منابع مقاله درمورد توسعه پاید، توسعه پایدار، توسعه فضایی، زیست محیطی

دانلود پایان نامه ارشد

بخشي به ساختار بصري محيط ومنظر شهري اشاره كرد. (گوردن كالن، 1377: 90ـ 64)
كميسيون جهاني محيط زيست ضمن مشخص نمودن الزامات توسعه پايدار شهري ، يكي از سه عامل موثردر طراحي پايدار ساختار شهري را طراحي انساني برمي شمارد كه ريشه در نياز به حفظ عناصر زنجيره اي نظامهاي زيستي دارد وتداوم حيات وبقاي انسان را در پي دارد .براين اساس طراحي شهري پايدار مي بايستي كيفيت محيطهاي كار وزيستي رابهبود بخشد كه موجب افزايش بهره وري وكاهش فشارهاي رواني انساني وبهبود شرايط زيستي مي گردد كه همان مفهوم رفاه اجتماعي وشهروندي را به ذهن متبادر مي كند.
مباحث این پایان نامه ( تعادل در ساختارفضایی شهر یزد ) در بر گیرنده بررسي وضعیت سازمان فضایی شهر یزد در دوره های ابتدایی نظام روابط اجتماعی اقتصادی که با رشد آرام و متاثر از نیازهای داخلی شهری است ونیز بررسی دوره هایی که روابط فوق متاثر از ورود کالا ، سرمایه ، ماشین و … دچار تغییرات شده و کالبد شهری نیزمنبعث از همین تغییر نیازها تغییر می نماید و تاثیرات سوء بر روی یکدیگر تاثیر مضاعف ایجاد می نماید که در اين راستا از طرحهای حاکمیتی که بر شهرهای ایران تحمیل می شود استفاده شده است وعلیرغم عدم پاسخگویی آنها به نیازهای ومشکلات شهری، در دوره های بعدی و تاکنون نیز استفاده شده و چرایی این مشکلات و نمود این نارسائیها در عرصه محیط شهری دراين پژوهش مورد بررسی قرار گرفته ونهایتا به بیان راهکارهای علمی و عملی در جهت خروج از این مشکلات و بر طرف نمودن بخشی از نارسائیهای شهری می پردازد. سوالهای اصلی مورد پژوهش موارد زير مي باشد:
1-روند تاریخی توسعه فضایی کالبدی شهر یزد چگونه بوده است؟
2- ساخت اکولوژیکی شهر یزد امروز از چه الگویی تبعیت می کند؟
3ـ عوامل موثر بر شکل گیری این ساختار چیست ؟
1ـ2 ـ اهميت تحقیق و ضرورت آن
نا کارایی دیدگاههای توسعه طلب که مبتنی بر رشد لجام گسیخته سریع جمعیت و استفاده زیادو افراطی از منابع بوده باعث شد که در دیدگاههای جدید ، توجه به عدالت بین نسلها ودرون نسلها ، میزان استفاده امکانات و منابع و نیز ملاحظات زیست محیطی مورد توجه بیشتر قرار گیرند .در این راستا بر اساس دیدگاه توسعه پایدار ، امکان شکل گیری فرایندهای رشد وتوسعه اقتصادی تنها در بستر توجه به ملاحظات اکولوژیکی و طبیعی و توجه به عدالت بر قرار می شود .
توسعه شهری به عنوان یک مفهوم فضایی را می توان به معنی تغییرات در کاربری زمین و سطوح تراکم ،جهت رفع نیازههای ساکنان شهر در زمینه مسکن ، حمل ونقل ، اوقات فراغت و…تعریف کرد چنین توسعه ای زمانی پایدار خواهد ماند که در طول زمان از نظر زیست محیطی قابل سکونت و زندگی ، از نظر اقتصادی بادوام و از نظر اجتماعی ، شهری همبسته با ساختاری متعادل داشته باشیم .
