منابع و ماخذ تحقیق شهرداری تهران، ظرفیت سنجی، مدیریت شهری

دانلود پایان نامه ارشد

. از جمله این وظایف مرتبط با مسکن شهری، می توان به تهیه طرح های جامع و تفصیلی، ساخت مسکن ارزان قیمت و استیجاری، مدیریت امور زمین شهری و به طور کلی برنامه ریزی و تامین مسکن اشاره نمود که می بایست از وظایف وزارت راه و شهرسازی منفک و به شهرداری ها واگذار شود.
به نظر می رسد برای بهبود وضعیت مسکن و همچنین تحقق مواد قانونی پیش بینی شده در قانون شهرداری ها و قانون برنامه سوم توسعه، نیاز است تا ابتدا ظرفیت های موجود شناسایی شده و در صورت نیاز با بستر سازی مناسب بخش هایی از فرآیند تامین مسکن که دارای ظرفیت های مناسب هستند به شهرداری ها واگذار شوند. به همین منظور سعی شده با انتخاب موضوعی جدید در این زمینه، به ظرفیت سنجی ارتقای نقش شهرداری ها در شش بخش اصلی فرآیند تامین مسکن شهری یعنی: برنامه ریزی، تامین زمین، تامین مالی، کنترل و نظارت بر ساخت و ساز، سیاست گذاری و سازماندهی و هدایت کنشگران پرداخته شود و با بررسی ظرفیت های قانونی، سازمانی، نهادی و اجتماعی موجود مشخص شود که به چه میزان می توان نقش شهرداری ها را در بخش های ذکر شده ارتقا داد. که برای این منظور نمونه موردی شهرداری تهران در نظر گرفته شده است.
2-1- اهمیت و ضرورت تحقیق
گسترش شهرنشینی و به دنبال آن مشکلات خاص زندگی شهری، بیش از پیش توجه به راهبردها و چاره اندیشی های سودمند برای بهینه سازی زندگی شهروندان را ضروری ساخته است (سعیدنیا،1382: 15). تحولات اقتصادی، گسترش مراکز صنعت بازرگانی و پدیده های ناشی از پیشرفت تکنولوژی در شهر ها مسائل و مشکلات متعددی برای زندگی شهری و اداره امور شهرداریها بوجود آورده است که قسمت اعظم توجه شهرنشینان و همچنین کارشناسان و مسئولان امور را به خود جلب کرده است. بنابراین ایجاد سازمانی به نام شهرداری، عالی ترین تدبیری است که از طرف دنیای متمدن برای پاسخگویی به نیازمندی ها و توقعات بی شمار ساکنین شهرها بکار برده شده است (طاهری،1377: 10). در تمام جهان هر جا شهر و شهرنشینی هست، مهم ترین و اصلی ترین سازمانی که اداره و مسئولیت مدیریت شهری را مستقیماٌ بر عهده دارد، سازمان شهرداری است. سازمان و طرز عملکرد و مسئولیت شهرداری ها هر گونه ای که باشند، نقش آنها در مدیریت شهری اهمیت اساسی خود را دارا می باشد (مزینی،49،48:1378).
با رشد جمعیت نیاز به مسکن روز به روز بیشتر احساس می شود، رشد فزاینده جمعیت و شهرنشینی از عوامل مهمی هستند که نیاز به مسکن را دوچندان ساخته و لذا در صورت عدم برنامه ریزی و نداشتن راه کارهای مناسب در راستای تأمین مسکن و سرپناه، افراد جامعه با معضلات پیچیده ای روبرو می شوند )حیدرآبادی،1381: 76).
