منابع و ماخذ مقاله توسعه درونی، بافت های فرسوده، بافت فرسوده، سلسله مراتب

دانلود پایان نامه ارشد

ر سنندج» با رويكرد شناخت نحوه ارتباط بين راهكار توسعه دروني و رشد هوشمند شهر سنندج، به مطالعه گزینه‌های موجود در درون شهر براي توسعه آتي و جمعيت پذيري شهر پرداخته و در پايان با آزمون گزینه‌های مختلف، توسعه دروني شهر را به عنوان يك راهكار در توسعه کالبدی شهر سنندج پيشنهاد نموده است.
سلیمانی و همکاران در سال (1390) در پژوهشی تحت عنوان «در آمدی بر اثرات اصالت بخش بافت های فرسوده شهر تهران : محله مفت آباد» با بکارگیری نظریه اصالت بخشی در نوسازی بافت های فرسوده و جابجایی جمعیت به سایر مناطق، به بررسی اثرات آن با استفاده از مطالعات و پرسشگری میدانی پرداخته و پس از تجزیه و تحلیل های نهایی، نتیجه می گیرند با اجرایی شدن این نظریه گرچه ممکن است مشکل بافت فرسوده در هر نقطه از شهر مرتفع شود، اما پراکنده شدن جمعیت فقیر در شهر می تواند به بازتولید فضاهای مشابه در سایر مناطق منجر شود.
حمیدرضا تلخابی در سال (1391) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان (توسعه درونی شهر اراک : با تاکید بر بافت های فرسوده بخش مرکزی) با رویکرد توسعه درونی و احیآی بخش مرکزی شهر، ابتدا به بررسی ظرفیت های موجود در درون شهر می پردازد. او در ادامه با استفاده از بلوک های ریز آماری سال های 1375 و 1385 و پرسشنامه های پیمایشی، به تبیین علل و فرایندهای های بخش مرکزی شهر اراک می پردازند و در ادامه با استفاده از مدل های کمی فازی و تحلیل سلسله مراتبی، اولویت های مداخله و نوسازی را مشخص می سازد. نتایج این پژوهش را به شرح زیر است :
1ـ شهر اراک طی سال های بعد از صنعتی شدن با گسترش شتابان شهر و شهرنشینی مواجه بوده است؛
2ـ شهر اراک با ادامه گسترش کالبدی خود با محدودیت های طبیعی و صنعتی مواجه می باشد؛
3- ظرفیت های موجود در درون شهر، در توسعه کالبدی و پایدار شهر می توانند موثر واقع شوند؛
بافت های فرسوده بخش مرکزی تحت تاثیر رشد بیرونی و مهاجرت گروه های فقیر و کم بضاعت اجتماعی شکل اشغال شده که در طی زمان نیز این فرایند تشدید شده است؛
5ـ رویکرد بهینه در راستای توسعه درونی بخش مرکزی، راهبرد تلفیقی توانمند سازی/ ظرفیت سازی می باشد.
ـ یافته های ادبیات در ارتباط با تحقیق حاضر:
1- در همه مطالعات توسعه درونی زمینه ساز توسعه پایدار شهری قلمداد شده است.
2- در مطالعات شهرسازان، توسعه درونی، کمتر معطوف به ابعاد اقتصادی – اجتماعی بوده است، و بیشتر به جنبههای کالبدی توسعه درونی یعنی ” توسعه میزان افزا” توجه داشتهاند.
3- توسعه درونی ، به عنوان راهبردی در مقابله با توسعه پراکنده شهر، مورد توجه بوده است.
با این وصف؛ رویکرد تحقیق حاضر مشابه برخی مطالعات یاد شده، به بررسی نحوه شکل گیری این سکونتگاه و بررسی ویژگیهای اقتصادی – اجتماعی ساکنین موجود در بافت های فرسوده می باشد. فقدان مطالعات مشابه در زمینه بافت های فرسوده و توسعه درونی شهری در محدوده مورد بررسی، ضرورت انجام این تحقیق را با مطالعات موجود روشن و اهمیت انجام آن را اشکار می سازد.

