منابع و ماخذ مقاله بازدارندگی، موشک بالستیک، جنگ جهانی دوم

دانلود پایان نامه ارشد

است. درصورت همکاری هردو، وضع موجود تداوم می‌یابد و در صورتی که یکی از دولت‌ها خطا نماید، بازدارندگی شکست خواهد خورد. در صورتی که هردو بازی را نقض نمایند، جنگ رخ خواهد داد.(قاسمی،1390الف: 202)

2-12-کارکرد سامانه‌های موشکی در نظم‌های منطقه‌ای و جهانی

در وضعیت‌های نظم جهانی و منطقه‌گرایانه نوعی گونه‌شناسی کاملاً مشهود است.
در این دسته‌بندی با تمرکز بر تداخل نظم‌ جهانی و منطقه‎ای و محوریت ثبات راهبردی چهار کارکرد وضعیت زیر حاصل می‌شود:

جدول شماره 1: کارکرد سامانه‌های موشکی در شرایط ثبات و بی‌ثباتی
کارکرد نظم جهانی نظم منطقه‌ای نتیجه
1
ثبات راهبردی
ثبات راهبردی
بی‌ثباتی راهبردی منطقه‌ای
2
ثبات راهبردی
بی‌ثباتی راهبردی
تاثیرات ثبات‌زا بر نظم منطقه‌ای
3
بی‌ثباتی راهبردی
ثبات راهبردی
بی‌ثباتی راهبردی منطقه‌ای
4
بی‌ثباتی راهبردی
بی‌ثباتی راهبردی
تاثیرات ثبا‌ت‌زا بر نظم منطقه‌ای
اقتباس از: قاسمی، فرهاد، 1390الف: 209-208

تاثیرات سامانه‌های دفاع راهبردی موشکی در هر کدام از این گونه‌ها، متفاوت و متمایز خواهد بود. در (کارکرد)1، هر گونه تغییر در نظام موشکی … تاثیر بی‌ثبات‌کننده بر بازدارندگی منطقه‌ای خواهد داشت. در(کارکرد) 2، استقرار سامانه‌های موشکی و دفاع راهبردی از سوی مدافع و طرف ضعیف‌تر می‌تواند دارای تاثیرات ثبات‌زا بر نظم منطقه‌ای و ایجاد نقطه ثبات راهبردی مشترک با نظم جهانی داشته باشد، که این موضوع ثبات در نظام بازدارندگی را در پی خواهد داشت. درحالی که دخالت قدرت‌های قوی‌تر در منطقه و استقرار سپری از سامانه‌های یاد شده بر متحدان منطقه‌ای بر شدت بی‌ثباتی بازدارندگی می افزاید. در (کارکرد)3، که وضعیت نادری در نظام بین‌المللی محسوب می‌شود، تغییر… سامانه‌های موشکی در سطح منطقه باعث بی‌ثباتی راهبردی منطقه‌ای خواهد شد. در حالی که در نظم جهانی چنین تغییر وضعیتی در نظام موشکی و دفاع موشکی برای رسیدن به نقطه ثبات جدید ضروری است. در (کارکرد) 4، استقرار و یا تغییر کمی و کیفی در سامانه‌های موشکی و دفاع موشکی در هردو سطح منطقه‌ای و جهانی ضروری است و می تواند نقش ثبات‌زایی را ایفا نماید(قاسمی، 1390الف: 208-209).
پژوهش حاضر در سیر بیان نظر بر راهبردی، متمرکز است که از کارائی لازم برخوردار است در این رابطه ضروری است. که نسبت به انواع بازدارندگی منطقه‌ای آشنایی داشته باشیم. چند نمونه از انواع بازدارندگی سامانه‌های موشکی به شرح ذیل است:
1-بازدارندگی متقابل بین طرف‌های اصلی نظم جهانی
2-بازدارندگی یک‌جانبه
3-بازدارندگی مثلثی
4-بازدارندگی شبکه‌ای (قاسمی،1390الف: 206)

