منابع مقاله درمورد نقلاب رنگی، ریاست جمهوری، حزب کارگر، آسیای مرکزی

دانلود پایان نامه ارشد

ناتـوانـی در قـوای سـرکـوب دولـت و کـوشـش بـرای ایـجـاد سـاخـت جـدیـد قــدرت را نام برد .
( بشیریه ، 1379 : 3 )
انقلاب در فرهنگ سیاسی به معنای تغییر ناگهانی است که در هر نظم اجتماعی ، نهادی و سیاسی مستقر ، تحت تاثیر نیروهای معمولاً متشکل و برتر از نیروهای حافظ نظم موجود و نه در جهت جابجایی افراد ، بلکه با هدف ایجاد یک نظم جدید به وقوع می پیوندد . ( آقا بخشی و افشاری راد ، 1383 : 589 )
جک گلدستون ضمن بر شمردن شکل گیری چهار نسل از نظریات انقلاب ، معتقد است که مهمترین عامل در تمامی انقلاب ها ـ علی رغم همه ی تفاوت ها در میان آن ها ـ آن است که انقلاب بر آمده از خواهندگی فراگیر و همه جانبه ی جامعه و نیروهای درونی آن است و آحاد یک ملت و رهبران آن ها دست به تغییر معمولاً خشونت بار دولت و ارزش های جامعه می زنند . ( گلدستون ، 1385 : 15 – 33 )
آلوین استانفورد کوهن در کتاب خود تئوری انقلاب ها ابعادی را که معمولاً تحول انقلابی با آن ها همراه دانسته می شود را چنین بیان می کند :
1. استحاله ی ارزش ها ، یا دگرگونی در ارزش های جامعه .
2. تغییر ساختار اجتماعی .
3. دگرگونی نهادها .
4. تغییراتی در صورت بندی رهبری ، چه در افراد گروه نخبه ی حاکم یا در ترکیب طبقاتی
آن ها .
5. انتقال غیر قانونی یا ضد قانونی قدرت .
6. حضور یا حاکمیت رفتار خشونت آمیز ، که در قالب وقایعی آشکار می گردد که به فروپاشی رژیم می انجامد . ( کوهن ، 1387 : 57 )
پدیده ی انقلاب با تمـام اختالافاتی که در تعـاریف آن وجود دارد ، در غـالب موارد یک خیزش
خواهنده ی مردمی است که قاطبه ی طبقات را در بر گرفته و با خروش و خشونت همراه بوده و در نهایت نه تنها نظام سیاسی حاکم را برکنار می کند بلکه نظام ارزشی ، هنجارها و ایستارهای موجود را تحمل ننموده و آن ها را باز تعریف می کند . نخـبگانی که رهبری این جنبـش های فراگیر را بر عهده می گیرند معمولاً از جایگاه طبقاتی متفاوتی با نخبگان موجود برخوردارند و زمانی که جنبش های انقلابی به نهاد مبدل می شوند ، طرد وحذف نخبگان پیشین در دستور کار قرار می گیرد .
آن چه که از تعریف انقلاب بر می آید این است که پدیده ی انقلاب عمدتاً تغییرات اساسی و ریشه ای در تمام ارکان جامعه است ، به طوری که هیچ تشابهی بین رژیم قبلی و حکومت جدید وجود نداشته باشد . این در حالی است که در انقلاب های رنگی گروه های انقلابی خواهان تغییرات سریع و جابجایی نخبگان طبقه ی حاکم بوده اند . نوع مبارزه ی آن ها نیز غیر خشونت آمیز و با بهره گیری از روش های اعتراضی متعادل و تدریجی در بستر جامعه ی مدنی با همراهی مردم و حمایت نیروهای خارجی به صورت مرحله به مرحله بوده است .
