منابع و ماخذ تحقیق آموزش و پرورش، آموزش علوم

دانلود پایان نامه ارشد

ر دنيايي زندگي مي كند كه سريعاً در حال تغيير است و او بايد قادر باشد خود رابا آن تغييرات هماهنگ سازد.گفته اند در 20سال ديگر سرعت رشد اطلاعات آنقدر سريع است كه در كمتر از 75 روز ميزان اطلاعات ودانش بشري دو برابر مي شود،بنابراين آنچه كه مهم است يادگيري شيوه ي كسب اطلاعات ومعلومات و به روز كردن وپردازش آنهاست نه كسب اطلاعات به مثابه يك بسته ي دانشي(رستگار وهمكاران،1387،ص4).
بنابراين دانش آموزان براي ورود به عصر دانايي و روبه رو شدن با تحولات شگفت انگيز قرن 21بايد به طور فزاينده اي مهارتهاي تفكرانتقادي وخلاق رابراي تصميم گيري مناسب وحل مسايل پيچيده ي جامعه فرا گيرند.آنها بايد سواد علمي ومبتني بر فناوري را به خوبي سواد خواندن ونوشتن وحساب كردن بياموزند ودر عرصه هاي گوناگون زندگي از آن بهره گيرند(احمدي،1380،ص13).
اگر حاصل دوره تحصيلات مدرسه اي، تنها انتقال پاره اي از مفاهيم به ذهن دانش آموزان باشد، با فراموش شدن آن مفاهيم، حاصل كليه ي سالهاي تحصيل نيز از دست مي رود. وبسياري از دانش آموزان، هنگامي كه مدرسه را به پايان مي رسانند، از جهات علمي و كاربردي بي سواد بوده واين گونه دانش آموزان قادر به شركت در جامعه اي كه در آن علم از ارزش والايي برخوردار باشد و سعي در به دست آوردن تكنولوژي بالا هم باشد، نخواهند بود به همين سبب بايد در باب آموزش علوم سعي شود علاوه بر مفاهيم پايه، راهي به دانش آموزان نشان داده شود كه خودشان بتوانند به دنبال كسب اطلاعات و دانش مورد نياز خود باشند و به يك يادگيرنده مادام العمر تبديل شوند. بنابراين برنامه درسي موجود در مدارس بايد علاوه بر كسب دانش، راه و روش يادگيري را هم به آنان بياموزد تا ميل به يادگيري را در آنان تقويت كند ( گروه تكنولوزي وآموزشي، ص1).
پژوهشها نشان مي دهد كه به كارگيري شيوه هاي سنتي و آموزش محور نمي تواند پاسخگوي نيازهاي آموزشي عصر حاضر باشد. بنابراين خروج از رويكرد آموزشي حافظه پرور و به چالش كشاندن ذهن فراگيران از طريق پژوهش و انجام فعاليتهاي عملي و علمي مي تواند فراگيران را فعال نموده و روحيه تحقيق و پژوهشگري را در آنان پرورش دهد (اصفا، 1385، به نقل از عسگري، 1387، ص 8).
بنابراين دانش آموزان بايد به مهارتهاي پژوهش وحل مساله مجهز شوند و روحيه ي جست وجو گري رادر خود تقويت كنندودر كنار كسب دانشهاي نوين به نگرشهايي چون برقراري ارتباط باديگران،كار گروهي وانديشه ي جمعي مجهز شوند(احمدي،1380،ص13).
دلايل زيادي حاكي از اهميت برنامه درسي علوم، به شيوه ي پژوهش محوراست، كه دانش آموزان امروز را براي مقابله با عصر انفجار دانش، ودانايي آماده مي كند. اين دلايل عبارتند از :
1- كسب و توسعه سواد علمي، فناورانه
2- تبديل دانش آموز به يادگيرنده ي مادام العمر (هومز،2005، به نقل از حيدري همت آبادي و ديگران، 1386، ص 37).
3- برنامه درسي پژوهش محور به دانش آموزان كمك مي كند تا مهارتهاي مورد توجه تعليم و تربيت را كسب كنند. مهارتهايي چون :
الف- كسب مهارتهاي پژوهشي : مانند قدرت مقايسه كردن، تفكيك كردن، فرضيه ساختن، شيوه هاي جمع آوري اطلاعات و قدرت پيش بيني كردن
مهارت توانايي استدلال و آوردن دليل و برهان – مهارت سازمان دهي اطلاعات و مهارت تفسير و ترجمه اطلاعات (ليپمن،1991،به نقل از عشرت زماني و ديگران، 1387، ص 137).
ب- كسب مهارتهاي شناختي : مانند توليد انديشه، پژوهش و حل مساله و تفكر انتقادي (بريتر،1994،به نقل از همان منبع).
ج- كسب مهارتهاي فراشناختي خود بازخوردي، خودارزيابي (اسميت،2007).
به علاوه نتايج اين تحقيق مي تواند مورد استفاده در وزارت آموزش و پرورش دفتر برنامه ريزي و تاليف كتب درسي در تغيير رويكرد برنامه درسي آموزش محور به برنامه درسي پژوهش محور باشد.
1-4 هدف كلي پژوهش
بررسي اثربخشي برنامه درسي علوم، به شيوه ي آموزش محور، بابرنامه درسي علوم،به شيوه ي پ‍ژوهش محور در دوره ي ابتدايي
1-5 اهداف فرعي پژوهش
1- بررسي اثربخشي برنامه ي درسي علوم به شيوه ي آموزش محور با برنامه ي درسي علوم به شيوه پژوهش محور در بعد كسب دانستني هاي ضروري توسط دانش آموزان
2- بررسي اثربخشي برنامه ي درسي علوم به شيوه ي آموزش محور با برنامه ي درسي علوم به شيوه پژوهش محور در بعد كسب مهارتهاي ضروري توسط دانش آموزان
3- بررسي اثربخشي برنامه ي درسي علوم به شيوه ي آموزش محور با برنامه ي درسي علوم به شيوه پژوهش محور در بعد كسب نگرشهاي ضروري توسط دانش آموزان
4- بررسي اثربخشي برنامه ي درسي علوم به شيوه ي آموزش محور با برنامه ي درسي علوم به شيوه پژوهش محور دركسب رضايت دانش آموزان
1-6 فرضيه ي اصلي پژوهش
برنامه درسي علوم، به شيوه ي پژوهش محور، در مقايسه با برنامه درسي علوم، به شيوه ي آموزش محور بر دانش آموزان اثر بخش تر است.