مسکن متناسب با نیاز، یکی از نیازهای پایه و اساسی برای داشتن زندگی با عزت است. مطابق اصول3، 31و 43 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، دولت موظف به تأمین مسکن متناسب با نیاز برای تمامی محرومین از مسکن است. مسکن به عنوان یکی از کالاهای اساسی زندگی مردم دارای ویژگی‌های خاص و منحصر بفردی است که توجه به این ویژگی‌ها در برنامه‌ریزی برای حل مشکل مسکن ضروری است. مسکن کالایی غیرقابل جانشین، ناهمگن و غیر قابل جا به جایی است که همین موضوع اهمیت بیش از پیش سیاست‌گذاری در حوزه زمین و مسکن را نمایان می‌سازد (www.maskannews.ir).
با توجه به اینکه تامین مسکن یکی از معضلات اصلی در کشور ما می باشد و تا کنون سیاست های دولت جوابگو نبوده است، با مطالعه تجربیات موفق سایر کشورها مشاهده می شود که یکی از علل موفقیت آن ها افزایش نقش شهرداری ها در فرآیند مدیریت مسکن و یا واگذاری کامل فرآیند تامین مسکن به آنها بوده است. با مشاهده این تجربیات علی الخصوص در کشورهای توسعه یافته در زمینه تامین مسکن برای اقشار کم درآمد، ضرورت بازنگری در سیاست های مسکن نمایان می شود. یکی از روش های ایجاد تغییر در سیاست های تامین مسکن ورود شهرداری ها به فرآیند مدیریت مسکن می باشد.
3-1- اهداف تحقیق
هدف اصلی این پژوهش، ظرفیت سنجی برای ارتقای نقش شهرداری ها در مدیریت مسکن شهری در چارچوب یکپارچه سازی مدیریت شهری می باشد که نمونه موردی برای پژوهش شهرداری تهران در نظر گرفته شده است. به این ترتیب این هدف کلی در قالب اهداف فرعی زیر دنبال خواهد شد:
1- ظرفیت سنجی برای ارتقای نقش شهرداری تهران دربرنامه ریزی مسکن شهری
2- ظرفیت سنجی برای ارتقای نقش شهرداری تهران درتامین زمین مسکن شهری
3- ظرفیت سنجی برای ارتقای نقش شهرداری تهران درتامین مالی مسکن شهری
4- ظرفیت سنجی برای ارتقای نقش شهرداری تهران در هدایت و کنترل ساخت و ساز مسکن شهری
5- ظرفیت سنجی برای ارتقای نقش شهرداری تهران در سیاست گذاری مسکن شهری
6- ظرفیت سنجی برای ارتقای نقش شهرداری تهران در سازماندهی و هدایت نقش آفرینان مسکن شهری
4-1- سوالات تحقیق
سوال اصلی:
1- ظرفیت شهرداری تهران برای ارتقای نقش آن در مدیریت مسکن شهری چگونه است؟
سوالات فرعی:
1- ظرفیت شهرداری تهران برای ارتقای نقش آن در برنامه ریزی مسکن شهری چگونه است؟
2- ظرفیت شهرداری تهران برای ارتقای نقش آن در تامین زمین مسکن شهری چگونه است؟
3- ظرفیت شهرداری تهران برای ارتقای نقش آن در تامین مالی مسکن شهری چگونه است؟
4- ظرفیت شهرداری تهران برای ارتقای نقش آن در هدایت و کنترل ساخت و ساز مسکن شهری چگونه است؟
5- ظرفیت شهرداری تهران برای ارتقای نقش آن در سیاست گذاری مسکن شهری چگونه است؟
6- ظرفیت شهرداری تهران برای ارتقای نقش آن در سازماندهی و هدایت نقش آفرینان مسکن شهری چگونه است؟
5-1- روش شناسی تحقیق
1-5-1- روش تحقیق
روش کلی این پژوهش تحلیلی- توصیفی می باشد. همچنین از لحاظ ماهیت داده ها، کمی و به لحاظ هدف کاربردی و از نظر زمان پژوهش مقطعی می باشد. پژوهش از آنجا که ظرفیت شهرداری تهران را از دیدگاه متخصصان مورد ارزیابی قرار می دهد پیمایشی است. در این پژوهش ابتدا داده ها از طریق پرسشنامه ای در قالب 13 سوال که نمونه آماری پاسخگویان آن به صورت تصادفی از بین 8 خوشه (واحد سازمانی) در وزارت راه و شهرسازی و شهرداری تهران و همچنین جامعه ای آماری از صاحبنظران غیر وابسته به دو سازمان مذکور انتخاب شد جمع آوری گردید و پس از آن با توصیف داده ها و با استفاده از نرم افزار آماری SPSS به تجزیه و تحلیل داده ها پرداخته شد.
