منابع و ماخذ پایان نامه عدل و داد

دانلود پایان نامه ارشد

أَنْتُمْ بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيا وَ هُمْ بِالْعُدْوَةِ الْقُصْوى‏ وَ الرَّكْبُ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَ لَوْ تَواعَدْتُمْ لاخْتَلَفْتُمْ فِي الْمِيعادِ وَ لكِنْ لِيَقْضِيَ اللَّهُ أَمْراً كانَ مَفْعُولاً لِيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَيِّنَةٍ وَ يَحْيى‏ مَنْ حَيَّ عَنْ بَيِّنَةٍ وَ إِنَّ اللَّهَ لَسَمِيعٌ عَلِيمٌ﴾91 نیز تحقق وعده پیروزی در جنگ بدر را نشان می دهد که به لطف و عنایت خداوند صورت گرفته است.
آیه 43 ﴿ إِذْ يُرِيكَهُمُ اللَّهُ فِي مَنامِكَ قَلِيلًا وَ لَوْ أَراكَهُمْ كَثِيراً لَفَشِلْتُمْ وَ لَتَنازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَ لكِنَّ اللَّهَ سَلَّمَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ﴾92 و آیه 44 ﴿ وَ إِذْ يُرِيكُمُوهُمْ إِذِ الْتَقَيْتُمْ فِي أَعْيُنِكُمْ قَلِيلاً وَ يُقَلِّلُكُمْ فِي أَعْيُنِهِمْ لِيَقْضِيَ اللَّهُ أَمْراً كانَ مَفْعُولاً وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ﴾93 به نمونه های دیگری از یاری خداوند اشاره کرده اند.
مسلمانان در پرتو بيانات گرم پيامبر 9، و توجه به وعده‏هاى الهى، و مشاهده حوادثى از قبيل باران به موقع، براى رفع تشنگى، و سفت شدن شنهاى روان در ميدان نبرد، روحيه تازه‏اى پيدا كردند و به پيروزى نهايى اميدوار و دلگرم گشتند آن چنان كه انبوه لشكر دشمن در نظر آنها كوچك شد و كم جلوه كرد.94
خداوند در آیه 46﴿ وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لا تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَ اصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ ﴾95 بیان می کند که صابران را حتماً امداد و یاری خواهد نمود.
امداد و یاری خداوند نسبت به پیامبر9و مؤمنان در برابر خدعه و خیانت دشمن در آیه 62 ﴿ وَ إِنْ يُرِيدُوا أَنْ يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ اللَّهُ هُوَ الَّذِي أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِ وَ بِالْمُؤْمِنِينَ ﴾96 ذکر شده است.
آیه 63 ﴿ وَ أَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ لَوْ أَنْفَقْتَ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً ما أَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ إِنَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ﴾97 به اختلافهاى ديرينه مسلمانان مدينه اشاره دارد كه پيش از اسلام همواره در جنگ بودند و درگيرى ميان اوس و خزرج تمام شدنى نبود ولى خداوند به بركت اسلام دلهاى آنان را پيوند داد و آنها را به صورت امتى واحد در آورد و آنها را با يكديگر برادر كرد98. که اینها همه از عنایات پروردگار به مؤمنین می باشد. در سوره آل عمران نیز به این نعمت و عنایت بزرگ پروردگار اشاره شده است:﴿وَ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْداءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْواناً وَ كُنْتُمْ عَلى‏ شَفا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ فَأَنْقَذَكُمْ مِنْها﴾.99
آیه 64 ﴿ يا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ اللَّهُ وَ مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ﴾100 یاری خداوند به پیامبر9و مؤمنان را متذکر شده است. المیزان در معنای این آیه چنین می گوید که خداوند تو را به يارى خودش و بوسيله آنهايى كه از مؤمنان پيرويت كرده اند از شر دشمنان كفايت مى‏كند.101
آیه 66﴿ الْآنَ خَفَّفَ اللَّهُ عَنْكُمْ وَ عَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفاً فَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ صابِرَةٌ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ وَ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَلْفٌ يَغْلِبُوا أَلْفَيْنِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ اللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ﴾102 همراهی و امداد خداوند نسبت به صابران را بیان کرده است.

