منابع و ماخذ پایان نامه ایالات متحده، ایالات متحده آمریکا، اشخاص ثالث، دولت ایران

دانلود پایان نامه ارشد

کنوانسیون شیکاگو از تصمیم ایکائو در دیوان بینالمللی دادگستری تقاضای پژوهش نمود. (لازم به توضیح است که جمهوری اسلامی ایران تقاضای خود را بر اساس ماده 84 کنوانسیون شیکاگو به شورای ایکائو تقدیم نکرده بود بنابراین دیوان بینالملل دادگستری بر اساس این ماده صلاحیت رسیدگی به این دعوا را نداشت). ایران در تقاضای خود اعلام نمود که ایالات متحده آمریکا با حمله به پرواز 655 هواپیمای ایران ایر،کنوانسیون 1944 شیکاگو و 1971 کنوانسیون مونترال343 (کنوانسیون جلوگیری از اقدامات غیر قانونی علیه امنیت هواپیمایی کشوری) را نقض کرده است. ایران در دادخواست خود از دیوان خواست تا اعلام کند که آمریکا مقدمه، مواد 1و 2و 3 مکرر و بندهای (الف و ج) ماده 44 و ضمیمه 15 کنوانسیون شیکاگو و مواد 1و 3 و بند (1) مواد 10 و 14 کنوانسیون 1971 مونترال را نقض کرده است. (لازم به توضیح است که کنوانسیون مونترال مربوط به جلوگیری از اعمال غیر قانونی اشخاص علیه امنیت هواپیمایی کشوری است و به نظر نمیرسد در این قضیه بتوان به آن استناد کرد) مطابق مواد یاد شده، مهمترین بحث ایران در دادخواست خود به دیوان، نقض حاکمیت ایران در آبهای سرزمینش به وسیله ناو جنگی ونسان و استفاده از سلاح جنگی علیه هواپیمای غیرنظامی بوده است که در مقدمه، مواد 44 و 3 مکرر کنوانسیون شیکاگو منع شدهاند. اشاره ایران به ضمیمه 15 کنوانسیون شیکاگو، مربوط به صدور نوتام344 غیر قانونی از طرف آمریکاست که طبق کنوانسیون شیکاگو صدور هر نوع اطلاعیه هوانوردی از اختیارات کشورهایی است که در منطقه، خدمات پروازی ارائه میکنند و آمریکا قانوناً حق صدور چنین اطلاعیهای را نداشته و ندارد. به نظر ایران، نوتام صادر شده مبهم است و هواپیماها نمیتوانند برداشت روشنی از آن داشته باشند.345 آمریکا حتی مفاد نوتام غیرقانونی خود را رعایت ننموده و هواپیمای ایرباس را در ارتفاع 13500 پاپی و در درون دالان هوایی بینالمللی و در فضای خود ایران مورد هدف قرار داده است.