1ـ5 فرآیند انجام تحقیق
1ـ5ـ1 الگو و روش انجام تحقیق
تحقیق حاضر هدفگراست و به دنبال دستیابی به ” ظرفیتهای توسعه درونی منطقه 8 شهر کرج با استفاده از نوسازی و بهسازی بافتهای فرسوده” است. برای بررسی این هدف، ابتدا معیارها و زیرمعیارهای ظرفیتهای توسعه درونی منطقه 8 شهر کرج در محدودههای بافت فرسوده مصوب بر اساس روش دلفی و منابع و اطلاعات کتابخانهای شناسایی شده است. بعد از شناسایی این معیارها و زیر معیارها با استفاده از مدل AHP و نرم افزار Exper Choice وزن و درجه اهمیت هرکدام از آنها مشخص شد و در نهایت با استفاده از روش ترکیبی منطق فازی و سیستم اطلاعات جغرافیایی محدودههای اولویت دار برای مداخله و نوسازی در محدوده بافت فرسوده مصوب مشخص گردید. در نهایت با استفاده از ضوابط ساخت و ساز ( ضوابط مصوب طرح تفصیلی منطقه 8 شهر کرج) در محدودههای بافتهای فرسوده مصوب، ظرفیت نهایی توسعه درونی در این محدوده برآورد گردیده است.
1ـ5ـ2 روش گردآوری داده و اطلاعات
برای بررسی ادبیات و پیشینه تحقیق و همچنین مبانی نظری این تحقیق از منابع و اطلاعات کتابخانهای استفاده شده است. بخش مهم و اصلی کار (یعنی انتخاب شاخصها و معیارهای) از طریق مطالعات اسناد کتابخانهای و روش دلفی جمعآوری شده است. وزن و درجه اهمیت هرکدام از این معیارها با استفاده از یک پرسشنامه (که بین کارشناسان و مسئولان شهرداری منطقه 8 کرج و اساتید دانشگاه پخش شده بود) مشخص شد.
بخش دیگری از اطلاعات مورد نیاز در این تحقیق با مراجعه به سازمانها و نهادهای مرتبط، مثل شهرداری منطقه 8 کرج، مرکز اطلاعات و فناوری شهر کرج و همچنین مرکزآمار ایران استفاده شده است.

1ـ5ـ3 تجزیه و تحلیل دادهها
برای بررسی وضعیت قطعات دارای اولویت بالا برای مداخله و نوسازی در راستای توسعه درونی از مدل تحلیل سلسله مراتبی (AHP) استفاده شد که مراحل آن به شرح زیر می باشد:
مرحله اول – تعیین اهداف، معیارها : یکی از اهداف این تحقیق تعیین املاک اولویت دار برای نوسازی در راستای توسعه درون شهری است. شاخص های کالبدی مورد نیاز برای دستیابی به این هدف، (مساحت املاک، کیفیت بنا، عرض معابر، نوع کاربری املاک و مصالح ساخت بنا)می باشد.
مرحله دوم – نمایش گرافیکی فرایند سلسله مراتبی: در این مرحله، مدل نظری به صورت گرافیکی ترسیم می شود.
مرحله سوم- جدول شاخص ها و امتیازها: با توجه به ماهیت کمی و کیفی و همچنین گسستگی و پیوستگی متنوع شاخص ها، هر میعار در دسته های مختلف دسته بندی کرده و بر اساس مقیاس تعیین ارجعیت ساعتی، برای هریک امتیاز داده می شود.

جدول شماره 1-1- طبقه بندی و امتیاز دهی شاخص ها
مساحت قطعات
کیفیت ابنیه
مصالح ابنیه
عرض معابر
کاربری
کمتر از 200 متر
200 تا 300 متر
300 تا 400 متر
400 تا 500 متر
بیش از 500 متر
نوساز
قابل نگهداری
مرمتی
تخریبی
بایر
در حال ساخت
اسکلت بتیی یا فلزی
آجر و آهن
آجر و چوب
خشت و چوب
کمتر از 6 متر
6 تا 10 متر
10 تا 12 متر
12 تا 15 منر
معابر بالای 15 متر
مسکونی ، مخروبه و متروکه
مسکونی- تجاری
تجاری
مذهبی- اداری- فرهنگی- آموزشی
سایر کاربری ها
9
5
4
3
1
2
4
7
9
8
1
1
4
9
9
9
6
3
2
1
9
7
4
3
2

