منابع و ماخذ مقاله سلامت روان، دانشگاهها، استان تهران

دانلود پایان نامه ارشد

جمعآوري شد. بدين ترتيب دادههاي لازم جهت بررسي موضوع مورد مطالعه جمعآوري شدند.
3-8 : ابزار جمعآوري دادهها
براي گردآوري دادههاي پيمايش ميتوان از تکنيکهاي مختلفي سود جست. با اين همه پرسشنامه پرکاربردترين تکنيک جمعآوري دادههاست. پرسشنامه اين تحقيق در دو بخش شامل متغيرهاي جمعيتشناختي و طيفهاي مربوط به سنجش متغيرهاي مستقل(ميزان دينداري، حمايت اجتماعي ادراکشده عاطفي، جهتگيري مذهبي) و وابسته (سلامت رواني) طراحي شد. بنابراين ابزار غالب گردآوري اطلاعات، پرسشنامه بوده و از مصاحبه نيز به عنوان ابزار تکميلي، استفاده به عمل آمده است، به طوري که اطلاعات مورد نياز از طريق مصاحبه حضوري با 395 نفر ازجوانان 18 تا 29 ساله بدست آمده است.

3-9 : روايي و پايايي ابزار سنجش
بايد توجه داشت كه سنجش بسياري از مفاهيم اجتماعي با يك يا چند سؤال به خوبي امكان‌پذير نيست، لذا در اين مورد بايد از مقياس‌هايي سود جست كه مبتني بر تعدادي گويه هستند و پاسخگويان نظر خود را نسبت به آنها ابراز مي‌دارند و از تركيب كلي آنها نگرش فرد نسبت به آن مفهوم شناخته مي‌شود. در اين بررسي براي شناخت برخي از متغيرهاي وابسته و مستقل از تعدادي گويه استفاده شده است و بقيه متغيرها با يك يا چند پرسش متفاوت بررسي شده‌اند. استفاده از گويه‌ها و پرسش‌هاي متعدد، مسأله روايي88 و اعتبار داده‌ها را مطرح مي‌كند.
الف – اعتبار ابزار يا روايي
اعتبار بر اين امر دلالت دارد که ابزار جمعآوري دادهها تا چه حدي به درستي آنچه را که قرار است بسنجد، ميسنجد. يعني آيا روش يا ابزار سنجش براي هدف مورد نظر کارايي لازم را دارد. بنابراين «مفهوم اعتبار» به «مناسب بودن، معنيدار بودن و سودمند بودن استنباطهاي معين از نمرههاي حاصل از ابزار يا شيوهي جمعآوري دادهها دلالت دارد». روايي را به روشهاي گوناگون ميتوان ارزيابي کرد. در اين تحقيق از روش اعتبار صوري89 جهت سنجش روايي پرسشنامه استفاده شده است. اعتبار صوري حاصل توافق متخصصان بر روايي ابزار سنجش ميباشد.
جهت سنجش اعتبار از نظر کارشناسان90، پرسشنامه اين پژوهش توسط اساتيد راهنما، مشاور و چند تن از ديگر اساتيد دانشگاه علامه طباطبايي در حوزههاي روانشناسي اجتماعي، جامعهشناسي و مددکاري اجتماعي مورد تأييد قرار گرفت و اعتبار ابزار مورد تأييد واقع شد.
همچنين حين انجام Pretest و تکميل پرسشنامه توسط پاسخگويان، گويههايي که براي پاسخگويان مبهم و گنگ بود و درک مفاهيم آن براي آنان مشکل بود و يا طي اظهارنظرهايي که آنان در مورد پرسشنامه مطرح مينمودند، اعتبار صوري پرسشنامه بدست آمد و يک سري از گويههاي پرسشنامه اوليه حذف شدند.

