منابع و ماخذ پایان نامه امام صادق، پاداش و کیفر، وجدان اخلاقی، آرامش خاطر

دانلود پایان نامه ارشد

و لازمه عملند[که]هرچيزی درنظام علت و معلول جهان،موقعيت خاصی دارد.ممكن نيست كه علت واقعی، معلول واقعی رابه دنبال خودنياورد.اگركسی،سمی كشنده رابنوشدوبه اندرزنصیحتگو اعتنا نکند خواهد مرد.مردن،نتيجه طبيعی واثروضعی نوشيدن سم است.[بنابراین]کارهایی که مربوط به مخلوق خداست،خواه نیکی و خدمت به خلق باشدیا بدی وصدمه به مردم ، غالبا،درهمین دنیا پاداش و کیفری دارد ،بی آنکه چیزی از جزای اخروی آنها کاسته شود(مطهری،1372: 204).
در حديثي نوراني آمده است:«الْبَلَاءَ لِلظَّالِمِ أَدَبٌ وَ لِلْمُؤْمِنِ امْتِحَانٌ وَ لِلْأَنْبِيَاءِ دَرَجَةٌ وَ لِلْأَوْلِيَاءِ كَرَامَةٌ 177»(نوري، 1408 ،438:2).از اين حديث شريف به خوبي فهميده مي شود برخي از مجازات ها درهمين دنيا انجام مي پذيرد«وکيفر يا پاداش عمل به صورت هاى گوناگون به سراغ انسان مى آيد، گرفتارى هاى گوناگونى که دردنيادامنگيرانسان مى گردد،گاهى مكافات عمل است وگاهى براى امتحان است و براى بعضى،مايه و پايه ى ترقّى و تكامل وپاداش افزون ومضاعف است (قرائتی ،1375: 93).چنان كه در قرآن به اين مطلب اشاره شده است:« وَلَنَبْلُوَنَّكُم بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنفُسِ وَالثَّمَرَ‌اتِ ۗ وَبَشِّرِ‌ الصَّابِرِ‌ينَ.178»وروايات متعدد نيز دلالت بر آن داردازجمله؛ امام صادق عليه السلام فرمودند:« إِنَّ أَشَدَّ النَّاسِ بَلَاءً الْأَنْبِيَاءُثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الْأَمْثَلُ فَالْأَمْثَلُ179»(كليني ،1365،2: ٢52).بنابراین اين گونه نيست كه همه گرفتاري ها مكافات عمل انسان باشد، بلكه اگر انسانی که، خطايي از او سر نزده اين گرفتاري، نشانه ظلم و ناهنجاري ديگران است که براي اين مؤمن ثواب و ترفيع درجه خواهد داشت.
بخش زيادي از مجازات‌هاي تلخ و شيريني كه انسان با آن مواجه مي‌شود، ريشه در تاريخ رفتاري مادرگذشته دارد.حال اگر اين مجازات‌ها از قسم سختي‌ها ودشواري‌ها باشد، گاهي فقط صورت جزا داردو بازتابي براي كرده‌هاي ناشايستي است كه انسان درگذشته انجام داده است و بيشتر نيز حالت تنبيه و آگاهي دادن به فرد دارد تا با نوعي گوشمالي او را از روند نادرستي كه در زندگي برگزيده،برحذرداردو اگر اين مجازات‌هادرلباس نعمت و خوشي ظاهر شود گاه صورت جزا و پاداش براي فرد دارد كه به موجب رفتار خوبي (مثلا نيكي به پدر ومادر) كه او انجام داده،خداوند در اين دنيانيزاورا بي‌نصيب نمي‌كندوگاهي نيز نوعي مكر الهي است كه با خوشي ورفاه،انسان به كلي ازخود غفلت نموده وبه رفتار شرورانه خود ادامه مي‌دهد،تابه يكباره با قهروخشم الهي مواجه مي‌شود و خداوند او را از اوج منيت و آقايي به حضيض ذلت و پستي فرو مي‌كشد.

3-2-2-1-آثار وپیامدهای دنيوي گناه درعرصه امور معنوی

1.محرومیت از نمازشب

امام صادق (ع)می فرماید:«إِنَّ الرَّجُلَ يُذْنِبُ الذَّنْبَ فَيُحْرَمُ صَلَاةَ اللَّيْلِ180»(کلینی،1365،2: 272).

