديدگاه اصلي در مورد فعاليتها است كه عبارتند از:1) ديدگاه تخصيص هزينه11 و 2) ديدگاه تخصيص فرآيند12، اين سيستم با توجه به اين دو ديدگاه، اطلاعات عملياتي و استراتژيكي را، جهت تصميم‌‌گيري فراهممي كند. (در فصل سوم اين دو ديدگاه به طور كامل تشريح مي شود).

7-2-آشنايي با مفاهيم نظري سيستم هزينه يابي بر مبناي فعاليت و چگونگی کاربرد آن در بخش خدمات
1-7-2- مقدمه
در راستاي اجراي عملي و كاربردي تحقيق فوق محقق به توصيف فرضيه‌هاي تحقيق و روش‌هاي اجرايي براي تحقيق پرداخته است كه بدليل توصيفي بودن از آزمونهايي پارامتري و ناپارامتري استفاده نموده است، همچنين بدليل توصيفي بودن فاقد ابزار اندازه‌گيري مي‌باشد و اطلاعات بصورت گفتگو و مصاحبه و مشاهده بدست آمده تا براساس آن به تحليل داده‌ها پرداخته شود. محقق از متغيرهاي مستقل و وابسته‌اي براي پيشبرد اهداف تحقيق استفاده نموده است كه در ادامه به تفصيل اين متغيرها ارائه مي‌گردد.
محقق براي رسيدن به هدف ابتدا فرضيه‌هايي را تعيين نموده، فرضيه‌هايي كه اين تحقيق جهت رسيدن به هدف تعيين شده دنبال مي‌كند، شامل دو فرضيه اصلي مي‌باشد.
8-2- سيستمهاي هزينه يابي سنتي و نارسائيها ي آن
با توجه به افزايش رقابت جهانی در دهه های اخير و لزوم دسترسی به اطلاعات صحيح بهای تمام شده خدمات در تصميم گيري های مديريت، بيشتر صاحبنظران حسابداري و مديريت و همچنين مديران سازمانها به اين نتيجه رسيدند که بكارگيري و استفاده از سيستمهاي حسابداري سنتي جوابگوی اطلاعات مورد نياز آنها نمی باشد. مشكل و انتقاد اصلي صاحبنظران اين بود كه اطلاعاتی كه توسط سيستمهای هزينه يابي سنتي ارائهمي شود، اطلاعات دقيقي را در رابطه با ساختار و ترکيب هزينه ها و همچنين بهاي تمام شده خدمات در اختيار تصميم گيرندگان قرار نمي دهد وحتي با ارائه اطلاعات غلط باعث گمراهي مديران در تصميم گيريها مي گردد. براي بررسي و چگونگي عملكرد سيستمهاي هزينه يابي سنتي،فاستر(FosteR,G) در سال1991تحقيقي را در بين مديران مالي چندين سازمان بزرگ در آمريكا انجام داد. نتيجه اين مطالعه نشان داد كه سيستم هاي سنتي قادر به فراهم كردن اطلاعات مناسب برا ي تصميم گيري مديران نمي باشند. طبق نتايج حاصل از اين تحقيق، 51% از مديران سازمانهاي تحت بررسي، معتقد بودند، سيستم هاي سنتي اطلاعات كافي را براي هزينه يابي و قيمت گذاري خدمات فراهم نمي كند، 45% آنهاعنوان كردند، اطلاعات فراهم شده توسط اين سيستم ها، اطلاعات دقيق و واقعي نيست و در تصميم گيريها نمي تواند به آنها اعتماد كرد،35% مديران، سيستم هاي سنتي را براي سنجش عملكرد كاركنان مناسبنمي دانستند،34% درصد ذكر كرده بودند كه سيستم هاي سنتي بدليل عدم سنجش عملكرد كاركنان، باعث ايجاد نارضايتي در بين آنها شده است، 27% از مديران معتقد بودند كه اطلاعات تهيه شده براي تجزيه و تحليل رقابت كافي و مناسب نمي باشد و11% نيز معتقد بودند كه اين سيستم ها با استراتژي سازمانها تطابق ندارد(Adler,R,1998).
بررسی وضعيت موجودمديريت هزينه و سيستمهای هزينه يابیبیمارستانهادر بيشتر کشورها نشان می دهد که اين سيستمها اطلاعات كافي و مورد نياز را براي تصميم گيري های مديريتی فراهم نمي كند، چون مديران مالي و حسابداري اين سيستم که به عنوان معماران مديريت هزينه محسوب مي شوند، معمولا با تاكيد بر دفاتر مالی و حسابداري که عمدتا برای گزارشگري و پاسخگوييهایخارجی تهيه شده است، تاكيد دارند و آن را به عنوان يك منبع برای فراهم کردن اطلاعات مورد نياز سيستم حسابداری مديريت مطرح می نمايند، در حاليكه تصميمگيري سازماني و اطلاعات مورد نياز براي تصميم گيري هابه گزارشگريهاي داخلي و تجزيه و تحليل اطلاعات مالي متکی می باشد. ولي بيشتر سيستمهای موجود در بیمارستان اين اطلاعات را فراهم نميكند. علاوه بر اين کنترل عمليات مالي و بودجه اي در بیمارستانها معمولا از رديفها و برنامه هايي که بودجه از طريق آن تخصيص داده شده است انجام مي شوند در حاليكه عملكردهاي مالي از طريق مقايسه هزينه هاي واقعي با هزينه هاي بودجه شده و از طريق ريز فعاليتهاسنجيده می شوند. اين موضوع خصوصا در بخشهای بهداشت ودرمان باعث مي گردد تا مديران بیمارستانهادرک و دانش صحيح و كامل از هزينه هايی كه در بخشها و مراكز هزينه مختلف مي کنند، نداشته باشند.