در نظریه توسعه پایدار شهری و فرایندی تاکید می شود که طی آن گردش انرژی در شهر حداکثر کارائی را داشته باشد و اثرات زیان بار محیطی به حداقل ممکن کاهش یابد فرایند رسیدن توسعه پایدار شهری اصول خاصی ندارد .آنچه که مهم است ،در برنامه ریزیها باید به شاخصهای اقتصادی ، اجتماعی وسلامت اجتماعی شهرها توجه شود و این کار فقط با تلفیق موارد متعدد در مقیاس های مختلف بدست می آید .
پس توسعه پایدارشهری ، پدیده ای است که با ابعاد پیچیده اقتصادی ، اجتماعی و زیست محیطی باشد که نمود آن می توان در کالبدی متعادل رخ دهد . پایائی توسعه در یک جامعه شهری یعنی حدمطلوبی از رشد تولید اقتصادی ، نرخ اشتغال ، رفاه اجتماعی و محیطی سالم و پاک با کالبدی منسجم ومتعادل .
توسعه پایدار شهری تنها یک مفهوم اقتصادی نیست که بتوان با تغییرات کالبدی و ابعاد زیر ساختار فیزیکی به آن دست یافت بلکه یک مفهوم همه جانبه و جامع در زمینه های مختلف می باشد لیکن ساختار فضایی متعادل که کالبد نیز بخشی از آن است بعنوان یکی ازپایه های توسعه پایدار مد نظر ميباشد.
مفهوم عدالت از منظرهای مختلف قابل تامل است و مفاهیمی چون عدالت اجتماعی ، عدالت فضایی ، عدالت جغرافیایی و عدالت محیطی نیز متاثر از چند بعدی بودن این مفهوم است .امامطلب حایز اهمیت اینست که اساس هر گونه تغییر در سازمان فضایی در روابط اقتصادی ، اجتماعی وتوزیع درآمد در جامعه اثر مستقیم می گذارد ومسلما استفاده از مکانیزمها وبرنامه ریزیهای مختلف می تواند تاثیر ضد و نقیضی در بر قراری عدالت ایفا کند.
در اینجا آنچه که بیشتر مورد تاکیداست وجه فضایی از بیان عدالت است از نظردیوید هاروی عدالت اجتماعی در شهر بایدبه گونه ای باشد که نیازهای جمعیتی را پاسخگو باشد تخصیص منطقه ای منابع را به گونه ای هدایت کند که افراد با کمترین شکاف و اعتراض نسبت به استحقاق حقوق خود مواجه باشندلذا توزیع عادلانه ( فضای متعادل شهر ) باید به گزاره های زیر پاسخگو باشد :
1- تخصیص مناسب ومتناسب امکانات و خدمات
2-استفاده از توانهای بالقوه وبالفعل در شهر
3- از بین بردن شکاف فقیر وغنی درشهر
4- جلو گیری از بوجود آمدن زاغه های فقر
از مهم ترین عوامل در برنامه ریزی شهری استفاده از فضاها و توزیع مناسب و بعبارتی کامل تر عدالت فضایی است در این راستا کاربریها و خدمات شهری از جمله عوامل موثر و مفیدند که با پاسخگویی به نیاز جمعیتی ، افزایش منفعت عمومی و توجه به استحقاق و شایستگیهای شناسایی شده می توانند ابعاد تعادل فضایی را در بستر شهری تحقق بخشند.
با توجه به وجه شاخص محیط شهری یعنی ویژگی پویایی شهری ، از اهداف مهم این پژوهش رسیدن به تعادل فضایی است لذا بررسی ساختار فضایی شهر یزد و نقش عوامل کالبدی ، عملکردی در شکل دهی به این ساختار قابل تامل می باشدو در این راستا کنش های فضایی کاربریهاو میزان هم پیوندی با شبکه شهری ، عملکردمدیریت شهری و نهادهای وابسته مرتبط در شکل بخشیدن به این ساختارنیز بررسی می گردد.
