منابع مقاله درمورد علامه طباطبائى، حرکت جوهری، اخلاق اسلامی، روابط اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

اسلام به ضميمه چند رساله ديگر، ص 74.
380 . «ما يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ وَ لكِنْ يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَ لِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ؛ خدا نمى‏خواهد براى شما رنج و مشقت ايجاد كند، بلكه اراده خدا اين است كه شما را پاكيزه گرداند. [مائده، آیه 6]
381 . مطهری، فطرت، صص 29- 20.
382. طباطبايى، بررسىهاى اسلامى، ج1، ص 58 و 59؛ طباطبايى، ترجمه تفسير الميزان، ج4، ص 297؛ طباطبايى، مجموعه رسائل (علامه طباطبائى)، ج1، ص 187؛ طباطبايى، على و فلسفه الهى، ص 17.
383. طباطبايى، بررسى هاى اسلامى، ج1، ص 57- 100.
384. همان، ص 77.
385 . سوره طه، آیه50.
386 . طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج14، ص 166- 168.
387 . همان، ج 20، ص 297.
388 . شمس، 9- 10.
389 . نحل، 78؛ و اعلی، 15.
390 . طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 12، ص 312.
391 . بر این اساس، برخی بیان داشتهاند که نفس انسان در آغاز پیدایش، هیچ تصوّر و تصدیق فطری و نیز هیچ ارزش و گرایش فطری ندارد، بلکه هر گرایش، اعم از فطری و غیرفطری، پس از علم نفس به غایت آن و ارزشمندیِ آن غایت حاصل میشود. [حسن سعیدی و محمدرضا محمدی طیب، بررسی فطرت با تکیه بر تفسیر المیزان، ص 60.]
392 . طباطبايى، الميزان فی تفسیر القرآن، ج 17، ص 250.
393. همان، ج2، ص 149.
394 . همان، ج9، ص 43.
395 . اللیل، 12.
396 . طباطبايى، الميزان فی تفسیر القرآن، ج7، ص 277.
397. طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 10، ص 260.
398. همان، ج9، ص 43.
399. همانجا.
400 . طباطبايى، شيعه: مجموعه مذاكرات با پرفسور هانرى كربن (خسروشاهى)، ص 95.
401. طباطبايى، ترجمه تفسير الميزان، ج9، ص 53.
402 . طباطبايى، بررسی‌های اسلامی، ج 1، به کوشش سیدهادی خسروشاهی، ص 66.
403 .طباطبايى، شيعه در اسلام (طبع قديم)، ص 135.
404 . طباطبائي، الميزان فی تفسیر القرآن، ج 2، ص 274.
405 . طباطبايى، محمد حسين، المیزان فی تفسیر القران، ج 10، ص 104، ص 261؛ ج 18، ص 123؛ ترجمه تفسير الميزان، ج 10، ص 151؛ ص 388؛ ترجمه و شرح بداية الحكمة، ترجمه علی شیروانی، ج 3، ص 255.
406 . طباطبايى، الميزان فی تفسیر القرآن، ج 10، ص 261.
407 . همان ، ج 18، ص 123.
408 . همان، ج 20، ص 280؛ طباطبايى، رساله لب اللباب به ضميمه مصاحبات علامه سيد محمد حسين طباطبائى (طبع جديد)، ص 55.
409 . طباطبايى، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 17، ص 250 ؛ نقدهاى علامه طباطبائى بر علامه مجلسى ( حواشى بر بحار الانوار )، ص 264.
410 . طباطبايى، المیزان فی تفسیر القرآن، ج2، ص 274.
411 . شاید تعبیر من علوی و سفلی در تعبیر مرحوم مطهری هم، الهام گرفته از این رهیافت علامه طباطبایی باشد.
412. طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 1، ص 183.
413 . طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 20، ص 280.
414. همان، ج 1، ص 183.
415 . سوره اعراف، آیه157؛ سوره مائده، آیه 90؛ سوره مدثر، آیه 5؛ سوره توبه، آیه 95؛ سوره انعام، آیه 145؛ سوره انبیاء، آیه 74.