3-2- موضع ایالات متحده آمریکا
نماینده دولت آمریکا در جلسه فوقالعاده شورای ایکائو اظهار داشت که در روزهای دوم و سوم جولای، منطقه خلیج فارس بسیار ناامن بود. کشتیهای مختلف از جمله یک کشتی پاکستانی و یک کشتی لیبریایی مورد حمله قرار گرفته بودند. در همان روز یک هواپیمای اف- 14 ایران، که از فرودگاه بندر عباس پرواز کرده بود قصد حمله به کشتی آمریکایی داشت. هواپیمای مسافربری ایرباس هم از همان فرودگاه برخاسته بود علیرغم تلاشهای ونسان برای شناسایی هواپیما، از جانب این هواپیما پاسخی نرسیده بود و فرمانده کشتی برای دفاع از خود به سوی هواپیما شلیک کرده بود.346 وی ضمن اظهار این مسئله که حمله به هواپیمای ایران ایر، نتیجه جنگ عراق و ایران است، پیشنهاد نمود که برای جلوگیری از تکرار این نوع حوادث، فرستندهها و گیرندههای هواپیماها دقیقاً کنترل شوند و ارتباط رادیویی منظم میان هواپیمای نظامی و غیرنظامی برقرار شود.ایالات متحده در تاریخ 4 مارس 1991 به صلاحیت دیوان برای رسیدگی به قضیه ایرباس اعتراض کرد. ایران در ادعای خود به صلاحیت اجباری دادگاه به ماده 84 کنوانسیون شیکاگو و ماده 14 کنوانسیون مونترال استناد کرده بود. دولت ایالات متحده در پاسخ به لایحه ایران اظهار داشت که تصمیم شورای ایکائو در اجرای بخش 18 کنوانسیون شیکاگو گرفته نشده و لذا ماده استنادی ایران (ماده 84) صحیح نیست. دولت ایالات متحده همچنین اعلام نمود که استناد ایران به کنوانسیون مونترال هم صحیح نیست؛ زیرا این کنوانسیون به جرایم افراد مربوط میگردد نه به اعمال کشورها. بنابراین دادگاه صلاحیت رسیدگی به این قضیه را ندارد. در حقیقت کنوانسیون مونترال شامل بخشی از صلاحیت اجباری دیوان است که استناد به آن، لایحه ایران را تقویت میکند. به هر حال در خصوص اجرای کنوانسیون مونترال در این قضیه باید تردید کرد.
جرج بوش، معاون رئیس جمهوری وقت آمریکا ضمن اظهار تأسف، اعلام نمود که آمریکا مبلغ قابل توجهی به عنوان
مساعدت ex gratia347به خانوادههای قربانیان پرداخت خواهد کرد. در حقیقت دولت ایالات متحده به این مسئله تأکید میکرد که ناخدای ناو جنگی ونسان چون خود را در خطر جدی احساس میکرد، از خود دفاع نموده است.348 دولت آمریکا همچنین اعلام نمود که بخشی از مسئولیت، به دولت ایران مربوط میشود که اجازه داده است هواپیمای ایرباس بر روی ناو جنگی که در درگیری وارد شده است، پرواز نماید.349 این ادعای دولت آمریکا از نظرحقوقی بیاساس است و صرفاً میتواند سیاسی تلقی گردد. بوش در شورای امنیت سازمان ملل متحد اظهار داشت که اگر ایران به جنگ خود با عراق خاتمه داده بود، قطعاً این حادثه اتفاق نمیافتاد. موضع ایالات متحده در این قضیه با موضع آن در قضایای مشابه متفاوت بود. آمریکا در قضایای مشابهی که قبلاً اتفاق افتاده بود، حمله به هواپیمای مسافری را از نظر اخلاقی نادرست خوانده بود ولی در قضیه ایرباس خود را مسئول ندانست. اگر موضع دولت آمریکا در این قضیه را با قضیه هواپیمای کره 007 مقایسه کنیم این موضعگیری متفاوت آشکار میگردد.در قضیه هواپیمای کره 007 اتحاد جماهیر شوروی ادعا کرد که هواپیما طوری عمل نمود که به نظر میرسید یک هواپیمای جاسوسی باشد.350 تقریباً مشابه همین برخورد را میتوان در قضیه ایرباس مشاهده کرد. مطابق گزارش وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا، در این قضیه ناخدای ناو جنگی ونسان به این نتیجه رسیده بود که هواپیمای دشمن به طرف او در حال پرواز است و خطری آنها را تهدید میکند.351 ریگان اظهار داشت که ناخدای کشتی در موقعیتی قرار داشت که باید برای حفظ جان خود و افرادش تصمیم میگرفت، لذا بنا به اعتقاد خود تصمیم گرفت علیه حمله احتمالی آتش بگشاید.352نقطه مهم در اتهامی که ایالات متحده در قضیه هواپیمای کره 007 علیه اتحاد جماهیر شوروی مطرح میکرد، این بود که جنگندههای شوروی برای آگاه کردن هواپیما از خطر، به طور جدی تلاش ننمودند. این جمله ریگان که اظهار نموده بود جنگندههای شوروی، فاقد تجهیزات ارتباطی لازم برای هشدار دادن به هواپیما بودهاند» در مراحل بعدی تحقیقاتی نشان داده شد که کاملاً اشتباه بوده است.353
پس از حادثه هواپیمای کره 007 بسیاری از دولتها، عمل اتحاد جماهیر شوروی را محکوم کردند. ایالات متحده این عمل را کشتار وحشیانه نامید.354 در حالی که در حادثه ایرباس، ایالات متحده ازپذیرفتن هرگونه مسئولیتی خودداری نمود. سخنگوی کاخ سفید اعلام کرد که «ایالات متحده آماده است به بازماندگان حادثه غرامت بپردازد. پرداخت این غرامت انسان دوستانه خواهد بود نه بر اساس الزام حقوقی.»355اصلی در حقوق دریایی وجود دارد که مطابق آن در صورت ورود یک کشتی سرگردان به آبهای داخلی باید به آن کمک نمود. ایالات متحده آمریکا و انگلستان معتقدند که این اصل باید در مورد هواپیماهایی که اشتباهاً وارد فضای هوایی دیگر کشورها میشوند، اعمال گردد.356در سال 1958 ایکائو گزارشی از قوانین و مقررات کشورها تهیه نمود. در قوانین بسیاری از کشورها پیشبینی شده است که به هواپیماهای غیر انتظامی که بدون مجوز به فضای کشور آنها وارد میشوند، اخطار کنند که در فرودگاه معینی فرود آیند و یا فضای آن کشور را ترک نمایند. حمله به هواپیماهای غیر نظامی حتی در صورت عدم پاسخ به اخطارها، پیشبینی نشده است.