2. قساوت قلب

گناه موجب سنگ دلي و قساوت قلب مي شود. امير المؤمنين (ع)مي فرمايد:«وَمَاقَسَتِ الْقُلُوبُ إِلَّا لِكَثْرَةِ الذُّنُوبِ» (عاملي ،1409،45:16)؛دلهاقساوت دارنشودمگر بخاطرزيادي گناهان ».وقتی دل انسان راقساوت بگیرداز فطرت ومسيرحق منحرف گشته ودرجاده طغيان می افتدودیگرهيچ عكس العملي دربرابرحوادث عبرت انگيز ازخود نشان نمی دهدحضرت علی علیه السلام می فرمایند:«مَا جَفَّتِ الدُّمُوعُ إِلَّا لِقَسْوَةِ الْقُلُوبِ وَ مَا قَسَتِ الْقُلُوبُ إِلَّا لِكَثْرَةِ الذُّنُوبِ (همان)؛اشک چشم ها نمی خشکد مگر به خاطر قساوت دل ها و دل ها سخت نمی شود مگربه خاطر گناهان زیاد».

3. عدم استجابت دعا

یکی از عوامل مهمی که باعث می گردد، ارتباط بنده با خدا قطع گرددو توفیق دعا خواندن
واستجابت از او گرفته شود،انجام دادن گناه است. در دعای کمیل می خوانیم:«اللهم اغفرلی الذنوب

التی تحبس الدعا 181».
هر که را پاک باشد ز اعتدال آن دعایش می رود تا ذوالجلال
و باز حضرت علی (ع) می فرماید:«المعصیة تمنع الاجابة؛ گناه از اجابت دعا جلوگیری می کند.»( تميمي آمدي،1366: 193). امام باقر علیه السلام می فرماید:«إِنَّ الْعَبْدَ يَسْأَلُ اللَّهَ الْحَاجَةَ فَيَكُونُ مِنْ شَأْنِهِ قَضَاؤُهَا إِلَى أَجَلٍ قَرِيبٍ أَوْ إِلَى وَقْتٍ بَطِي‏ءٍ فَيُذْنِبُ الْعَبْدُ ذَنْباً فَيَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى لِلْمَلَكِ لَا تَقْضِ حَاجَتَهُ وَ احْرِمْهُ إِيَّاهَا فَإِنَّهُ تَعَرَّضَ لِسَخَطِي وَ اسْتَوْجَبَ الْحِرْمَانَ مِنِّي‏182 »(مجلسي. 1404، 70 : ٣٢٩).

٤. الحاد و انكار

يكي ازآثار بسيار خطرناك گناه و بلكه بدترين آثار آن اين است كه انسان را به سوي كفر و الحاد و انكار اعتقادات مذهبي مي كشاند.خداوند متعال در قرآن کریم مي فرمايد:« ثُمَّ كَانَ عَاقِبَةَ الَّذِينَ أَسَاءُوا السُّوآي أَن كَذَّبُوا بِآيَاتِ اللَّـهِ وَكَانُوا بِهَا يَسْتَهْزِئُونَ 183»(روم/10). به خوبي روشن مي شود كه علت تكذيب آيات الهي گناه و معصيت خداست كه بر روح آنان اثر منفي گذاشته و سر انجام منجر به دروغ پنداشتن آيات الهي شده است. رسول اکرم صلى الله عليه وآله می فرماید:« فَإِنَّ الْمَعَاصِيَ تَسْتَوْلِي الْخِذْلَانَ عَلَى صَاحِبِهَا حَتَّى تُوقِعَهُ فِي رَدِّ وَلَايَةِ وَصِيِّ رَسُولِ اللَّهِ ص وَ دَفْعِ نُبُوَّةِ نَبِيِّ اللَّهِ وَ لَا تَزَالُ أَيْضاً بِذَلِكَ حَتَّى تُوقِعَهُ فِي دَفْعِ تَوْحِيدِ اللَّهِ وَ الْإِلْحَادِ فِي دِينِ اللَّهِ184 »(مجلسي. 1404، 70 : ٣60).

5. حجاب عقل

پیامبرگرامی اسلام(ص) می فرماید:«مَن قارَفَ ذَنباً فارَقَهُ عَقلٌ لايَرجِعُ إلَيهِ أبداً185 »(ري شهري،1389،4: 264).

