منابع و ماخذ تحقیق رفتار شهروندی سازمانی، رفتار شهروندی، ذهن آگاهی، زیست محیطی

دانلود پایان نامه ارشد

، 1387).
ريشه و مفهوم بهزیستی اجتماعي را بايد در محيط زيست مادي79 مثبت (يعني با توجه به موضوعات اقتصادي و اجتماعي) و محيط زيست انساني80 مثبت مورد توجه قرار داد. با توجه به آنچه كه بيان شد سلامت اجتماعي را ميتوان با در نظر گرفتن موارد زير تعريف كرد. «1- سلامت اجتماعي به مثابه بعد اجتماعي سلامت فرد، در كنار دو بعد جسماني و رواني سلامت فرد، به رابطه او با جامعه نظر دارد. 2- جامعه سالم به مثابه شرايط اجتماعي بهتر به طوري كه بسته به اوضاع فعلي هر جامعه، يا جماعت، مصاديق و معناهاي عيني متفاوت مييابد» (وينسترا81، 2000: به نقل از هزارجريبي و همكاران، 1391).
مسائل اجتماعی و محیط زیست بیش‌تر پیامد کنش یا رفتار اجتماعی انسان هستند. تعاملات اجتماعي در محيطي اتفاق مي‌افتد که بخشي از آن طبيعي و بخشي مصنوعي و ساخته دست بشر است، مثل پارک‌ها، جنگل‌ها، زمين چمن، اداره‌ها، خانه‌ها و… . وجود مسائلي مانند ازدحام جمعيت، بروز جنايت در اجتماع، رفتار‌هاي فجيع ناشي از فقر، آلودگي هوا، کمبود انرژي و … مسائلي است که بر رفتار اجتماعي انسان تاثير مي‌گذارد. مسائل محیط زیستی، چندان تفاوتی با دیگرمسائل اجتماعی مانند: بز‌هکاری82، بی‌خانمانی83، جرایم جوانان و یا ایدز ندارد. آنچه مهّم است چگونگی پیدایش مسائل بر اثر کنش و واکنش عاملان اجتماعی و روابط قدرتی میان عاملان است. محیط زیست را نمی‌توان از سایر علوم و حوزه‌های علمی جدا دانست. مسائل محیطی بیش‌تر پیامد کنش یا رفتار اجتماعی انسان هستند (بری84، 1380).
روانشناسى اجتماعى85 به مطالعه همه اين موضوع‌هاى مختلف علاقمند است، روانشناسی اجتماعی با مطالعه نحوه تفکر، احساس و عمل آدمی در محیطهای اجتماعی و چگونگی تأثیر متقابل محیطهای اجتماعی در اندیشهها، احساسات و اعمال وی سر و کار دارد. از طريق آموزشهاي مستقيم و غير مستقيم بايد شهروندان را براي اينكه نقش بارز و سازندهاي در زندگي خانوادگي و اجتماعي خود داشته باشند، آماده كرد، كه اين امر به شاخص شكوفايي اجتماعي شهروندان در راستاي ارتقاء بهزیستی اجتماعی كمك خواهد كرد. از بعد ديگر در راستاي بهزیستی اجتماعی شهروندان بايد آنان را براي هرگونه انطباق با هنجارها و ارزشهاي حاكم بر محيط خانوادگي و جامعه آموزش داد، همچنين آگاه سازي از اينكه چه ارزشها و هنجارهايي در سطح زندگي اجتماعي، فردي و خانوادگي براي ادامه بقاء و تعامل با ديگران مهم است مورد نظر بايد قرار داد. اين مسئله كمك شاياني به اصل سازگاري اجتماعي در امر بهزیستی اجتماعی و بر قراري نظم و امنيت اجتماعي در سطح جامعه مي نمايد. بر اين اساس تقويت و ارتقاء درجات پذيرش اجتماعي از طريق افزايش اعتماد و اطمينان در هر سطحي، همچنين تقويت خوب نگريستن و مثبت نگريست رفتارها و كردارهاي ديگران از نكات بارز و شاخصهاي اساسي بهزیستی اجتماعی است.
با توجه به اهمیت بعد اجتماعی سلامت در این تحقیق به تاثیر آموزشهای ذهن آگاهی و فراشناخت بر سه جنبه از بعد اجتماعی سلامت یعنی؛ بهزیستی اجتماعی، رفتار شهروندی سازمانی و نگرش‌های زیست محیطی که در پژوهشهای قبلی کمتر به آن توجه شده است مورد بررسی قرار میگیرد که جنبه نوآورانه در این زمینه میباشد.