4- رسیدگی به قضیه در دیوان بین المللی دادگستری
به دنبال دادخواست اعتراض دولت ایران از تصمیم شورای ایکائو، دیوان بینالمللی دادگستری روز 12 سپتامبر 1994 را برای رسیدگی به این دعوی تعیین نمود. با توجه به اینکه دولت آمریکا دیوان را برای رسیدگی به این موضوع فاقد صلاحیت میدانست لذا دیوان باید ابتدا به صلاحیت خود رسیدگی مینمود و در صورت داشتن صلاحیت رسیدگی به قضیه، در جلسات بعدی به ماهیت امر میپرداخت. در صورتی که دیوان عدم صلاحیت خود را اعلام میکرد، ایران مجبور بود برای طرح مجدد در دیوان، قضیه را در شورای ایکائو و بر اساس ماده 84 کنوانسیون شیکاگو مطرح نماید.357حاکمیت ملی، علاوه بر اینکه به هر کشور در قلمرو سرزمین خود اختیار و اقتدار میدهد، به آن کشور حق میدهد که از سایر کشورها بخواهد تا تمامیت ارضی آن را محترم شمارند.358 با توجه به اینکه ناو آمریکایی به آبهای سرزمینی ایران وارد شده و هواپیمای ایران را مورد حمله قرار داده است، لذا حق حاکمیت ایران را نقض کرده است.
دیوان بینالمللی دادگستری روز 12 سپتامبر 1994 را برای رسیدگی به این دعوی تعیین کرده بود که یک ماه پیش از برگزاری آن، با موافقت دولت ایران و دولت ایالات متحده آمریکا زمان رسیدگی، به تعویق افتاد. پس از مذاکراتی، دو دولت به توافقهایی دست یافتندکه در 22 فوریه 1996 (سوم اسفند 1374) مصالحه نهایی امضا شد و دعوی از دستور کار دیوان خارج گردید. در این مصالحه، دولت آمریکا از پذیرش مسئولیت به دلیل نقض مقررات حقوق بینالملل و تسلیم به دعوی ایران خودداری کرده، ولی پذیرفته است که مبلغی به خانوادههای کشتگان این حادثه پرداخت کند.359در پایان متذکر میشود که بدنبال این حادثه، برای یافتن علل حادثه و راههای جلوگیری از حوادث مشابه تحقیقات وسیعی از طرف ایکائو و کمیسیون هوانوردی صورت گرفت.کمیسیون هوانوردی به این نتیجه رسید که ایکائو دارای مقرراتی است که در صورت اجرای صحیح آنها، از چنین حوادثی پیشگیری خواهد کرد. ضمیمه 11 کنوانسیون شیکاگو، برای تبادل اطلاعات میان مقامات کنترل کننده هواپیماهای کشوری و مسئولان هواپیماهای نظامی مقررات لازم را دارد و نیازی به وضع استاندارد جدید نیست. کمیسیون هوانوردی بالاخره به این نتیجه رسید که ایکائو بیش از این نمیتواند اقدامی کند، جزاینکه از کشورها بخواهد امکانات و تجهیزات خود را توسعه داده و تلاش کنند از تکرار این قبیل حوادث جلوگیری شود.علیرغم تلاش جامعه بینالملل بخصوص ایکائو در چند دهه گذشته، خطر حمله به هواپیمای مسافربری همچنان وجود دارد. باید فعالانه به دنبال راه حلی بود تا از تکرار حوادث مشابه جلوگیری شود. در نتیجه تلاش ایکائو استانداردها، پیشنهادها و راهنمای عملی برای کشورها تهیه شده است. باید به این حقیقت اعتراف کرد که ایکائو به تنهایی قادر به حفظ و تضمین امنیت هوایی نیست و همکاری کلیه کشورها در این زمینه لازم و ضروری است. اجرای تصمیمات گرفته شده از سوی شورای ایکائو (طبق ماده 84) برای کشورها اجباری است و از نظر سیاسی هم اهمیت خاص دارد. ایکائو تصمیم جدی بگیرد کشورهایی را که مقررات ایکائو را رعایت نمیکنند، مجازات کند، شاید برای پیشگیری از حوادث و اجرای صحیح مقررات ایکائو موثر باشد.