6. حجاب قلب

امام باقر (ع) می فرماید:« مَا مِنْ شَيْ‏ءٍ أَفْسَدَ لِلْقَلْبِ مِنْ خَطِيئَةٍ إِنَّ الْقَلْبَ لَيُوَاقِعُ الْخَطِيئَةَ فَمَا تَـزَالُ بِهِ حَتَّى تَغْلِـبَ عَلَيْهِ فَيُصَيِّرَ أَعْلَاهُ أَسْفَـلَهُ186»(صدوق،1362: 397) وامیرمؤمنـان(ع)درایـن بـاره می فرماید:«لَا وَجَعَ أَوْجَعُ لِلْقُلُوبِ مِنَ الذُّنُوبِ187»(مجلسي،1404 ،70: 341).

7. ترس از مرگ

حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام می فرمایند: «لا تکن… یکره الموت لکثرة ذنوبه188»(نهـج البـلاغه : 389).

8. ذلت وخواری
حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام می فرمایند: «من تلذّذ بمعاصی الله أورثه الله ذلا189» (آمدی، 1366 :186).

9. حزن واندوه مؤمن
حضرت پیامبرصلی الله علیه و آله می فرمایند: « إِذَاكَثُرَتْ ذُنُوبُ الْمُؤْمِنِ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ مِنَ الْعَمَلِ مَا يُكَفِّرُهَا ابْتَلَاهُ اللَّهُ بِالْحُزْنِ لِيُكَفِّرَهَابِهِ عَنْهُ 190»(مجلسي،1404،70: 157).

10.نسیان وفراموشی

یک دیگر ازآثار وپامدهای گناه ،نسیان و فرامـوشی است.فـراموشی عـوامل مختـلف فیـزیولـوژیکی وروانـی می تواند داشته باشد.گناهان نیزیکی از عـوامل فراموشی به شمارمی روند. البته فراموشی مراتبی از ضعف قوه حافظه تا فراموشی آموخته ها و فراموشی نعـم الهی داردو یکی از عقوبت های الهی برای گناهکاران ضعف قوه یادآوری است. نبي مـكرم اسلام(ص) می فرمـاید:«اتَّقُوا الذُّنُوبَ فَإِنَّهَا مَمْحَقَةٌ لِلْخَيْرَاتِ إِنَّ الْعـَبْدَ لَيُذْنِبُ الذَّنْبَ فَيَنْسَى بِهِ الْعِلْمَ الَّذِي كَانَ قَدْ عَلِمَهُ191»(مجلسي ،1404، 70: 377).همچنین امـام صادق (ع)فرمـود:«إِنَّ مِمَّا أَعَانَ اللَّهُ بِهِ عَلَى الْكَذَّابِينَ النِّسْيَانَ 192» (كليني،1365، 2: 341).

11.ازبین رفتن لذت دعا و مناجات

يكي ديگراز آثـارگنـاهان برروح انسـان،ازبين رفتن لذت مناجات ودعاوعبادت خداوند است.افراط درتوجـّه به دنياوغرق شدن درآن باعث مأنوس شدن انسان به دنيا مي شود. به همين خاطر از مناجات و نماز و دعا و ذكر خدا لذتي نمي برد. 
در قصص الانبيا آمده كه  مردي به شعيب پيامبر گفت:چرا من اين همه گناه مي كنم و خداوند مرا عقوبت نمي كند. جواب آمد: كه تو گرفتار بدترين عقوبت ها هستي و نمي داني.و آن، اين است كه شيريني وحلاوت يادوذكر و مناجات مرا نمي چشي (مطهري،1377، 1: 184).مولوي اين داستان را به صورت شعر چنين بيان مي كند:
آن يكي مي گفت در عهد شعيب              كه خدا از من بسي ديده ست عيب
چند ديـد از من گناه وجـرم ها               وز كرم يزدان نمي گيرد مرا
حق تعالي گفت درگوش شعيب              در جواب او فصيح از راه غيب  
كه بگـفتي چنـد كـردم من گناه                وز كرم نگرفت در جرمم اله عكس
مي گـويي و مقلـوب اي سـفيه             اي رها كرده ره و بگرفته تيه چند
چنـدت گيـرم و تـو بـي خـبر                در سلاسل مانده اي پا تا به سر (مولوي، 1370: 375)

