منابع و ماخذ پایان نامه سوره معارج، امام صادق

دانلود پایان نامه ارشد

درخواست آن از سوی مخالفان
آیه 32 ﴿وَ إِذْ قالُوا اللَّهُمَّ إِنْ كانَ هذا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنا حِجارَةً مِنَ السَّماءِ أَوِ ائْتِنا بِعَذابٍ أَلِيمٍ﴾125 نشان می دهد که مخالفان درخواست عذاب از خداوند نمودند. اگر پیامبر9 در میان این گروه نبود، قطعاً عذاب صورت می گرفت همانطور که در سوره معارج ذکر شده که فردی در خواست عذاب نموده و خداوند آن را سریعاً محقق ساخت:﴿ سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ * لِلْكافِرينَ لَيْسَ لَهُ دافِعٌ﴾126.
امام صادق 7ذیل این آیه فرموده اند: چون نعمان بن حارث فهرى در روز غدير خم از پيغمبر 9شنيد كه مي فرمايد:«من كنت مولاه فعلى مولاه»،گفت: بار خدايا اگر اين سخن مقرون به صدق باشد ما را سنگسار كن و عذاب خود را بر ما نازل گردان. بنابراين حق تعالى اين آيه – إِذْ قالُوا اللَّهُمَّ إِنْ كانَ هذا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنا حِجارَةً مِنَ السَّماءِ أَوِ ائْتِنا بِعَذابٍ أَلِيمٍ- را نازل گردانيد و بعد از آن آيه سوره معارج را نازل کرد.127
2-1-2-4-3- حضور پیامبر9، مانع عذاب مخالفان
طبق آیه 33 ﴿ وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَ أَنْتَ فِيهِمْ وَ ما كانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ﴾128 اگر پیامبر9و مؤمنان در بین مخالفانی که محکوم به عذاب هستند، حضور داشته باشند، عذاب خداوند محقق نمی شود.
2-1-2-5- پیامد اعمال
آیات«2-4-9-12-13-14-16-18-19-22-25-29-30-34-35-36-46-49-50-52-54-55-56-58-60- 65-66-73-74»، به پیامد اعمال انسانها اشاره کرده اند.
2-1-2-5-1- نسبت به مؤمنان
آیاتی که به پیامد اعمال مؤمنان پرداخته اند عبارتند از:«2-4-9-19-29-46-49-60-65-66-73-74».
2-1-2-5-1-1- دنیوی
آیات«2-4-9-19-29-46-49-60-65-66-73-74 » مرتبط با پیامد دنیوی اعمال مؤمنان می باشد.
آیه 2 ﴿إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَ إِذا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آياتُهُ زادَتْهُمْ إِيماناً وَ عَلى‏ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ﴾129 خشوع دل را نتیجه یاد خدا، و افزایش ایمان را نتیجه تلاوت آیات قرآن ذکر نموده است.
در آیه 4 ﴿أُولئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَهُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ﴾130 برای کسی که مؤمن حقیقی محسوب می شود، درجات و مغفرت و رزق کریم در نظر گرفته شده است که این پاداشها هم در دنیا شامل حال انسان می شود و هم در آخرت.
تقاضای یاری از خداوند و ابراز نیاز به او قطعاً یاری او را به دنبال خواهد داشت. که آیه 9 ﴿إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُرْدِفِينَ﴾131 به استجابت دعای جنگجویان بدر اشاره نموده است. بنابراین دعا کردن و طلب یاری نمودن از خداوند، موجب استجابت می شود:« ُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُم»132.
تعبیر« وَ أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُؤْمِنِينَ »133 در آیه 19 ﴿إِنْ تَسْتَفْتِحُوا فَقَدْ جاءَكُمُ الْفَتْحُ وَ إِنْ تَنْتَهُوا فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَ إِنْ تَعُودُوا نَعُدْ وَ لَنْ تُغْنِيَ عَنْكُمْ فِئَتُكُمْ شَيْئاً وَ لَوْ كَثُرَتْ وَ أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُؤْمِنِينَ﴾134 معیت و یاری خداوند نسبت به مؤمنین را بیان می کند. در قضیه جنگ بدر، عامل ایمان موجب شد که خداوند عنایات و امدادهای خویش را به کمک مؤمنان بفرستد.
