منابع و ماخذ تحقیق برنامه آموزشی، محتوای آموزشی، روش های آموزشی، گروه کنترل

دانلود پایان نامه ارشد

نمونه‌های گروه آزمون و گروه کنترل از بین نمونه‌های مطالعه مقطعی به صورت تصادفی ساده که در مجموع 60 نفر به گروه آزمون و 60 نفر به گروه کنترل تخصیص یافتند.
ـ انجام مداخله آموزشي : در این مرحله بر اساس نتایج پرسشنامه مذکور که در واقع نیاز سنجی آموزشی بود ضمن مشخص شدن آگاهی و سایر اجزای مدل اعتقاد بهداشتی محتوی آموزشی لازم تهیه و تنظیم و روش آموزشی انتخاب و مداخله آموزشی اجرا گردید .
– انجام پس آزمون از طریق تکمیل مجدد پرسشنامه همراه با مصاحبه و تعیین میزان آگاهي، حساسيت درك شده، شدت درك شده، منافع درك شده، موانع درك شده، راهنماهای عمل، خودکارآمدی و عملکرد در خصوص نشانه های خطر، عفونت‌های تنفسی، اسهال و تب وتشنج در کودک سه ماه بعد از مداخله آموزشي صورت گرفت.
3-7-3) طراحی برنامه آموزشی و مداخلات
با توجه به نیاز سنجی که قبل از انجام مداخله صورت گرفت، جهت طراحی برنامه آموزشی که شامل اهداف، محتوای آموزشی و انتخاب روش آموزشی می باشد اقدام شد.
-مراحل طراحی آموزشی:
طبق الگوی آقای جیمز بروان مراحل طراحی شامل تعیین اهداف آموزشی، تعیین شرایط (شامل گروه تدریس، شیوه تدریس و غیره)، تعیین منابع(شامل نیروی انسانی، وسایل آموزشی و غیره) و بازده (شامل ارزشیابی و اصلاح طرح) می باشد که در جداول طرح درس به این مراحل اشاره شده است.
اهداف آموزشی:
مشخص کردن اهداف آموزشی در روند آموزش بسیار مهم است و قبل از هر چیز هدف کلی آموزش باید مشخص شود، که در واقع چارچوب تغییرات مورد نظر را در فراگیران تعیین می کند، سپس اهداف جزئی و در نهایت اهداف رفتاری تعیین شوند.این اهداف مشخص می کنند که فراگیران چه مطالبی را باید درک کنند، چه مهارت هایی را باید کسب کنند، چه کارهایی را باید انجام دهند و همچنین چه نگرش ها و ارزش هایی باید در آنها تغییر کند یا بوجود آید. اهداف آموزشی را از دیدگاه‌های مختلف می توان تقسیم بندی نمود، یکی از معروفترین آنها طبقه بندی بلوم و همکاران اوست که بر اساس حیطه های یادگیری در سه حیطه شناختی(دانش)، عاطفی(نگرش) و رفتاری یا روانی حرکتی(مهارت) قرار گرفتند.
اهداف شناختی:
اهداف این حیطه جنبه نظری دارند وشامل فعالیت های ذهنی و عقلانی مانند کسب اطلاعات وپردازش افکار می باشند.
اهداف عاطفی:
اهداف این حیطه برعواطف ، باورها، نگرش ها و ارزشها تاکید دارند و از دو حیطه دیگر مشکل تر به نظر می رسند.
اهداف رفتاری:
در این حیطه هم فکر و هم فیزیک هر دو مداخله دارند، به طور کلی آموزش مهارت ها یا انجام یک عملکرد یا وظیفه خاص در این حیطه قرار می گیرد(62،61،60،33،6)
مطالب و محتوی آموزشی بر اساس اهداف آموزشی و با توجه به نیاز سنجی که قبل از انجام مداخله صورت گرفته بود وبا توجه به کتب معتبر و جزوات آموزشی وزارت بهداشت ،مجلات و با مشاوره متخصصین اطفال و اساتید مجرب جمع آوری و در تهیه مطالب، از مدل اعتقاد بهداشتی و سازه های آن استفاده گردید. نتایج نیازسنجی قبل از مداخله بیان داشتند که بین عملکرد مادران(تشخیص و مراقبت از نشانه های خطر در کودکان) با راهنماهای عمل، منافع درک شده، خودکارآمدی و موانع درک شده به ترتیب بیشترین همبستگی مثبت وجود دارد لذا در طراحی برنامه آموزشی بر این سازه ها تاکید بیشتر شد و اهداف و محتوای آموزشی با تاکید بر این موارد طراحی و تدوین گردید:
– افزایش آگاهی و دانش مادران در خصوص نشانه‌های خطر درکودک
– افزایش آگاهی و دانش مادران در مورد عفونت‌های تنفسی و اسهال کودکان
– تاکید بر منافع و موانع توجه به موقع به نشانه‌های خطر
– آشنایی مادران با شیوه های مختلف کسب اطلاعات در خصوص نشانه های خطر در کودک
– ارتقاء سطح نگرش مادران در خصوص اقدامات مناسب در صورت بروز نشانه های خطر در کودک
