منابع مقاله درمورد سیاست گذاری، توسعه پایدار، جوامع محلی

دانلود پایان نامه ارشد

هاى مهم يک ژئوسايت را به همراه تصاوير وطرح هاى توجيهى در قالب يک کتابچه يا بروشور کوچک وسبک در اختيار بازديدکنندگان قرارداد. اينگونه کتابچه ها به دليل راحتى حمل وسرعت در دسترسى به اطلاعات اوليه بسيار مورد علاقه گردشگران است.
• نقشه مسير ونقاط :
نقشه ها با نشان دادن محل قرار گرفتن ژئوسايت ها و همچنين مسيرهاى ژئوتوريسم يکى از ابزارهاى مهم ومفيد براى گردشگران هستند که مى توانند بسته به بزرگى منطقه مقياس هاى گوناگونى داشته ودر آنها از نمادها ونشان هاى گرافيکى براى گوياتر شدن و آسان تر شدن کاربرد استفاده شود.
• فيلم:
تهيه فيلم هاى کوتاه وبلند مستند از ژئوسايت ها همراه با يک متن ساده ومختصر ابزار خوبى براى معرفى آن ژئوسايت است.

• لوح فشرده اطلاعاتى :
لوح هاى فشرده که به صورت چند رسانه اى (Multimedia) طراحى شده وداراى قابليت دو طرفه(interactive) باشند، يکى از مفيد ترين ابزارها براى کسب اطلاعات در مورد يک ژئوسايت وهمچنين علاقه مند ساختن گردشگران به بازديد از آن است.
• پايگاه اينترنتى وگشت مجازى :
پابگاه اينترنتى بهترين وسريعترين وسيله براى دسترسى به اطلاعات از دورترين نقاط ممکن است ايجاد ارتباط با بازديدکنندگان پايگاه اينترنتى و دريافت نظرات وپرسش هاى آنها و پاسخ گويى سريع از ويژگى‎هاى اين ابزار است. همچنين مى توان تورهاى مجازى از يک ژئوسايت را در پايگاه اينترنتى قرار داد تا افراد بتوانند از اين طريق ديدگاهى کلى نسبت به آن پيدا نمايند. تورهاى مجازى در واقع نوع گشت با استفاده از تصاوير ويژه است که به بازديدکنندگان احساس حضور در محيط واقعى و سرک کشيدن به هر گوشه از آن محيط را مى دهد.
• سينماى فرانما(IMAX) :
سامانه جديدى که مدتى است در خدمت هنر سينما قرار گرفته و ويژگى هاى آن نشان دادن تصاويربسيار بزرگ وعريض وشبه سه بعدى است وبيننده خود را کاملاً‌ در محيط موضوع حس مى کند. با توجه به عظمت و شکوه پديده هاى زمين شناختى، اين سامانه مى تواند در اين زمينه بسيار کارآمد بوده ومخاطبين بسيار زيادى را به خود جلب نمايد و در نتيجه توجه وعلاقه عمومى را به ژئوپارک ها وژئوتوريسم گسترش دهد.
• ابزار هاى پروازى:
بزرگى وگستردگى بسيارى از پديده هاى زمين شناختى بازديد از آنها را از نزديک واز روى زمين مشکل کرده وبه اين شکل بازديد کننده نمى تواند تصور ودرک درستى از ابعاد وساختار اينگونه پديده ها بدست بياورد (پديده هاى بزرگ وابسته به زمين ساخت از اين گونه اند). کاربرد بالگرد، هواپيماهاى کوچک وهواسره ها (گلايدر) کايت موتوردار وبالن ها مى تواند در اين زمينه بسيار کارساز باشد. در واقع اين گونه بازديدهاى هوايى حسى دگرگونه به بازديدکننده داده وعلاقه مندى او را به اين موضوع بيشتر مى کند. آمار يکصدهزار بازديدکننده هوايى در سال(استيو مارتين 2006) در مورد بازديدکنندگان هوايى از دره گراند کانيون آمريکا در نوع خود بسيار جالب بوده واهميت اين گونه گشت ها در ژئوتوريسم را نشان مى دهد. (امرى کاظمى، اطلس توانمنديهاى ژئوپارک و ژئوتوريسم ايران، 1391)

