منابع مقاله درمورد محیط زیست، زیست محیطی، جرائم زیست محیطی، قرآن کریم

دانلود پایان نامه ارشد

صالح نیز با در نظر گرفتن مراتب و درجات جرم ارتکابی، شخص را علاوه بر جزای نقدی به مصادره محصولات صیادی و ابزار آلات صید محکوم کند. بنابراین ضروری است که قانونگذار موارد مصادره و ضبط اموال را در قوانین مورد ارزیابی قرار دهد و مصادیق آن را در مواردی که احساس نیاز می شود، تسری دهد. از جمله ضبط یا مصادره ادوات کشاورزی که در تصرف و تخریب اراضی ملی بکار می رود.
ث – شلاق : به موجب ماده 684 ق. م . ا ، کسی که باغ میوه یا تاکستان یا نخلستان دیگری را تخریب کند و یا محصول دیگری را قطع و درو کند و مانند آن، به حبس از شش ماه تا سه سال و شلاق تا 74 ضربه محکوم خواهد شد و یا ماده 45 ق . ت. ع .آ راجع به حفر غیر مجاز چاه و بهره برداری غیر مجاز از منابع آب که به شلاق از 10 تا 50 ضربه محکوم خواهد شد.

گفتار سوم : پاسخ به جرائم زیست محیطی از نگاه اسلام
قرآن کریم در بسیاری از آیات انسان ها را به مطالعه طبیعت و عناصر آن فرا خوانده است. در بخشی از آیه 191 سوره شریفه آل عمران آمده است:«… وَ یَتَفَکَرونَ فی خَلقِ السَّمواتِ وَ الاَرض….» همچنین خداوند در آیه 20 سوره شریفه لقمان می فرماید «اَلَم تَرَوا اَنَ اللهَ سَخَّرَ لَکُم ما فِی السَّموات وما فِی الارض….». بسیاری از سوره های قرآن به نام یکی از عناصر طبیعت است مانند : سوره شریفه بقره ،رعد، ،نور،نمل،عنکبوت، دخان،نجم،جن،فجر،شمس، حدید،لیل، ضحی، قمر، تین،علق،ناس،فلق و بروج.همچنین در موارد زیادی به جلوه های گوناگون طبیعت سوگند یاد شده است مانند آیات اول و دوم سوره تین (وَالتّینِ وَ الزَّیتون ، و طُور سینین).
خداوند منان ،سرنوشت بشر را طوری رقم زده است که در دامان طبیعت رشد کند و به آن نیازمند باشد و طبیعت را نیز به شکلی خلق کرده است که در خدمت انسان باشد و نیاز های او را برطرف کند. از نظر اسلام پروردگار عالم عناصر طبیعت مانند جانوران و گیاهان را در گونه ها و انواع مختلف برای انسان خلق کرده است تا از آنها بهترین استفاده را ببرند.(جمشیدی،205،1378) قرآن کریم تخریب محیط زیست را فساد در زمین نامیده است و کسانی که مرتکب این عمل شوند را مشمول غضب خداوند دانسته است (سوره های شریفه اعراف آیات 85 و 56، بقره آیه 27، رعد آیه 25)بنابراین از نظر قرآن کریم ،آلوده کنندگان محیط زیست گروهی از مشمولین عنوان مفسد در زمین هستند و انتساب این عنوان، خود نشان دهنده آن است که از نظر اسلام تخریب محیط زیست عملی ناپسند و غیر قابل قبول و به عبارتی جرم است و نیز گویای یکی از «پاسخ های کیفری اسلام در حمایت از طبیعت ،منابع و اجزای آن است». همچنین در قرآن کریم از نابود کردن و تخریب محیط زیست (جرم زیست محیطی)به عنوان اعتداء (تجاوز)نام برده شده است و کسانی که این عمل ناشایست را انجام دهند از رحمت و محبت خداوند محروم خواهند بود (سوره شریفه مائده، آیه 86)به این ترتیب محروم شدن متجاوز (مرتکب جرم علیه محیط زیست) از رحمت خداوند و مبتلا شدن وی به قهر الهی، می تواند به عنوان یکی از اشکال موثر «پاسخ» به جرائم زیست محیطی مورد توجه قرار گیرد.