منابع و ماخذ مقاله توسعه درونی، بافت فرسوده، توسعه شهری، توسعه شهر

دانلود پایان نامه ارشد

مذهبي و … بيشتر به رفع معضلات خود كوشيده اند) براي حصول به بهبودهاي «قابل لمس روزمره » انجام داده اند»، بايد نوعي طرح مرمت شهري به حساب آيد، نظير طرح هايي كه براي خيابان كشي هاي تكميلي، تجهيز و تزئين فضاهاي عمومي، زدودن هسته هاي شهري نامناسب، تأمين آب آشاميدني، فاضلاب، ايجاد فضاهاي سبز و … انجام مي گيرند.
روش حفاظتي – تزئيني: اين روش دربرگيرنده مجموعه اقداماتي براي حفظ، نگهداري و يا ارتقاي زيبايي شناسي فضايي در پيكره، سيما وچهره معماري شهري بافت مي باشد. «بهترجلوه دادن بناهاي قديمي، گسستن آنها از پيوندهاي كالبدي با بافت مسكوني اطراف، از بين بردن محله هاي غيربهداشتي و فقيرنشين داخل شهر، احداث فضاهاي باز در شهرها و محلات قديمي به پيروي از معيارهاي نو مربوط به طرحهاي نوسازي شهري و به وجود آوردن چهره اي «مدرن» و روحيه اي هماهنگ و مشابه با شهرهاي بزرگ جهاني مترداف با هدف زيباسازي (در اين روش ) است».
روش بازسازي شهري: اين روش، ابتدا پس از جنگ جهاني دوم، به دنبال تخريب هاي وسيع شهري مورد توجه قرارگرفت و براي مناطق آسيب ديده از جنگ مطرح شد و سپس به منظور نمايان ساختن غرور ملي دامنه آن به ساير مناطق شهري نيزكشيده شد. هدف از اين روش، بازگردانيدن فعاليت به فضا، برگشت به حالت عادي، زنده كردن حيات شهري و در يك كلام، باززنده سازي فضاي شهري است. «اين روش، روشي است كه بيشتر در رابطه با خواست ها و هدف هاي فرهنگي و تاريخي – سياسي انجام مي گيرد و كمتر با مسائل مربوط به كاربرد مستقيم و عيني سازمان فضايي گذشته و حفظ بقاي آنچه از دست زمان و مردم نجات يافته است، مي پردازد». روش بازسازي شهري دربرگيرنده دو وجه اساسي است :
بازسازي مو به مو: بازسازي مطابق با وضعيت گذشته (قبلي) بافت، بازسازي مو به موگفته مي شود. بازسازي ورشو، مثال بارزي در اين زمينه مي باشد. بازسازي اين شهر با خاك يكسان شده، پس از توجه به نظرهاي مردم به صورتي كاملاً منطبق با وضعيت گذشته (وضعيت قرن هفدهم ميلادي) بعد از جنگ به منظور احياي غرور ملي كشور لهستان صورت پذيرفت.
بازسازي در انقطاع باگذشته: در بازسازي درانقطاع با گذشته، چهره وتصوير جديدي از شهر عرضه مي شود، به طوريكه چهره گذشته بافت پاك شده و چهره نويي جايگزين آن مي گردد. در اين روش، فعاليت هاي جديدي به بافت منصوب مي گردد و بافت و فضاي شهري جديدي نيزبه همراه آن شكل مي گيرد. در اين روش، با در نظرگرفتن فعاليت جديد و به دنبال آن فضاي جديد، ارتباط بافت، با مفاهيم كالبدي و فعاليتي بافت قديم قطع مي گردد. در اقدامات مربوط به اين روش، سلطه محتوي بر شكل و يا فعاليت بركالبد بسيار شايان توجه است.
روش مداخله موضعي- موضوعي: هدف عمده اين روش، «تقويت وضع اقتصادي و تقليل عوامل فرساينده كالبدي بافت است». در اين روش شرايط اوليه و نيازهاي مردم ساكن، در همراهي با انديشه و هدف مرمت شهري در رابطه مستقيم با مسئولان شهر و شهرسازي پايه اصلي مرمت شهري قرار مي گيرد. تفكر غالب در اين روش، تفكر معماري – شهري است.
روش جامع مرمت شهري: هدف از روش طرح جامع مرمت شهري، مورد توجه قرار دادن مسائل بافت كهن با توجه به مسائل كل شهر در قالب ارائه و تدوين روش جامع نوسازي براي كل شهر مي باشد. در اين روش، اعتقاد برآن است كه با برخوردها و مداخلات موضعي نمي توان به باززنده سازي بافت هاي كهن شهر پرداخت. استفاده از اين روش در دهه 80 و 90 در اروپا قوت گرفت (حبیبی، 1386: 28).
2-10- راهکارهای احیای بافت های قدیمی محله های شهری
انواع مداخله بر اساس ميزان وفاداري به گذشته در سه گروه بهسازي، نوسازي، بازسازي قرار مي گيرند، اين سه نوع مداخله هر يك طيف گسترده‌اي از اقدامات را برحسب نياز شامل مي‌شوند.
الف : بهسازي24
بهسازي شامل اقداماتي است كه به منظور بهبود كالبد كه در نتيجه فرسايش فعاليت تحقق يافته است در كوتاه مدت صورت می‌پذیرد(حبيبي و مقصودي،1381: 18). بهسازي محله‌های فرسوده شهري، مداخله سازمان يافته است كه براي مقابله با زوال تدريجي بافت‌های شهري و ايمن سازي و حفاظت آنها اعمال می‌شود. همچنين در بهسازي تنها سازماندهي كالبدي نبايد مد نظر باشد، بلكه بايد شرايط اقتصادي – اجتماعي، زيست محيطي، روحي- رواني و جامعه شناختي در كنار ساختار كالبدي مورد توجه قرار می‌گیرد(همان).