ب – پايايي ابزار يا قابل اعتماد بودن آن
ملاک پايايي91 درباره اينکه شيوه يا ابزار جمعآوري دادهها تا چه حد دادههاي دقيق و موثقي را استخراج ميکند و يا شيوه و يا ابزار جمعآوري دادهها تا چه حد درست و با ثبات است و نتايج همسان بدست ميدهد، اطلاعاتي را فراهم ميکند. «در پايايي اين پرسشنامه مطرح است که چگونه بدانيم که ابزار جمعآوري دادهها در هر زماني که از آن استفاده ميکنيم کارآمد و مؤثر است؟»
براي محاسبه ضريب قابليت اعتماد (پايايي) ابزار سنجش از شيوههاي متفاوتي استفاده ميگردد که در اين تحقيق از روش ضريب آلفاي کرونباخ92 استفاده شده است. ضريب آلفا، ضريب دقيق همساني تمام مقياس يا تست را در اختيار ميگذارد و سازگاري دروني سؤالات پرسشنامه را بررسي ميکند. دامنه آلفا بين صفر تا يک است. بنابراين طبق قاعده آلفا بايد 70/0 و بيش از آن باشد تا بتوان مقياس را داراي پايايي دانست. کرونباخ ضريب پايايي براي طيف ليکرت را اينگونه بيان ميکند :

کم
متوسط
زياد
45 درصد
75درصد
95درصد

پرسشنامه اوليه تدوين شده از سؤالات بيشتري تشکيل شده بود که متناسب با روش نمونهگيري توسط 35 نفر از پاسخگويان تکميل گرديد و بعد از انجام Pretest و سنجش پايايي آن، تعدادي از گويههايي که از پايايي پاييني برخوردار بوده، حذف شدند.
پايايي پرسشنامه سلامت عمومي : ضريب پايايي GHQ-28 در مطالعه پالاهنگ در فاصله زماني 10 روزه با روش آزمون مجدد 91/. به دست آمده است. يعقوبي ضريب پايايي آن را با روش آزمون مجدد در فاصله دو هفتهاي و روش آلفاي کرونباخ 88/. گزارش کرده و هومن، ضريب هماهنگي کل مقياس را با خطاي استاندارد 848/5 ، 83/. برآورد کرده است.
پايايي پرسشنامه جهتگيري مذهبي آلپورت93 : مختاري پايايي پرسشنامه را به روش آلفاي کرونباخ محاسبه کرده و به ضريب آلفاي معادل 71 % دست يافت. جان بزرگي نيز پايايي پرسشنامه را با استفاده از ضريب آلفاي کرونباخ در نمونه 235 نفري از دانشجويان دانشگاههاي استان تهران محاسبه کرد و به همساني دروني 71 % و پايايي بازآزمايي74 % دست يافت .
با توجه به اينکه تعدادي از سؤالات پرسشنامه اوليه طي سنجش اعتبار و پايايي ابزار حذف شدند در ذيل تنها به نتايج پايايي گويههاي پرسشنامه اصلي اشاره شده است. چنانچه در جدول3-1 مشخص شده است، مقدار آلفايکرونباخ محاسبه شده براي متغيرهاي سنجيده شده در اين تحقيق بيش از 70/0 ميباشد.

جدول 3-1: ميزان آلفاي کرونباخ (پايايي) گويههاي هر طيف
نام طيف
تعداد گويه
مقدار آلفاي کرونباخ
ميزان دينداري
11
78/ .
حمايت اجتماعي ادراکشده عاطفي
9
81/ .
جهتگيري مذهبي
12
77/ .
ابعاد سلامت رواني
اختلال جسماني
7
78/ .

اختلال عملکرد اجتماعي
7
82/ .

اضطراب
7
87/ .

افسردگي
7
84/ .