1-7 فرضيه‌ها ي فرعي پژوهش
1- دانش آموزاني كه در پايه سوم، در درس علوم با برنامه درسي پژوهش محور آموزش ديده اند نسبت به دانش آموزاني كه با برنامه درسي آموزشي محور، آموزش ديده اند دانستني هاي ضروري بيشتري را كسب كرده اند.
2- دانش آموزاني كه در پايه ي سوم، در درس علوم با برنامه درسي پژوهش محور آموزش ديده اند نسبت به دانش آموزاني كه با برنامه درسي آموزش محور، آموزش ديده اند مهارتهاي ضروري بيشتري را كسب كرده اند.
3- دانش آموزاني كه در پايه ي سوم، در درس علوم با برنامه درسي پژوهش محور، آموزش ديده اند نسبت به دانش آموزاني كه با برنامه درسي آموزش محور، آموزش ديده اند نگرشهاي ضروري بيشتري را كسب كرده اند.
4- دانش آموزاني كه در پايه سوم، در درس علوم با برنامه درسي پژوهش محور، آموزش ديده اند نسبت به دانش آموزاني كه با برنامه درسي آموزشي محور، آموزش ديده اند رضايت بيشتري دارند.

1-8 تعريف اصطلاحات و متغييرها
1-1-8 برنامه ي درسي
تعريف نظري : عبارت است از محتوا و جريان رسمي و غير رسمي كه از طريق آن، يادگيرندگان، تحت نظارت مدرسه، معلومات و شيوه درك و فهم را به دست مي آورند يا مهارتها را فرا مي گيرند و يا نگرش و ارزش گذاري يا نظام ارزشي خود را تغيير مي دهند رونالد دال، 1982 ( به نقل از يار محمديان، ص 18).
فعاليتهايي كه كودكان و نوجوانان بايد انجام دهند تا توانايي انجام فعاليتهاي ضروري براي زندگي بزرگسالي در آنها بوجود آيد بوبيت،( به نقل از ملكي، 1383، ص 13).
برنامه درسي عبارت است از يك سلسه وقايع آموزشي طراحي شده شده كه به قصد تحقق نتايج آموزشي براي يك يا چند دانش آموز پيش بيني شده است آيزنر ( به نقل از ملكي، 1383، ص14).
علي شريعتمداري، برنامه درسي را به عنوان «كليه تجارب، مطالعات، بحث ها، فعاليت گروهي و فردي و ساير اعمالي مي داند كه شاگرد تحت سرپرستي و راهنمايي مدرسه انجام مي دهد» تعريف مي كند (شريعتمداري، 1365، ص 133).
تعريف عملياتي : برنامه ي درسي در اين تحقيق شامل كليه ي فعاليتها و محتوايي است كه به طرق مختلف در درس علوم پايه ي سوم به دانش آموزان انتقال داده مي شود.تا دانستنيها، مهارتها و نگرشها درآنان تغييركند.