2-23- مزيت ها واثرهاى مثبت ژئوتوريسم و ژئوپارک
مزايا واثرهاى مثبتى که از ايجاد ژئوپارک ها واجراى برنامه هاى ژئوتوريسم درجامعه به دست مى آيد را مى‎توان به چهار گروه اصلى تقسيم بندى نمود:اثرات اقتصادى، اثرات آموزشى پژوهشى، اثرات فرهنگى، اثرات درمانى
• اثرهاى اقتصادى :
گردشگرى همواره از صنايع درآمدزا وکم هزينه به شمار مى رفته است. گردشگرى طبيعت که در سال‎هاى اخير با شتاب زيادى گسترش يافته و علاقه مندان زيادى را به سوى خود کشيده نيز از اين اصل پيروى کرده و حتى نسبت به ديگر رشته هاى گردشگرى رشد وتوسعه بيشترى را داشته است.
• اثرهاى آموزشى پژوهشى :
مبانى فلسفه ايجاد ژئوپارک وهمچنين ابداع ژئوتوريسم- همانگونه که پيشتر گفته شد-گسترش وارتقاء دانش عمومى جامعه در رابطه با علوم زمين و اهميت نقش علوم زمين در زندگى مردم بوده است.
گردشگران بخصوص قشر جوان ونوجوان در ضمن بازديد از ژئوپارک ها وهمچنين همراهى در بازديدهاى ژئوتوريسم با مفاهيم اوليه ميراث زمين شناختى آشنا شده احساس نزديکى وصميميت بيشترى با زمين در آنها پديد ِ‌مى آيدودر نتيجه آنها احترام بيشترى به زمين وپديده هاى مربوط به آن خواهند گذاشت و به طور حتم از تخريب و آسيب رسيدن به آن جلوگيرى خواهند نمود.
• اثرهاى فرهنگى :
يکى از آثار گردشگرى تبادلات فرهنگى است که بين بازديدکننده وجامعه مورد بازديد صورت مى‎پذيرد. اين آثار کاملاً‌ دوطرفه بوده وگاه از ديدگاه هاى گوناگون مى تواند حتى منفى نيز تلقى شوند. بررسى اثرات فرهنگى منفى نياز به بحث هاى اخلاقى اجتماعى وايدئولوژيک دارد که اينجا مجال وجايگاه آن نيست وتنها آثار مثبت که تقريباً مورد توافق همه ديدگاه ها است بررسى خواهد شد.
آشنايى با رسم ها وسنت ها، باورها، عادت ها، لباس وغذاى جامعه ميزبانبراى گردشگران بسيار جالب است.
همچنين مردم محلى نيز با فرهنگ متفاوت گردشگران آشنا شده وگاه اين دريافت ها مى تواند موجب ارتقاى سطح فرهنگى برخى جوامع شود. براى توضيح بيشتر، در ميان ژئوتوريست ها معمولاً افرادى گردشگران با مسافرات به نقاط مختلف نه تنها تا حدى دانسته هاى خود را با مردم جامعه ميزبان به اشتراک مى گذارند، بلکه آنها را از ديگر چشمه هاى اخلاقى واجتماعى مثبت خود بهره مند مى سازند.
در برخى از روستاها ومناطق طبيعى کشور که جاذبه توريستى بالايى دارند. به دليل آنکه سال ها مورد بازديد گردشگران قرار گرفته اند نوعى ارتقاء‌در رفتارهاى اجتماعى مشاهده مى شودکه با ديگر نقاز متفاوت است در واقع مردم اين مناطق گردشگرپذير شده اند وسعى کرده اند جوامع کوچک خود را با استانداردهاى مطلوب گردشگران هماهنگ سازند.
خوشبختانه در اين راستا موضوع حفظ هويت فرهنگى تا حد زيادى به چشم مى خورد و بخش هوشمند جامعه از اين ارزش ها به عنوان يک ابزار قدرتمند در جذب هر چه بيشتر گردشگران استفاده مى کنند.
• اثرهاى درمانى :
طبيعت همواره آرامش بخش وتسکين دهنده روح وران انسان است. اين ويژگى در تمامى گونه‎هاى گردشگرى وابسته به طبيعت ديده مى شود.
برخى از پديده هاى زمين شناختى ويژگى افزون ترى نيز دارند و براى درمان برخى بيمارى ها به کار مى‎روند: از اين گروه پديده هاى زمين شناختى مى توان چشمه هاى آب گرم معدنى (بيمارى هاى پوستى واستخوانى) نهشته هاى پيرامون درياچه ها و ماندآب ها به صورت لجن وگل (بيمارى هاى پوستى استخوانى ومفصلى) غارها (بيمارى هاى تنفسى) را ياد کرد.
به تازگى گونه اى درمان با ماندن در درون غارهاى نمکى انجام مى شودکه به آن هالوتراپى (نمک درمانى) مى گويند.
در اين گونه درمان، بيمارى هاى تنفسى، ‌آسم و سينوزيت بهبود مى يابند. (امرى کاظمى، اطلس توانمنديهاى ژئوپارک و ژئوتوريسم ايران، 1391)