از نظر شریعت اسلامی آلوده کردن محیط زیست ممنوع و حرام (جرم) است. بنابراین آلوده کردن هوا و آب آشامیدنی و تخریب جنگل ها و مانند آنکه زمینه ای است برای ورود صدمه و یا هلاکت موجودات زنده حرام(جرم) خواهد بود. نهی صریح آیات قرآن کریم مانند آیه 81 سوره شریفه طه که می فرماید:«کُلوُ مِن طَیِّباتِ ما رَزَقناکُم وَلا تَطغوا فیهِ…» اصل ضمان،قواعد لاضرر،اتلاف و تسبیب و مانند آنها، حرمت و ممنوعیت تخریب محیط زیست و یا به عبارت دیگر ممنوع بودن ارتکاب جرم علیه محیط زیست را به اثبات می رساند . این حرمت جوازی است برای قانون گذار که بتواند مقرراتی را وضع کند که بر اساس آن بتوان آلوده کنندگان محیط زیست را مجازات کند.(علوی،292،1378).به طور کلی می توان گفت که آیات قرآن کریم و اخبار وارده از معصومین علیهم السلام، آشکارا اهمیت طبیعت و لزوم حمایت از آن و ضرورت «پاسخ دادن»همه جانبه کیفری و غیر آن را بیان کرده است.
در پایان این بخش پس از شناخت مفهوم سیاست جنایی و مصادیق آن در مقررات داخلی و همچنین شناخت سیاست جنایی اسلام در قبال جرائم زیست محیطی به طور کلی که زمینه ساز شناسایی علل ارتکاب جرائم زیست محیطی است ، سعی می کنیم در بخش دوم علل ارتکاب جرائم زیست محیطی را با توجه به مفهوم و مصادیق سیاست جنایی موجود بررسی ، شناسایی و معرفی نماییم .

بخش دوم : علل ارتکاب جرائم زیست محیطی در بخش گندمان
مهمترین علل ارتکاب جرائم زیست محیطی در حوزه بخش گندمان عمدتاً عوامل اجتماعی نظیر: رشد جمعیت و فقدان شغل، عوامل فرهنگی، اقتصادی و محیط جغرافیایی است . به ندرت می توان عوامل روانی و فردی را دراینگونه جرائم پیدا کرد. بنابراین دراین بخش به بررسی این عوامل می پردازیم.
گفتاراول : نظریه های جرم شناسی مرتبط
در جرم شناسی و جامعه شناسی جنایی نظریات فراوان و گوناگونی برای توضیح و چرایی وقوع جرائم وجود دارد اما پیدا کردن نظریه کارآمد برای توضیح کار مشکلی است چرا که دامنهی عوامل تسهیل کننده این جرم فراوان می باشد لذا سعی بر اشاره به مهمترین نظریات و تئوری ها برای تفسیر عوامل داریم در واقع در این گفتار می خواهیم بررسی نماییم که از لحاظ نظریات جرم شناسی علت کج رفتاری مردم در چه چیزی می باشد. هر جا جمعی از انسان ها گرد هم آمده اند برای رفع آسان تر و بهتر نیازهای خود به امنیت و آرامش و سلامت و هر نوع نیاز دیگر هنجاری هایی را ساخته اند و همه را به تبعیت از آنان فرا خوانده اند. مجموعه هنجارها متفاوت و میزان تبعیت افراد و گروه ها از این هنجارها متغیر بوده است مطابق همان هنجارها همیشه متخلفان را مجازات کرده و معمولاً به هم نوایان پاداش داده اند اما از همان آغاز بر سر این موضوع که چه کسی متخلف است و علت تخلف او چیست مناقشات فراوانی وجود داشته است. اینکه چه کسی هنجارها را ساخته و چه کسانی از تخلف این هنجارها و به چه میزان متضرر شده اند نیز موضوعات مهمی است که همگی حوزه مباحث جامعه شناسی ، انحرافات