1-2-8 برنامه ي درسي آموزشي محور
تعريف نظري : در اين برنامه ي درسي معلم به انتقال معلومات، حقايق و مهارتهاي معيني پرداخته و دانش آموز منفعل بوده و ماهيت واقعي او به عنوان انساني آزاد، انتخابگر و مسئوليت پذير مورد توجه نيست. بي توجهي به ماهيت جامع و كامل دانش آموز و رغبت‌ها و علايق وي و بي اهميتي به نوآوري و تفكر واگرا در اين تفكر و كم توجهي به سبك يادگيري و از پيش تعيين بودن هدفها و محتواي آموزش و يكساني روشها و عدم درگيري آنان با متون آموزشي و ارزشيابي از دانستهاي دانش آموز در پايان ترم وسايل تحصيلي (احمدي، 1384، ص33).
منظور از برنامه درسي آموزش محور، آموزشي است كه در آن فعاليتهاي آموزش و يادگيري عمدتاً به وسيله معلم هدايت مي شوند (سيف، 1388، ص 474).
تعريف عملياتي : در اين تحقيق برنامه ي درسي آموزش محور در علوم شامل همان برنامه ي درسي موجود در نظام آموزشي كشورمان است كه عنصر هدف در آن از قبل تعيين شده، محتوا در آن شامل موضوعات و مطالب كتاب درسي علوم پايه ي سوم، روش آموزش در آن به شيوه آموزش محوريعني شيوه ي فعلي در نظام آموزش وپرورش ما و بيشتر با روش تدريس سخنراني و گاهي روش نمايش، و ارزشيابي در آن،از سئوالاتي كه معلم پاسخ آن را به دانش آموزان ارايه كرده است.
1-3-8 برنامه درسي پژوهش محور
تعريف نظري : برنامه ايي كه دانش آموزان را به بررسي هاي منجر به حل مساله و انجام فعاليتهاي معنادار وادار مي‌كند و به آنان اجازه مي دهد به طور مستقل به تجربه بپردازند و بر دانش هاي قبلي خود بيفزايند و در موقعيتي واقعي و شرايطي طبيعي، دانش و مهارت كسب كننده در اين برنامه محتواي آموزشي براي دانش آموزان معنادار است زيرا موضوع آن را از متن زندگي و محيط و دنياي واقعي اطراف آنها انتخاب مي شود. و دانش آموز براي دستيابي به پاسخ سئوالات به بررسي و پژوهش مي پردازد و يافته هاي خود را تجزيه و تحليل كرده، فرضيه سازي و در نهايت نتيجه گيري مي كند و به راه حل مساله پي مي برد.در اين برنامه شيوه ي آموزش استفاده از الگوي كاوشگري(پژوهش) وروش تدريس حل مسئله مي باشد (رئيس دانا، 1386،ص3).
تعريف عملياتي : برنامه درسي پژوهش محور در علوم برنامه اي است كه از طرف وزارت آموزش و پرورش در سال 1389 به آموزش و پرورش استان‌ها و مدارس به شيوه ي پژوهش گري و با اهداف زير ابلاغ شده است.
1ـ‌ اهداف علمي، آموزشي
– دانش آموز نسبت به شناخت پديده‌ها كنجكاو است
