منابع مقاله درمورد سلطنت مطلقه، کانون توجه، سازمان ملل

دانلود پایان نامه ارشد

ه سبب آنکه گهگاه در واکنش به ظهور فن‏آوريهاي تازه، لزوم اعمال اصلاحاتي در قوانين مربوط به مالکيت معنوي آثار پيدا مي‏شد، به نظر مي‏رسيد که اين قوانين تا اندازه‏اي ناقص و ناکافي هستند، زيرا قوانين ملي تنها در قلمرو داخلي يک کشور از کارايي برخوردار بود و گسترش مبادلات فرهنگي و ترجمه آثار به زبانهاي گوناگون ايجاب مي‏کرد که از آثار داخلي در خارج از سرزمين ملي و نيز نويسندگان خارجي در درون مرزهاي ملي حمايت شود.اقدامات بين المللي که در اين زمينه انجام شد نياز به پيمانهاي بين المللي چند جانبه را که بر پايه آنها کشورهاي امضاکننده ناچار به حمايت از آثار خارجي در مقياس گسترده مي‏شدند-بيش از پيش روشن ساخت.چنين بود که رفته‏رفته کانون توجه قانون کپي رايت به عرصه بين المللي متمرکز شد تا براي نويسندگان و هنرمنداني که از بهره‏برداري بي‏اجازه آثار خويش در خارج از کشور مبدا ناراضي بودند، چاره‏جويي شود.16
1- قوانين و مقررات بين المللي در حوزه مالکيت معنوي کنفرانس برن
در ميانه سده نوزدهم ميلادي موافقتنامه‏هايي در زمينه مالکيت معنوي بين کشورهاي اروپايي به امضأ رسيد ولي ثابت و جامع نبود.17 به سبب نيازي که به يک نظام همشکل حمايتي احساس مي‏شد، در پايان اين سده تلاشهاي مشترک شماري از کشورها به بستن نخستين موافقت‏نامه بين المللي در زمينه کپي رايت انجاميد.18
اين موافقت‏نامه براي حمايت از حقوق مولف در 9 سپتامبر 1886 در شهر برن(سوئيس)بسته شد و به تصويب رسيد که نام آن”ميثاق برن براي حمايت از آثار ادبي و هنري”است.کشورهاي تصويب‏کننده اين ميثاق، اتحاديه برن را تشکيل دادند تا تضمين‏کننده رسميت يافتن حقوق مولفين در تمام کشورهاي عضو باشند، ميثاق برن هم‏اکنون از سوي سازمان جهاني مالکيت معنوي (wipo ) که در سال 1970 در شهر ژنو تاسيس شد، اجراي مي‏شود.19
با گذشت زمان متن ميثاق برن با توجه به تغييرات اساسي در ابزار خلق آثار و کاربرد و توزيع آثار ادبي و هنري که ناشي از پيشرفت فن‏آوري بود، چندين بار بازنگري اساسي شد.بازبيني و اصلاح مفاد اين ميثاق نخستين بار در سال 1908 در شهر برلين انجام شد و پس از آن در سال 1928 در شهر رم، 1948 در بروکسل، 1967 در استکهلم و 1971 در پاريس جداگانه بررسي شد.
در سالهاي گذشته پيوستن به ميثاق برن که امروزه 127 عضو دارد، سرعت بيشتري گرفته که ناشي از علل گوناگوني است.از جمله آگاهي فزاينده از اين که حمايت از حق مولف نقش زيادي را در نظام تجارت جهاني بازي مي‏کند و تجارت بين المللي کالا و خدمات در سايه حمايت از حقوق مالکيت معنوي، يک کسب‏وکار پررونق در سطح جهاني است و کشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه نيز تشخيص داده‏اند که حمايت از حقوق مالکيت معنوي به نفع آنهاست.
