منابع و ماخذ پایان نامه مِنْكُمْ، ميدان، جنگ،، مجاهد

دانلود پایان نامه ارشد

جهاد، نشان دادن شدت عمل و شجاعت سپاه حق در میادین جنگ می باشد. آیه 12﴿ إِذْ يُوحِي رَبُّكَ إِلَى الْمَلائِكَةِ أَنِّي مَعَكُمْ فَثَبِّتُوا الَّذِينَ آمَنُوا سَأُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ فَاضْرِبُوا فَوْقَ الْأَعْناقِ وَ اضْرِبُوا مِنْهُمْ كُلَّ بَنانٍ﴾209، دستور به وارد کردن ضربات کوبنده و محکم بر پیکر دشمن را بیان کرده است. منظور از تعبیر﴿ وَ اضْرِبُوا مِنْهُمْ كُلَّ بَنانٍ﴾ این است که دستها و پاها چون وسيله عمل و حركت و ادامه زندگى هستند، باید زده شوند.210
در آیه 15«﴿ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفاً فَلا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبارَ﴾211، مؤمنان را از پشت کردن به دشمن و فرار از جبهه نبرد حین جنگ نمودن منع کرده است.
از آنجا که آیه 15 فرار از میدان جنگ را ممنوع اعلام نمود، ممکن است برخی چنین حکمی را همیشگی بدانند به همین دلیل در آیه 16﴿ وَ مَنْ يُوَلِّهِمْ يَوْمَئِذٍ دُبُرَهُ إِلاَّ مُتَحَرِّفاً لِقِتالٍ أَوْ مُتَحَيِّزاً إِلى‏ فِئَةٍ فَقَدْ باءَ بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ وَ مَأْواهُ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ﴾212، مواردی استثنا می شود. در صورتى كه هدف كناره گيرى از ميدان براى انتخاب يك روش جنگى بوده باشد و يا به قصد پيوستن به گروهى از مسلمانان و حمله مجدد باشد، پشت کردن و فرار نمودن جایز است.
گاهی جنگجويان به عنوان يك تاكتيك جنگى از برابر دشمن می گريزند و به كنارى می روند تا دشمن را به دنبال خود بكشانند و ناگهان ضربه غافل‏گيرانه را بر پيكر او وارد سازند گاه نیز به صورت جنگ و گريز دشمن را خسته می كنند، گاهى حمله و گاهى عقب‏نشينى جهت حمله مجدد گاه جنگجويى خود را در ميدان تنها می بيند و براى پيوستن به گروه جنگجويان عقب‏نشينى می كند و پس از پيوستن به آنها حمله را آغاز می نمايد213.
آیه 39﴿ وَ قاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَ يَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ فَإِنِ انْتَهَوْا فَإِنَّ اللَّهَ بِما يَعْمَلُونَ بَصِيرٌ﴾214، دستور قتل و کشتار را می دهد؛ کشتار کافرانی که خواهان دست برداشتن از اعمال زششتشان نمی باشند:﴿ قُلْ لِلَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ يَنْتَهُوا يُغْفَرْ لَهُمْ ما قَدْ سَلَفَ وَ إِنْ يَعُودُوا فَقَدْ مَضَتْ سُنَّتُ الْأَوَّلِينَ﴾215 (38). طبق آیه 38، قتل کافرانی واجب است که اتمام حجت شده باشند. از همین رو آیه 38 با ﴿ قُلْ﴾ شروع می شود.
در حین جنگ و قتل کفار، ممکن است گروهی قصد آمدن به سمت دین حق داشته باشند -﴿ وَ قاتِلُوهُمْ …. فَإِنِ انْتَهَوْا﴾- لذا بر مجاهدین لازم است که از کشتار آنها دوری نمایند. اما این احتمال نیز وجود دارد که گروندگان به دین، دوباره مرتد شوند و به آیین باطل خویش برگردند و به مؤمنین خیانت ورزند، در اینصورت بنا به آیه 40 ﴿ وَ إِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَوْلاكُمْ نِعْمَ الْمَوْلى‏ وَ نِعْمَ النَّصِيرُ﴾216، ولایت و یاری خداوند نصیب مؤمنین می گردد و به سرپرستی و یاری خداوند، مؤمنین از نقشه های شوم مرتد شدگان در امان می مانند.
آیه 45﴿ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا وَ اذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيراً لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ﴾217، ثابت قدم ماندن مجاهدین هنگام رویارویی با سپاه کفر را متذکر می شود. توصیه دیگری که در این آیه آمده است، ذکر و یاد فراوان خدا در میدان جنگ می باشد.
« منظور از ياد خدا تنها ذكر لفظى نيست، بلكه خدا را در درون جان حاضر ديدن و به ياد علم و قدرت بى پايان و رحمت وسيعش بودن است، اين توجه به خدا روحيه سرباز مجاهد را تقويت مى‏كند و در پرتو آن احساس مى‏نمايد كه در ميدان مبارزه تنها نيست، تكيه گاه نيرومندى دارد كه هيچ قدرتى در برابر آن مقاومت نمى‏كند، و اگر هم كشته شود به بزرگترين سعادت، يعنى سعادت شهادت رسيده است و در جوار رحمت حق رستگار خواهد بود، خلاصه ياد خدا به او نيرو و آرامش و قوت و قدرت و پايمردى مى‏بخشد»218.
آیه 46﴿ وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لا تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَ اصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ﴾219 نیز، به مجاهدین توصیه می کند که همواره در میدان جنگ مطیع خدا و پیامبر9_ فرمانده سپاه مسلمین _ باشند. این آیه مجاهدین را از نزاع و کشمکش با یکدیگر نهی می کند و خواستار صبر و استقامت در تمام لحظات جنگ و مبارزه است.
