منابع و ماخذ مقاله تحلیل داده، تغییرات جمعیت، سلسله‌مراتب، تغییرات جمعیتی

دانلود پایان نامه ارشد

متغیرهای وابسته (مجموعه عوامل زیستی)در مطالعه پراکندگی استقرارهای دشت چمچمال…………………………………………………………………………………………………………………………………………..91
5-2-1-استقرار در دشت یا دامنه…………………………………………………………………………………………………………….92
5-2-2- دسترسی به منبع آب دائمی……………………………………………………………………………………………………….94
5-2-3- دسترسی به راه‌ها و گذرگاه‌های اصلی………………………………………………………………………………………..97
5-2-4- وسعت استقرارها…………………………………………………………………………………………………………………………..100
5-2-5- حوزه گیرش استقرارهای دوره مفرغ و آهن……………………………………………………………………………….103
5-2-6- نوع کاربری و امکان بهره‌برداری از زمین…………………………………………………………………………………..108
5-3- مطالعه پراکندگی استقرارهای دشت چمچمال………………………………………………………………………………..110
5-3-1- پراکندگی استقرارهای دوره مفرغ………………………………………………………………………………………………..110
5-3-2- پراکندگی استقرارهای دوره آهن………………………………………………………………………………………………….113
5-4- تحلیل خوشه‌ای محوطه‌های مفرغ………………………………………………………………………………………………. 116
5-5- تحلیل خوشه‌ای محوطه‌های آهن……………………………………………………………………………………………. 117
فصل ششم: نتیجه‌گیری
6-1- جمع‌بندی………………………………………………………………………………………………………………………………… 121
6-2- ارزیابی سؤالات………………………………………………………………………………………………………………………….. 122
6-3- نتیجه‌گیری……………………………………………………………………………………………………………………………….. 124
منابع………………………………………………………………………………………………………………………. 125

فصل اول

کلیات

فصل اول: کلیات 14
1-1-مقدمه
چگونگی پدید آمدن استقرار گاه‌های نخستین بشر موضوع مهمی است، زیرا ایجاد یا انحطاط این استقرار گاه‌ها به شرایط طبیعی و انسانی وابسته است. نقش عوامل محیطی در پدید آمدن استقرار گاه‌ها اهمیت بسیاری دارد. اطلاعات مربوط به استقرار گاه‌های پیش‌ازتاریخ و تأثیر شرایط محیطی بر این استقرار گاه‌ها به باستان‌شناسان کمک کرده است تا پاسخ بسیاری از سؤالات خود را درباره‌ی چگونگی پدید آمدن این استقرار گاه‌ها بیابند و گاه به نتایج مهمی در این زمینه دست یابند (مقصودی و دیگران، 1391: 110).
شناخت محیط در بررسی استقرار انسان و ایجاد تغییرات در زیست‌بوم از آن جهت اهمیت دارد که بیشترین تمایل انسان را به زیست در آن منطقه را نشان می‌دهد، آنچه در مقیاس جهانی از زمین تعریف می‌شود دشت، رودخانه‌ها و کوه‌هاست که تغییر آن می‌تواند عامل تغییرات آب و هوایی، تغییرات در فشارهای زمین و مهم‌تر فعالیت‌های انسان که موجب فرسایش خاک به دلیل استفاده بیش‌ازحد می‌شود. (Roberts,2003:45)
محیط‌زیست انسان به علت توزیع گسترده منابع اشاره به مکان‌هایی دارد که نشان‌دهنده فعالیت‌های انسانی می‌باشند و می‌تواند با در اختیار نهادن مجموعه‌ای از داده‌ها فراتر از چارچوب زیست‌محیطی اهمیت جنبه‌های اجتماعی و سیاسی را روشن نماید.(Renfrew,1983: 320-321)
بررسی تغییرات انگاره‌های زیستی انسان، بخشی از تحلیل واکنش‌های همسازی میان مردم و محیط خارجی آن‌هاست. مطالعه‌ی انگاره‌های زیستگاهی و استقراری، مستلزم بررسی حد و میزانی است که استقرار انسان در ارتباط باوجود یک جامعه و موارد همسازی و بهره‌گیری‌های فناوری مربوط به محیط‌زیست وضعیت ویژه‌ای آشکار می‌سازد؛ بنابراین باستان‌شناسی زیستی و استقراری، فرصت مطالعه‌ی نه‌تنها روابط میان اجتماعات مختلف، بلکه مواردی چون شبکه‌های بازرگانی، بهره‌برداری، سازمان‌های اجتماعی را در اختیار باستان شناسان قرار می‌دهد (فاگان،1384: 563-564).
هدف از این پژوهش به مطالعه و بررسی تغییرات الگوهای استقراری در فاز انتقالی از دوره مفرغ به آهن در دشت‌های میان کوهی منطقه چمچمال مرکز زاگرس ایران پرداخته می‌شود. پژوهش در شش فصل تنظیم‌شده است. فصل اول به بیان مسئله، سؤالات و فرضیات و اهداف پژوهش می‌پردازد.