1-4- هدفهای پژوهش
هدف اصلی این پژوهش تعیین میزان و مقایسه اثربخشی آموزش مهارتهای فراشناختی با اثر آموزش ذهن آگاهی در رفتار شهروندی سازمانی، بهزیستی اجتماعی و نگرش‌های زیست محیطی در میان معلمان میباشد.

هدفهای فرعی :
1 – بررسی نقش فراشناخت در بهبود رفتار شهروندی سازمانی، بهزیستی اجتماعی و نگرش‌های زیست محیطی معلمان.
2- بررسی نقش ذهن آگاهی در بهبود رفتار شهروندی سازمانی، بهزیستی اجتماعی و نگرش‌های زیست محیطی معلمان.
3- بررسی تفاوت اثر آموزشها در رفتار شهروندی سازمانی، بهزیستی اجتماعی ونگرش‌های زیست محیطی.
4- افزایش نگرش‌های زیست محیطی، رفتار شهروندی سازمانی و بهزیستی اجتماعی معلمان.

1-5- فرضیههای پژوهش
فرضیه 1 : آموزش راهبردهای فراشناخت و ذهن آگاهی میزان نگرش‌های زیست محیطی افراد گروه آزمایش را نسبت به گروه گواه در مرحله پسآزمون و پیگیری افزایش میدهد.
فرضیه2: آموزش راهبردهای فراشناخت و ذهن آگاهی میزان رفتارشهروندی سازمانی افراد گروه آزمایش را نسبت به گروه گواه در مرحله پسآزمون و پیگیری افزایش میدهد.
فرضیه3: آموزش راهبردهای فراشناخت و ذهن اگاهی میزان بهزیستی اجتماعی افراد گروه آزمایش را نسبت به گروه گواه در مرحله پسآزمون و پیگیری افزایش میدهد.
فرضیه4 : بین دو روش آموزش ذهن آگاهی با آموزش فراشناخت در تاثیر گذاری بر نگرش‌های زیست محیطی تفاوت معناداری وجود دارد.
فرضیه5: بین دو روش آموزش ذهن آگاهی با آموزش فراشناخت در تاثیر گذاری بر رفتار شهروندی سازمانی تفاوت معناداری وجود د ارد.
فرضیه6: بین دو روش آموزش ذهن آگاهی با آموزش فراشناخت در تاثیر گذاری بر بهزیستی اجتماعی تفاوت معناداری وجود دارد.

1-6- تعریف متغییرهای پژوهش

رفتارشهروندی سازمانی
تعریف نظری
باتمان و ارگان (1983) برای اولین بار اصطلاح رفتار شهروندی سازمانی (OCB)86 را وضع کردند و آن را اینگونه تعریف نمودند: رفتار فردی که داوطلبانه است، بطور صریح یا ضمنی توسط سیستم رسمی پاداش برانگیخته نشده است، و کارایی سازمان را افزایش خواهد داد. همچنین تمایل کارکنان به انجام رفتارهایی که فراتر از الزامات رسمی نقش و جایگاهشان می باشد نیز به عنوان یکی از عناصر اصلی تشکیل دهنده رفتار شهروندی سازمانی شناخته شده است.
تعریف عملیاتی
عبارتند از نمرهای که فرد از پاسخ به پرسشنامه رفتار شهروندی سازمانی پودساکف و همکاران (1990) بدست میآورد. پاسخگویی به سوالات در طیف 6-1 (از کاملا مخالفم تا کاملا موافقم) تعیین شدهاست. نمرات بالاتر رفتار شهروندی سازمانی بهتری را نشان میدهد.
نگرش‌های زیست محیطی
تعریف نظری
در اصطلاح “محیط زیست”، زیستن توسط محیط زیست احاطه شده و محیط در برگیرنده آن است. بومشناسی یا اکولوژی عمدتا به تحقیق درباره روابط بین موجودات زنده با یکدیگر و با محیط زندگی آنها میپردازد. هر موجود زنده پیوسته با موجودات زنده دیگر و نیز با موجودات غیر زنده اطراف خود ارتباط دارد و هرکدام یکدیگر را تحت تاثیر خود قرار میدهند. هرآنچه فرایند زیستن را احاطه کرده، آن را در خود فرو گرفته و با آن در کنش متقابل قرار دارد میتوان محیط زیست نامید (محمد نیا، 1391). نگرشهای زیست محیطی به عنوان مجموعهای از باورها، عواطف ونیتهای رفتاری فرد که توجه او را به موضوعات و رفتارهای زیست محیطی معطوف میکند تعریف شدهاست (شولتز، 2004).

