منابع مقاله درمورد ژئوتوریسم، اکوتوریسم، ایجاد اشتغال

دانلود پایان نامه ارشد

ي مربوطه

1-9– تجزیه و تحلیل اطلاعات
براي انجام مطالعات زمين‌شناسي و ژئومورفولوژي منطقه مورد بررسي در ابتدا نقشه‌ها و مطالعات زمين‌شناسي انجام شده در ناحيه مورد بررسي جمع‌آوري و تهيه شده است. حوزه آبخيز مورد مطالعه برروي شيتهاي توپوگرافي 1:50000 ورسك 6561I و ارجمند 6561IV انتشارات سازمان جغرافيايي نيروهاي مسلح واقع شده است. به دنبال آن عكسهاي هوايي به مقياس 1:55000 گستره طرح به شرح ذيل تهيه و گردآوري شد. لازم به ذكر است كه منطقه مورد بررسي داراي عكسهاي هوايي به مقياس 1:40000 جديد نمي‌باشد. بنابر اين از همان عكسهاي قديمي و تصاوير ماهواره‌اي لندست 2000 استفاده شد. گزارش‌هاي زمين‌شناسي طرح توجيهي حبله‌رود، تفصيلي ـ اجرايي حوزه‌هاي آبخيز عمرك، فرح‌رود و قزقنچاي همراه با نقشه‌هاي زمين‌شناسي 1:250000 شيت سمنان و البرز مركزي دماوند فيروزكوه منتشر شده توسط سازمان زمين‌شناسي كشور از جمله منابع مطالعاتي جمع‌آوري شده از گستره عمومي مورد مطالعه بوده است. پس از تهيه منابع اطلاعاتي، عكسهاي هوايي و تصاوير ماهواره‌اي بررسي و عمليات فتوژئولوژي انجام شده است. به دنبال آن نقشه‌هاي مقدماتي زمين‌شناسي و ژئومورفولوژي و عناصر ساختاري تهيه و انجام عمليات صحرايي و ميداني واحدهاي استخراج شده مورد چك صحرايي و تدقيق قرار گرفته‌اند.

1-10- قلمرو تحقیق
حوضه جلیزجند به مساحت 16778. 6 هكتار در شمال شهرستان فيروزكوه و در استان تهران و در محدوده ”00 و 036 و ْ52 تا ” 00 و 50 و ْ52 طول شرقي و ”30 344 ْ35 تا ”28 و257 و ْ35 عرض شمالي واقع شده است.
این حوضه جزء حوضه آبخيز حبله‌رود محسوب شده از شمال به ارتفاعات بزميچال، خولرز، شل فين، ول چره، منگوچال، خواص ورزان، ديلار، از شمال شرق به ارتفاعات تلمه‌‌سنگ و پياز مرگ، از شرق به كوه چال يورد، از شمال غرب به كوه سفيدلد، از غرب به ارتفاعات الله‌سر، دره لوارك و روستاهاي بادرود، شهرآباد و دهين و از جنوب به شهرستان فيروزكوه و جاده آسفالته تهران ـ فيروزكوه ـ قائم‌شهر محدود مي‌گردد. مهمترين آبراهه موجود در حوضه مورد مطالعه رودخانه ساواشي و مهمترين روستاهاي موجود در منطقه جليزجند و آور مي‌باشند. محيط حوضه 90. 37 كيلومتر، بيشترين ارتفاع منطقه 3804 متر و كمترين ارتفاع معادل 1960 متر از سطح دريا مي‌باشد.
تنگه واشي در مختصات 52 35 درجه شرقي و 43 52 درجه شمالي و به ارتفاع 2180 متر از سطح دريا در 13 كيلومتري شمال شهرستان فيروزكوه و يال جنوبي البرز مركزي قرار دارد. واشي يا سوباشي به معني سر-چشمه ( به زبان تركي ) ميباشد. این تنگه (واشی) در بین جاده فیروز کوه به تهران و در انتهای روستای جلیزجند و در داخل حوضه فوق قرار دارد. در این تنگه و اطراف آن وجود آبشار ساواشی وکتیبه سنگی خود دارای جاذبه خاصی می باشد. در این منطقه کتیبه سنگی بزرگی به ابعاد۶*۷ متر بوده که تصویر شکار فتحعلی شاه قاجار می باشد. دشت بعد این تنگه شکارگاه سلطان قاجار بوده و بدستور وی کتیبه ای در این نقطه تراشیده شده که اسامی افراد سوار بر اسب در کنار آنها نوشته شده. ساخت این کتیبه ۳ سال طول کشیده و قدمت ۱۸۵ ساله دارد. معمار باشی آن استاد قاسم حجار است و در گوشه کتیبه تاریخ ۱۲۳۲ ه. ق ثبت شده. سلسله قاجار ۳کتیبه معروف دارد که یکی در چشمه علی شهرری، دیگری در تونل وانه جاده هراز و سومی همین کتیبه تنگه واشی است که به جلیلرجند معروف است. البته کتیبه های دیگری نیز از آنها به یادگار مانده که تعدادی از آنها در طاق بستان کرمانشاه در کنار کتیبه های ساسانی قابل رویت است.
در حاشیه کتیبه اشعاری از حماسه سرای ایرانی از شاهنامه درج شده و آیات قران نیز به کل کتیبه زینت داده ساخت کتیبه در مکانی است که از هرگونه بارش باران محفوظ بوده و نور خورشید نیز به آن نمی تابد. در نتیجه دچار فرسایشی نشده ولی دست ویرانگر توریست ها به این کتیبه باستانی آسیب رسانده و یادگاری‎هایی بر روی آن نوشته شده است.