ب : نوسازي25
بهسازي شامل اقداماتي است كه به منظور بهبود كالبد كه در نتيجه فرسايش فعاليت تحقق يافته است در كوتاه مدت صورت می‌پذیرد(حبيبي و مقصودي،1381: 18). بهسازي محله‌های فرسوده شهري، مداخله سازمان يافته است كه براي مقابله با زوال تدريجي بافت‌های شهري و ايمن سازي و حفاظت آنها اعمال می‌شود. همچنين در بهسازي تنها سازماندهي كالبدي نبايد مد نظر باشد، بلكه بايد شرايط اقتصادي – اجتماعي، زيست محيطي، روحي- رواني و جامعه شناختي در كنار ساختار كالبدي مورد توجه قرار می‌گیرد(رهنما، 1388: 392).
ج : بازسازي26
در اين نوع مداخله نه تنها هيچ الزامي براي حفظ گذشته وجود ندارد بلكه با هدف ايجاد شرايط جديد زيستي و كالبدي ـ فضايي و از طريق تخريب، پاكسازي، دوباره سازي صورت مي‌پذيرد. در این حالت، فضای شهری در چهره های جدید یا در صورت اصل خویش، روابطی کاملاً جدید را بیان می کند.
2-11- چارچوب مفهومی تحقیق