هدف: آسیب‌پذیر ساختن دشمن مشخص –خنثی‌ساختن ضربه نخست دشمن و ممکن ساختن ضربه دوم
هدف: آسیب پذیر ساختن متحدان منطقه‌ای مداخله‌گر – ناممکن ساختن و یا خنثی‌سازی حمله‌ها از سوی مداخله‌گر

هدف: کل گستره شبکه‌های متعدد منطقه‌ای – ناممکن ساختن توان حمله موشکی دیگران به خود
هدف: حفظ متحدان منطقه‌ای توسط مداخله‌گر- ناممکن ساختن حمله‌های دشمن به متحدان منطقه‌ای

شکل شماره 10: انواع بازدارندگی

2-13-نتیجه گیری و ارائه مدل نهایی

بار‌ها مطرح شده که محیط بین‌المللی محیط آنارشیک می‌باشد طبیعتاً در چنین محیطی واحدها در تلاش برای تثبیت موقعیت و جایگاه مناسب خود می‌باشند. اما این موقعیت مناسب چگونه ایجاد می‌گردد؟ آیا “نشستن و دست روی دست گذاشتن” جایگاه واحدها را تضمین می‌کند؟ دقیقاً در چنین محیطی است که بعضی از واحدها در شکل و شمایل “شکارچی “قصد “شکار” دیگر واحدها را دارند جایگاه شکار و شکارچی بهترین مثالی است که می‌توان به سیاست سیاست‌گذاران جهان امروز اطلاق کرد. در این فصل تلاش گردید تا پاسخ مناسبی به تاثیر سامانه‌های موشکی بر امنیت منطقه‌ای داده شود، که با توجه به موضوع پژوهش بایستی توجه داشت که هر کاری اصول و ملاک و معیارهای خود را می‌طلبد. طبیعتا سامانه‌های دفاع موشکی نیز به منظور دسترسی به تجهیزات فضاپایه می‌توانند به عنوان یک ابزار نوین در تحقق بازدارندگی از طریق ایجاد توانایی در خود و همچنین افزایش کارائی و مقاومت در برابر نفوذ موشک‌های دوربرد کشورهای رقیب موثر افتد و باعث افزایش اعتبار در منطقه و نظام بین‌الملل گردد. ناگفته نماند که کشورهای ضعیف‌تر نسبت به سیاست هژمونی آمریکای بدون رقیب، استفاده از سیستم دفاع استراتژیک به صورت نامتقارن و بازدارندگی مثلثی که در واقع اهداف و منافع غرب را هدف قرار می‌دهد، می‌تواند عاملی بسیار موثر در دفع خطر و تهدیدات و ایجاد اعتماد به نفس و حضور واحدها در سیاست‌گذاری‌ها و تصمیم‌گیری‌های امنیتی منطقه‌ای و بین‌المللی به صورت موثر و فعال را تضمین نماید. مدل زیر می‌تواند مدلی مناسب، در لزوم سامانه‌های موشکی باشد.