3-7-4) روش، وسیله و ارزشیابی مداخله آموزشی
مداخله مورد نظر براساس مدل اعتقاد بهداشتی در گروه آزمون(با تقسیم آنان به سه گروه 20 نفره) با توجه به شرایط موجود (امکانات، سطح تحصیلات مادران و …)، نظر اساتید و تحقیق مشابه(11) به صورت جلسات آموزشی و به روش سخنرانی، بحث گروهی، پرسش و پاسخ، نمایش عملی و با استفاده از وسایل کمک آموزشی ( وایت بورد و ماژیک، وسایل مربوط به نمایش تصاویر آموزشی و غیره ) و ارائه کتابچه و پمفلت آموزشی به عنوان یادآور در مراکز بهداشتی درمانی اراک طی 4 جلسه آموزشی60 دقیقه ای در طی یک ماه(تیر ماه 1393) صورت پذیرفت.
روش های آموزشی:
راه های منظم و باقاعده جهت ارائه محتوای آموزشی مورد نظر را روش های آموزشی می گویند. انتخاب این روش ها به عوامل متعددی چون تعداد فراگیران، نوع آموزش( مستقیم، غیر مستقیم، رسمی و غیر رسمی)، اهداف آموزشی(شناختی، عاطفی، رفتاری)، ویژگی های فراگیران، زمان و موضوع آموزش و غیره بستگی دارد.
انواع روش های آموزشی شامل بحث گروهی، سخنرانی، نمایش عملی و غیره می باشد.
بحث گروهی:
روش بحث گروهى گفتگويى است سنجيده و منظم درباره موضوعى خاص که مورد علاقه مشترک شرکت‌کنندگان در بحث است. روش بحث گروهى زمانی قابل اجرا است که تعداد فراگیران بين ۶ تا ۲۰ نفر باشند. در صورت بیشتر بودن تعداد آنان، بايد آنها را به گروه‌هاى کوچک‌تر تقسيم نمود . در اين روش، معمولاً آموزش دهنده موضوع يا مسئله خاصى را مطرح مى‌کند و فراگیران درباره آن به مطالعه، انديشه، بحث و اظهارنظر مى‌پردازند و نتيجه مى‌گيرند. بنابراين بر خلاف روش سخنرانى در اين روش، فراگیران در فعاليت‌هاى آموزشى فعالانه شرکت مى‌کنند و مسؤوليت يادگيرى را به عهده مى‌گيرند. آنان در ضمن مباحثه، از انديشه و نگرش‌هاى خود با ذکر دلايل متکى بر حقايق، مفاهيم و اصول علمى دفاع مى‌کنند. در اجراى صحيح بحث گروهي، فراگیران بايد توانايى سازمان‌دهى عقايد و ديدگاه‌هاى خود، انتقادات ديگران ، چه درست و چه نادرست و ارزيابى نظرهاى مختلف را در ضمن بحث داشته باشند. به عبارت ديگر، روش بحث گروهى روشى است که به فراگیران فرصت مى‌دهد تا نظرها، عقايد و تجربيات خود را با ديگران در ميان بگذارند و انديشه‌هاى خود را با دلايل مستند بيان کنند. بحث گروهی یک روش آموزشی ارزشمند و یک نوع فرایند تفکر جمعی برای حل مسئله است.
سخنرانی:
نوعی بیان است که برای نفوذ در دیگران و تحت تاثیر قراردادن آنان و اثبات عقیده سخنران به کار می رود. در سخنرانی گوینده هدف مشخص و معینی دارد. هدف اصلی از سخنرانی تفهیم مبانی و محتوای مطالبی است که گوینده قصد انتقال آن را به دیگران دارد. یکی از محدودیت های روش سخنرانی با وجود اینکه در کارهای آموزشی یکی از شایع ترین و قدیمی ترین شیوه های آموزش می باشد، این است که بیشتر اوقات ارتباط یکطرفه است و گروه فرصتی نمی یابد که فعالانه در کار آموختن شرکت کند، بنابراین در این مطالعه سعی شد این روش با پرسش و پاسخ همراه باشد تا فراگیران بیشتر دربحث شرکت کنند.
نمایش عملی:
در این روش یادگیری از طریق عمل اجرا می گردد ابتدا یکی از روش ها توسط آموزش دهنده نشان داده شده و سپس فراگیر می تواند این روش را تکرار نموده و نتایج آن را مشاهده نماید. دو نوع روش آموزشی درنمایش عملی وجود دارد روش نمایش و نتیجه نمایش. در روش نمایش جریان واقعی انجام دادن یک فعالیت نشان داده می شود و در نتیجه نمایش نتایج نهایی آن رفتار به فراگیران آموخته می شود(56،57،55،33،16).
داده های پس آزمون سه ماه بعد از مداخله آموزشی مدل محور(آبان ماه1393) از طریق تکمیل پرسشنامه همراه با مصاحبه جمع آوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. لازم به ذکر است که مداخله آموزشی پس از پایان مطالعه و گردآوری داده های پس آزمون به گروه کنترل نیز ارائه گردید.