همانطور که قبلا نیز تشریح گردید، توسعه درونی شهر در دو بعد کالبدی و اقتصادی ـ اجتماعی قابل حصول است. از آنجائی که بافتهای فرسوده شهری دارای ابعاد پیچیده و چند بعدی میباشند، و از دارای توانها و قابلیتهای بالایی در راستای توسعه درونی شهر بشمار میروند. با این وصف که؛ با شناخت و توانمند سازی( اجتماعی- اقتصادی- مدیریتی) ساکنین موجود در این بافتها میتوان توسعه اجتمائی را تحقق بخشید و در پی آن با بهره برداری از ظرفیت های فیزیکی بناها و کالبد موجود این بافت ها و محلات شهری و همچنین با افزایش تراکم منطقی آن همگام با سایر بخش های شهر کوشید.
سياست توسعه درونی یکی از سياستهای سه گانه توسعه شهری است که در کنار دو سياست توسعه شهری متصل یا پيوسته و سياست توسعه شهری منفصل یا ناپيوسته مطرح میشود. توسعه درونی شهر، با توجه به اینکه در بستر شهر موجود و با حضور ساکنان و شهروندان و واحدهای همسایگی صورت میپذیرد، موضوعی پيچيده و چندوجهی است. بنابراین توسعه درونی نه تنها یک کار فيزیکی، کالبدی و شهرسازی است، بلکه دارای ابعاد قوی اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و زیست محيطی نیز میباشد. در توسعه درونی، بیشتر به توسعه مسکونی جدید بر روی اراضی خالی، رها شده و کم بهرهبرداری شده درون شهر و به طور ویژه به توان و ظرفیتهای موجود در بافتهای فروسوده توجه میشود.
بافت های فرسوده با ویژگی های خاصی از قبیل فقر، من سوادی، با بودن نسبت مهاجرین و بخصوص مردان و …. دست به گریبان هستند که تاثیرات مستقیم آن بر کالبد و فیزیک ابنیه می باشد. بنابراین با عنایت به این مقوله است که می توان با بهبود و سامان دادن آنها، جریان حیات را به این بافت ها کشاند و در توسعه درون شهر موثر واقع شد.

نمودار شماره 2ـ1: چهارچوب مفهومی تحقیق

*مقدمه
شهر پدیده ای سرزمینی است و سرزمین هر شهر در درجه نخست به اعتبار موهبت طبیعیاش پایداری و بقای ساکنین خود تضمین میکند. محیط جغرافیایی که شهر در اشکال و ابعاد مختلف با عملکردهای مختلف بر پهنه آن جای گرفته، میدان و فضای فعالیت و پویش شهری است .موقع جغرافیایی هر مکان نیز بیشتر در در دو موقع، ریاضی و نسبی مورد مطالعه قرار می گیرد. موقعیت بطور کلی بیانگر وضعیت خاص یک محل در سطح زمین است(زنگانه،1380 :147). بررسی موقعیت جغرافیایی یک شهر، سر آغاز شناخت شهر، چه در فضایی است که در آن قرار گرفته است و چه بلحاظ ساختار درونی شهر میباشد. چرا که موقع جغرافیایی شهر بیانگر وضعی است که شهر نسبت به طرق ارتباطی، راه ها و معابر طبیعی و حتی نسبت به مواد اولیه، منابع انرژی و نیروی انسانی موجود در ناحیه می تواند داشته باشد (فرید،1375: 50).
یک شهر می‌تواند با توجه به موقعیتی که در آن قرار دارد، به رشد و شکوفایی برسد و یا با محدودیت‌های توسعه روبرو گردد(تلخابی، 1391 : 82).
بر همین اساس هدف این فصل از تحقیق، بررسی مقر، موقعیت شهر کرج و محدوده بافت فرسوده منطقه 8 شهر کرج میباشد. همچنین در این فصل ویژگی های بافت های فرسوده و فرایند شکل گیری این بافتها، ویژگی های جمعیتی، ویژگی های اجتماعی، ویژگی های کالبدی و طرح های فرادست در این زمینه مورد بررسی و تحلیل قرار خواهد گرفت.