416. طباطبايى، الميزان فی تفسیر القرآن، ج‏10 ؛ ص 261.
417 طباطبايى، اصول فلسفه و روش رئاليسم، ج2، ص 180.
418 . طباطبايى، الميزان فی تفسیر القرآن، ج2، ص 148.
419 . همان، ج 20، ص 298.
420 . همانجا.
421. طباطبايى، الميزان فی تفسیر القرآن، ج 8، ص 56.
422 . طباطبايى، اصول فلسفه و روش رئاليسم، ج‏4، ص 150.
423. طباطبايى، المیزان فی تفسیر القرآن ، ج3، ص 134.
424. حرکت جوهری، حرکت ذاتی و درونی اشیاء است که منشأ حرکت‌های ظاهری پدیده‌ها و موجب تغییر در ذات و جوهره شیء می‌گردد. به عبارت دیگر حرکت جوهری به معنای سیلان و حرکت در نهاد و حقیقت و اصل شیء است. در این رابطه رجوع کنید به: [ملاصدرا، (1419ق). الحکمة المتعالیة فی اسفار العقلیة الاربعه، ج3، صص 24- 26].
425 . برای مشاهده این دلایل رجوع کنید به: [ملاصدرا، (1419ق). الحکمة المتعالیة فی اسفار العقلیة الاربعه، ج 2: 176 و ج 3: 101-105، ج 4: 276 و ج 6: 47، ج 7: 290.]
426 . طباطبایی، الميزان فی تفسیر القرآن، ج‏1، ص 377.
427. طباطبايى، روابط اجتماعى در اسلام به ضميمه چند رساله ديگر، ص 86.
428 . برای مطالعه بیشتر در این رابطه رجوع کنید به : [طباطبايى، ترجمه تفسير الميزان، ج1، صص 516 تا 570].
429. شريعتى سبزوارى، محمد باقر، تحريرى بر اصول فلسفه و روش رئاليسم، ج 2، ص 185- 186.
430 . طباطبايى، الميزان فی تفسیر القرآن، ج‏1، صص 378- 379.
431 . همان، ج1، ص 379.
432 . علامه در اثر خاصی تمام این امیال را در کنار هم بیان نفرمودهاند. مولف بر اساس این اصل کلی در کلام علامه که «هر فعلى كه بمقتضاى اراده و انديشه از انسان سرمى‏زند، خواه‏ ناخواه از ميلى سرچشمه مى‏گيرد و غایت فعل، ارضاء آن میل است» تلاش کرده است تا در آثار مختلف ایشان، برخی از امیال را به عنوان مثال نام ببرد. مثلاً علامه از میل به خود دوستی و نوع دوستی در (مجموعه رسائل، ج1، ص 162)، میل به نیکنامی در (روابط اجتماعی در اسلام، ص 90)، میل به پیروی از حق در (ترجمه المیزان، ج13، ص 547)، تمایل به بقاء در (ترجمه المیزان، ج2، ص 210) و به طور کلی قوای شوقیه چون میل به استراحت کردن، مقام و کامیابی جنسی، تمایل به علم و حقیقت جویی، تمایل به پرستش و هنر و آفرینندگی و… که هر يك از اين ميل‏ها از مبدأ و قوه‏اى در وجود انسان ناشى مى‏گردد ( ترجمه و شرح بدایه الحکه، ج2، ص 341) بحث کرده است.
433. طباطبايى، اصول فلسفه و روش رئاليسم، ج‏2، ص: 185.
434. دومين كنگره فرهنگى به مناسبت سالگرد رحلت مرحوم علامه محمدحسين طباطبائى، دومين يادنامه علامه طباطبائى، ص 121.
435. مثلاً لذّتی که از خوردن غذا حاصل میشود بسیار نازلتر از لذتی است که از کشف مجهولات و تحصیل علم حقیقی حاصل میشود، کما اینکه لذّت تحصیل علم نیز بسیار نازلتر از لذّتی است که از فهم ذات و فانی شدن در ذات اقدس الهی حاصل میشود.
436. طباطبايى، المیزان فی تفسیر القرآن، ج2، ص 288.
437 . طباطبايى، اصول فلسفه و روش رئاليسم، ج2، ص 193.