2-5-1- قلمرو مکانی-جامعه تحقیق
قلمرو مکانی این پژوهش شهر تهران و قلمرو سازمانی آن شهرداری تهران می باشد.
3-5-1- قلمرو زمانی تحقیق
قلمرو زمانی تحقیق در استفاده از منابع دهه 1380 شمسی می باشد. همچنین داده های حاصل از پرسشنامه ها در پاییز 1393 جمع آوری شده اند.
4-5-1- روش گرد آوری داده ها
جهت گردآوری داده های مربوط به مبانی نظری از روش مطالعات کتابخانه ای شامل بررسی اسناد مرتبط، کتب، مقالات، پایان نامه ها و گزارش های منتشر شده از پایگاه های اطلاعاتی داخلی و خارجی استفاده شده است. همچنین برای بررسی چالش های عمده در ارتباط با موضوع از مصاحبه و به منظور پاسخ به سوالات تحقیق و جمع آوری داده های کمی نیز پرسشنامه مورد استفاده قرار گرفته است.
6-1- موانع و محدودیت های تحقیق
– کمبود تحقیقات انجام شده در خصوص نقش شهرداری ها در مدیریت مسکن شهری
– کمبود اطلاعات و منابع لازم به زبان فارسی
– نیاز به زمان بیشتر برای بررسی و ترجمه منابع خارجی

فصل 2: مبانی نظری پژوهش

مقدمه
با نظر به مطالب پیشین، باید عنوان کرد که هر تحقیق و پژوهشی که صورت می گیرد، نیازمند بهره مندی از تمامی جوانب موضوع مورد پژوهش می باشد. از این رو، این ادبیات نظری تحقیق است که موقعیت دقیق کار تحقیقی را نشان داده و آن را از اطلاعات و مطالب قابل توجهی بهره مند می سازد و در واقع بصورت یک سیستم پشتیبان پژوهش عمل می کند. با توجه به مطالب فوق و در ادامه فصل اول پایان نامه در این فصل به بیان چارچوب و ادبیات نظری مربوط به موضوع پژوهش و موضوعات نزدیک به این پایان نامه پرداخته می شود و اساس تحلیل ها و بررسی های انجام شده در فصول بعدی تحقیق و همچنین انتخاب معیارها و فاکتورهای قابل قبول بر پایه ی بررسی های فصل حاضر استوار است.
در این فصل ابتدا به ارائه مفاهیم و تعاریف پژوهش پرداخته خواهد شد و پس از آن مبانی نظری پژوهش و پیشینه تحقیق مورد بررسی قرار خواهند گرفت. در بخش مبانی نظری ابتدا مساله ظرفیت سنجی و روش های ارزیابی ظرفیت های موجود بیان شده، پس از آن به مدیریت شهری، رابطه آن با شهرداری ها و وظایف و اختیارات شهرداری ها در ایران و سایر کشورها پرداخته خواهد شد. در ادامه موضوع مسکن شهری، مدیریت آن، بررسی قوانین مرتبط با مسکن و پس از آن وضعیت مسکن شهری در ایران بررسی، و در انتها مدل تحلیلی تحقیق ارائه خواهد شد.