فصل اول: کلیات 15
در فصل دوم به بررسی جغرافیایی و زیست‌محیطی منطقه مذکور پرداخته می‌شود، در فصل سوم مطالعه و باستان‌شناسی منطقه مربوطه و گاهنگاری آن مدنظر است و به مطالعه دوره مفرغ و آهن پرداخته‌شده است، فصل چهارم به تئوری زیست‌بوم شناسی و چشم‌انداز، تأثیر محیط و زیست‌بوم بر استقرار گزینی محوطه‌ها شرح داده‌شده، همچنین معرفی محوطه‌ها در قالب جداولی پرداخته‌شده و در فصل پنجم آنالیز و تحلیل داده‌های پژوهش انجام‌شده، نهایتاً در فصل ششم جمع‌بندی و پرداختن به پاسخ سؤالات و نتیجه‌گیری صورت گرفت.

1-2- بیان مسئله
منطقه چمچمال در مرکز غرب ایران ازجمله دشت‌های رسوبی و حاصلخیز است که در حد فاصله رشته‌کوه‌های پراو به‌ویژه قله بیستون با 2794 متر ارتفاع، کوه‌های شیرز 2697 متر، چتر (شاه رزم) و کوه گون بان با 2312 متر ارتفاع در شمال و کوه گل زرد با 2371 متر ارتفاع در شرق و ارتفاعات سیاه کمر 2231 متر، کوه امام‌زاده داریاوان 1662 متر و کوه خاوری چمن اسماعیل با 1782 متر ارتفاع در جنوب منطقه قرار دارند. رودخانه گاماسیاب (جاماسب آب، گاماسی آو) و سلسله سرشاخه‌های آن عمده‌ترین منبع آب دائمی و زهکش طبیعی دشت است که در جهت شمال شرقی به جنوب غربی جریان دارد ارتفاع متوسط دشت حدوداً از سطح دریا 1300 متر است که تقریباً از سمت جنوب به هرسین، از شمال به دشت دینور، از غرب به دشت درودفرامان و از طرف شرق به شهرستان صحنه محدود می‌شود، بزرگراه راه کربلا که درگذشته با عنوان جاده بزرگ خراسان شناخته می‌شد که ازجمله مهم‌ترین راه‌های ارتباطی ایران از دوره‌ی پیش‌ازتاریخ تا زمان حال بوده است که از مرکز این دشت می‌گذرد (Weiss and young,1975).
بر اساس مطالعات باستان‌شناسی که تاکنون در این منطقه انجام‌شده است سه فاکتور اصلی: وجود راه ارتباطی اصلی، رودخانه دائمی گاماسیاب و سرشاخه‌های متعدد مانند دینور آب و غیره همچنین رسوبی و حاصلخیز بودن دشت موجب گردیده تا تقریباً در همه ادوار زندگی بشر از عصر نوسنگی تا زمان حاضر به‌عنوان یکی از مراکز اصلی استقراری و مرکز جمعیتی مهم همواره موردتوجه بوده است، لذا از نظر پتانسیل‌های محیطی برای مطالعات مربوط به تغییرات جمعیتی و همچنین مطالعه الگوهای استقراری تمامی شرایط لازم و کافی را در میان دیگر دشت‌های زاگرس مرکزی دارد.
فصل اول: کلیات 17 16
دوره مفرغ در باستان‌شناسی زاگرس مرکزی تحولات عمده‌ای به‌صورت تغییرات جمعیتی و همچنین بروز پیچیدگی‌های اجتماعی و بنا بر متون اقوام همسایه ایجاد ساختارهای حکومتی و سیاسی در منطقه شکل‌گرفته است از طرف دیگر دوره آهن نیز با فرضیات خاص خود بحث نفوذ اقوام با سفال خاکستری و درنهایت ایجاد سلسله مادی و هخامنشی همراه است. هدف اصلی ما در این پژوهش دست یافتن به الگوهای استقراری در دوره مفرغ و آهن، بررسی عوامل و پتانسیل‌های محیطی مؤثر در استقرار گزینی این دو دوره است، بنابراین در این مطالعه سعی خواهد شد تا نشانه‌هایی این تغییرات در قالب تغییرات مربوط به بافت استقرار در هر یک از این دوره جداگانه موردمطالعه و بررسی بیشتر قرار گیرد.