سربازان مجاهد اسلام بنا به آیه 49﴿ إِذْ يَقُولُ الْمُنافِقُونَ وَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ غَرَّ هؤُلاءِ دِينُهُمْ وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ﴾220، همواره باید بر خداوند توکل نمایند؛ به خصوص در برابر تمسخر منافقانی که در بین آنها حضور دارند و موقع جنگ، از ترس مرگ در عقب سپاه حرکت می کنند؛ آن منافقانی که با حرف های بیهوده خود در صدد تضعیف روحیه مجاهدین هستند و شکست و ناتوانی مسلمین را به طور مداوم به جنگجویان مبارز، تلقین می کنند:﴿ غَرَّ هؤُلاءِ دِينُهُمْ ﴾.
آیه 57﴿ فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ ﴾221، به مسلمانان مجاهد توصیه می کند: هنگام رویارویی با هم پیمانان خیانت کار در میدان جنگ، در نابودی آنان به حدی شدت عمل به خرج دهند که آیندگان هرگز فکر نقض پیمان در سر نپرورانند.
از آنجا که خیانت گروه هم پیمان، بسیار خطرناک و زیان بخش می باشد در آیه 58﴿ وَ إِمَّا تَخافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِيانَةً فَانْبِذْ إِلَيْهِمْ عَلى‏ سَواءٍ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْخائِنِينَ﴾222 نیز، حکمی در رابطه با خائنان بیان می گردد و آن اینکه به محض مطلع شدن از نشانه های خیانت هم پیمانان و ترس از ضربه های آنان، بر گروه مسلمان لازم است که پیمان خود را با آنها لغو نمایند.
آیه 60﴿ وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَ مِنْ رِباطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّكُمْ وَ آخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ شَيْ‏ءٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَ أَنْتُمْ لا تُظْلَمُونَ﴾223، از مسلمین می خواهد که در تجهیز قوا و امکانات رزمی و نظامی جهت دستیابی به اقتدار نظامی، تمام تلاش خود را بکار گیرند. با داشتن اقتدار نظامی است که می توان در پیشبرد اهداف سیاسی- اسلامی گام های بلندی برداشت.
بنا به آیه 65﴿ يا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتالِ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صابِرُونَ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ وَ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ يَغْلِبُوا أَلْفاً مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَفْقَهُونَ ﴾224، و آیه 66﴿ الْآنَ خَفَّفَ اللَّهُ عَنْكُمْ وَ عَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفاً فَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ صابِرَةٌ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ وَ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَلْفٌ يَغْلِبُوا أَلْفَيْنِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ اللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ﴾225، کمبود قوا و نفرات دلیل دست کشیدن از جنگ نمی شود. دویست نفر مؤمن برجسته می توانند سپاه دو هزار نفری را به زانو در آورند و شکست دهند. لذا نباید مجاهدان اسلام، منتظر برابری دو سپاه حق و باطل باشند تا در آن صورت به سمت میدان جنگ بشتابند.
« هنگامى كه مسلمانان گرفتار ضعف و سستى شوند و در ميان آنها افراد تازه كار و ناآزموده باشند مقياس سنجش همان نسبت دو برابر است، ولى هنگامى كه افراد ساخته شده و ورزيده و قوى الايمان همانند بسيارى از رزمندگان بدر باشند اين نسبت تا ده برابر ترقى مى‏كند. بنا بر اين، دو حكم مذكور در دو آيه، مربوط به دو گروه مختلف و در شرائط متفاوت است».226
تشویق و ترغیب نمودن سربازان قبل از شروع جنگ بنا به آیه 65، بر عهده فرمانده سپاه می باشد. امام علی 7 قبل از شروع جنگ صفین اینگونه سربازان را به جهاد فرا می خواند و روحیه می داد:« شاميان با بستن آب شما را به پيكار دعوت كردند. اكنون بر سر دو راهى قرار داريد: يا به ذلّت و خوارى بر جاى خود بنشينيد، و يا شمشيرها را از خون آنها سيراب سازيد تا از آب سيراب شويد »227.
توصیه دیگری که مجاهدین لازم است قبل از هر چیزی بکار بندند این است که فرد مجاهد باید در عملش اخلاص داشته باشد که آیه72﴿ إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ الَّذِينَ آوَوْا وَ نَصَرُوا أُولئِكَ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ لَمْ يُهاجِرُوا ما لَكُمْ مِنْ وَلايَتِهِمْ مِنْ شَيْ‏ءٍ حَتَّى يُهاجِرُوا وَ إِنِ اسْتَنْصَرُوكُمْ فِي الدِّينِ فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ إِلاَّ عَلى‏ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُمْ مِيثاقٌ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ﴾228 و آیه 74 ﴿ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ الَّذِينَ آوَوْا وَ نَصَرُوا أُولئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ﴾229، متذکر این نکته شده اند. لذا با نیت هایی چون کسب غنایم، انتقام های فردی و … نباید در جهاد شرکت نمود.