1-2- مفاهیم و تعاریف پژوهش
1-1-2- مسکن
مسکن در لغت به معني”سکني گزيدن در مکان” آمده و ابعاد متنوعي دارد. مسکن يک مکان فيزيکي است و بهعنوان سرپناه، نياز اوليه و اساسي خانوار به شمار میرود. مفهوم مسکن علاوه بر مکان فيزيکي، کل محيط مسکوني را نيز در بر مي‌گيرد که شامل کليه خدمات و تسهيلات ضروري مورد نياز در بهزيستن افراد است. در واقع تعريف و مفهوم عام مسکن، يک واحد مسکوني نيست بلکه کل محيط مسکوني را شامل مي‌شود و به عبارت ديگر مسکن چيزي بيش از يک سرپناه صرفاً فيزيکي است (مخبر، 1363: 18).
مسکن بنابر اظهار نظر شیعه نیز تنها به خانهایکه به مفهوم سرپناه توأم با تعدادی اتاق همراه با سرویسهای مختلف باشد نیست, بلکه مسکن یعنی مجموعهای از خانهها، خیابانها و سرویسهای وابسته به آن است(شیعه،1380: 207). با توجه به تعاريف ارئه شده از مسکن، مي‌توان مسکن مناسب و بهينه را چنين تعريف کرد: مسکن مناسب عبارت است از فضاي سکونتي مناسبي که آسايش، دسترسي مناسب، امنيت، پايداري و دوام سازه‌اي، روشنايي کافي، تهويه و زير ساختهاي اولية مناسب از قبيل: آبرساني، بهداشت و آموزش، محيط زيست سالم، مکان مناسب و قابل دسترسي از نظر کار و تسهيلات اوليه و همچنين زمينة رشد و تقويت روابط اعضاي خانواده (ارتباط افقي) و روابط همسايگي (ارتباط عمودي) را براي ساکنانش فراهم آورد و مهمتر از همه متناسب با توان مالي خانوار باشد (ملکي،1382، 62).
2-1-2- حق مسکن کافی یا مناسب
حق مسکن مناسب به این معنی است که هر انسان اعم از زن، مرد، کودک و جوان حق دارد از خانه و جامعه امن برخوردار باشد تا در آن با آرامش و شرافتمندانه زندگی نماید و هر کس حق دارد که مسکن مناسب داشته باشد». از آنجا که تعریف “مناسب یا کافی4” در رابطه با مسکن متأثر از عوامل اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، آب و هوا، شرایط اقلیمی و غیره می باشد، ميثاق بين المللي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي موارد ذيل را به عنوان اجزاي اساسي «مناسب» بودن مسکن معرفي نموده است:
– امنیت قانونی حق تصرف5: امنیت حق تصرف به این معنی است که تمام مردم در هر شرایط زندگی در برابر اخراج اجباری، غصب، مزاحمت و سایر تهدیدات امنیت داشته باشد. دولت ها موظف اند که قانونا این امنیت را فراهم نمایند.
– قابلیت سکنی6: مسکن قابل سکنی مسکنی است که در آن فضای مناسب، امنیت فیزیکی، حفاظ در برابر هوا، باد، باران، سرما و گرما و حمایت در مقابل خطرات نسبت به سلامت مثل خطرات ساختمانی و بیماری برای ساکنان فراهم است.
– قابلیت دسترسی7: مسکن مناسب باید برای افراد مستحق قابل دسترس باشد. یعنی تمام افراد و گروه های آسیب پذیر که دارای وضعیت نا مناسب قرار دارند، مانند سالخوردگان، کودکان، زنان، معلولان، بیماران روانی، باید مسکن شان مناسب با نیازهای خاص شان باشد. در بسیاری از کشورهای برای افراد معلول که سوار چوکی چرخدار هستند، برای دستیابی به اماکن عمومی و پارک ها امکانات مناسب و راه های ویژه ساخته اند.
– تناسب با استطاعت مالی8: مسکن در دسترس مسکنی است که هزینه های مالی آن در سطحی است که مانع تأمین سایر هزینه های اساسی

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ تحقیق توزیع فراوانی، شهرداری تهران، آزمون ویلکاکسون Next Entries منابع و ماخذ تحقیق توسعه ظرفیت، ظرفیت سنجی، سازمان ملل