3 – 3 انقلاب رنگي چیست ؟
انقلاب رنگي يا مخملي يكي از شيوه هاي براندازي نرم و جابجایی قـدرت هـمراه با مبارزه ی منـفی است كه نافرماني مدني پايه ي آن می باشد . نافرمانی مدنی در مقابل اطاعت یا فرمانبری که به عقیده ی ماکس وبر یکی از مفاهیم کلیدی مناسبات قدرت است ، به معنی سرپیچی کردن از دستورات و اطاعت نکردن از فرامین است . نافرمانی مدنی اقدامی است که ، شهروند با اتکا به ابزارهای مسالمت آمیز برای سرپیچی علنی و اعلام شده از فرامیـنی که به نام هنجار صـادر شده ، ولیکن از نظر شهروند نامـشروع
می آید ، صورت می دهد . باید توجه داشت که ساماندهی نافرمانی مدنی همواره با فرایند نهادسازی و نماد سازی همراه است .
هنری ثرو هدف نافرمانی مدنی را گذاشتن چوب لای چرخ حاکمیت دانسته و مسالمت جویی مطلق را مهمترین ویژگی نافرمانی مدنی می داند ، و هدف غایی آن را تحلیل بردن مصلحت گرایی ، همراه با معرفی و عرضه ی قانون اخلاقی به منزله ی ملاک برتر حق و اقتدار اجتماعی معرفی می کند .
( ثرو ، 1378 : 25 )
تاریخچه ی انقلاب های رنگی به جوامع پسا کمونیستی در شرق اروپا و آسیای مرکزی بر می گردد .
واژه ی انقلاب مخملی نخستین بار توسط واسلاو هاول ،رهبر مخالفان چکسلواکی وارد ادبیات سیاسی شد . مخالفان دولت چکسلواکی با استفاده از انقلاب مخملی طی یک دوره ی شش هفته ای در دسامبر 1989 م موفق به تغییر حکوت شدند .
در حوزه ی نظری ، جین شارپ بود که نظریه ی انقلاب های مخملی را در سال 1960 م با نوشتن کتابی تحت عنوان سلاح گاندی به مثابة قدرت اخلاقی مطرح کرد . جین شارپ در این کتاب ، پایـه های
نظریه ی انقلاب مخملی را با الهام از استراتژی مقاومت منفی گاندی بنیان گذاشت . شارپ با تحلیل
شیوه های انقلابی گاندی در برابر استعمار انگلیس و با استفاده از قدرت اخلاقی او در مبارزه ی انقلابی ، معتقد است که می توان با استفاده از شیوه ی مقاومت منفی و غیر خشونت آمیز گاندی که در مبارزات انقلابی هندی ها علیه استعمار انگلیس مورد استفاده قرار گرفت ، تغییرات بنیادین در حوزه ی اجتماعی ، فرهنگی و سیاسی با هدف احیای آزادیِ انسان های در بندِ حکومت های اقتدارگرای خودکامه به وجود آورد . وی پس از اتمام تحصیل در رشته ی فلسفه با گرایش نظریه های فلسفه ی سیاسی ، به عنوان پژوهشگر در دانشگاه مساچوست کارش را آغاز کرد . او در سال 1983 م ، مدیر برنامه ریزی مرکز مطالعات اقدامات غیر خشونت آمیز دانشگاه هاروارد شد و در همین سال مؤسسه ی آلبرت انشتین را تاسیس کرد . از سال 1987 م ، با اوج گیری حمایت دولت آمریکا از شارپ ، وی سمینارهایی با عنوان روش های دفاعی از طریق نافرمانی مدنی برگزار کرد و از آن پس رشته ی درسی بازدارندگی مدنی وارد برنامه های درسی دانشکده ی دفاع ملی آمریکا شد . از آن پس جین شارپ در همکاری مستقیم با دولت آمریکا ،
کنفرانس ها و سمینارهای فراوانی را برای آموزشِ الگوهای مبارزه ی مدنی به نیروهای اپوزیسیون در کشورهای مختلفی که نظام حاکم در آن ها سر خصومت با دولت امریکا داشت ، برگزار کرد . تاکید قطعی بر پرهیز از خشونت ، به کارگیری فعالانه و مبتکرانه ی عدم اطاعت توده ای ، توسل ماهرانه به رسانه ها و افکار عمومی ، توسل به دولت های غربی ، سازش با قدرتمندان بی آن که جذب آن ها شوند ، ترکیبی از ضربه های حرفه ای و تظاهرات مسالمت آمیز با گفت و گوهای محرمانه ، تحمیل فشار اعتراض عمومی به وسیله ی خواص مخالف و با هدف انتقال مسالمت آمیز قدرت از طریق گفت و گو ، مهمترین الگوهای عملیاتی برای انقلاب مخملی به شمار می روند . ( حاضری و مهدوی ، 1388 : 168 – 169 )
