منابع و ماخذ پایان نامه اکوتوریسم، گردشگری روستایی، بخش لواسانات، استان تهران

دانلود پایان نامه ارشد

گردشگری بر همگان آشکار شده است. گردشگری روستایی یکی از اشکال گردشگری است که هر روز بر میزان توجه و تاکید بر آن در برنامه ریزی های روستایی و منطقه ای افزوده می شود. گردشگری روستایی گستره ای فراگیر از فعالیت ها، خدمات و تسهیلات را شامل می شود که به وسیله ی روستاییان برای تفریح، استراحت، جذب و نگهداشت گردشگران در نواحی روستایی صورت می گیرد و می تواند گردشگری کشاورزی، گردشگری مزرعه، گردشگری طبیعی، گردشگری فرهنگی، گردشگری جنگل و اکوگردشگری را نیز در بر داشته باشد. بنابراین بخش توریسم به عنوان بخشی مولد در زمینه ی کسب درآمد و ایجاد اشتغال، در اقتصاد کشورها نقش بسزایی دارد. به طوری که بسیاری از کشورها به صنعت پویای توریسم به عنوان منبع اصلی درآمد، اشتغال زایی، رشد بخش خصوصی و توسعه ی ساختارهای زیر بنایی نگاه می کنند.
این صنعت در دهه های اخیر به سرعت در حال رشد بوده است و انواع متعدد آن، از جمله توریسم روستایی، اکوتوریسم و صنایع دستی که بیش تر نمونه های مربوط به محیط طبیعی و روستا هستند نیز، از اقبال و توجه بسیاری برخوردار شده اند. توسعه ی پایدار گردشگری روستایی، به مثابه ی بخشی ارزشمند و روبه پیشرفت در زمینه های اقتصادی مطرح است و در زمینه های سرمایه گذاری، با توجه به دسترس بودن منابع، پایین بودن قیمت ها و کوچک بودن طرح ها در مقایسه با دیگر طرح ها ی گردشگری، خطرات و هزینه های کمتری دارد.(رجبی، 1390). معمولا گردشگری روستایی اثرات مثبت اقتصادی در جامعه میزبان بجا می گذارد اما با تدابیر اصولی باید شناخت کافی از منابع و بنیان های توسعه پایدار کسب نمود، زیرا با ادامه روند و تحلیل منابع طبیعی، تغییر و تحول چشم اندازهای روستایی، مهاجرت افراد بومی از روستا و تخریب محیط زیست، جامعه میزبان متحمل اثرات منفی خواهد شد. (جعفری و حاتمی، 1391: 6).
2-13- ضرورت پهنه بندی اکوتوریسم بر اساس ارزیابی توان زیست محیطی
امروزه طبیعت‌گردی در میان گونه‌های مختلف گردشگری از جایگاه ویژه و رشد قابل توجّهی برخوردار است و در بیست‌ساله اخیر شاهد گسترش سریع فعالیت‌های طبیعت‌گردی در سراسر جهان بوده‌ایم و انتظار می‌رود بر شدت این گسترش نیز افزوده شود.
به لحاظ تأثیر بالقوه زیادی که اکوتوریسم در زمینه محافظت از محیط طبیعی و در اقتصاد بسیاری از کشورها دارد، سازمان ملل متحد تصمیم گرفت که سال ۲۰۰۲ میلادی را به عنوان سال بین‌المللی اکوتوریسم اعلام کند و کمیسیون توسعه پایدار این سازمان (UNEP) و سازمان جهانی گردشگری را موظف به انجام فعالیت‌هایی در این سال ساخت. هدف از این کار، مرور مجدد تجربیات گذشته در زمینه بوم گردشگری، تشخیص و ترویج انواع اکوتوریسم که در آن‌ها از اکوسیستمهای در معرض خطر حفاظت می‌شود، تقسیم فوائد حاصل از فعالیت‌ها با جوامع محلی و احترام به فرهنگ‌های بومی است.
طبق برآورد سازمان جهانی کشاورزی نیز، رشد بوم گردشگری در دهه حاضر ۱۰ تا ۳۰ درصد خواهد بود. در وضع موجود شمار طبیعت‌گردان ۷ درصد کلّ مسافران جهان است که پیش‌بینی می‌شود در دهه آینده این رقم به ۲۰ درصد برسد. بنابراین اکوتوریسم از آینده‌ای پررونق و درخشان برخوردار است که مزایای فراوانی برای جهانیان دارد. محیط ارزش ذاتی دارد و این ارزش مهم تر از آن است که دارایی صنعت گردشگری محسوب شود. نباید منافع بلند مدت وحفاظت از محیط را فدای ملاحظات کوتاه مدت کرد. همانطوری که در اصل ۳ بیانیه ریو آمده است ” حق توسعه باید به نحوی اعمال شود که متساویاً نیازهای نسل کنونی و نسلهای آینده را در زمینه توسعه و حفظ محیط زیست برآورده سازد”. از این روگردشگری پایدار باید با سیاست مشخص و مدونی به اجرا در آید تا بتواند حرکت امید بخشی را در توسعه همه‌جانبه فضاهای جغرافیایی تضمین کند. گردشگری پایدار برای کارایی بالاتر در این زمینه دارای اصولی می‌باشد که هماهنگ کننده اهداف و راهکارهای عملی می‌باشد. (جوهری،فتانه،1392)