2-24- سیاست گذاری های کلان کشور بر روند توسعه ژئوتوریسم
• فعالیت گردشگری در نهایت تابع ادارهٌ دولت ها و سیاست گذاری آنان است (دریو، 1374). سیاست گذاری دولتی بر صنعت توریسم و مسائل اقتصادی – اجتماعی آن تأثیرات مختلف اجتماعی نشان می دهد. برای مثال، هزینهٌ حمل و نقل و میزان نا آرامی های سیاسی دو متغیری هستند که در سطح معناداری با انگیزهٌ سفر به کشور ایران رابطهٌ منفی دارند ( تولایی، 1385).
• طرح موفق توریستی – اقتصادی – آموزشی – فرهنگی به طریق زیر میسر است :
حمایت دولت از بخش خصوصی (متولی ژئوسایت ها)، ملزم شدن دولت و دانشگاه ها برای اعمال روش‎های جدید حفاظتی و پژوهش پیشرفته، تعامل و هم یاری چند جانبهٌ سیاسی بین نهادها و تصمیم گیران تأثیرگذار بر رونق بهتر ژئوتوریسم، و رسیدگی به اوضاع نا مناسب گردشگری مثل جاده های منتهی به حوالی مکان های طبیعی. (حاج علیلو، 1390، ص 164)

2-25- حفاظت از محيط زيست
حفاظت از منابع طبيعي با هدف فنا ناپذيري و استفاده و بهره وري يكسان در همه زمان ها و ايجاد يك رابطه تجسم ميان انسان و طبيعت چيده مي شود با تجسم شرايطي كه معنويت و آگاهي دو عنصر اصلي آن محسوب شود. (مجنونیان، 1388، ص199)

2-26- طرح پايدار و اقامتگاه هاي طبيعي
توسعه اقامتگاه هاي طبيعي و تسهيلات طبيعت گردي براساس اصول قابليت پايداري را مورد تجزيه و تحليل قرار دارد كه بايد اين فعاليت ها بيشتر به شكل هماهنگ و سازگار با محيط زيست انجام پذيرد و موقعيتي ايجاد كند كه ميان نيازهاي بشر و سيستم هاي طبيعي كه كل زندگي بر آنها استوار مي باشد ارتباطي دوجانبه ايجاد گردد. (محلاتی، 1380، ص172)

2-27- نوشتن طرح اکوتوریستی برای منطقه
طرح رسمی اکوتوریسم برای منطقه به معنای سند استراتژی آن است، این طرح باید بتواند با توجه به پتانسیل منابع مالی و کمک ها فنی فعالیت ها را بر حسب الویت آنها سامان دهد. (دربیگی، 1387، ص67)

2-28- ظرفيت قابل تحمل
يك شاخص مهم در زمينه گردشگري در سطح منطقه، ظرفيت تحمل است كه در مفهوم آستانه گردشگر پذيري كاربرد دارد. در اين شاخص براساس حسابداري و ارزيابي زيست محيطي، ظرفيت اسمي منطقه مشخص و راهكارهاي لازم بر اين پايه ارائه ميگردد. حسابداري زيست محيطي مي‎تواند ظرفيت تحمل سود و زيان يا هزينه فايده اقتصادي – اجتماعي، فرهنگي وزيست محيطي و بهداشتي ناشي ازاستقرار فعاليت ها در فضاي جغرافيايي بسنجد. (حبیبی، 1363، ص37)