3-10 : روشهاي مورد استفاده براي تجزيه و تحليل دادهها
پردازش دادهها در پژوهشهاي اجتماعي معمولاً در دو سطح توصيف و تبيين دادهها انجام ميگيرند. در مرحله توصيف، جامعه مورد مطالعه با توجه به متغيرهاي مورد نظر در تحقيق توصيف ميشود و تصويري از وضعيت موجود ارئه ميگردد. در اين مرحله محقق به دنبال رد يا اثبات فرضيهاي خاص نبوده و روابط بين متغيرها بررسي نميگردد. بنابراين آمار توصيفي الگوي پاسخهاي افراد نمونه به سؤالات و مفاهيم سنجيده شده در پرسشنامه را تلخيص مينمايد (دواس،1387: 137). تکنيکهاي آماري بکار رفته در اين مطالعه جهت توصيف دادهها شامل، جدول توزيع فراواني، شاخصهاي مرکزي و پراکندگي ميباشند.
در مرحله تبيين بوسيله آمار استنباطي به دنبال نشان دادن اين مطلب هستيم که آيا الگوهاي توصيف شده در نمونه کاربردي در مورد جامعه آماري که نمونه از آن انتخاب شده است دارد (دواس،1387: 138). بنابراين با آمار استنباطي به بررسي روابط بين متغيرها، تفاوت موجود در بين گروههاي مورد مطالعه و تبيين متغير وابسته از طريق متغيرهاي مستقل ميپردازد. در اين تحقيق جهت بررسي فرضيههاي مورد مطالعه در ارتباط با سطح سنجش هر يک از متغيرها از ضريب همبستگي پيرسون، آزمون T و F استفاده شده است.
لازم به ذکر است که در اين تحقيق براي بررسي و پردازش دادهها توسط تکنيکهاي آماري ذکر شده از نرمافزارSPSS94 تحت ويندوز استفاده شده است. بنابراين دادهها را در دو سطح توصيفي و استنباطي بررسي ميکنيم که ضمن کدگذاري و ورود دادهها به برنامه مذکور از انواع آزمونهاي آماري دو متغيره و چند متغيره استفاده ميکنيم.
3-11 : تعاريف مفاهيم و متغيرهاي تحقيق
در تحقيق علمي قبل از ورود به واقعيت براي گردآوري اطلاعات بايد بين سطح نظري و تجربي پلي ايجاد کنيم. گذر از سطح نظري به تجربي نيازمند، تعريف مفاهيم فرضيات، بررسي روايي معرفهاي تجربي و پايايي ابزار سنجش و تعيين واحد تحليل و مشاهده است که به کل اين فرآيند عملياتي کردن ميگويند. در اين راستا براي تطبيق مفاهيم فرضيات انتزاعي با واقعيت نيازمند تعريف نظري و عملي آنها هستيم. هدف از تعريف نظري، تعيين قلمرو و معناي مفهوم است. اين تعريف مستند به ادبيات نظري پژوهش است. در اين تعريف از کلمات براي تشريح مفهوم بر اساس مفاهيم ديگر استفاده ميشود، بطوريکه تعريف جامع و مانع، غير چرخشي، مثبت و فاقد ابهام گردد. تعريف عملي سطح نظري را به سطح تجربي متصل ميکند و بين مفهوم نظري و مصاديق تجربي آن ارتباط برقرار ميکند. بنابراين به فرآيند تعيين نمودهاي عيني و قابل بررسي تجربي براي مفاهيم نظري، تعريف عملي گفته ميشود.