فصل سوم
جغرافیای منطقه مورد مطالعه

3-1- مقدمه
توسعه ي فعاليت هاي گردشگري در عرصه ها ی طبيعي جغرافيايي مي تواند پيامدهاي دوگانه ي مثبت و منفي قابل توجهي در عرصه هاي اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و اكولوژيكي را در پي داشته باشد . بر اين اساس در صورت پايبندي و مدنظر داشتن و رعايت مفاهيم، اصول و اهداف مورد نظر در رويكرد توسعه ي پايدار مي تواند زمينه ي حفاظت از محيط زيست و درعين حال بروز تحولات مثبت اقتصادي و اجتماعي را در منطقه در پي داشته باشد و در صورت عدم در نظرگرفتن راهبردها و استانداردهاي زيست محيطي درتوسعه ي فعاليت هاي گردشگري در عرصه هاي طبيعي مناطق و نيز عدم انجام ارزيابي مستمر از نتايج اين فعاليت ها بر عرصه هاي طبيعي و اكولوژيكي، احتمال بروز پيامد هاي منفي و زیانبار اكولوژ يكي در ابعاد انساني و زيست محيطي در اين عرصه ها را شاهد خواهيم بود. بر اين مبنا بايستي در فرآيند توسعه فعاليت هاي گردشگري طبيعي تمامي ابعاد و وجوه را در نظر داشت و با مد نظر داشتن و رعايت آن ها اقدام به تدوين برنامه هاي توسعه در حوزه ي اكوتوريسم نمود. از ديدگاه زيست محيطي توجه به فوايد
گردشگري نبايد مانع از پرداختن به جنبه هاي نامطلوب اين پديده گردد (پاپلی یزدی،102:1386 ).
اكوتوريسم بهترين روشي است كه مي تواند براي منطقه و ساكنان آن مفيد بوده و منجر به حفاظت از طبيعت شود . استفاده از منابع طبيعي به عنوان جاذبه هاي گردشگري بدون آسيب رساندن به آن، مقوله اي ايده آل در راستاي توسعه ي پايدار است (درام،9:1387 ). رشد روزافزون انواع گردشگري و رقابتي شدن آن، لزوم توسعه ي اكوتوريسم و توجه به رضايت مندي اكوتوريست ها را اجتناب ناپذير ساخته است. اگرچه ايران از نظر وجود كانونهاي فرهنگی تاريخي در زمرهي ده كشور اول دنيا محسوب شده است اما بايد به خاطر داشت كه ويژگيهای سرزميني آن نيز داراي جاذبههاي فراواني است به نحوي كه نميتوان از اكوتوريسم و ژئوتوريسم آن نيز به سادگي گذشت. حدود دو هزار و چهارصد كيلومتر ساحل دريا، اختلاف ارتفاع نزديك به 5670 متري (دماوند)، دشتها و كوهستانهاي آن، شكارگاههاي متنوع و متعدد، تفاوتهاي آب و هوايي، پيستهاي اسكي طبيعي، غارهاي متعدد، خورها و خليجها، بيش از 12 هزار چشمهي معدنی و کارستیک و وجود آتشفشانها، گلفشانها، چشمههای نفتي، تالابها، كويرها، چشماندازهای كارستيك، معادن قديمي و باستاني، رودخانههاي متعدد با محيطهاي اكولوژيك متنوع جانوري، ماسه زارها، جنگلهاي متنوع، بيش از دوازده هزار گونهي گياهي ثبت شده در مراتع آن و صدها سنگ قیمتی همراه با دهها پدیده ژئومورفولوژیک بينظير مانند كلوتها، آثار متعدد تكتونيك جنبي و دهها آكواريم دريايي طبيعي و غیره از جملهي اين جاذبهها به شمار ميآيند و بديهي است برنامهريزان سياحتي در كشور اگر اين ويژگيها را نيز در برنامههاي توسعهي گردشگري خود ملحوظ نمايند، قطعا شانس موفقيت بيشتري با آنها يار خواهد بود (نوجوان و همکاران؛ 1388، 49، به نقل از اروجی:1391) . در اين راستا بخش لواسانات واقع در شهرستان شمیرانات استان تهران با داشتن موقعيت خاص ، سهولت دسترسي و قرار گرفتن در منطقه شمال تهران ، يكي از كانون هاي مهم اكوتوريستي شهرستان شمیرانات و استان تهران مي باشد. عدم رعايت قوانين زيست محيطي، منابع اكولوژيكي منطقه را مورد تهديد قرار داده است و ازطرف ديگر ضعف هاي موجود در تسهيلات و خدمات گردشگري موجب نارضايتي اكوتوريست ها شده است . از اين رو در قالب اين وجوه مورد بررسي و كنكاش قرار گرفته است.