از ديدگاه كلي مهمترين دلايل نارسايي، سيستم هاي سنتي بشرح زير است:
1-عدم توانايي در ارائه اطلاعات بهاي تمام شده، خصوصا سازمانهايی كه دارایخروجيها و خدمات متنوع وگوناگوني می باشند. از آنجا كه سيستمهاي سنتي خصوصيات خاص فعاليتهای مورد نياز را برای ارائه هر کدام از خروجيهای سيستم مورد بررسی در نظرنمي گيرند، بنابراين باعث تخصيص نادرست هزينه های جمع آوری شده از حوزه های هزينه مشترک و نهايتا عدم محاسبه دقيق قيمت تمام شده خدمات مي گردد.
2- عدم تفكيك حوزه هزينه هايغير مشابه.سيستم هاي سنتي بدليل نارساييهايي آنمعمولا براي جمع آوري هزينه ها(هزينه های نيروی انسانی و سربار)، مراکز هزينه را از يکديگر تفکيک نمی کنند و عمدتا از مراكز هزينه مشترك، استفاده مي کند. اين مسئله باعث می شود تا تخصيص هزينه های مشترک جمع آوری شده بصورت غير واقعی و نادرستی انجام شود.
3- استفاده از مبناي مشترك و واحد براي تخصيص هزينه ها. با توجه به اينکه تفکيک مراکز هزينه در سيستمهای سنتی اهميتی ندارد و در بعضی از مواقع بدليل ماهيت خاص اين سيستمها امکان پذير نمی باشد، بنابراين اين سيستمها معمولاً از يك مبناي تسهيم، براي تخصيص هزينه هاي گوناگون استفاده مي كنند. از جمله اين مبناها استفاده از ساعات كار مستقيم نيروي انساني است. با توجه به اينكه در حال حاضر با پيچيدگي و تغييرات سريع تكنولوژي، حجم ساعت کاری نيروي انساني در فرآيندها بسيار كم شده است، بنابراين با بکارگيری اين مبنا، تسهيم هزينه ها بطور واقعي انجام نمي شود.
4- عدم توجه به تمامی هزينه های سازمانی در محاسبه بهاي تمام شده خدمات و شناسايي هزينه ها. سيستم هاي سنتي هزينه هاي موجود در سازمان را عمدتاً به دو گروه هزينه هاي ” مستقيم ” و هزينه هاي “دوره اي” تقسيم مي كنند، و فقط هزينه هاي مستقيم را در محاسبه بهاي تمام شده منظورمي كند. اما در بيشتر تصميم گيريهای مديريتی و تحليل هزينه ها نياز به در نظرگرفتن هزينه هاي”مستقيم “وهزينه هاي “دوره اي” است. بنابراين با اتكاء به روشهاي سنتي امكان تجزيه و تحليل بيشتر در مورد روشهاي كاهش هزينه ها، بهبود فعاليتها و….. امکان پذير نمي باشد.
5-سيستم هاي سنتي، نتايج مثبت و مزاياي بدست آمده از بهبود روشها در فرآيندهای کاری و عملياتی را به عنوان صرفه جويي در عملکرد نيروی انسانی محسوب مي کنند. بنابراين بهبود عملكردها را در فرآيندهاي عملياتي را نشان نمي دهند.
6- سيستم هاي هزينه يابي سنتي، اطلاعات واقعي را از فرآيند عمليات و هزينه ها نشان نمي دهند. اين سيستمها فقط هزينه هايي كه براحتي قابل شناسايي هستند را در محاسبه بهاي تمام شده در نظر مي گيرند و در شناسايي هزينه هاي غير مستقيم(هزينه های مخفی)و محاسبه آن در بهاي تمام شده خدمات تا حد زيادی ناتوان می باشد(Hilton,Maher & Selt,2000).
9-2-خصوصيات و تفاوتهای سيستمهای هزينه يابی در بخش بهداشت ودرمان با ساير بخشها
اگرچه اصول و مبانی کلی سيستمهای هزينه يابی و محاسبه بهای تمام شده محصولات و خدمات بر حسب بخشهای مختلف توليدی، خدماتی و آموزشی مشترک می باشد، اما از نظر عناصر تشکيل دهنده، ماهيت فعاليتها، ماهيت هزينه ها، رفتار هزينه ها، منابع مصرفی و درصد تشکيل دهنده هر کدام از اجزا هزينه ای تفاوتهاي محسوسی در بين اين بخشها وجود دارد که در نظر گرفتن آنها جهت طراحی و بکارگيری سيستم مطلوب هزينه يابی و محاسبه بهای تمام شده امری ضروری محسوب می

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه بهای تمام شده، روش هزینه، قیمت تمام شده Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه بهای تمام شده