2-1-2- بررسی خط ارتباطی دوم: قوانین تکوینی

2-1-2-

بررسي خط ارتباطي دوم: قوانین تکوینی

1- پیروزی حق بر باطل
2- ابتلاء و امتحان
3- دگرگونی و زوال مواهب الهی در گرو ناسپاسی
4- عذاب الهی
5- پیامد اعمال

جدول 1بخش2-1-2: تقسیم بندی دسته های اصلی و فرعی خط ارتباطی « قوانین تکوینی »
عناوین اصلی مربوط به قوانین تکوینی

آیات مربوط به عناوین اصلی
تقسیم بندی عناوین اصلی به زیر مجموعه های فرعی
آیات مربوط به زیر مجموعه های فرعی
1-پیروزی حق بر باطل

7-8-10-17-3

2-ابتلاء و امتحان
17-24-28

3-دگرگونی مواهب الهی در گرو ناسپاسی

53

4- عذاب الهی

32-33-34-51

عذابها تابع عملکردها
34-51

وقوع عذاب پس از درخواست آن از سوی مخالفان
32

حضور پیامبر(ص) مانع از عذاب مخالفان
33

5-پیامد اعمال

2-4-9-12-13-14-16-18-19-22-25-29-30-34-35-36-46-49-50-52-54-55-56-58-60-66-73-74

مؤمنان

2-4-9-19-29-46-49-60-65-66-73-74

مخالفان
12-13-14-16-18-22-25-30-34-35-36-50-52-54-55-58-65

جدول 2 بخش2-1-2: تقسیم بندی دسته های اصلی و فرعی خط ارتباطی « قوانین تکوینی »

10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

1

11

21

31

41

51

61

71

1-پیروزی حق بر باطل

2-ابتلاء و امتحان

3-دگرگونی مواهب الهی در گرو ناسپاسی

4-عذاب الهی

5-پیامد اعمال

نمودار بخش2-1-2: نقاط تلاقی خطوط فرعی

2-1-2- بررسی خط ارتباطی دوم: قوانین تکوینی
آیات«2-4-7-8-9-10-12-13-14-16-17-18-19-22-24-25-28-29-30-32-33-34-35-36-46-49-50-51-52-53-54-55-56-58-60-65-66-73-74» به این موضوع پرداخته است که به پنج دسته تقسیم می شوند:
1- پیروزی حق بر باطل
2- ابتلاء و امتحان
3- دگرگونی و زوال مواهب الهی در گرو ناسپاسی
4- عذاب الهی
5-پیامد اعمال