در نتیجه تقوا، خداوند بصیرت و راه تشخیص حق از باطل به انسان می دهد که آیه 29 ﴿ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقاناً وَ يُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ﴾135 به این مطلب اشاره دارد و هم چنین افراد متقی در همین دنیا گناهان و کوتاهی هایشان پوشانده می شود و مورد غفران الهی واقع می شوند.
آیه 46 ﴿وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لا تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَ اصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ﴾136 یاری و همراهی خداوند را به صابران گوشزد نموده است. به عبارت دیگر، کسی که صبر پیشه کند، خداوند نیز به او مدد می رساند.
آیه 49 ﴿إِذْ يَقُولُ الْمُنافِقُونَ وَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ غَرَّ هؤُلاءِ دِينُهُمْ وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ﴾137 نشان می دهد که هرکس بر خداوند توکل نماید، خداوند نیز کفایت کار او را می نماید.
بنا بر آیه 60 ﴿ وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَ مِنْ رِباطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّكُمْ وَ آخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ شَيْ‏ءٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَ أَنْتُمْ لا تُظْلَمُونَ﴾138 انفاق نمودن در راه خدا قطعاً بی نتیجه نخواهد ماند و بنابرآیه :﴿مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنابِلَ فِي كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ وَ اللَّهُ يُضاعِفُ لِمَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ ﴾139، آنچه که در راه خدا انفاق شده باشد، چندین برابرش به انسان باز می گردد.
آیه 65 ﴿يا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتالِ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صابِرُونَ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ وَ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ يَغْلِبُوا أَلْفاً مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَفْقَهُونَ﴾140 و آیه 66 ﴿ الْآنَ خَفَّفَ اللَّهُ عَنْكُمْ وَ عَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفاً فَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ صابِرَةٌ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ وَ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَلْفٌ يَغْلِبُوا أَلْفَيْنِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ اللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ﴾141 به این نکته اشاره دارند که عامل پیروزی رزمندگان اسلام و غلبه بر سپاه نیرومند دشمن، صبر آنها بوده است.
در آیه 73 ﴿وَ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ إِلَّا تَفْعَلُوهُ تَكُنْ فِتْنَةٌ فِي الْأَرْضِ وَ فَسادٌ كَبِيرٌ﴾142 این مطلب یادآوری شده است که اگر مؤمنان به یاری یکدیگر نشتابند و همدیگر را کمک ننمایند، قطعاً فساد و سختی به آنها روی خواهد آورد. پس می توان نتیجه گرفت که یاری نمودن برادر ایمانی موجب دفع بلا و سختی هاست.
در آیه 74 ﴿وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ الَّذِينَ آوَوْا وَ نَصَرُوا أُولئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ﴾143 آمرزش و رزق کریم به مؤمنان حقیقی وعده داده شده است: هم در این دنیا و هم در آخرت.

2-1-2-5-1-2- اخروی
آیات« 4- 29-46-74 » پیامد اخروی اعمال را بیان نموده اند.
بنابرآیه 4 ﴿ أُولئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَهُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ﴾144، خداوند مقامات معنوی، آمرزش و رزق کریم را برای مؤمنان حقیقی در نظر گرفته است.
آیه 29 ﴿يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقاناً وَ يُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ﴾145 نشان می دهد که خداوند در آخرت متقین را مورد غفران خود قرار می دهد و کوتاهی هایشان را نادیده می گیرد.
در آیه 46 ﴿ وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لا تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَ اصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ﴾146 حکایت از این دارد که صبر نمودن، موجب یاری خداوند می باشد که این یاری هم در دنیا معنا دارد و هم در آخرت.
آیه 74 ﴿ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ الَّذِينَ آوَوْا وَ نَصَرُوا أُولئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ﴾147 آمرزش و رزق کریم را که در آخرت نیز محقق می شود، نتیجه ایمان، هجرت، جهاد، پناه دادن و یاری مؤمنان به شرط اخلاص معرفی کرده است.
2-1-2-5-2- مخالفان
آیاتی که پیامد اعمال مخالفان را مطرح کرده اند، آیات«12-13-14-16-18-22-25-30-34-35-36-50-52-54-55-58-65» می باشند.
2-1-2-5-2-1- دنیوی
آیات«12-13-18-22-25-30-36-52-54-55-58-65» به پیامد دنیوی اعمال مخالفان اشاره دارند.