3-7-5) طرح درس و خلاصه جلسات آموزشی به شرح ذیل می باشد:
جداول طرح درس
جدول شماره 6: طرح درس جلسه اول
سازه مورد استفاده: آگاهی، حساسیت و شدت درک شده
هدف کلی:
1) آشنایی مادران با نشانه های خطر در کودک
2) آشنایی مادران با عفونت های تنفسی
3) آشنایی مادران با اسهال
4)حساس شدن مادران در خصوص نشانه های خطر در کودک
5) آشنایی مادران با عواقب منفی عدم توجه به نشانه های خطر
اهداف جزئی:
1) افزایش آگاهی مادران در خصوص نشانه های خطر در کودک
2) افزایش آگاهی مادران در خصوص تعاریف نشانه های خطر طبق دستورالعمل مانا
3) افزایش آگاهی مادران در خصوص انواع عفونت های تنفسی
4) افزایش آگاهی مادران در خصوص راه های انتقال و پیشگیری از عفونت های تنفس
5) افزایش آگاهی مادران در خصوص اسهال
6) افزایش آگاهی مادران در خصوص راه های انتقال و پیشگیری از اسهال
7)افزایش حساسیت مادران نسبت به نشانه های خطر در کودک
8) افزایش آگاهی مادران در خصوص عواقب منفی عدم توجه به نشانه های خطر
9) افزایش آگاهی مادران در خصوص عواقب منفی عدم توجه به عفونت های تنفسی در کودک
10) افزایش آگاهی مادران در خصوص عواقب منفی عدم توجه به اسهال در کودک