3-2 – موقعیت جغرافیایی
3-2-1- جغرافیای طبیعی
3-2-1-1- محدوده جغرافیایی منطقه مورد مطالعه
لواسانات ناحیه ای است کوهستانی، بین مدارهای 35درجه و 45 دقیقه و عرض شمالی 36 درجه و 5 دقیقه (مزرعه جوزک در جنوب و دامنه های شرقی قله پالان گردن در شمال) و نصف النهارهای 51 درجه و 35 دقیقه و 51 درجه و 58 دقیقه طول شرقی (یال ورجین در غرب و دریاچه سد لار در شرق) که وسعتی حدود 600 (594) کیلومتر مربع دارد (لواسان کوچک 300 و لواسان بزرگ 294 کیلومتر مربع). این بخش از غرب به بخشظ رودبار قصران شهرستان شمیران، از شمال به بخش بلده نور (استان مازندران)، از شرق به بخش مرکزی شهرستان دماوند و از جنوب به بخش مرکزی شهرستان تهران محدود است. (شهرستان شمیران، علی اکبر محمودیان، 1388، )
بخش لواسانات داراي جمعيتي بالغ بر 25376 نفر است كه در تابستان و بهار به علت ويلايي بودن ساختمان ها جمعيت افزايش مي يابد . منطقه لواسانات داراي يك شهر به نام لواسان و دودهستان لواسان بزرگ و لواسان كوچك است . (مرکزآمار یران،1390)

بخش لواسانات: متشكل از شهر لواسان و دو دهستان لواسان بزرگ با 20 روستا به مركزيت روستاي لواسان و دهستان لواسان كوچك با 45 روستا به مركزيت روستاي افجه می باشد.