پژوهش انجام شده با این فرض شکل گرفته است که توسعه فضایی کالبدی شهریزد از ابتدای پیدایش هسته اولیه شهر دوره های تاریخی قبل از اسلام وبعد ازاسلام تا دوره حکومت پهلوی( یابعبارتی ورود صنعت و ماشین وتغییر در کنشهای اقتصادی ، اجتماعی شهر یزد ) رشدی آرام موزون ومتعادل داشته اما از دهه 1340 به بعد رشد فضایی – کالبدی شتابان و ناموزون پیدا کرده ودر نتیجه آثار و پیامدهای نامطلوب کالبدی-اقتصادی ، اجتماعی بدنبال آورده همچنین این فرایند توسعه فضایی –کالبدی ناموزون شهری ،ساخت اکولوژی شهر را دچار عدم تعادل و توازن کرده و الگوی ساخت اکولوژی متحدالمرکز متداخل شهر به ساخت قطاعی ناپیوسته ونا متعادل وگسسته یا چند هسته ای تبدیل کرده است که البته ضرورتهای ناشی ازمنافع اقتصادی ومالکانه و سوداگرانه مجددااین بخشهای نا پیوسته را بهم متصل کرده است .
پژوهشها ی گذشته نشان داده است که در چند دهه اخیر بین رشد جمعیت و مساحت شهريزد اختلاف بسیار قابل توجهی رخ داده است . بطوری که رشد جمعیت شهريزد طی سالهای 1335 تا 1365 حدود 6/3% و رشد مساحت شهر 2/1% بوده است اما این میزانها طی سالهای 1365 تا 1370 به حدود 7/2% رشد جمعیت و 2/16% رشد مساحت تغییر یافته است و این تغییرات نامتعادل در سالهای بعد نیز تداوم داشته است که درادامه پژوهش به آنها پرداخته خواهد شد . لذا براساس سوالات مطروحه بالا وتوجه به اهداف ذيل فرضيه هاي مورد نظراين تحقيق شكل گرفته است.
1ـ3ـ اهداف تحقيق:
در مرحله نخست شناخت وتحليل پهنه شهري يزد وعرصه هاي ناموزون شكل گرفته شهري از ابعاد مختلف كالبدي ، اجتماعي و..در دوره هاي مختلف تاكنون ودر مرحله بعدتحليل عناصر وعوامل تاثيرگذار برتوسعه نامتعادل فضايي شهر يزدونيز شناخت راهكار مناسب جهت تعادل بخشي به فضاي شهري يزداهداف مورد نظر اين پژوهش مي باشد.
1ـ4ـ فرضيه هاي تحقيق
فرضيه يك پيشنهاد توجيهي وبه زبان ديگر راه حل مسئله است كه هم به يافتن نظم وترتيب در بين واقعيات كمك مي كند وهم باعث استنتاج مي شود .فرضيه سازي يكي از از مراحل حساس تحقيق راتشكيل مي دهد چرا كه فرضيه ها نقش راهنما را دارند وبه فعاليتهاي تحقيقاتي جهت مي دهند ( حافظ نيا، 1387: 112ـ110) لذا براساس سوالهاي مطروحه بالا ، فرضيه هاي تحقيق بدين شرح مشخص وارائه مي گردد:
ـ توزيع وشكل گيري نامناسب زيرساختها وفعاليتهاوخدمات شهري مي تواند در ايجاد ساختار ناموزون شهريزد موثر باشد.
ـ عملكردها وفعاليتهاي واقع در حريم شهر يزد بر ايجاد ساختار ناموزون شهر يزد موثر مي باشد..
ـ عدم هماهنگي سياست مديريت شهري با طرحهاي مصوب در ايجاد ساختار نامتعادل شهريزد تاثير دارد..
ـ توسعه فيزيكي بي رويه وپراكنده رويي شهر يزد در ايجاد عدم تعادل فضايي آن موثرمي باشد.
1ـ5ـ روش تحقيق
در اين تحقيق با استفاده از آمار واطلاعات موجودشامل اطلاعات مربوط به سرشماري جمعيت و نفوس ومسكن استان ونيز طرحهاي مصوب شده توسعه وعمران اعم از طرح جامع يا تفصيلي وطرحهايي با مقياس بزرگتر وساير منابع ذكر شده در متن ونيزبراساس مشاهده میدانی ومصاحبه با متخصصین مرتبط با مورد پژوهش كه با استفاده از روش کتابخانه ای ومطالعه مدارک ، منابع موجود به جمع آوری اطلاعات وداده هاي موضوع تحقيق اقدام شده است .