شکل شماره 11: لزوم سامانه‌های موشکی

فصل سوم

نگرش تاریخی بر سامانه‌های موشکی

3-1طرح موضوع

تاریخچه پیدایش موشک‌های زمین به زمین به قرن سیزدهم میلادی بر می گردد. در آن دوران چینی‌ها باروت را کشف کردند و موفق شدند که راکت‌های اولیه را به پرواز درآورند. راکت‌های آنها مرکب از لوله‌هایی بود که از چوب خیزران یا نوعی مقوا درست شده بود.(روشندل، 1372: 36)
در خلال جنگ جهانی دوم قدرت بلامنازع موشکی اما پر خطا موشک‌های آلمانی بود که در شرق انگلیس فرود می‌آمد. اما همزمان کشورهای دیگری در این عرصه فعالیت داشتند و می توان گفت که آلمان ها با تیزهوشی و جمع‌آوری اطلاعات دیگران به این مهارت رسیده بودند.
آلمان‌ها اولین ملتی بودند که موفق شدند از موشک استفاده کنند. تا سال 1940 به ندرت از موشک‌ها استفاده می‌شد. با کشف سوخت مایع برای موشک‌ها این سلاح به سرعت درردیف سلاح‌های بسیار مهم قرارگرفت. اولین نوع موشک‌ها، موشک v1 آلمان بود. وسپس موشک V2 (v1وv2 حرف اول کلمه vengeance به معنی انتقام می باشد) که توسط یک پروفسورتبعه آلمانی به نام فون براون وکارخانجات پیناموند11 آلمان ساخته شد. در این مرکز قریب به شش هزار کارمند، و کارشناس و تکنسین مشغول فعالیت بودند و هزینه سنگینی را بر آن کشور تحمیل می‌کردند، گفته می‌شود برنامه سیستم تسلیحاتی v2 حدود 25 میلیارد دلار برای آلمان‌ها هزینه در پی‌داشته است، این رقم تقریباً معادل هزینه تحقیقاتی جنگ ستارگان ایالات متحده است(جالب توجه است که بدانیم). یکی از دلایل ناکامی آلمان‌ها کمبود سیب‌زمینی بود. چرا که از آن الکل گرفته می شد و سوخت موشک‌ها را تامین می‌نمود. هر فروند موشک قریب به چهارتن الکل لازم داشت و مقدار سیب‌زمینی مصرفی برای تهیه چهارتن الکل معادل مصرف یک شهر کوچک آلمان آن زمان بود(روشندل، 1372: 37).
همان طور که گفته شد کشورهای دیگر با دانشمندان خود در زمینه تحقیقات موشکی فعالیت داشتند. از جمله: كنستانتين، ادوارد ويچ و تسيولكوفسكى، هاچگینز گادارد و غیره، در مارس ۱۹۴۵ گادارد يك موشك V2به غنيمت گرفته را از نزديك مشاهده كرد كه از هر لحاظ شبيه به موشك‌هاى خود او بودند. هنگامى كه بعد از خاتمه جنگ جهانى دوم از كارشناسان موشكى آلمان كه به آمريكا انتقال داده شده بودند پرسيده شد چه اطلاعاتى پايه و اساس توسعه موشك در آلمان قرار گرفت؟ آنها گفتند: بهتر است اين را از گادارد بپرسيد. ما هر چه اطلاعات داريم از اوست و وقتى كه فون براون در سال ۱۹۵۰ نوآورى‌هاى به ثبت رسيده‌اش را بررسى مى كرد اعلام داشت گادارد از همه ما جلو بود.
گادارد مردى است كه همه موشك‌ها مرهون او هستند. وی در سال ۱۸۸۲ در شهر ووستر در ايالت ماساچوست به دنيا آمده بود، مبتكری بود كه در جوانى از حمله مكرر بيمارى جان به در برده بود. اين شخص به راستى يك پيشاهنگ واقعى بود، همانند تسيولكوفسكى در شوروى سابق و هرمان ابرت در آلمان به محاسبات موشكى و پرواز فضايى پرداخت. گادارد انسان ماه موشكى لقب گرفت در مورد فعالیت گادارد همین بس که يك كارشناس موشكى به نام جروم هان ساكر گفته است هر موشك مايع سوزى كه پرواز مى كند يك موشك گادارد است. در واقع اگر تسيولكوفسكى را پدر علم راكت بدانيم، بدون شك گادارد را بايد پدر مهندسى راكت خطاب كنيم. اگر چه اين دو نابغه چندين دهه بدون اطلاع از هم بودند ولى تحقيقاتشان عملاً به موازات يكديگر بوده است.
از دهه 50 و پس از فروكش كردن التهابات جنگ جهانی دوم، بسياری از كشورها دست به كار شدند و شروع به ساخت يا حداقل خريد موشك كردند زيرا می دانستند اگر سيستم موشكی قوی داشته باشند، پشتوانه خوبی برای حفظ امنيت دارند.
نگارنده برای اینکه بتواند قدرت مانور بیشتری در تحلیل موضوع خود داشته باشد، لازم می‌داند که نگاهی هرچند مختصر به قابلیت فناوری نوین موشکی، و سپس میزان تاثیرگذاری آن بر امنیت و ثبات استراتژیک به عنوان یکی از عوامل مهم بازدارندگی بپردازد.