اجتماعی را تشکیل داده اند اما تبیین این موضوع که چرا مردم از هنجارهای خاصی سرپیچی کرده و می کنند همیشه و مثل هر مقوله دیگری از مباحث علمی بر عهده نظریات است. پرداختن به مباحث نظری به ویژه زمانی ضرورت بیشتری پیدا می کنند که حجم کج رفتاری های مردم از سقف تحمل جامعه فراتر رفته و نگرانی هایی ایجاد کند در زمانه حاضر که برخی هنجارها از جمله سرقت و خشونت از حد معمول و آشنای جامعه بیشتر شده است و نرخ فزاینده ای یافته همه جا و همه کس می پرسند که چرا این همه از مردم کج رفتاری می کنند (صدیق سروستانی،1388) متخصصان همیشه در پی یافتن عوامل بوده اند و لیکن تا به امروز شاید به طور قاطع نتوانسته اند عوامل را بررسی کنند. به طور کلی گاهی نظر به مطلق گرایی و جبرگرایی و عین گرایی داشته اند یعنی بیشتر از سایر عوامل آن را از صفات ارثی برای افراد می دانسته اند. و معتقد به وجود برخی کاستی ها و نارسایی های زیستی ماندگار در افراد بودند که حتی مسائلی هم چون ناراحتی ها و بیماری های روانی را مؤثر در وراثت می دیدند و بعد از گذشت آن و امروزه بیشتر به جای عوامل فوق به مسائل زیستی روانی افراد اشاره می کنند و بیشتر به نقش عوامل اجتماعی در تعیین جایگاه افراد توجه دارند و بیان می داشتند که در نظریات قبلی فرد را به عنوان یک شیء می انگاشتند در این مبحث سعی می کنیم به طور کلی مهم ترین تئوری هایی که برای تفسیر آن وجود دارد را برشماریم.و اینک به برخی از نظریات جرم شناسی مرتبط با جرائم زیست محیطی در حوزه بخش گندمان می پردازیم.
1- نظریه قوانین تقلید تارد12
«گابریل تارد» این گونه استدلال می نمود که مجرمان بیش از هر چیز مردمان عادی اند که به واسطه تولد در فضایی پرورش یافته اند که جرم را به عنوان یک شیوه زندگی در آنجا یاد می گیرند وی نظریه خود را با عنوان قوانین تقلید تارد مطرح نمود بر طبق نظریه ای که از ارسطو13 بیان کرده بود تارد هم بیان داشت که فرد ایده های خود را از طریق تداعی یاد می گیرد و بر طبق آن ایده ها رفتار می نماید و تارد نظریه خود را در سه قانون مطرح نمود.
الف- اینکه مردم به تناسب میزان برخوردی که با هم دارند از یکدیگر تقلید می کنند از این رو تقلید را درشهرها شایع تر می داند و از آن با عنوان «مد»توصیف می کند و به عکس در نواحی روستایی کم تراست و او بیان می دارد که جرم با مد شروع می شود و به عرف تبدیل می گردد.
ب- اینکه فرودستان از فرادستان تقلید می کنند.
ج- اینکه مدهای نوین جایگزین مدهای قدیمی می شوند (جرج و برنارد واسنبپس،1387،250) به طور مثال در ابتدا با چاقو قتل عمدها صورت می گرفت ولی بعدها با تفنگ و سم و مواد دیگری که به وجود آمد صورت می پذیرفت.
به نظر نگارنده جرائمی نظیر تصرف عدوانی اراضی ملی برای اشتغال و امرار معاش ، شکار و صید جانوران وحشی، آلوده کردن محیط زیست از طریق دفع غیر بهداشتی فاضلاب و زباله خانگی و تغییر غیر مجاز اراضی زراعی به مسکونی برای تهیه مسکن همگی به تقلید از پدران و گذشتگان و تحت تأثیر عوامل اجتماعی که در آن قرار دارند صورت می گیرد.