2-1-3-3-2- صلح
آیه 61 و آیه 62 به موضوع صلح اشاره کرده اند.
آیه 61﴿ وَ إِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها وَ تَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ﴾230، پیرامون صلح با دشمن سخن می گوید و سفارش می کند که در صورت تمایل دشمن به صلح، لازم است مجاهدین اسلام نیز پذیرش کنند و سخت گیری به خرج ندهند.
در ادامه، آیه 62﴿ وَ إِنْ يُرِيدُوا أَنْ يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ اللَّهُ هُوَ الَّذِي أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِ وَ بِالْمُؤْمِنِينَ﴾231 متذکر این نکته می شود که طرح صلح دشمن، گاهی ممکن است جهت خدعه و نیرنگ باشد اما چنین احتمالی نباید مانع از پذیرش دوستی و صلح با آنها باشد و اگر در صورت صلح، خیانتی از آنها صورت بگیرد خداوند یاور اهل ایمان خواهد بود.

2-1-3-3-3- اسرای جنگ
آیاتی که در رابطه با اسرای جنگ بیان شده عبارتند از:«67-68-70-71».
از سفارشات لازم در آیه 67﴿ ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرى‏ حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيا وَ اللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ وَ اللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ﴾232، این است که گرفتن اسیر قبل از اتمام جنگ، جایز نمی باشد. برخی از مجاهدین برای گرفتن فدیه از اسرا در میانه جنگ مشغول گرفتن اسیر می شدند.
بعضى از مسلمانان تازه كار در ميدان بدر سعى داشتند دشمن را تا جایی که ممكن است اسير كنند، براى اينكه طبق معمول جنگهاى آن روز، پس از خاتمه جنگ، مبلغ قابل ملاحظه‏اى به نام” فديه” يا” فداء” مى‏گرفتند و اسيران را در مقابل آن آزاد مى‏كردند.233
کسانی که قبل از اتمام جنگ به گرفتن اسیران اقدام می کنند، مورد عذاب عظیم خداوند خواهد بود اما طبق آیه 68﴿ لَوْ لا كِتابٌ مِنَ اللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيما أَخَذْتُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ﴾234، اگر مجاهدی قبل از بیان حکم، افرادی را اسیر کرده باشد مورد مؤاخذه واقع نمی شود.
در آیه 70﴿ يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِمَنْ فِي أَيْدِيكُمْ مِنَ الْأَسْرى‏ إِنْ يَعْلَمِ اللَّهُ فِي قُلُوبِكُمْ خَيْراً يُؤْتِكُمْ خَيْراً مِمَّا أُخِذَ مِنْكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ﴾235، طرز برخورد با اسرا را بیان می کند. دلجویی از اسرایی که آزادی و اموال خود را از دست داده اند باید به شکل پسندیده ای باشد. دعوت آنها به جانب اسلام می تواند تسلّای آنها باشد؛ چراکه به تعبیر قرآن در صورت پذیرش اسلام و ایمان، خیر فراوان نصیبشان خواهد شد. این نوع تفقد و دلجویی از آنها باعث تمایل آنها به دین و تسکین بخش درد های آنها خواهد بود.
در صورتی که اسیران جنگ از عطوفت و مهربانی مسلمانان سوء استفاده نمایند و با ابراز ایمان، در صدد فرصتی برای ضربه به مسلمانان برآیند، بنا به آیه 71﴿ وَ إِنْ يُرِيدُوا خِيانَتَكَ فَقَدْ خانُوا اللَّهَ

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه مشرکان قریش، دنیاگرایی Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه مسجد الحرام، مجمع البیان