تعریف عملیاتی
نمرهای که آزمودنیها از پاسخ به پرسشنامه نگرش‌های محیطی تامپسون و برتون87 (1994) بدست میآورند این پرسشنامه دارای 15 گویه میباشد که شامل سه‌ خرده مقیاس انسان‌مداری، محیطمداری و بی‌اعتنایی عمومی است که برای ارزیابی‌ نگرش به محیط زیست استفاده میشود. هرچه نمرهی وی بالاتر باشد نشان دهنده نگرش‌های مثبت تر به محیط زیست میباشد.
بهزیستی اجتماعی
تعریف نظری
کییز (1998) بهزیستی اجتماعی را به عنوان گزارش شخصی افراد از کیفیت ارتباطات آنها با دیگران تعریف می‌کند. مدل چند وجهی کییز (1998) از بهزیستی‌ اجتماعی شامل پنج جنبه می‌شود که میزان کارکرد بهینه‌ افراد را در عملکرد اجتماعی آنها معلوم می‌کند. پنج عنصر یا جنبه‌ بهزیستی اجتماعی از نظر کییز، یعنی پیوستگی، یکپارچگی، پذیرش، تشریک مساعی و شکوفایی تا اندازه‌ای به سلامت روان مربوط هستند.
تعریف عملیاتی
عبارتند از نمرهای که فرد از پاسخ به پرسشنامه کییز (1998) بدست می آورد. در این پرسشنامه 5 بعد به کار رفته که شامل مشارکتاجتماعی، انسجام اجتماعی، پذیرش اجتماعی، انطباق اجتماعی و شکوفایی اجتماعی میباشد. هرچه نمرات فرد بیشتر باشد، میتوان گفت بهزیستی اجتماعی بهتری دارد.

آموزش ذهنآگاهی
تعریف نظری
چنانکه کابات زین (2003) میگوید ذهن آگاهی به معنای توجه کردن به طریقی خاص، معطوف به هدف، در زمان حال و بدون قضاوت و پیشداوری است. از طریق تمرین ذهنآگاهی فرد میآموزد که در لحظه، از حالت ذهنی خود، آگاهی داشته و توجه خود را به شیوههای مختلف متمرکز کند.
تعریف عملیاتی
تلفیقی از آموزش ذهن آگاهی مبتنی برکاهش استرس کابات زین (2003) و آموزش ذهنآگاهی مبتنی بر افزایش رابطه (MBRE) است که توسط کارسون و همکاران (2004) طراحی شده است. (پیوست) و در هشت جلسه دوساعته (جلسات هفتگی) برگزار شد.
آموزش راهبردهای فراشناخت
تعریف نظری
فراشناخت اصلاحی است که اولین بار توسط فلاول (1976) به کار رفت تا دانش فرد در مورد فرایندهای شناختی و اینکه چگونه میتوان ازآنها برای دستیابی به یک هدف یادگیری به طور مطلوب استفاده کرد، اشاره دارد. فراشناخت یک مفهوم چند وجهی است. این مفهوم در برگیرنده دانش (باورها)، فرایندها و راهبردهایی است که شناخت را ارزیابی، نظارت یا کنترل میکند (موسس و بیرد، 2002).
تعریف عملیاتی
نسخه تجدید نظر شده آموزش مهارتهای اجتماعی با رویکرد فراشناختی (MASST-R) شینکر و همکاران (2002) (پیوست) در هشت جلسه دو ساعته برگزار شد.