نقشه دشت چمچمال: گوگل ارث

فصل اول: کلیات 17

1-3- طرح سؤالات
فرایند انتقال از عصر مفرغ به آهن در دشت چمچمال به چه نحو بوده است؟
از نظر میزان وابستگی محوطه‌های دوره مفرغ و آهن به پتانسیل‌های محیطی چه اشتراکات و تفاوت‌هایی وجود دارد؟
3. آیا با مطالعه محوطه‌های دوره مفرغ و آهن منطقه نشانه‌هایی از نظام سلسله‌مراتب زیستگاهی قابل‌درک است؟

1-4- فرضیات
فرضیات ارائه‌شده در این پژوهش به شرح ذیل است:
به نظر می‌رسد با توجه به اینکه بین داده‌های دوره مفرغ متأخر با داده‌های عصر آهن متقدم تفاوت ساختاری زیادی وجود دارد لذا این تغییرات به‌صورت ناگهانی و متأثر عوامل بیرونی رخ‌داده است.

به نظر می‌رسد که عمده زیستگاه‌های دوران مفرغ در مرکز دشت‌ها و نزدیک به روستاهای امروزی قرار دارند درحالی‌که زیستگاه‌های عصر آهن در مناطق حاشیه‌ای و کمربند کوهپایه‌ای قرار دارند ودر عین حال نزدیکی به راه‌های ارتباطی و منابع آب وجه اشتراک مکان گزینی این محوطه است.

به نظر می‌رسد تفاوت اندازه و مساحت محوطه‌های بررسی‌شده در این دشت نشانی از تفاوت‌های ناشی از وجود سلسله‌مراتب زیستگاهی باشد.

1-5- اهداف پژوهش

فصل اول: کلیات 18
هدف از انجام این پژوهش مطالعه و بررسی تغییرات الگوهای استقراری دوره مفرغ و عصر آهن، تحلیل این الگوها بر اساس پتانسیل‌های محیطی و همچنین میزان وابستگی مراکز اصلی با عوامل زیست‌محیطی در دشت‌های میان کوهی منطقه چمچمال است. با توجه به این‌که در دشت‌های میان کوهی منطقه چمچمال شاهد توالی استقرارها از دوران گذشته هستیم، مطالعه و مقایسه‌ی روند گسترش استقرارها چه از لحاظ جمعیتی با افزایش وسعت و تعداد محوطه‌ها و چه از لحاظ ارتباط این استقرارها با زیستگاه‌ها از دوره مفرغ و عصر آهن در مناطق مذکور مدنظر است.

1-6- روش انجام تحقیق
روش تحقیق به‌صورت مطالعات میدانی، کتابخانه‌ای است و به بررسی و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها می‌پردازیم. مراحل انجام تحقیق در این پژوهش به شرح ذیل است:
مطالعه کتابخانه‌ای و جمع آوری اطلاعات
بررسی محوطه‌ها و مطالعه چشم‌انداز منطقه
طبقه‌بندی داده‌ها، تهیه جدول و نقشه و دسته‌بندی داده‌های خام
تجزیه‌وتحلیل داده‌ها
استنتاج و نتیجه‌گیری نهایی

1-7- محدودیت‌های پژوهش
در مطالعه و بررسی دشت چمچمال محدودیت‌هایی درروند پژوهش وجود دارد، از مهم‌ترین این محدودیت‌ها تهیه نقشه‌ی باستان‌شناسی از منطقه موردمطالعه بود

فصل دوم

مطالعه زیست‌محیطی دشت چمچمال

فص

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ مقاله استان کرمانشاه، استان کرمان، پوشش گیاهی، مبانی نظری Next Entries منابع و ماخذ مقاله زیست محیطی، غرب ایران، استان کرمانشاه، استان کرمان