دو عنصر اصلي ميثاق برن عبارتند از:”رفتار ملي”که بر پايه آن با آثاري که مبدا آن در يکي از کشورهاي عضو است، بايد در کشورهاي ديگر عضو نيز به همان شکل که از آثار اتباع آن کشور حمايت مي‏شود، رفتار مي‏شود و عنصر ديگر کمتري حقوق لازم مربوط است.بدين معنا که قوانين کشورهاي عضو بايد کمترين حمايتي را که در ميثاق مقرر شده است، اجرا کنند.بر پايه ميثاق برن همچنين حمايت از حقوق مولف، نمي‏تواند بسته به رعايت هيچ نوع تشريفاتي مانند ثبت يا به وديعه گذارن آثار باشد و براساس آن هر توليد اصلي در زمينه ادبي، علمي و هنري که ممکن است به هر سبک يا شکلي که باشد و نيز آثاري ک مبتني بر آثار ديگرند مانند ترجمه‏ها، اقتباسها، تنظيم آثار موسيقي و ديگر تغييرات در يک اثر ادبي يا هنري مشمول حمايت شمرده شده‏اند.(ماده 2، بند 3). گونه‏اي از آثار را هم مي‏توان مستثني کرد، بدين شکل که کشورهاي عضو مي‏توانند از متون رسمي در يونان و روم باستان، سرقت ادبي به عنوان عملي زشت تقبيح مي‏شد و يونانيان در سرکوب و جلوگيري از اين عمل چندان هم ناتوان نبودند.مطالعه ادبيات رومي نشان مي‏دهد که نويسندگان آن زمان تنها به شهرت و آوازه راضي نبودند و با دست نوشته‏هايشان تاحدودي به منافع مادي نيز دست مي‏يافتند، آنها مي‏دانستند که انتشار و بهره‏برداري از يک اثر، منافع مادي و معنوي به همراه دارد.
در سده هفدهم در پرتو انديشه‏هاي آزادي بخش فيلسوف انگليسي “جان لاک”و همفکران او، با ظهور انديشه‏هاي فردگرايي و جايگزيني نظام پارلماني به جاي سلطنت مطلقه، محدوديتهاي تحميلي بر چاپخانه‏ها، رفته‏رفته کاهش يافت و کتابفروشان و ناشرين با توسل به نظريه مالکيت معنوي آغاز به دفاع از حقوق خويش کردند.
همچون متون داراي ماهيت قانونگذاري، اداري و حقوقي، آثار هنري کاربردي، سخنرانيهاي درسي، سخنرانيها و خطابه‏ها و ساير آثار شفاهي حمايت نکنند.افزون بر اين به دولتها اجازه داده شده که در صورت لزوم آثار مورد حمايت آنها به صورت ثابت و به شکلي مادي باشد براي نمونه در کشوري که ضبط کردن اثر الزامي است از يک اثر رقص در صورتي حمايت مي‏شود که حرکات يا علايم ويژه رقص نوشته شده و يا روي نوار ويديويي ضبط شود.(ماده 2، بند2)در مورد دارندگان حقوق براسال ميثاق برن حمايت قانوني، منافع مولف و جانشينان او را دربر مي‏گيرد.بااين‏حال در مورد برخي آثار همچون آثار سينمايي، حق مولف به قوانين کشوري که در آنجا ادعاي مالکيت مطرح است، مربوط مي‏شود.براي نمونه کشورهاي عضو ممکن است پيش‏بيني کنند که مالک اوليه حقوق چنين آثاري کارگردان، تهيه‏کننده، فيلمنامه‏نويس و يا افراد ديگري هستند که در پيدايش اثر مشارکت داشته‏اند.
در مورد حمايت از مؤلفاني که اتباع يا مقيم يک کشور عضو ميثاق هستند، پيش‏بيني شده که مؤلفاني که تبعه يا مقيم چنين کشوري نباشند، اگر آثار خود را نخستين بار در يک کشور عضو يا به‏طور همزمان در يک کشور عضو يا کشور غيرعضو منتشر کرده باشند، مورد حمايت قرار گيرند.