12- مانع شرم وحیا

گناه، پرده هاي عصمت را مي درد.پرده هاي عصمت صفات و فضائل انساني از قبيل ايثار،شرم ،حيا ،وجدان، انصاف،عدالت و… اينها ،پرده هايي هستند كه روي غرايض حيواني انسان افكنده شده است.بزرگترين چيزي كه باعث پاره شدن اين پرده مي شود، گناه و معصيت خدا مي باشد.اگر غرایزطغیان کند،فضائل اخلاقی راکه کنترل کننده انسان ودور کننده اوازگناه است،یک به یک از دست می دهد وبه شخص بی شخصیت ولاابالی تبدیل می گردد.امام صادق (ع) می فرماید: «إنّ الله تبارک و تعالی علی عبده المؤمن أربعین جُنّة فمتی أذنب ذنباً کبیراًرفع عنه جُنَّة193» (محدث نوري ،1408ق ،9: 116). از این روست که حضرت امـیرالمؤمنین علیه السـلام دردعـای مشهورکمیل می فـرماید : «أللـهم اغفرلی الذنوب التی تهتک العصم194».

13-یاس ونا امیدی

گناه،موجب نااميدي وسلب توبه است.دردعاي عارفانه وعاشقانه سروراولياء،حضرت علي(ع)چنيـن مي خوانيم:« اللهم اغفرلي الذنوب التي تقطع الرجـا195». گناه،حالت نااميدي براي انسان بوجودمي آورد.دراصول كافي روايت تكان دهنـده اي از امـام صادق(ع)است كه مي فرمايد:«اتّقـوا المحقّرات من الـذّنوب فإنّها لاتُغـفر196»(كليني،1365،2: 287)،چون «محقرات» به معناي گـناهاني است كه انسان آن راحقيروكوچك مي‏شمارد،نه اين كه گناهانِ كوچك هستند وگناهانِ كوچك شمرده شده، ازجمـله گناهاني هستندكه بخشـوده نمي‏شـوند؛يعني،گنـاهكاربه خاطر ناچـيزوكوچـك دانستن گناهان خود،به گناهان خود ادامه مي دهدوبراثرتكرار،ديگر توفيق توبه پيدا نمي كندونمي توانداز آن گرداب خباثت و كثافت بيرون بيايد».

14-مانع معرفت

یکی از موانع معرفت، گناه است که بر عقل و فطرت تأثیر گذاشته و باعث انحراف از حق و ظرافت های خلقت می گردد.خداوند متعال می فرماید:«…وَلَـٰكِن قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ197»(انعام/43)و امام صادق(ع)می فرماید:«إِذَاأَذْنَبَ الرَّجُلُ خَرَجَ فِي قَلْـبِهِ نُكْتَةٌ سَوْدَاءُ فَإِنْ تَـابَ انْمَحـَتْ وَإِنْ زَادَزَادَتْ حَتَّى تَغْلِـبَ عَلَى قَلْبِـهِ فَلَا يُفْلِـحُ بَعْـدَهَا أَبَداً198»(كليني،1365، 2، :271.).

15-مانع آرامش

یکی دیگرازآثارگناه سلب آرامش ازانسان است.انسان وقتی گناهـی مرتکب می شود،وجدان اخلاقی اورامورد ملامت وسرزنش قرارمی دهدوبا ضربات پی گیرخود برروح وفطرت،آرامش روحی را ازصاحب آن می گیرد که قرآن،نام آن را«نفس لوّامه» می گذارد. پشیمانی و ندامت که از تلاش و کوشش همین نفس حاصل می شود،آرامش خاطر را از گنهکار می گیرد.حضرت علی(ع)می فرماید:« مَنْ لَمْ يَعْدِلْ نَفْسَهُ عَنِ الشَّهَوَاتِ خَاضَ فِي الْحَسَرَات‏وسبح فیها199»(مجلسي ،1404 ق،65: 384) وهمچنین آن حضرت می فرماید:«و كَمْ مِنْ شَهْوَةِ سَاعَةٍ أَوْرَثَتْ حُزْناً

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه گناهان کبیره، نظام اجتماعی، امام صادق Next Entries تحقیق رایگان با موضوع حقوق ایران، ماهیت حقوقی، خسارت تأخیر، وثیقه های تجاری