3-2-1-2- زمین شناسی
زمين ريخت شناسي منطقه :
تهران و محدوده آن از نظر زمين ريخت شناسي از سه بخش نسبتاً متمايز تشكيل شده كه از شرايط زمين شناسي و زمين ساختي و نيز چينه شناسي حاكم بر منطقه متأثر هستند.
الف ( بخش ارتفاعات شمالي
ب (بخش كوهستاني شرق تهران
ج( بخش دشت و ارتفاعات پست جنوب و جنوب شرقي
منطقه مورد مطالعه داراي زمين ريخت شناسي كوهستاني است كه از تاقديس ها و ناوديس ها ی كوچك و بزرگ پراكنده با امتداد شمال باختري – جنوب خاوري تشكيل يافته كه به وسيله گسل هايي با
امتداد فوق جابه جا شده اند . ارتفاع متوسط اين محدوده بين 1500 تا 3720 متر از سطح دريا است و داراي طيف وسيعي از ناهنمواري هاي كوهستاني است كه بر حسب شرايط زمين ساختي و شرايط اقليمي شكل گرفته اند . از ناهمواري هاي مهم منطقه لواسانات مي توان به كوه دشته ، كوه گرچال، دشت هويچ و گردنه لواسانات اشاره كرد . (پايگاه داده هاي علوم زمين)

چينه شناسي منطقه
اين منطقه شامل سازندهاي باروت ، قاجان ، كرج ، كند ، مرمر بالايي ، هزار دره و رسوبات آبرفتي تهران است.

سازند باروت
شامل تناوبي از طبقات دولوميتي و آهك دولوميتي زرد رنگ ستبر لايه تا توده اي چر ت دار با شيل هاي رسي،سيلتي و ماسه اي ، ميكادار همراه با بخش هاي آتشفشاني زير دريايي با تركيب آندزيتي – بازالتي است . كه سنگ هاي آتشفشاني تا حدودي دگرسان شده و درزها توسط كاني هايي مانند كليست ، سريست ، كلريت واپاك پر شده . )آقانباتي ،1383 (در شمال افجه روستايي جز دهستان لواسان كوچك بخش زيرين اين سازند با دولوميت بيشتري ديده مي شود و شيل هاي سبز تيره يا سياه به صورت متناوب با دولوميت هاي تيره قرار گرفته اند .
سازند كنگلومرايي فاجان
نشانگر چرخه فرسايش پس از رويداد كوهزايي لاراميد است كه به طور عموم رديف هاي كهن تر را با دگرشيبي زاويه اي مي پوشاند. برش الگوي اين سازند در 100 كيلومتري شرق تهران و نزديك روستاي فاجان قرار دارد و شامل ضخامت متغيري از كنگلومراي آتشفشاني ( آگلومرا) است . گاهي نهشته هاي كوهپايه اي مرتبط با فرسايش شديد به صورت توده اي عدسي شكل نامنظم و پراكنده ديده مي شوند (درويش زاده ،1383).
در شرق افجه رخساره كنگلومرايي به طور جانبي به نهشته لاي تخربي نرم فرسا و دانه ريز تبديل مي شود كه از كالك آرنايت قرمز يا سبز – خاكستري تشكيل شده اند . و درون لايه هاي مارني نيز سنگ آهك هاي فسيل دار تيره رنگ و گاه عدسي هاي قرمز رنگ و كنگلومرا ديده مي شود. اين سازند در روستاي نيكنام ده شرق لواسان كوچك و روستاي كند شمال خاوري لواسان كوچك به خوبي قابل مشاهده است. (آقا نباتي ، 1383)
سازند كرج :
بعد از فازلاراميد يك فعاليت شديد آتشفشاني شروع به ظاهر شدن نمود. و حدواسط ائوسن به نقطه اوجش رسيده كه سبب تشكيل نهشته هاي توفي ضخيم و گسترده سازند كرج شده است . در منطقه مورد بررسي اين سازند با ستبراي بالا و گسترش وسيع ديده مي شود كه عموماً هسته ناوديس هاي ارتفاع يافته را تشكيل مي دهد . رخنمون سازند كرج در مسير روستاي برگ جهان (شمال خاوري لواسان كوچك) به سمت روستاي نيكنام ده به خوبي ديده مي شود

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ پایان نامه اکوتوریسم، زیست محیطی، محیط زیست، منابع طبیعی Next Entries منابع و ماخذ پایان نامه استان تهران، البرز مرکزی، رطوبت نسبی، رشد جمعیت