حقوق انحصاري اقتصادي که بر پايه اين ميثاق به مؤلفان داده شده، شامل حقوق زير است:حق ترجمه(ماده 18)، حق تکثير به هر طريق يا هر شکل(ماده 9)، حق اجراي آثار نمايشي(تئاتر)، نمايشي-موسيقي و آثار موسيقي براي عموم(ماده 11)، حق پخش(راديويي و تلويزيوني)و انتقال به مردم از راه سيم(تلويزيون کابلي9و نيز پخش دوباره يا از راه بلندگو يا هر وسيله مشابه آن براي پخش اثر (ماده 11 مکرر)، حق سخنراني براي عموم(ماده 11 مکرر)حق اقتباس(ماده 12)، حق اقتباس از اثر براي تهيه فيلمنامه و تکثير آن(ماده 4)و حق توزيع آثاري که بدين‏گونه اقتباس و تکثير شده باشند. همچنين جدا از حقوق اقتصادي مولف، ميثاق(ماده 6 مکرر)به شناسايي به اصطلاح”حقوق معنوي” مي‏پردازد.
يعني حق مؤلف براي مالکيت بر اثر خويش و حق او براي اعتراض به هرگونه تحريف، پاره کردن يا هر تغيير و اقدام اهانت‏آميز در ارتباط با اثر که به شرافت يا اشتهار او آسيب وارد مي‏کند.
براي حفظ توازن مناسب بين منافع دارندگان حق مولف و بهره‏گيران از آثار، ميثاق برن محدوديتهاي مشخصي را نسبت به حقوق اقتصادي جايز مي‏شمارد.يعني مواردي که آثار حمايت شده ممکن است بدون گرفتن اجازه از دارنده حق تاليف و بدون پرداخت خسارت به او مورد بهره‏برداري قرار گيرد.اين محدوديتها که(بهره‏برداري‏هاي آزاد)از آثار حمايت شده ناميده مي‏شود در ماده 9 در قالب تکثير در موار ويژه، ماده 10 شامل نقل قول‏ها و بهره‏گيري از آثار به‏وسيله تصاوير براي هدفهاي آموزشي، ماده 10 مکرر در قالب تکثير مقاله‏هاي روزنامه يا مشابه آن و بهره‏گيري از آثار به‏منظور گزارش کردن حوادث جاري و ماده 11 مکرر بند 3 شمال ضبط موقت براي هدفهاي پخش فرستنده‏اي، مي‏شوند.براساس ميثاق برن، کمترين مدت حمايت شامل دوره زندگي مؤلف و 50 سال پس از مرگ او تعيين شده(ماده 7)و البته استثناهايي هم بر اين قاعده اصلي وارد شده است. براي آثار سينمايي، اين دوره 50 سال پس از زماني است که اثر به تماشاي عموم گذاشته شده و در غير اين صورت دوره حمايت 50 سال پس از ساخت چنين اثري تعيين شده است.براي آثار عکاسي و آثار هنر کاربردي کمترين مدت حمايت 25 سال از زمان ساخت اثر مشخص شده و در مورد حقوق معنوي، مدت حمايت از آن بايد دست‏کم به‏مقدار مدت يا حمايت از حقوق اقتصادي باشند.
شايان ذکر است که هدف اصلي سند پاريس (1971)در ارتباط با ميثاق برن، آسان کردن اجراي جهان‏گير آن بوده است.از اين نظر تعداد زيادي از کشورهاي تازه استقلال يافته در نخستين مراحل توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي خود مورد توجه قرار گرفته‏اند.مقررات ويژه مربوط به‏ کشورهاي در حال توسعه در يک پيوست درج شده و بر پايه آن، اين گروه از کشورها هماهنگ با رويه مجمع عمومي سازمان ملل، مي‏توانند در شرايط معيني کمترين ضوابط حمايت از حقوق تکثير و ترجمه را رعايت نکنند.پيوست ميثاق برن امکان کاربرد مجوزهاي غيراختياري(محدوديتهاي قانوني براي حق مولف که در موارد خاص پيش‏بيني شده)در مورد ترجمه براي تدريس، تحصيل يا تحقيق و تکثير آثار حمايت شده در ميثاق که امکان فعاليتهاي تعليماتي نظام‏مند را براي کشورهاي در حال توسعه فراهم مي‏آورد، مانند تعليم و تربيت خارج از مدرسه و غيررسمي پيش‏بيني مي‏کند.