3-2-قابلیت‌های موشک

از شاخصه‌های اصلی برخی از سلاح‌ها که باعث تغییرات مختلفی در نوع جنگیدن با حداقل تلفات نیروهای خودی و حداکثر تلفات نیروهای دشمن قابل شناسایی است، موشک می‌باشد. ورود نوعی از سلاح‌های هوشمند و خودکار فضاپایه در سیستم‌های دفاعی قدرت‌های بزرگ، موشک‌هایی است که در نبردهای دوربرد و بصورت دقیق در کنار حسگرها و سامانه‌های کنترل و در نهایت با عبور از جو زمین و به صورت خودکار هدف را مورد شناسایی قرار داده و به آن اصابت می‌کند. یک موشک از اجزا مختلفی تشکیل شده است. موشک‌های امروزی یا یک پیکانه‌اند و یا چند پیکانه، چند پیکانه‌ها در بازگشت به زمین دهانه آنها باز شده و چند پیکان که تعداد آنها در موشک‌های مختلف متفاوت است(یک، سه و پنج و الی آخر) کلاهک اتمی از آنها جدا شده و به زمین اصابت می‌کند. آخرین قسمتی که از موشک به هدف اصابت می‌کند”سرجنگی”12 است. که بسیار مهم و با ارزش است. به طور اجمال از بین تمامی موشک‌های نسل جدید، کشورها به موشک‌های بالستیک و کروز علاقه بیشتری نشان می‌دهند. چرا به بعضی از موشک‌ها بالستیک و یا به بعضی دیگر کروز می گویند؟ بالستیک شلیک در زاویه 45 درجه می‌باشد یعنی اینکه حرکت در مسیر منحنی و سپس اصابت به هدف، اما موشک کروز پس از شلیک و خنثی کردن نیروی جاذبه بر روی سطح بازگشته و در سطح و ارتفاع پایین به مسیر خود ادامه می‌دهد تا به هدف اصابت نماید.
موشک‌های کروز که در مذاکرات سالت 2 مورد اعتراض شدید شوروی قرار گرفت، (نوعی از) موشک است که 6 متر طول دارد و 3300 کیلومتر را در ارتفاع کمتر از 150 متر و با سرعتی معادل 600 کیلومتر در ساعت طی می‌کند. این موشک قادر است کلاهک هسته‌ای را در فاصله 30 متری زمین به روی هدف برساند. از مزایای این موشک این است که بر روی صفحه رادار معمولاً قابل تشخیص نیست. این موشک در واقع یک هواپیمای جت خودکار است که مجهز به موتور جت پرقدرت و سیستم هدایت شونده است.(روشندل، 1372: 41)

شکل شماره 12: ساختمان موشک

بالستیک از واژه بالین13 یونانی به معنای پرتاب کردن گرفته شده است. (اما) این در آثار استراتژیک معاصر معمولاً در پیوند با موشک به کار می رود، مانند موشک بالستیک میان قاره‌ای14 و یا موشک بالستیک قابل پرتاب از زیر دریایی15. در تعریف موشک بالستیک گفته می‌شود که «موشکی است که یک منحنی بالستیکی را تا زمانی که سوخت آن پایان می‌یابد طی می‌کند و ممکن است بخشی از این خط سیر در خارج از جو زمین باشد»….در واقع، بیشتر موشک‌های بالستیک به سرعت از جو زمین عبور می‌کنند و شتاب جاذبه را برای ورود مجدد انباشت می‌سازند. موشک‌های بالستیک خودکار و

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ مقاله بازدارندگی، روابط بین‌الملل، موازنه قوا Next Entries منابع و ماخذ مقاله ایالات متحده، موشک بالستیک، بازدارندگی