منابع مقاله درمورد تحقیق و توسعه، خلاقیت و نوآوری، مدل EFQM

دانلود پایان نامه ارشد

مشارکت ها و منابع
۵- فرآیندها
ب) نتایج:
۱- نتایج مشتری
۲- نتایج کارکنان
۳- نتایج جامعه
۴- نتایج کلیدی عملکرد
هر یک از عوامل فوق شامل لیست چک هائی است که مانند ممیزی کیفیت نمراتی را به خود اختصاص ی دهند ممیزهای مدل یاد شده با طرح سؤالات مرتبط با هر یک از عوامل و مشاهده سوابق و اختصاص امتیاز نسبت به ارزیابی مدل اقدام می کنند.
در مدل EFQM معیارها روی هم ۱٠٠٠ امتیاز دارند( موسی پور و ایزدی، ۱۳۸۵). سطوح تعالی سازمان ها را در دستیابی به تعالی متمایز می کند و میزان موفقیت آن ها را نشان می دهد مدل EFQM دارد ۵ سطح تعالی به شرح زیر می باشد: ۱- سطح گواهی نامه ۲- تقدیرنامه ۳- تندیس ها.
رویکرد سنجش در خود ارزیابی های مدل EFQM بر اساس منطق رادار( RADAR) می باشد .به این معنی که در تمامی معیارهای مدل سازمان نخست باید هدف گذاری مناسب انجام دهد و سپس رویکرد منطقی و در خور جهت گیری های کلان سازمان تعریف کند و برای استقرار نظام مند آن ها راهکاری ارائه دهد و سازوکاری برای ارزیابی و بهبود رویکرد مورد نظر توسعه دهد. خروجی ارزیابی ها نقاط قوت و زمینه های قابل بهبود سازمان است که بر اساس آن ها برنامه های بهبود برای افزایش اثربخشی سازمان پیشنهاد می شود این مدل را می توان برای سازمان های بخش های مختلف مثل آموزش، سلامت و هتلداری و گردشگری به کار گرفت.
نگاهی بر مدل ادوارد دمینگ
خاستگاه نخستین جایزه کیفیت در دنیا کشور ژاپن بود. اتحادیه دانشمندان و مهندسین ژاپن در جولای سال ۱۹۵٠ از پرفسور ادوارد دمینگ جهت حضور درژاپن دعوت نمود. دمینگ در دوره های یک روزه و چند روزه برای سطوح مختلف فعالان در عرصه ی صنعت اعم از رهبران، مدیران، مهندسان و محققان آن کشور برگزار کرد.
آموزه های دمینگ تأثیر شگرفی در ایجاد تفکر مشارکتی و حرکت به سمت کنترل کیفیت در ژاپن شده سوابق سخنرانی های او در بحث کنترل کیفیت آماری، گردآوری و تدوین شد و دمینگ حق انتشار آن ها را به جاس 7اهداء کرد که رئیس هیات مدیره به پاس قدردانی با هدف ارتقاء و توسعه مستمر کنترل کیفیت آماری در ژاپن پیشنهاد تأسیس یک جایزه با نام دمینگ را به هیأت مدیره ارائه نمود. این جایزه از سال ۱۹۵۱ به سازمان هائی که از طریق کار گروهی به بهبودهائی نائل شده اند و نیز به افرادی که در زمینه ی کنترل کیفیت آماری و با کار گروهی مطالعه، تحقیق و مشارکت در گسترش آن ها داشته اند اعطاء می گردد.