در مورد مزاياي اصلي پيوستن به ميثاق برن مي‏توان گفت که بيشترين مزيت براي کشور عضو اين است که آثار مؤلفان آن، به‏خودي‏خود در تمام کشورهاي عضو ميثاق مورد حمايت قرار مي‏گيرد. پس مؤلفان مي‏توانند از مزاياي مالي گسترش بازار براي آثار خود سود ببرند.همچنين پيوستن به اين ميثاق مي‏تواند انگيزه نويسندگان ملي را براي يافتن ناشر توزيع‏کننده آثار خود در کشورهايي که پيش از اين به عضويت ميثاق درآمده‏اند، کاهش دهد زيرا قصد نويسندگان اين بوده که آثارشان در تمام کشورهاي عضو ميثاق حمايت شود.افزون بر اين رقابت ميان مؤلفان ملي در بازار داخلي ممکن است بهبود يابد زيرا زماني که يک کشور عضو ميثاق برن باشد.آثار مؤلفان خارجي تنها با اجازه آن کشور مي‏تواند در قلمرو آن توزيع شود و نه به قيمتي پايين‏تر از آثار داخلي که براي توزيع آنها بايد مجوز لازم صادر شود.
از نظر اقتصاد کلان نيز مزاياي مشاهده مي‏شود.به هنگامي که يک کشور گذشته از سطح پيشرفت اجتماعي يا اقتصادي خود به ميثاق برن مي‏پيوندد، به صورت بخشي از نظام بين المللي حمايت از حقوق مؤلفان در مي‏آيد و از اين راه، نظام تجارت بين الملل براي کالاها و خدمات حمايت شده به وسيله حق مؤلف نيز در زمره نظام مزبور قرار مي‏گيرد.اين امر به لحاظ مبادله فرهنگي، برنامه‏هاي سرگرماي و تفريحي، اطلاعات و فن‏آوري نيز مهم است.همچنين در نظر داشتن کمترين ضوابط حمايت از مالکيت معنوي براي کشوري که مي‏خواهد به سطوح بالاي اقتصادي، تجاري دست يابد، در عمل امري واجب و گريزناپذير است.
عضويت يک کشور در اتحاديه برن،اين پيام مهم را مي‏رساند که اين کشور آمادگي دارد تا اراده سياسي لازم را براي حمايت از حقوق مؤلفان ديگر کشورها اعمال کند.اين پيام مي‏تواند پيش‏شرط همکار موفقيت‏آميز بين المللي، همچون جلب سرمايه‏گذاري خارجي در بخشهاي اقتصادي به جز مالکيت معنوي باشد.20
2- کنوانسيون جهاني کپي رايت
جنگ جهاني دوم که دگرگوني زيادي را در صحنه جهاني نشر درپي داشت، آغاز دوره تازه‏اي را در روابط بين المللي در زمينه کپي رايت رقم زد. ايالات متحده که اغلب به سبب حمايت از منافع داخلي از کنوانسيون برن فاصله گرفته بود رفته‏رفته به‏صورت يک ناشر بزرگ ظهور و تمايل زيادي به صدور کتاب پيدا کرد.آمريکا در همين راستا علاقمند به شکل‏گيري قرار داد بين المللي ديگري بود که براي اين کشور، کشورهاي آمريکاي لاتين و ديگر کشورهايي که تمايل به پذيرش تعهدات کنوانسيون برن نداشتند، پذيرفتني باشد.در سال 1952، يونسکو کنفرانسي را در ژنو برگزار کرد تا چارچوب کلي اين توافق‏نامه را تدوين کند.نتيجه اين کنفرانس، کنوانسيون جهاني کپي‏رايت(ucc ) بود که از سال 1955 به اجرا درآمد.
“يو سي سي” سه هدف بزرگ را پيگري مي‏کند حمايت از حقوق نويسندگان، ايجاد اطمينان به رعايت حقوق ضروري و سرانجام تشويق ترغيب رشد ادبيات، هنر، علوم و گسترش آثار فکري. همانند ملي استوار است، امّا برخلاف کنوانسيون برن، مقدار قابل قبولي حمايت از آثار بهره‏مند از کپي‏رايت را

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله درمورد سلطنت مطلقه، ناخودآگاه، طبقه حاکم Next Entries منابع مقاله درمورد سازمان ملل، سازمان تجارت جهاني، حق ثبت اختراع