مرحله چهارم- انجام مقایسه زوجی: در مقایسه زوجی، عنصر i ام با عنصر j ام مقایسه شده است. یکی از حالت های زیر می تواند میزان اهمیت عنصرi را به عنصر j تعیین کند. بر این اساس امتیاز مقایسه ای زوجی معیارها در جدول ساعتی(Saaty) بین حداقل 1 و حداکثر 9 تعیین شده است.
تعریف
نمره
اهمیت یکسان
1
برتری متوسط
3
برتری زیاد
5
برتری بسار زیاد
7
برتری فوق العاده زیاد
9
ارزش های بینابین
8-6-4-2
ماخذ : مومنی و شریفی سلیم،1390 : 5
جدول شماره 1-2- مقیاس تعیین ارجعیت ساعتی(AHP)

شکل شماره 1ـ1: فرآیند انجام تحقیق

1ـ6 مفاهیم کلیدی تحقیق
1ـ6ـ1 تعاریف مفهومی
ـ بافت فرسوده شهري كل يا آن بخش از فضاي شهري است كه نظام زيستي آن، هم از حيث ساخت و هم از حيث كاركرد اجزاي حياتي خود دچار اختلال و ناكارآمدي شده است(کمانرودی،1387: 30).
ـ توسعه دروني عبارت است از توسعه و گسترش شهر در مکان‌های خالي، توسعه نيافته، كم استفاده، بافت‌های در حال زوال و فرسوده درون شهرها، که زمینه ساز پایداری اقتصادی، اجتماعی و اکولوژیک شهر می‌شود (نصرالهی، 1392: 10).
بهسازي1: بهسازي بهبود بخشيدن به وضعيت بافت و عناصر دروني آنست و مجموعه اقداماتي را شامل مي‌گردد كه در زمينه كالبدي، همنواخت با الگوي اوليه به حفظ و نگهداري بافت و عناصر آن مي‌پردازد، و در زمينه غير كالبدي به رونق بخشي حيات دروني آن كمك مي‌كند. در اينگونه مداخله، حد وفاداري به گذشته اصل بوده و با حفاظت كامل از هرآنچه وجود دارد، مفهوم مي‌يابد. (شاران، 1384: 4 به نقل از خندان، 1393: 26).
نوسازي2 : نوسازي باز آفريني هستي‌ها و معاصر سازي بافت و عناصر دروني آن را با حفظ ماهيت‌هاي شكلي در ابعاد كالبدي، و معاصر سازي همنواخت با زندگي نوين را در ابعاد غير كالبدي در دستور كار دارد. بستر مداخله مي‌تواند بافت شهري، فضاي شهري، مجموعه‌ها و بناها را به تنهايي و يا در مجموع شامل گردد. در نوسازي وفاداري به گذشته در صورت خدشه دار نشدن ارزش‌هاي كهن مجاز مي‌باشد. دامنه فعاليت‌هاي نوسازي موارد زير را شامل مي‌شود:
1) نو شدن3: هدف، نو كردن و رونق بخشيدن به كالبد بافت و عناصر دروني آن است. اين منظور با برداشتن اختلال‌هاي حادث شده در بافت و اجزاي آن حاصل مي‌شود و تنها كالبد بافت شهري يا مجموعه شهري و يا بنا را مد نظر قرار مي‌دهد. در اينجا سعي مي‌شود با مداخله اندك، وفاداري به گذشته حفظ گردد (خندان، 1393: 84).
2) توانبخشي4: هدف از توانبخشي تقويت و گسترش جنبه‌هاي مثبت و از بين بردن جنبه‌هاي منفي حيات در بافت و اجزاي دروني آنست. دستيابي به اين هدف، پاره‌اي اصلاحات محتوايي در بافت را مي‌طلبد كه هم كالبد و هم كاركرد را شامل مي‌شود. در اين مورد نيز به منظور وفاداري به گذشته، مداخله اندك خواهد بود (همان، 84).