اهداف رفتاری:
1) مادر بتواند نشانه های خطر را بیان کند(شناختی)
2) مادر نشانه های خطر را طبق دستورالعمل مانا تعریف کند(شناختی)
3) مادر بتواند پنومونی را تعریف کند(شناختی)
4) مادر بتواند اسهال را تعریف کند(شناختی)
5) مادر بتواند راه های انتقال و پیشگیری از عفونت های تنفسی و اسهال را بیان کند(شناختی)
6) مادر بتواند بیان کند که احتمال ابتلا به نشانه های خطر و بیماری در کودکان بیشتر از بزرگسالان است(شناختی)
7) مادر بتواند بیان کند که عدم توجه به موقع به نشانه های خطر چه عواقبی دارد(شناختی)
8) مادر معتقد باشد که توجه به نشانه های خطردر کودک مهم است(نگرشی)
9) مادر معتقد باشد که کسب اطلاعات در خصوص بیماری های کودکان اهمیت دارد(نگرشی)
10) مادر باور داشته باشد که کودک او هم ممکن است به نشانه های خطر مبتلا شود(نگرشی)
11) مادر معتقد باشد که عدم توجه به موقع به نشانه های خطر عوارض خطرناکی دارد(نگرشی)
12) مادر نشانه های خطر عفونت های تنفسی در کودک را بر اساس آموزش های ارائه شده تشخیص دهد(رفتاری)
13) مادر نشانه های خطر اسهال در کودک را براساس آموزش های ارائه شده تشخیص دهد(رفتاری)
استراتژی ها/ فعالیت ها:
1) ارائه برنامه آموزشی به صورت سخنرانی، پرسش و پاسخ، نوشتاری، ارئه تصاویر آموزشی، ارائه آمارهای مرتبط
2) پرسش وپاسخ، بازخورد گرفتن
3) توزیع پمفلت آموزشی بین مادران
منابع:
1) فضای آموزشی: کلاس آموزشی مراکز بهداشتی درمانی
2) مواد و وسایل کمک آموزشی: پمفلت، کتابچه آموزشی، ، وایت بورد و ماژیک، وسایل مربوط به نمایش تصاویر آموزشی
3) نیروی انسانی: پژوهشگر
شیوه تدریس:
1) سخنرانی، پرسش و پاسخ
2) نوشتاری
3)ارائه تصاویر آموزشی و ارائه آمارها ی مرتبط
شیوه ارزیابی:
تکمیل پرسشنامه ها، پرسش و پاسخ، بازخورد گرفتن
زمان ارزیابی:
قبل از مداخله و 3 ماه بعد از شروع مداخله، ابتدا و انتهای جلسه آموزشی

جدول شماره 7: طرح درس جلسه دوم
سازه های مورد استفاده: منافع و موانع درک شده
هدف کلی:
1) آشنایی مادران با منافع توجه به موقع به نشانه های خطر
2) آشنایی مادران با موانع توجه به موقع به نشانه های خطر
اهداف جزئی:
1) افزایش آگاهی مادران در خصوص منافعی که در صورت توجه به موقع به نشانه های خطر کسب می کنند
2) افزایش آگاهی مادران در خصوص منافعی که در صورت توجه به موقع به عفونت های تنفسی کسب می کنند
3) افزایش آگاهی مادران در خصوص منافعی که در صورت توجه به موقع به اسهال در کودک کسب می کنند
4) افزایش آگاهی مادران در خصوص موانع توجه به موقع به نشانه های خطر

اهداف رفتاری:
1) مادر بتواند سه مورد از منافع توجه به موقع به نشانه های خطر را بیان کند(شناختی)
2) مادر بتواند منافع مراقبت از کودک مبتلا به عفونت های تنفسی را بیان کند(شناختی)
3) مادر بتواند منافع مراقبت از کودک مبتلا به اسهال را بیان کند(شناختی)
4) مادر معتقد باشد که توجه به موقع به نشانه های خطر می تواند از مرگ کودک پیشگیری کند(نگرشی)
5) مادر معتقد باشد که توجه به موقع به نشانه های خطر مانع از صرف هزینه های درمانی

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ تحقیق روایی محتوا، خودکارآمدی، معیارهای طراحی، وضعیت اقتصادی Next Entries تحقیق رایگان درمورد پیش آزمون، تحلیل داده، آموزش و یادگیری، نیروی انسانی