438. همان، ج2، ص 193.
439 . بر همین اساس، عالمان حقیقی، تمامى رغبت‏ها و اميال‏ مختلف خود را متوجه يك سو كرده‏اند و آن هم رضاى خدا است. [طباطبايى، ترجمه تفسير الميزان، ج 11، ص 215]
440 . برهمین اساس، علّامه تشخیص فطریِ فضیلت را از جمله خصایص انسان دانسته و عشق به سوی حسن و گرایش به عدل، طلب خیر و سعادت، رشد و حق را نیز به طبع انسان نسبت میدهد. [طباطبايى، ترجمه تفسير الميزان، ج 16، صص 267- 269؛ ج1، ص 95؛ ج17، صص 379- 380؛ ج 20، ص 337]
441 . أن إلهام الفجور و التقوى و هو العقل العملي من تكميل تسوية النفس؛ الهام فجور و تقوا همان عقل عملى است، كه از نتايج‏ تسويه‏ نفس‏ است. (طباطبايى، الميزان فی تفسیر القرآن، ج 20، ص 298؛ ترجمه تفسیر المیزان، ج 20، ص 500)
442. طباطبايى، اصول فلسفه و روش رئاليسم، ج2، ص 180.
443 . «تصميم‏گيرى برای انجام بایدها و پرهیز از نبایدها براساس تشخيص مصالح و مفاسد است و مصالح و مفاسد هم از راه شناخت مجموع هستى و ارتباط اجزاء آن با سعادت انسان بدست میآيد.» [دومين كنگره فرهنگى به مناسبت سالگرد رحلت مرحوم علامه محمدحسين طباطبائى، دومين يادنامه علامه طباطبائى، ص 124]
444. طباطبايى، اصول فلسفه و روش رئاليسم، ج2، ص 20.
445. همان، ج5، ص 134.
446 . دومين كنگره فرهنگى به مناسبت سالگرد رحلت مرحوم علامه محمدحسين طباطبائى، دومين يادنامه علامه طباطبائى، ص 124.
447. طباطبايى، ترجمه تفسير الميزان، مقدمه، ص 21.
448 . طباطبايى، بررسىهاى اسلامى، ج1، ص 571.
449. طباطبايى، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 17، ص 250.
450 . همان، ج 16، ص 192.
451 . همان، ج 10، ص 261.
452 . «فإن من القوانين‏ الحقيقية الحاكمة في نظام الكون ناموس تكميل الأنواع و هدايتها إلى غاياتها الوجودية» (طباطبایی، المیزان، ج 10، ص 260)
453 . طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 10، ص 261.
454. طباطبايى، بررسى هاى اسلامى، ج1، ص 81.
455 . طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج7، ص 372.
456. المیزان فی تفسیر القرآن، ج9، ص 43.
457 . طباطبايى، بررسى هاى اسلامى، ج1، ص 82.
458 . همانجا.
459. طباطبايى، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 16، صص 192- 193؛ ترجمه تفسير الميزان، ج16، ص 288.
460 . طباطبايى، المیزان فی تفسیر القرآن، ج1، ص 383.
461 . همان، ج 16، ص 192.
462 . همانجا.
463 . دومين كنگره فرهنگى به مناسبت سالگرد رحلت مرحوم علامه محمدحسين طباطبائى، دومين يادنامه علامه طباطبائى، ص 121- 122.
464 . همانجا.
465. طباطبايى، المیزان فی تفسیر القرآن، ج1، ص 383.
466 . همان، ج 10، ص 260.
467. همان، ج9، ص 53.
468 . طباطبايى، شيعه: مصاحبات علامه طباطبائى با هانرى كربن (شاهجوئى)، ص 83.
469 . همان، ص 83- 84.
470 . طباطبايى، الميزان فی تفسیر القرآن، ج 11، ص 157؛ ج 15، ص 132.
471 . بر همین اساس در آیات شریف قرآن بیان شده است که : «ربّنا الذي أعطي كلّ شيءٍ خلقه ثمّ هدي» طه، 50.
472 . طباطبايى، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 16، ص 179.
473 . طریحی، مجمع البحرین، ج5، ص 425.