خواستگاه اصلی انقلاب های رنگی ، برخی از جمهوری های شوروی سابق بوده اند که فضای سیاسی و اجتماعی آن ها دچار دگرگونی هایی بی سابقه گشته است . انقلاب های رنگی نخستین بار با وقوع انقلاب رنگی در دوره ی شش هفته ای 17 نوامبر تا 29 دسامبر 1989 م در چکسلواکی آغاز شد و با تحولات مشابهی به شکل زنجیره وار در صربستان در دو مرحله 1997 م و 2000 م ، گرجستان 2003 م ، اوکراین
2004 م ، 2014 م و قرقیزستان 2005 م ادامه یافت و در کشورهای روسیه ، ونزوئلا و ایران با شکست مواجه شده است . این پدیده در مراكز جاسوسي غرب به ويژه آمريكا عليه كشورهاي هدف طراحي شده و توسط موسسات به ظاهر علمي ، فرهنگي ، هنري مانند بنياد سوروس اجرا گرديده است .
انقلاب های رنگی یا مخملی تغییر رژیم بدون کشتار و خشونت است که از طریق اعتراض های مدنی و یا تحصن های گسترده حاصل می شود . انقلاب رنگی تحولی آرام و همراه با جابجایی نخبگان در سطوح بالایی حکومت بوده که طی آن هیئت حاکمه توسط اپوزیسیون قدرتمند به چالش کشید شده و با فعالیت مخالفان حکومت که از پشتیبانی کشورهای غربی برخوردار هستند از عرصه ی قدرت کنار زده
می شوند . این جریان که عموماً در برابر اعتراض به نتایج انتخابات شکل می گیرد ، هدف خود را تحقق واقعی انتخابات معرفی کرده و در این راستا از ابزارهای گوناگونی برای نمایش تقلب حاکمان یا فساد استفاده می کند . به نحوی که برگزاری انتخابات بحث برانگیز به مخالفت های گسترده ی خیابانی دامن زده و این امر منجر به عزل و فرار رهبرانی شده که از سوی مخالفان با عناوینی نظیر دیکتاتور و مستبد شناخته می شدند . ( خلیلی ، 1387 : 53 – 54 )
انقلاب های مخملی شیوه ای از طرح براندازی نرم و غیر ایدئولوژیک بوده که در جهت سیاست جهانی آمریکا و پر کردن خلاء قدرت شوروی سابق در اروپای مرکزی و شرقی ، آسیاسی مرکزی و قفقاز اجرا شد .
انقلاب های رنگی ناظر بر تولید یا باز تولید جنبش های اجتماعی در نقاط عطف گسل ها و شکاف های سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی ناشی از نارضایتی عمومی تعمیم یافته ، و مبتنی بر نوعی انگیزه های درونی و انگیخته های بیرونی سازمان یافته و معطوف به نوعی شرایط اسقاط نظام مستقر از رهگذر انقلاب نرم هستند . ( تاجیک ، 1385 : 34 )
با نفوذ جریان های ضد استعماری در آمریکای لاتین و خاورمیانه این شیوه ی براندازی مجدداً مورد بازنگری جهت به اجرا گذاردن در کشورهای هدف قرار گرفت .
3 – 4 انقلاب های رنگین در کشورهای مدل
3 – 4 – 1 انقلاب گل رز گرجستان
انقلاب گل رز گرجستان در سال 2003 م از حیث نحوه ی شکل گیریِ مبارزه ی مخالفان و حمایت کشورهای غربی ، و هم از لحاظ نتایجی که در بر داشت اهمیت زیادی دارد ؛ زیرا این انقلاب از یک سو نیروهای مخالف داخلی را به قدرت رساند و موجبات تشدید سیاست های ضد روسی تفلیس را فراهم کرد ، و از سوی دیگر سرآغاز و الهام بخش انقلاب های رنگین و ضد روس در آسیای مرکزی و قفقاز شد و نقش مهمی در منطقه ایفا کرد .