هدف اين تحقيق از نوع كاربردي است .يعني با استفاده از زمينه وبستر شناختي ومعلوماتي كه از طريق تحقيقات بنيادي فراهم شده براي رفع نيازمنديهاي بشر وبهبود وبهينه سازي ابزارها ، اشيا والگوهادر جهت توسعه رفاه وآسايش وارتقاي سطح زندگي انسان مورد استفاده قرارمي گيرد( حافظ نيا، 1389: 59)
ماهيت تحقيق براساس روشهاي «تحليلي وتوصيفي» است كه به بررسی داده هاي جامعه آماري تحقيق كه همان محدوده شهر يزد وحريم بلافصل آن از ابعاد اقتصادي واجتماعي ونيز كالبدي شهر( كه از موارد نمود خارجي وظاهري اين ناهمگوني ويا بي عدالتي در فضاي شهري می باشد) پرداخته شده است.
در تجزيه وتحليل ونتيجه گيري مورد تحقيق با استفاده از« روش كيفي»به موضوع پرداخته شده است يعني با مقايسه ، نشانه يابي ومعياريابي ، تفاوت وتمايز كه از مولفه هاي يررسي به روش كيفي مي باشد اين امر صورت گرفته است تحليل شاخصهاي بررسي كيفي تحقيق از قبيل تحليل وضعيت اقتصادي ـ اجتماعي ، تحليل وضعيت كالبدي،بررسي مركز شهر،تحليل الگوي طراحي حاكم برساختار شهر، تحليل تاثير قوانين حاكميتي، مديريت شهري ،محدوده شهري ونهايتا حريم شهرمواردي است نتيجه گيري از تحليل آنها چارچوب اين تحقيق را كامل مي نمايد.
1ـ6ـ محدوده زماني ومكاني تحقيق:
محدوده مورد مطالعه، محدوده قانوني شهر يزد وبخشي از اراضي حدفاصل محدوده قانوني باحريم شهر ونيز حريم شهريزد كه تاثيرگذار برمحدوده شهري ونيز متاثر از آن است مي باشد.
شهر يزد كه توضيحات بيشتر شناسايي آن درفصل سوم تحقيق مي ايد شهري است با وسعت10382 هكتار كه در حوزه جغرافيايي دشت يزد ـ اردكان واقع شده است وبا شهرهاي مجاور خود يعني شهر حميديا وشاهديه وشهر زارچ بعنوان شهرهاي تشكيل دهنده شهرستان يزد مي باشندبا توجه به اينكه محدوده شهر يزد در سالهاي گذشته مانند ساير شهرهاي كشور روز به روز در حال افزايش بوده است وبطور مرتب عرصه هاي پيراموني خود را جذب وبه بافتهاي روستايي واراضي باير دست اندازي شده ورو به گسترش بوده است لازم بوده است سير اين تغييرات وافزايش محدوده شهري حداقل از زمان شروع مطالعات طرحهاي شهري بررسي آن در چارچوب اين تحقيق صورت پذيرد لذادر اين تحقيق به محدوده مطالعه تحقيق در ادوار گذشته نيز توجه داشته واين بررسيها از زمان ارائه پروپوزال تحقيق يعني از اواسط سال 1392 تا اواخر سال1393 طول كشيده است وبطوري كه گفته شد در اين تحقيق محدوده شهر از زمانهاي اجراي طرحهاي عمراني واوايل شروع اولين طرحها ي توسعه وعمران شهري كه به قبل از انقلاب اسلامي باز مي گردد مورد بررسي قرارگرفته است.

1ـ7ـ محدوديتها وموانع تحقيق:
مهمترين تنگناهاي اين تحقيق شامل عدم وجود اطلاعات وآمار بروز از جمعيت قسمتهاي مختلف شهر شامل قسمتهاي قديمي ونيز نوساز شهري ، اراضي متصل به خط محدوده شهري كه غي

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله درمورد سازمان فضایی، توسعه شهر، مدیران شهری، توسعه شهری Next Entries منابع مقاله درمورد توسعه شهر، سازمان فضایی، ساختار فضایی، مبانی نظری