فصل دوم

پیشینه تحقیق

2-1- مقدّمه
انسان موجودی اجتماعی است و به تعامل88 با دیگران نیاز دارد. ما در معاشرت با دیگران اطلاعات بسیاری به دست می‌آوریم كه به نحوی آنها را دسته‌بندی و منسجم می‌كنیم و بخش‌های مهم و مفید آنها را به حافظه می‌سپاریم. برای داوری و قضاوت درباره دیگران باید بتوانیم این اطلاعات ذخیره ‌شده را با هم تركیب كنیم و به شناختی درست از دنیای اطرافمان دست یابیم. شناخت اجتماعی89 بیان می‌كند كه ما چگونه به اطلاعات توجه می‌كنیم، آنها را ذخیره می‌كنیم و در موقع لزوم به یاد می‌آوریم (آذربایجانی، 1387).
انسان در زندگی اجتماعی ودر تعامل با دیگران است که خود را میشناسد و از وجود خود آگاه میشود. اما خودآگاهی90 او ابعاد دیگری نیز دارد که در رابطه او با محیطهای گوناگون و پیچیده شکل میگیرد، مانند محیط روانی و فیزیولوژی، محیط طبیعی، محیط اجتماعی، محیط فرهنگی91 که ازآنها متاثر میشود. به همین علت خودآگاهی او شامل دایرههای متعددی است، مانندآگاهی از وجود خودش، آگاهی از تعلقش به گروه، قشر یا ملیت خاص، آگاهی او از این که به شهر، منطقه یا جغرافیای طبیعی خاصی تعلق دارد (کریمی، 1385). اما چگونگی تعامل انسان با این محیطهای گوناگون، به مقدارزیادی، ناخودآگاه92 است و میزان و چگونگی روابط متقابل و تاثیر و تاثر انسان با این محیطها برای او روشن نیست (هانت93، 1987). روانشناسی اجتماعی با مطالعه نحوه تفکر، احساس و عمل آدمی در محیطهای اجتماعی و چگونگی تأثیر متقابل محیطهای اجتماعی در اندیشهها، احساسات و اعمال وی سر و کار دارد. به همین دلیل روانشناسی اجتماعی با فرایندهای ادراک و تفسیرهای اجتماعی سر و کار دارد (لامارش94، 1380).
در تعریف سازمان جهانی بهداشت95 (1948) «سلامت عبارت است از رفاه كامل جسمی، روانی، اجتماعی و نه تنها بیماری یا معلول نبودن» عوامل اجتماعی اهمیت ویژهای پیدا کرد (سجادی، 1386). بر این اساس سلامت مفهوم مثبتی است كه در زمان ارزیابی تندرستی و سلامتی فرد باید زمینههای روانی و اجتماعی زندگی افراد را هم مورد توجه قرار دهیم. چند دهه گذشته سلامت به عنوان حق بشری و یك هدف اجتماعی در جهان شناخته شده است، یعنی سلامت برای ارضای نیازهای اساسی و بهبود كیفیت زندگی انسان لازم است و باید برای همه انسان ها در دسترس باشد (همان).
در واقع نقش قطعی عوامل اجتماعی، روانی و محیطی96 بر سلامت مردم از زمانهای بسیار قدیم شناسایی شده است. فعالیتهای بهداشتی از قرن 19 و بیشترین اقداماتی كه به صورت زیربنایی در حوزه بهداشت عمومی نوین انجام شده،

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ تحقیق ذهن آگاهی، فراشناختی، زیست محیطی، سوگیری Next Entries منابع و ماخذ تحقیق ذهن آگاهی، زندگی روزمره، یکپارچه سازی، روانشناسی