474. روم، 30.
475. بقره، 213.
476. اعراف، 44ـ 45.
477. طباطبايى، الميزان فی تفسیر القرآن، ج1، ص 389.
478 . همان، ج2، ص 346.
479 . همان، ج7، ص 73.
480. همان، ص 379.
481 . همان، ص 73.
482 . همان، ج2، صص 149ـ 150.
483 . طباطبايى، الميزان فی تفسیر القرآن، ج 7، ص 379.
484 . سوره ملک، آیه 10.
485 . این از نکات مورد اختلاف دیدگاه عقلگرایانه به اخلاق در اسلام با پیروان نظریههای امر الهی است، که پیروان نظریههای امر الهی تجهیز انسان به هدایت تکوینی را باور ندارند و تنها دل به هدایت تشریعی میبندند.
486 . طباطبايى، بررسى هاى اسلامى، ج1، ص 32.
487. حجرات، آيه 12.
488 . طباطبایی، مجموعه مقالات و پرسشها و پاسخها، به کوشش و مقدمه سید هادی خسروشاهی، ج2، ص 287.
489 . طباطبايى، بررسیهای اسلامی، ج1، ص 38- 39.
490. سوره الحجر، آیه 21.
491. طباطبايى، شيعه: مصاحبات علامه طباطبائى با هانرى كربن (شاهجوئى)، ص 85.
492 . طباطبايى، بررسى هاى اسلامى، ج1، ص 41.
493 . طباطبايى، روابط اجتماعى در اسلام به ضميمه چند رساله ديگر، ص 70- 71.
494 . طباطبايى، اصول فلسفه و روش رئاليسم، ج2، ص 208.
495 . شريعتى سبزوارى، تحريرى بر اصول فلسفه و روش رئاليسم، ج2، ص 315.
496 . برای مطالعه بیشتر در این رابطه رجوع کنید به: رابرت ال. هولمز، مبانی فلسفه اخلاق، ص 217- 220.
497. زلزله، آيه 8.
498 . لذا با تعابیر متفاوتی چون «مَنِ اسْتَوَى يَوْمَاهُ فَهُوَ مَغْبُون» یا «مَنِ اعْتَدَلَ يَوْمَاهُ فَهُوَ مَغْبُونٌ‏»، از وجود مقدس امام صادق (علیهالسلام) نقل شده که اگر کسی دو روز از عمرش با هم مساوی باشد، ضرر کرده است. (شهيد ثانى، منية المريد، ص 435)
499. طباطبايى، اعجاز قرآن، ص 78.
500. همان، ص 81.
501. Bernard Williams, Moral Luck (Cambridge: Cambridge University Press, pp 101–102.
502. طباطبايى، الميزان فى تفسير القرآن، ج1، ص 379.
503 . همان، ج1، ص 380.
504 . همانجا.
505 . همان، ج1، صص 379- 380.
506 . همان، ج1، 371.
507 . طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 1، ص 380.
508 . برای مطالعه بیشتر در این رابطه رجوع کنید به: [اسلامی، سید حسن، اخلاق فضیلتمدار و نسبت آن با اخلاق اسلامی، صص 17- 18].
509. طباطبايى، ترجمه تفسير الميزان، مقدمه، ص 26.
510. طباطبايى، المیزان فی تفسیر القرآن، ج1، ص 373.
511 . همان، ص 375.
512 . همان، ص 374.
513 . طباطبایی، اصول فلسفه و روش رئاليسم، ج‏2، ص: 138.
514 . همان، ج2، ص 185.
515. طباطبايى، نهاية الحكمة، ترجمه و شرح علی شیروانی، ج3، ص 157.
516 . طباطبايى، اصول فلسفه و روش رئاليسم، ج2، ص 195.
517 . همان، ج2، ص 195.
518 . همان، ص 197.
519 . همان، ج2، ص 201.
520 . همانجا.
521 .

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله درمورد فلسفه اخلاق، اخلاق فضیلت، قانون طبیعی، اخلاق نیکوماخوس Next Entries منبع پایان نامه ارشد با موضوع پیامبر(ص)، نظام سیاسی، آیات قرآن، دوران جاهلیت