2-29- نقش مناطق حفاظت شده در توسعه پایدار
مهمترین نقشی که مناطق حفاظت شده در جهت توسعه پایدار ایفا خواهند کرد حفاظت اکوسیستم و تنوع ژنتیکی برای دستیابی به فواید بلقوه علمی، زیبایی شناسی، اقتصادی و اجتماعی آتی خواهد بود. خدمات زیست محیطی دیگری هم اکوسیستم های مناطق حفاظت شده فراهم می‎کنند. حفظ آبخیزها و کنترل سیلاب‎ها نمونه هستند.
هرچند ارزش این خدمات از نظر رفاه اقتصادی – اجتماعی به سیستم پولی قابل محاسبه نیست اما همتراز با سایر فواید مناطق حفاظت شده برای دستیابی به توسعه پایدار اهمیتی حیاتی دارند. در همین ارتباط مناطق طبیعی و مختلفی به فهرست میراث های جهانی یونسکو اضافه شدند که مهمترین مناطق جهان از نظر حفظ تنوع زیستی می‎باشند. (مجنونیان، 1388، ص85)

2-30- دشواری طرح ریزی در مناطق حفاظت شده
• دشواری طرح ریزی فعالیت ها درزون سپر که برای هسته طیعی فواید بلند مدتی دربر دارد در طول بازنگری طرح مدیریت ذخیره گاه ولونگ در چین که در سال 1994به وسیله یونسکو وشرکت کنندگان کشور های اسیای جنوب شرقی انجام گرفت آشکارا رخ نشان داده است.
• این ذخیره گاه که در ایالت سیچوان از موقعیت ویژه ای برخوردار است برای مردم محلی دارای فواید غیر قابل تردید وملموسی است.
• جوامع محلی این ذخیره گاه نیز به خوبی واقف هستند. بخشی از در آمد حاصل ازپروژه های نیروگاه ابی درسپرحفاظتی منطقه برای بازکاشت درختان در مناطق تخریب یافته اختصاصی پیدا می کند جوامع محلی ساکن در هسته طبیعی و زون سپرحفاظتی از مدارس خوبی برخوردارشده اند برای کاهش وابستگی آنها به منابع چوبی منطقه به عنوان سوخت نیز با اجاق های ویژه ای تجهیز شده اند که از نظر مصرف انرژی بسیار کار امدند. (مجنونیان، 1387، ص64)
• مع هذا هنوز موضوع افزایش جمعیت و پیام های آن بر اهداف حفاضت ذخیره گاه که ده درصدکل جمعیت پاندا را در خود جای داده است همچنان در کانون توجه مدیریت منطقه قرار دارد.
• مدیریت ذخیره گاه برای حل این موضوع تلاش خود را بر پایه تلفیقی از تاکتیک های مختلف قرار داده است.
• آموزش، تنویر افکار عمومی، مذاکره با مردم محلی برای خروج از هسته طبیعی و سکنی گزیدن در خارج از این هسته از جمله شیوه هایی است که به صورت یکپارچه مد نظر قرار گرفته اند.
• به هر صورت هنوز تلفیق اطلاعات علمی درباره اکولوژی پاندا با منافع جوامع محلی در درختکاری مورد توجه قرار نگرفته و ضمنا برای تهیه برنامه هماهنگی جهت اصلاح و بهبود زیستگاه پاندا هنوز مورد برسی قرار نگرفته است. ضمینه های توسعه و فعالیت صدها کیلومتر دورتر ازمرزهای حفاظت شده با اتکاء به منابع بیولوژیکی وجود دارد. (رستم پور، 1389، ص49)

2-31-

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله درمورد ژئوتوریسم، ژئومورفولوژی، اکوتوریسم Next Entries منابع مقاله درمورد البرز مرکزی، استان مازندران، برنامه های آموزشی