3) تجديد حيات5: اين فعاليت با هدف باززنده سازي بافت و عناصر آن و بازگرداندن زندگي مجدد و تداوم زندگي با شرايط معاصر و از طريق تزريق فعاليت‌هاي جديد به بافت، مجموعه شهري يا بنا صورت مي‌گيرد. از اينرو تنها شامل كاركرد مي‌شود و مداخله نيز اندك مي‌باشد (همان، 84).
4) انطباق6 : انطباق، با هدف ايجاد تغييرات نسبي و همنواخت كردن بافت و عناصر دروني آن با نيازهاي جديد و شرايط نوين انجام مي‌گيرد. چنين هدفي ايجاد همخواني ميان كالبد، فضا و فعاليت‌هاي بافت و عناصر دروني آن بر اساس نيازهاي نوين را مي‌طلبد. از اينرو مداخله هم در كالبد و هم در كاركرد لازم است. همچنين در اينجا وفاداري به گذشته، تغييرات نسبي بدون خدشه دار شدن كليت بافت يا مجموعه شهري و بنا را مجاز مي‌شمارد (همان، 84).
5) ‌تبديل، دگرگوني7: ايجاد تغييرات بنيادي بدون از بين بردن ريشه و پيشينه بافت و عناصر آن، هدف چنين اقدامي است. محتواي مداخله نيز ايجاد تغييرات ساختاري، شكلي و محتوايي با حذف برخي عناصر پيشين و اضافه نمودن عناصر جديد در چارچوب قالب كلي پيشين آن مي‌باشد كه بر روي كالبد و كاركرد، هردو اعمال مي‌گردد و مي‌توان تغييرات بنيادي بدون خدشه دار شدن كليت فضا يا مجموعه شهري ايجاد نمود (خندان، 1393: 84).
محصول فرآيند نوسازي، «بازآفريني»8 به مفهوم تعريف مجدد ارزش‌هاي كهن و ايجاد سازگاري و هماهنگي با نيازهاي امروزي؛ در فضا، بافت و مجموعه شهري و بنا؛ مشروط بر ممانعت از وارد شدن هرگونه خدشه بر ارزش‌هاي ميراثي و شكل كلي؛ به منظور ارتفاي كيفيت فضايي، بصري و كاركردي و افزايش كارايي و بهره وري و بازگرداندن حيات شهري مي‌باشد (همان، 84).
ـ بازسازي9: بازسازي، دگرگوني كامل پيشينه و ايجاد شرايطي جديد در بافت و يا عناصر آن را با برچيدن گذشته و بنا نهادن ساخت و سازهاي جديد دنبال مي‌كند. بستر مداخله مي‌تواند بافت شهري، فضاي شهري، مجموعه‌ها و بناها را به تنهايي يا در مجموع شامل شود. در بازسازي وفاداري به گذشته چندان مصداق ندارد و هرجا كه لازم باشد با تخريب كامل مي‌تواند بازسازي صورت گيرد (همان، 84).
1ـ6ـ2 تعریف عملیاتی
در بررسی بهسازی و نوسازی شهر(بافت فرسوده شهر کرج) با توجه به ابعاد و دامنه گسترده، از ميان ابعاد گوناگون آن، در این تحقیق در ابعاد اجتماعی – اقتصادی و کالبدی شهر و با تاکید بر بافت‌های فرسوده محدوده پرداخته می‌شود.منظور از بافت های فرسوده، بافت ها و بلوک هایی که شرایط زیر را دارا می باشند:
الف : بلوكهاي شهري با بيش از 50 % ساختمان هاي كم دوام و ناپایدار؛
ب : بلوكهاي شهري با بيش از 500 % قطعات تفكيكي مسكوني كمتر از 200 مترمربع.
ج : شناسايي محدوده

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ مقاله بافت فرسوده، توسعه درونی، حاجی آباد، نقشه فازی Next Entries منابع و ماخذ مقاله توسعه درونی، توسعه شهری، توسعه میان افزا، بافت فرسوده