2-1-2-1- پیروزی حق بر باطل
این موضوع آیات«7-8-10-17-39» را در بر گرفته است.
آیه 7 ﴿وَ إِذْ يَعِدُكُمُ اللَّهُ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ أَنَّها لَكُمْ وَ تَوَدُّونَ أَنَّ غَيْرَ ذاتِ الشَّوْكَةِ تَكُونُ لَكُمْ وَ يُرِيدُ اللَّهُ أَنْ يُحِقَّ الْحَقَّ بِكَلِماتِهِ وَ يَقْطَعَ دابِرَ الْكافِرِينَ﴾103 و آیه 8 ﴿لِيُحِقَّ الْحَقَّ وَ يُبْطِلَ الْباطِلَ وَ لَوْ كَرِهَ الْمُجْرِمُونَ﴾104، اصل پیروزی حق و نابودی باطل را متذکر شده اند.
حق يعنى توحيد و اسلام و عدالت و آزادى بشر از چنگال خرافات و اسارتها و باطل يعنى شرك و كفر و بى ايمانى و ظلم و فساد105. نور توحید در نهایت به طور کامل همه جا را فرا می گیرد و جهان یکپارچه پر از عدل و داد می شود:﴿ هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى‏ وَ دِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ﴾106
این وعده خداوند به طور تکوینی صورت خواهد گرفت همان طور که در جنگ بدر نیروهای الهی در این پیروزی نقش آفرین بودند. تفسیر لاهیجی در مورد عبارت ﴿وَ يُبْطِلَ الْباطِلَ﴾ چنین می گوید:«و هر گاه قائم آل محمد(عج) ظاهر شود حق تعالى به وسيله او بطلان باطل راظاهر مي كند».107
آیه 10﴿ وَ ما جَعَلَهُ اللَّهُ إِلاَّ بُشْرى‏ وَ لِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُكُمْ وَ مَا النَّصْرُ إِلاَّ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ﴾108، پیروزی و موفقیت را تنها از ناحیه خداوند می داند. با علم به این مطلب، می توان گفت پیروزی های ظاهری اهل باطل در نهایت محکوم به شکست می باشند؛ چراکه پیروزی حق بر باطل حتمی و قطعی است.
بنا به آیه 17﴿ فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ قَتَلَهُمْ وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ رَمى‏ وَ لِيُبْلِيَ الْمُؤْمِنِينَ مِنْهُ بَلاءً حَسَناً إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ﴾109، مغلوب شدن اهل باطل در جنگ بدر از جانب خداوند بوده است. این جنگ مصداقی از پیروزی حق بر باطل به شمار می رود. از آنجا که اراده خداوند بر پیروزی مسلمین رقم خورده است تحقق آن نیز قطعی می باشد؛ چراکه کسی توان مخالفت با اراده الهی را ندارد.
آیه 39﴿ وَ قاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَ يَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ فَإِنِ انْتَهَوْا فَإِنَّ اللَّهَ بِما يَعْمَلُونَ بَصِيرٌ﴾110 نیز، به طور ضمنی اشاره به اصل پیروزی حق بر باطل دارد؛ چرا که دین امر حقی می باشد و لزوم دینداری تمام انسانها و فراگیر شدن دین در سطح جهانی- وَ يَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ -، از بین رفتن امور باطل و فتنه ها است.
2-1-2-2- ابتلاء و امتحان
آیات«17-24-28 » به آزمون الهی اشاره نموده است.
آیه 17 ﴿ فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ قَتَلَهُمْ وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ رَمى‏ وَ لِيُبْلِيَ الْمُؤْمِنِينَ مِنْهُ بَلاءً حَسَناً إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ﴾111 با تعبیر﴿‏ وَ لِيُبْلِيَ الْمُؤْمِنِينَ مِنْهُ بَلاءً حَسَناً﴾ به این موضوع اشاره کرده است.
« بلاء» در اصل به معناى آزمايش كردن است112 منتهى گاهى بوسيله نعمتهاست كه آن را« بلاء حسن» مى‏گويند و گاهى بوسيله مصيبت‏ها و مجازات‏هاست كه به آن« بلاء سى‏ء» گفته مى‏شود، نظير آيه ﴿ وَ نَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَيْرِ فِتْنَةً وَ إِلَيْنا تُرْجَعُونَ﴾113 و همچنين آيه‏ ﴿فَأَمَّا الْإِنْسانُ إِذا مَا ابْتَلاهُ رَبُّهُ فَأَكْرَمَهُ وَ نَعَّمَهُ فَيَقُولُ رَبِّي أَكْرَمَنِ﴾114 و نیزآیه ﴿ وَ بَلَوْناهُمْ بِالْحَسَناتِ وَ السَّيِّئاتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ﴾115 .116
باید گفت که ميدان بدر يك ميدان آزمايش براى مسلمانان بود و خدا مى‏خواست مؤمنان را از سوى خود به وسيله اين پيروزى بيازمايد.117
تعبیر ﴿ أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ »118 از آیه24 ﴿ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذا دَعاكُمْ لِما يُحْيِيكُمْ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ وَ أَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ﴾119 به طور ضمنی بیانگر امتحان الهی می تواند باشد. در این آیه ذکر شده که خداوند، بین انسان و خواسته های قلبی اش قرار می گیرد. بدین معنی که خداوند انسان را دائماً بر سر دو راهی خود و خدا قرار می دهد و او باید بین این دو انتخابگر باشد. بنابراین انسان همواره مورد آزمایش و امتحان الهی خواهد بود.
آیه 28 ﴿ وَ اعْلَمُوا أَنَّما أَمْوالُكُمْ وَ أَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ وَ أَنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ‏﴾120 صریحاً به این مطلب اشاره دارد که خداوند از طریق اموال و اولاد، انسان را می آزماید.
2-1-2-3- دگرگونی و زوال مواهب الهی در گرو ناسپاسی
تنها آیه 53، به این موضوع پرداخته است.
آیه 53 ﴿ ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّراً نِعْمَةً أَنْعَمَها عَلى‏ قَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ وَ أَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ﴾121 بیانگر این مطلب است که نوع عملکرد انسان، نوع رفتار خداوند با انسان را تعیین می کند. اگر اعمال ناشایست از انسان سر بزند و به جای شکرگزاری، کفران نعمت نماید، خداوند نیز آن نعمت را از او سلب می کند. پس دگرگونی نعمتها، نتیجه ناسپاسی می باشد و خداوند بی دلیل نعمتی را از کسی نمی گیرد.
2-1-2-4- عذاب الهی
آیاتی که به این موضوع اشاره کرده اند عبارتند از:«32-33-34-51».
2-1-2-4-1-عذابها تابع عملکردها122
آیه 34 ﴿وَ ما لَهُمْ أَلَّا يُعَذِّبَهُمُ اللَّهُ وَ هُمْ يَصُدُّونَ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ ما كانُوا أَوْلِياءَهُ إِنْ أَوْلِياؤُهُ إِلَّا الْمُتَّقُونَ وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ﴾123 بر این مطلب تأکید دارد: اعمالی چون بازداشتن مردم از مسجدالحرام، عذاب الهی را در پی دارد.
آیه 51 ﴿ ذلِكَ بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ وَ أَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ﴾124، علت عذاب و کیفر مخالفان را اعمال ناپسندشان بیان نموده و اینکه خداوند در عذاب نمودن بندگان، فراتر از اعمالشان، آنها را مجازات نمی کند.
2-1-2-4-2- وقوع عذاب پس از

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه دنیاگرایی Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه جهانی شدن