نقشه 1-1- نقشه موقعیت عمومی حوضه آبخیز جلیزجند و مقایسه آن با کل حوزه فیروزکوه

1-11- تنگناها و محدودیت های تحقیق
عدم یکپارچگی وکمبود مطالعات دانشگاهی صورت گرفته در بحث ژئوتوریسم اعم از مقالات، پایان نامه‎ها، کتاب وغیره و فقدان منابع اطلاعاتی مورد نیاز، خاص بودن مناطق مورد مطالعه از بعد حفاظتی و عدم آگاهی و همکاری لازم مسئولان با مقوله گردشگری با وجود رغبت برای گسترش فضاهای گردشگری در کشور جهت ایجاد اشتغال و رفع مشکل بیکاری و ایجاد بازار کسب و کار جدید و. . . .
در کشور ما به خاطر تنوع سرزمین و منابع اکولوژیکی به ویژه اقلیم (اقلیم کشور ما از آلپی تا نیمه گرمسیری) کمبود ارزیابان متبحر در شناسایی منابع اکولوژیکی کشور و وقت بالنسبه کوتاه برای دستیابی به شناسایی مناطق ژئوتوریسمی مواجه هستیم.

1-12- مفاهیم و واژه ها
اکوتوریسم
نوعی از گردشگری است که ریشه های آن به طبیعت و محیط های باز بر می گردد و در ابعاد حیرت آوری رو به توسعه است. اکوتوریسم شاخص توسعه بر پایه مطالعات اکولوژیکی است و همچنین نوعي از گردشگري است كه از نظر اكولوژيكى پايدار می باشد، به این معنا که به نيازهاى فعلى اكوتوريست ها پاسخ دهد و نيازهاى آينده را برآورده سازد.

ژئوتوریسم
شاخه ای از اکوتوریسم است كه راهکاری نوین جهت تبیین و تشریح علوم زمین و شناخت سرمایه های طبیعی هر منطقه را ارائه مي‌نمايد.
ژئوتوریسم نوعی توریسم فرهنگی، زیست محیطی است که در مناطقی که دارای یادمان‌ها و آثار خاص زمین‌شناسی است، با جاذبه‌های خود می‌تواند در گستره جهانی شدن، با ایجاد رابطه‌ای پویا و خلاق بین طبیعت و فرهنگ یک منطقه با گردشگران، جریان‌های جدیدی را در آینده برای توریسم جهانی، صلح و توسعه پایدار فراهم نماید.
به تعریفی دیگر، ژئوتوریسم یعنی توریسمی که هویت جغرافیایی یک مکان را حفظ می‌کند، یا آن را بهتر می‌کند و این نه تنها محیط زیست را شامل می‌شود، بلکه میراث فرهنگي، زیباشناسی مکان و از همه مهمتر رفاه بیشتر مردم بومي را در بر می‌گیرد.