گرجستان در سال 1991 م با رای 3/89 درصدی مردم خود از اتحاد جماهیر شوروی مستقل شد و در
26 مه 1991 م ، نخستین انتخابات ریاست جمهوری در آن کشور برگزار گردید . طی این انتخابات زویاد گاماساخوردیا با کسب 5/86 درصد آرای مردم پیروز شد . با این حال وی پس از حدود گذشت یک سال به دلیل درگیری های داخلی میان طرفداران و مخالفانش مجبور به ترک کشور گردید . رهبری مخالفان را ادوارد شواردنادزه آخرین وزیر امور خارجه ی شوروی بر عهده داشت که از این زمان تا نوامبر 2003 م زمام امور گرجستان را در اختیار قرار گرفت . ( احمدی لفورکی ، 1383 : 538 )
شواردنادزه از سال 1992 م تا 2003 م حکمرانی بی درد سری داشت تا این که در 2 نوامبر 2003 م انتخابات پارلمانی گرجستان برگزار شد . در این انتخابات ادوارد شواردنادزه به رهبری ائتلاف برای گرجستان نو ، میخائیل ساکاشویلی به رهبری جنبش ملی گرای گرجستان و نینو بورجانادزه به رهبری حزب کارگر در مقابل یکدیگر قرار گرفتند . مطابق با نظرسنجی های صورت گرفته که در آستانه ی انتخابات توسط انستیتو جامعه ی باز و با پشتیبانی بنیاد سروس آمریکا صورت گرفته بود ، احزاب مخالف دولت شانس بیشتری برای پیروزی داشتند ، اما کمیسیون مرکزی انتخابات گرجستان بر خلاف نتایج نظرسنجی یاد شده و با اعلام نتیجه ی قطعی انتخابات به شرح ذیل شعله های انقلاب رنگی در گرجستان را بر افروخت .
حزب اتحاد رستاخیز به رهبری اصلان آباشیدره 8/21 دصد آرا ، حزب گرجستان نو به رهبری ادوارد شواردنادزه 8/20 درصد آرا ، جنبش ملی گرا به رهبری میخائیل ساکاشویلی 5/18 درصد آرا ، حزب کارگر به رهبری نینو بورجانادزه 6/11 درصد آرا ، و دموکرات ها به رهبری زوراب ژاوانیا 5/7 درصد آرا را کسب کردند . ( امیر احمدیان ، 1384 : 61 )
با اعلام نتایج انتخابات ، حدود پانزده هزار نفر از افراد گروه های مخالف ، به نتایج اعلام شده اعتراض کرده و گروه حاکم و پیروز را به تقلب در انتخابات متهم نموده و از طریق جنبش کامارا سر به طغیان برداشتند . آن ها چند روز در مقابل ساختمان های دولتی از جمله ریاست جمهوری تجمع نموده و مردم را به مخالفت فرا خواندند و به نیروهای ارتش و پلیس گل رز می دادند . با گسترش تجمعات و
اعتراضات ، مخالفان خواستار استعفای شواردنادزه شدند .
در ادامه ی نارضایتی ها در عصر روز 22 نوامبر و هنگام گشایش پارلمان جدید ، ساختمان مجلس توسط نیروهای مخالف اشغال گردید و ساکاشویلی و هواداران وی بدون مقاومت پلیس وارد پارلمان شده و میان دو طرف درگیری روی داد و در نتیجه شواردنادزه سخنان خود را ناتمام گذاشت و مجلس را ترک کرد . اقدام نمادین

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله درمورد مدیریت بحران، نقلاب رنگی، قرقیزستان، اجرای احکام Next Entries منابع مقاله درمورد قرقیزستان، ریاست جمهوری، قانون اساسی، نفت و گاز