3ـ1 موقعیت منطقه 8 شهر کرج
قلمرو مطالعاتي در اين تحقیق، منطقه 8 شهر كرج است که به لحاظ موقعیت استقرار از شمال و شمالغرب به منطقه 7 و کوههای شمالی کرج، از جنوب به منطقه 9، از شرق به منطقه 1 و از غرب به منطقه شهر کرج محدود شده است.
این منطقه از شهر کرج در شمال شرقی شهرکرج و با مساحتی بالغ بر999/89 هکتار و حریم288/657 هکتار و جمعیتی حدود136299 نفر، از شمال به تپه نورالشهدا و بلوار کوهپایه، از جنوب به خیابان شهید بهشتی، از شرق به بلوار طالقانی و از غرب به بلوار آزادی تعریف شده است.
شکل شماره 3ـ1: موقعیت منطقه 8 در شهر کرج

منبع: نگارنده، 1394، بر اساس اطلاعات دریافتی از شهرداری منطقه 8 کرج

منطقه 8 شهرداری کرج دارای 3 ناحیه شهری و 12 محله است. محلات منطقه 8 شامل:
“برغان، طالقانی جنوبی، مظاهری، جهانشهر، بلوار جمهوری شمالی، جواد آباد، شهرک مطهری، شهرک امام، کوی کارمندان شمالی، کوی اتحاد، بلوار جمهوری شمالی”، حاجی آباد و حسن آباد.
3ـ1ـ1 موقعیت بافت فرسوده منطقه 8 شهر کرج
بافت فرسوده منطقه 8 شهر کرج در محلههای حسنآباد، حاجی آباد و جواد آباد قرار دارد. حاجی و جواد آباد با مساحت 8.39 هکتار بافت فرسوده مصوب دارای جمعیتی معادل 4778 نفر و تراکم جمعیتی 404 نفر در هکتار است. محله حسنآباد ( ده حسن آباد) با مساحت 9.35 هکتار بافت فرسوده مصوب، جمعیتی معادل با 7920 نفر را در خود جای داده است، بنابراین دارای تراکم جمعیتی معادل 325 نفر در هکتار است
شکل شماره 3ـ2: موقعیت بافت فرسوده منطقه 8 شهر کرج

منبع: نگارنده، 1394، بر اساس اطلاعات دریافتی از شهرداری منطقه 8 کرج

3-2 برخی ویژگیهای محیط طبیعی در رابطه با موضوع تحقیق
3ـ2ـ1 شیب وتوپوگرافی
بر اساس مطالعات صورت گرفته توسط سازمان نقشه برداری ارتفاعات و اراضی شهری از نظر شیب به شش طبقه به ترتیب با شیبهای بیش از 33 درصد، 16 الی 32 درصد، 8 الی 16 درصد، 4 الی 8 درصد، 2 الی 4 درصد و صفر الی 2 درصد تقسیم گردیده است که در مطالعات مربوط به توپوگرافی، دفع آبهای سطحی و بررسی دید و منظر مورد استفاده قرار گرفته است.
جهت بررسی شیبها و سایر عوامل موثر بر طرح از نظر پستی بلندی علاوه بر نقشه منطقه بندی
شیب ها از نقشه طبقه بندی ارتفاعات استفاده گردیده است. بر اساس نتایج حاصله، ارتفاعات شرقی و شمالی شهر از عناصر طبیعی مسلط و موثر بر سطح شهر محسوب می شود و از کلیه جبهه های شمالی دیدگاه های بسیار جالب و دلپذیری بر قسمتهای مرکزی و جنوبی مجموعه شهر وجود دارد که می بایست با کنترل ارتفاع ساختمانها و تراکم آنها این دید در طراحی شهر حفظ گردد ( مهندسین مشاور خودآوند، 1388، 56).
وجود شیب متداول از شمال به جنوب، ضمن اینکه مشکلاتی در زمینه تراس بندی و استفاده از اراضی
دامنه ها و رعایت شیب های مناسب در طراحی گذرگاهها، دسترسی ها، ساخت و ساز و هزینه های مربوطه فراهم می سازد متقابلاً تسهیلاتی در سیستمهای دفع آبهای سطحی و فاضلاب، آبرسانی،

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ مقاله سلسله مراتب، شیوه های مداخله، ارزش افزوده، علم اقتصاد Next Entries مقاله درمورد تئوری نمایندگی، آزمون فرضیه، بورس اوراق بهادار، اطلاعات مالی