بخش چهارم
خسارات وارده به اشخاص ثالث بر روی زمین
در
حقوق ایران و بین الملل

گفتار اول: خسارات وارده به اشخاص ثالث روی زمین
در اثر سقوط هواپیما و یا سقوط اشیاء و اجسامی که توسط هواپیما حمل میشوند، ممکن است به اشخاص روی زمین و یا ساختمانها و یا اموال آنها آسیبهایی وارد شود. امکان ورود خسارت بخصوص برای کسانی که در اطراف فرودگاهها زندگی میکنند بیشتر است زیرا بیشترین حوادث هوایی در زمان بلند شدن یا فرود آمدن هواپیما رخ میدهد.

کنوانسیونهای 1933 و 1952 رم در خصوص خسارات وارده به اشخاص ثالث
جهت جبران،کنوانسیونی که در این خصوص تدوین شده کنوانسیون رم در خصوص خسارات وارده توسط هواپیمای خارجی به اشخاص ثالث روی زمین است. کمیته بین المللی متخصصان حقوق هوایی360 از سال 1927 در کنفرانسها و جلسات و کارگروههای متعددی موضوع خسارات وارده به اشخاص روی زمین را مورد بررسی قرار دادند.کمیته مزبور متنی را در سال 1932 آماده نمود که در سال 1933 در کنفرانس بینالمللی حقوق خصوصی هوا که در رم برگزارشد، به تصویب رسید.361 این کنوانسیون بدلیل اینکه با توجه به پیشرفتهای صنعت هوانوردی بسیاری از ملاحظات را مدنظر قرار نداده بود مورد استقبال اکثر کشورها قرار نگرفت و فقط 5 کشور آن را تصویب نمودند.بعد از جنگ دوم جهانی و پس از تشکیل و شروع به کار سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری در سال 1947، ایکائو بررسی و

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه مجمع عمومی، سازمان ملل، آمریکای لاتین، استفاده از زور Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه اشخاص ثالث، جبران خسارت، جبران خسارات، زیان دیده