توسعه
توسعه عبارت است از تغییر در ساختارهای اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، قضائی بگونه ای که نه تنها رشد کمی جامعه را به همراه داشته باشد بلکه تغییر کیفی در شیوه های زندگی، رفاه اجتماعی، بالندگی فرهنگی، زیرساخت های اقتصادی و… را فراهم آورد. همچنین برخی متخصصان، توسعه را اینگونه تعریف کرده‎اند: توسعه عبارت از شکفتن تدریجی هر چیز از یک حالت ابتدایی و حرکت آن به سمت مرحله تکامل یافته تر است. (جرالد، 1368، ص13).

2-1- انسان و طبیعت
• ذات وجودی انسان از خاک است و انسان ها بطور ناخود آگاه طبیعت را دوست می دارند. جاذبه ها و چشم اندازهای طبیعی، عبارت از مجموع ویژگی هایی است که انسان با چشم قادر به مشاهده و با دیگر حواس قادر به درک آن است. (رضوانی، 1387 ص 19)
• کمتر کسی است که در سفرهای بین شهری از چشم اندازهای طبیعت بی جان از جمله کوه، دشت و دره‎های کنار جاده لذت نبرد و به توصیف آنچه دیده نپردازد. (حاج علیلو – نکویی صدر، 1390 ص1)
• ارزش طبیعت در میان ایرانیان به حدی است که در فرهنگ باستانی ما روزی را به عنوان سپاس از طبیعت نام گذاری کرده اند. ارزش طبیعت و میراث آن به سرعت در حال تبدیل به نیروی مولد جدیدی در صنعت گردشگری است (فور و مگرلی، 1388).

2-2- انواع مناطق طبیعی
• به صورت کلی می توان طبیعت را به دو بخش جاندار و بی جان تقسیم نمود. طبیعت جاندار آن دسته از طبیعت است که ویژگی اصلی آن منابع تفرجگاهی، چشم اندازهای بدیعی است، که سبب آرامش روحی انسان و احساس رضایت می شود. (رضوانی، 1387 ص 19)
• طبیعت بی جان عبارتند از کوه و کوهستان، دره دشت، غار، رودخانه، چشمه، آبشار، دریا و ساحل، دریاچه و تالاب و کویر می باشد.

2-3- مفهوم گردشگری
• گردشگری یا توریسم واژه ای است فرانسوی که از ریشهٌ “تور” گرفته شده است. تور در زبان فرانسه به معانی زیر آمده است : حرکت دورانی (چرخش) عمل پیمودن، طی کردن پیرامون، سیر کردن و گردش نمودن. به نظر پیرلاروس، توریسم یا گردشگری عمل مسافرت به منظور تفنن و لذت است و گردشگر یا توریست، کسی است که برای خوشنودی خود و لذت بردن مسافرت می کند( محلاتی 1380 :2)
• بنابراین توریسم یعنی مکتبی که پایه فکری آن سیاحت و گردشگری است. (کاظمی، 1386)
• در لغت نامه دهخدا توریسم به معنای جهان گرداننده، سائح، سیاح و رحاله بکار رفته است. (دهخدا، 1365).

2-4- جغرافیای گردشگری
• جغرافیای جهانگردی روابط انسان را با محیط در تعطیلات و وقت آزاد مطالعه می کند. مثل این است که جهانگردی و مسافرت های داخلی و خارجی بخشی از فعالیتهای انسانی را تشکیل می دهد و با اقتصاد ملی کشورها پیوند می خورد. از طرفی انتخاب محا استفاده از اوقات فراغت و تعطیلات شکل سالم سازی جسم و روح به خود می گیرد و در این راه از جغرافیای پزشکی تأثیر می پذیرد.
• مفهوم کلی جغرافیای جهانگردی را می توان به این شرح بیان نمود : مطالعه شرایط جغرافیای جهانگردی و بررسی وابستگی ها بین شکل های مختلف وقت گذرانی باعوامل گوناگون طبیعی و فرهنگی (شکویی 1354، ص 4).