آیه 12 ﴿إِذْ يُوحِي رَبُّكَ إِلَى الْمَلائِكَةِ أَنِّي مَعَكُمْ فَثَبِّتُوا الَّذِينَ آمَنُوا سَأُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ فَاضْرِبُوا فَوْقَ الْأَعْناقِ وَ اضْرِبُوا مِنْهُمْ كُلَّ بَنانٍ﴾148 و آیه 13 ﴿ذلِكَ بِأَنَّهُمْ شَاقُّوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ مَنْ يُشاقِقِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ﴾149 به این مطلب اشاره دارند: رعب و وحشتی که خداوند هنگام جنگ بدر در دل کافران افکنده بود، نتیجه مخالفت با خدا و رسول9بوده است. بنابراین مخالفت با خدا و رسول9، انسان را دچار ترس و هراس می کند.
سست نمودن نقشه های کافران از جانب خداوند است که آیه 18 ﴿ذلِكُمْ وَ أَنَّ اللَّهَ مُوهِنُ كَيْدِ الْكافِرِينَ﴾150 به آن اشاره نموده است. این قانون خداوند است که اگر کسی از طریق مکر وارد شود، خداوند نیز مکر او را خنثی نماید و در هم شکند اگرچه با مکرشان بتوانند کوهها را جابجا نمایند:﴿ وَ قَدْ مَكَرُوا مَكْرَهُمْ وَ عِنْدَ اللَّهِ مَكْرُهُمْ وَ إِنْ كانَ مَكْرُهُمْ لِتَزُولَ مِنْهُ الْجِبالُ﴾151.
در آیه 25 ﴿ وَ اتَّقُوا فِتْنَةً لا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ﴾152 ذکر شده است که اگر جامعه نسبت به ظلم ظالمان سکوت نماید و مانع منکرات نشود آسیب آن دامن عموم مردم را فرا می گیرد و تر و خشک در آتشی که به پا نموده اند، می سوزند.
آیه 30 ﴿وَ إِذْ يَمْكُرُ بِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِيُثْبِتُوكَ أَوْ يَقْتُلُوكَ أَوْ يُخْرِجُوكَ وَ يَمْكُرُونَ وَ يَمْكُرُ اللَّهُ وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماكِرِينَ﴾153 بیان می کند که اگر کافران مکر زنند، خداوند نیز به آنها مکر متقابل می زند و این جزای مکر زنندگان می باشد:﴿ وَ مَكَرُوا وَ مَكَرَ اللَّهُ وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماكِرِين﴾154.
آیه 36 ﴿ إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ لِيَصُدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ فَسَيُنْفِقُونَها ثُمَّ تَكُونُ عَلَيْهِمْ حَسْرَةً ثُمَّ يُغْلَبُونَ وَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلى‏ جَهَنَّمَ يُحْشَرُونَ﴾155 متذکر شده است که حسرت و پشیمانی عاید کسی می شود که اموال و داراییش را در باز داشتن مردم از مسیر الهی صرف نموده است که این حسرت هم در دنیا می باشد و هم در آخرت.
آیه 52 ﴿كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَفَرُوا بِآياتِ اللَّهِ فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ شَدِيدُ الْعِقابِ﴾156 به این نکته اشاره دارد که فرعونیان به خاطر انکار آیات الهی و لجاجت در برابر حق گرفتار کیفر گناهانشان شدند.
و بنابر آیه 54 ﴿كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَذَّبُوا بِآياتِ رَبِّهِمْ فَأَهْلَكْناهُمْ بِذُنُوبِهِمْ وَ أَغْرَقْنا آلَ فِرْعَوْنَ وَ كُلٌّ كانُوا ظالِمِينَ﴾157 غرق شدن و هلاک شدن فرعونیان در دریا نتیجه تکذیب آیات پروردگار می باشد :﴿ وَ إِذْ فَرَقْنا بِكُمُ الْبَحْرَ فَأَنْجَيْناكُمْ وَ أَغْرَقْنا آلَ فِرْعَوْنَ وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ﴾158.
در آیه 22 ﴿إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لا يَعْقِلُونَ﴾159 نشنیده گرفتن آیات الهی را توأم با تعقّل نداشتن به حساب آورده، و آیه55 ﴿إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ﴾160 اشاره نموده است که کفر موجب می شود که انسان نزد خداوند مطرود شود و از بدترین جنبندگان به حساب آید.
آیه 58 ﴿وَ إِمَّا تَخافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِيانَةً فَانْبِذْ إِلَيْهِمْ عَلى‏ سَواءٍ إِنَّ

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه عدل و داد Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه مشرکان قریش، دنیاگرایی