2- نظریه معاشرت ترجیحی- افتراقی ساترلند14
تئوری «ساترلند» مبتنی بر یادگیری و فراگیری است. ساترلند معتقد است کسی مرتکب جرم میشود که این امر را فرا گرفته باشد همان طور که کسی مکانیک یا نجار می شود که آن را فراگرفته باشد ساترلند معتقد است که رفتار جنایی تولید و نتیجه معاشرت فرد در طول زمان است بر این اساس ساترلند توضیح می دهد که ارزش ها، هنجارها، انگیزه ها، فنون و مهارت رفتار اعم از اینکه رفتار درست یا نادرست باشد به وسیله ارتباط و معاشرت افراد از یکدیگر آموخته می شوند. «ساترلند» خاطر نشان می کند که «این آموختن و یادگیری و یا به عبارتی معاشرت ترجیحی اغلب به نحو آسان تری در میان گروه های دوستانه بزهکاری یا گروه همسالان اتفاق می افتد جایی که تعاریف مجرمانه به وسیله گروه بیشتری از افراد مورد پذیرش قرار گرفته و هنجار غالب به شمار می آید نظریه معاشرت ترجیحی ساترلند دارای ارکانی می باشد که همگی حول مفهوم فرآیند یادگیری، فراگیری مطرح می شوند» (نجفی ابرندآبادی،84-83) و این ارکان عبارتند از :
الف- اصل مبنای این نظریه آن است که رفتار مجرمانه آموخته می شود پس ارثی نمی باشد بلکه اکتسابی است بدین ترتیب کسانی که این رفتار را نیاموخته باشند اقدام به ارتکاب آن نخواهند کرد.
ب‌ -فراگیری رفتار مجرمانه در تماس با اشخاص دیگر صورت می گیرد و این فراگیری یک فرایند وارد به دو طریق انجام می شود . الف – ارتباط شفاهی و کلامی ب – الگوبرداری
ت -رفتار مجرمانه در درون گروهی محدود از انسان ها در درون یک گروه از روابط صمیمی بین اشخاص فراگرفته می شود مثل خانه – مدرسه .
ث- رفتار مجرمانه آموخته می شود و این آموختن هم شامل روش های ارتکاب جرم که گاهی خیلی ساده و گاهی خیلی پیچیده هستند می شود.
ج- جهت گیری انگیزه های مجرمانه که تابعی است از تعبیر و برداشت و تفسیر موافق یا ناموافق از قانون به این ترتیب که هرگاه الگوی تقلید فرد یا دوستان فرد نسبت به قوانین رویهای مساعد و هم نوا داشته باشد او هم همنوا می شود اما اگر دوستان فرد نقض قانون را مشروع بدانند فرد هم از آنها این امر را میآموزد پس در فرآیند یادگیری تعبیر و برداشت و استنباط قوانین و فضایی که احترام به قانون یا عدم توجه به آن را ترویج می دهد اهمیت دارد.
ح- یک فرد زمانی منحرف می شود که تعابیر و رویه ها و نگرش های نا موافق و نامساعد نسبت به قانون بر نگرش و رویه های مثبت غالب شود به عبارت دیگر نقض قانون سمبل مشروعیت و موفقیت می شود و اجرای قانون سمبل عقب ماندگی.(نجفی ابرندآبادی،83،1384)
نظر نگارنده اینست که مرتکبین اکثرجرائم زیست محیطی بخش گندمان با توجه به اینکه افراد خانواده در کنار هم و

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله درمورد زیست محیطی، محیط زیست، جزای نقدی، جرائم زیست محیطی Next Entries مقاله با موضوع توزیع فراوانی، پیشگیری از جرم، عوامل خانوادگی، وضعیت اقتصادی