3-11-1 : تعريف نظري و عملياتي متغير وابسته (سلامت روان)
تعريف نظري :
سلامت روان عبارتست از استعداد روان براي هماهنگي، خوشايند و مؤثر کار کردن، در موقعيتهاي دشوار انعطاف پذير بودن و داشتن توانايي براي باز يابي تعادل خود (مرادي، 1385 : 51). بنا به تعريف کارشناسان سازمان جهاني بهداشت، سلامت روان قابليت ارتباط موزون و هماهنگ با ديگران، تغيير و اصلاح محيط فردي و اجتماعي و حل تضادها و تمايلات شخصي به طور منطقي، عادلانه و مناسب مي باشد. سلامت روان تنها نداشتن بيماريهاي رواني نيست بلکه توان واکنش در برابر انواع گوناگون تجربيات زندگي به صورت قابل انعطاف و معني دار است (رياحي و ديگران، 1388 : 68 ).
تعريف عملياتي :
به منظور عملياتي کردن مفهوم سلامت روان، در اين پژوهش از مقياس سلامت عمومي گلدبرگ (GHQ – 28) استفاده شده است. اين مقياس که شامل 28 سؤال است توسط گلدبرگ و هيلر95(1979) به منظور تشخيص اختلالات خفيف رواني، ساخته شده است. اين پرسشنامه به صورت فرمهاي 12، 28، 30 و60 سؤالي نيز موجود است. پرسشنامه GHQ به صورت 4 گزينهاي طراحي شده است و پاسخ آزمودني به هر سؤال در يک طيف چهار درجهاي مشخص ميشود. در همه گزينهها، درجات پايين، حاکي از سلامتي و درجات بالا نشان دهندهي فقدان سلامتي يا وجود بيماري در افراد است.
اين پرسشنامه شامل 4 مقياس است که هر مقياس 7 سؤال دارد، به طوري که مقياس A (سؤالهاي 7-1) مربوط به نشانههاي جسماني، مقياسB (پرسشهاي 14-8) مربوط به نشانههاي اضطراب و مقياس C (سؤالات21- 15) مربوط به اختلال در کارکرد اجتماعي و مقياسD (سؤالات 28-22) در زمينه افسردگي بيان شده است. در مجموع يک نمره کلي و 4 نمره مربوط به هر مقياس بطور جداگانه بدست آمد. در اين تحقيق از روش نمرهگذاري ليکرت96 استفاده شده است که بر اساس اين شيوه نمرهگذاري هر يک از سؤالات 4 درجهاي آزمون به صورت (0- 1 – 2 -3) بوده و در نتيجه نمره کل يک فرد از صفر تا 84 متغير خواهد بود. در اين شيوه نمرهگذاري هر چه نمره فرد بيشتر باشد وضعيت سلامت رواني فرد بدتر خواهد بود.
اين متغير در سؤال اول پرسشنامه و در سطح سنجش فاصلهاي مورد بررسي قرار گرفته است.
3-11-2 : تعريف نظري و عملياتي متغيرهاي مستقل
_ ميزان دينداري (سطح دينداري)
تعريف نظري: دينداري، يعني داشتن «اهتمام ديني» به نحوي که نگرش، گرايش و کنشهاي فرد را متأثر سازد (شجاعي زند، 1384: 36). به بيان ديگر، اگر بخواهيم تعريفي را از دينداري برگزينيم که بيشتر با مطالعه حاضر انطباق داشته باشد، ميتوان دينداري را «شناخت و باور به پروردگار يکتا، انبيا، آخرت و جهان هستي در جهت قرب به خدا و التزام و عمل به وظايف ديني» تعريف کرد (سراج زاده و همکار، 1387 : 86 ).
تعريف عملياتي: در اين تحقيق جهت عملياتي کردن مفهوم دينداري از مدل گلاک و استارک97(1965) استفاده شده است. گلاک و استارک اعتقاد دارند که در همه اديان دنيا، ضمن تفاوتهايي که در جزئيات آنها وجود دارد، عرصههاي مشترکي وجود دارد که دينداري در آن متجلي ميشود. اين عرصهها را ميتوان ابعاد اصلي دينداري به حساب آورد. در اين مدل پنج بعد اعتقادي يا ايدئولوژيک98، رفتاري يا مناسکي99، دانشي يا شناختي100، احساسي يا تجربي101و پيامدي102 براي دينداري در نظر گرفته شد، که با الهام از پژوهشهاي قبلي، بعد شناختي از تعريف عملياتي حذف شد. به اين دليل که اولاً: دانش افراد به عوامل زيادي به خصوص قدرت حافظه و ميزان تحصيلات آنها بستگي دارد و ثانياً : در کشورهايي مانند کشور ما که آموزش دين جزء آموزشهاي اجباري در مدارس و دانشگاههاست، اين بعد (شناخت فکري) معرف مناسبي براي دينداري نيست (سراج زاده، 1380 : 175).
بعد عقيدتي

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ مقاله سلامت روان، منبع کنترل، دانشگاه تهران Next Entries منابع و ماخذ مقاله سلامت روان، ازدواج مجدد، خانه سالمندان