– در فكر كردن، شنيدن، گفتن و بيان مقصود، خواندن و نوشتن و حساب كردن مهارت كافي دارد.
– ارزش علم را در انجام درست كارها تا حدودي مي داند.
– با نحوه يادگيري خود تا حدودي آشناست.
2ـ‌‌ اهداف اجتماعي
– همكاري با ديگران را دوست دارد.
– در بازي‌ها و فعاليت هاي گروهي شركت مي كند.
– به انجام وظايف و مسئوليتهاي كه بر عهده او مي گذارند پايبند است.
3ـ‌‌ اهداف زيستي :
– از حواس خود به خوبي محافظت مي كند.
– در حفظ محيط زيست كوشا است.
– نكات ايمني را مي داند و رعايت مي كند.
4ـ‌ كمك به تحقيق اهداف مهارتي درس علوم تجربي نظير (مشاهده، طراحي تحقيق، برقراري ارتباط،پيش بيني، فرضيه سازي، كاربرد ابزار و وسايل، اندازه گيري، تفسير يافته‌ها و نتيجه گيري)
5ـ تقويت مهارتهاي زندگي در دانش آموزان نظير (تصميم گيري، حل مساله، دوست يابي،سخنراني و دفاع از كار خود در جمع )
6ـ‌‌ تحقق اهداف نگرشي درس علوم تجربي، نظير (كنجكاوي و جستجوگري علمي،خلاقيت و ابتكار همكاري با ديگران، تفكر واگرا، احساس مسئوليت، احساس اعتماد به نفس)
7ـ‌‌ ايجاد موقعيتي مناسب براي ارزشيابي توصيفي از عملكرد دانش آموزان
8ـ افزايش توانمندي دانش آموزان در حوزه IT1 و تشويق آنان به استفاده از ICT2 براي رفع نيازهاي اطلاعاتي مربوط به پروژه هاي علمي خود. محتواي برنامه درسي پژوهش محور در اين تحقيق همان برنامه درسي علوم پايه سوم است كه به شيوه پژوهش محور و با الگوي كاوشگري و روشهاي تدريس آزمايشگاهي، گردش علمي و روش اكتشافي آموزش داده مي شود. ارزشيابي در اين برنامه، توصيفي از فعاليت و عملكرد دانش آموزان در فرآيند ياددهي _ يادگيري است.

1-4-8 دانستني هاي ضروري
تعريف نظري : مجموعه ايي از اصول، قوانين و اطلاعاتي را كه دانش آموزان در دوره آموزش عمومي در مباحثي مانند فيزيك، شيمي، علوم زمين و بهداشت كسب مي كنند تا بر پايه اين آموخته‌ها دانش خود را در هر مورد و در پايه هاي بعدي بسط دهند (رستگارو ديگران، 1387، ص7).
تعريف عملياتي : در برنامه ي درسي علوم،دانستني هاو اطلاعاتي را كه دانش آموز در پايه سوم كسب مي كنداين اطلاعات، شامل :
1- علوم بهداشت : شناخت ساختمان بدن و كار اندامها و لزوم حفظ و رعايت بهداشت
2- علوم زيستي : شناخت گياهان و جانوران

پایان نامه
Previous Entries منابع و ماخذ تحقیق آموزش علوم، انتقال اطلاعات، آموزش و پرورش، آموزش مهارت Next Entries پایان نامه ارشد رایگان با موضوع training، of، curriculum، and