2-5- انواع توریسم
• گردشگری دارای اهداف خاصیت که هرکدام از گردشگران با آن نیت به سفر می پردازند. بنابراین شناخت انگیزه های گردشگران در بحث گردشگری مهم است.
• توریسم قومی : در این نوع گردشگری، گردشگران به منظور مشاهدهٌ سبک زندگی افراد بومی و قومی مسافرت می کردند که با نحوه ی پوشش افراد بومی، منازل آنها، حضور در جشن ها و شرکت در مراسم مذهبی آنهاست. که هدف گردشگری قومی، شناخت اقوام مختلف و شرکت در تجربه های آنهاست.
• توریسم تاریخی : گردشگران به بازدید از موزه ها، مسجدها، کلیساها و آثار و باناهای تاریخی می‎پردازند که تمام این آثار یادآور عظمت و شکوه کشورهای باستانی مانند ایران، مصر و یونان است همچنین گردشگران از نمایشنامه هایی که وقایع مهم دوران گذشته را بازسازی می کند استقبال خواهند کرد.
• توریسم تفریحی و استفاده از تعطیلات : شامل گردشگرانی می شود که جهت استفاده از تعطیلات، تفریح، استراحت و استفاده از آب و هوای گرمتر یا خنک تر از محل اقامت به مکان دیگری نقل مکان می‎کنند.
• توریسم فرهنگی – آموزشی : مقصود از این نوع گردشگری آّشنایی با مواریث فرهنگی، هنری، آداب و رسوم، بناها و آثار تاریخی با هدفهای آموزشی، تحقیقاتی، و پژوهشی صورت می گیرد.
• توریسم جوانان : مسافرت جوانان با اهداف آموزشی، تفریحی و ورزشی است که هم اکنون در بسیاری از کشورها مورد توجه قرار گرفته است.
• توریسم تفریحی و ورزشی : گردشگر تفریحی و ورزشی توجه خود را را معطوف به شرکت در فعالیت‎های ورزشی، استفاده از چشمه های آب معدنی، حمام آفتاب و دیگر فعالیت های اجتماعی در یک محیط دلنشین و راحت می کند. برخی از این مناطق مورد علاقه به طور معمول سواحل دریا، پیست های اسکی، زمین های بازی و میدان های اسب دوانی است.
• توریسم ماجراجویانه : بسیاری از افراد در سفر دست به کارهایی می زنند که مخاطره آمیز است و می‎خواهند در این زمین تجربه هایی بدست آورند به همین سبب ممکن است از راه های جدید یا غیرعادی، مهارت و توانایی های جسمی را بیازمایند و به همین منظور به کوهنوردی، قایقرانی یا صخره نوردی می‎روند. به طور کلی این سفرهای مخاطره آمیز یا حادثه جویانه به مقصدهای پرخطر مانند قلب کویر، غارهای ناشناخته، مسیرهای فاقد جاده، قلل کوه ها، رودخانه ها جنگل ها و مناطق طبیعی دیگر انجام می‎شود.
• توریسم سلامت : منظور اینکه گردشگر به مکان هایی برود که بتواند در آنجا خدمات درمانی و پزشکی انجام دهد. بنابراین چنین گردش یا سفری مستلزم فعالیت های گوناگون بوده که هر یک مسئله بهداشت و سلامت فرد و یا گردشگر، مدنظر است. نمونه های اصلی این نوع سفرها عبارتند از : مراقبت های

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله درمورد ژئوتوریسم، صنعت گردشگری، اکوتوریسم Next Entries منابع مقاله درمورد ژئوتوریسم، ژئومورفولوژی، اکوتوریسم