جایزه دمینگ بدون در نظرگرفتن اندازه سازمان ها، دولتی یا خصوصی بودن آن ها، نوع صنعت و داخلی یا خارجی بودن آن ها اعطاء می گردد همچنین سازمان ها می توانند تنها برای بخشی از سازمان ها خود جایزه را درخواست نمایند و برای تعداد برندگان نیز هیچگونه محدودیتی وجود ندارد. ( ابطحی، ۱۳۸۴
تاریخچه ی نوآوری و خلاقیت در سازمان ها
نخستين بار شومپتر، در سال 1934 مفهوم نوآوري را تعريف کرد. او نوآوري را با توسعه اقتصادي مرتبط دانست و آن را به عنوان ترکيب جديدي از منابع مولد ثروت، معرفي كرد. کار او شامل پنج مورد مشخص بود: معرفي محصولات جديد، شيوه هاي جديد توليد، شناسايي بازارهاي جديد، تسخير منابع جديد مواد اوليه و امکانات و شيوه هاي جديد سازمان دهي تجارت. از آن زمان به بعد و در مدت چهل سال اخير، مفهوم نوآوري دستخوش تغييرات فراواني شده است. در دهه 1950 در تحقيقات جداگانه محققان، اين مفهوم، توسعه مجزا و ناپيوسته تلقي مي شد. امروزه ديگر مفهوم نوآوري از نتايج معين تحقيقات انفرادي اقتباس نشده، بلکه بيشتر بر اساس موارد زير تعريف مي شود:
الف) يک فرايند و يا دقيقتر بگوييم يک فرايند حل مشکل
ب) يک فرايند تعاملي در روابط شركتها با بازيگران مختلف
ج) يک فرايند يادگيري متنوع. اين يادگيري ممکن است از موضوعات گوناگوني ناشي شود: يادگيري به وسيله استفاده، يادگيري با انجام دادن و يا يادگيري حين تسهيم،
د) فرايندي که شامل مبادله دانش صريح و ضمني است.
ر) فرايند متقابل يادگيري و مبادله که در آن استقلال بازيگران، يک سيستم ابتکاري و يا قالب نوآوري را ايجاد مي کند.(هادوی،1389)
مطالعات تجربی و گسترده مربوط به خلاقیت عمدتاً از اواخر ۱۹۵٠ با تحقیقات گیلفورد در ایلات متحده آمریکا آغاز شد. گتزلز و جکسون بعد از گیلفورد به مطالعه خلاقیت پرداختند استفاده از آزمون های هوش و خلاقیت به بررسی رابطه هوش و خلاقیت و پیشرفت تحصیلی پرداختند. ( انصاری جابری، ۱۳۸۹)
شوک اسیتینک نیز در اواخر ۱۹۵٠ حرکت گسترده ای را در مراکز علمی، تحقیقاتی آمریکا و اروپا موجب گردید پس از وی گروه بارون و مک هیلان با هدف و با تأیین ویژگی های شخصی افراد خلاق تحقیقات دامنه داری را در دانشگاه کالیفرنیا انجام دادند. تورنس که طراح آزمون های معروف به آزمون تفکر خلاق است به بنیاد آموزش خلاقیت خدمات متصدی داشته است.( شهرآرای و قاسمی ، ۱۳۷۵)
سیر تکامل موضوع نوآوری را می توان در ۵ موج خلاصه نمود:
موج اول: دیدگاه شومپیتر8
شومپیتر نوآوری را معرفی یک ترکیب جدید از عوامل تولید و حالت های مختلف یک نظام یا به عبارتی یافتن یک تابع تولید جدید می داند. عوامل این نظام شناخت یک محصول جدید، یافتن یک فرآیند تولیدی جدید، دستیابی به بازار جدید، به کارگیری منابع جدید و نهایتاً طراحی یک سازمان جدید می باشد.
موج دوم: نوآوری تکنولوژیک
نوآوری تکنولوژیک بین سال های ۱۹۶٠-۱۹۵٠ مطرح شده است. در این مرحله ابداع و اختراع به مرحله ی تجاری سازی منجر شده و تأثیر بسزایی در رشد اقتصادی کشورها داشته است، پس از این مرحله به نوآوری سیستماتیک و فرآیندگرایی توجه بیشتری شده است.
موج سوم: نوآوری صنعتی
نگرش نوآوری صنعتی توسط فریمن9 بین سال های۱۹۸٠-۱۹۷٠ مطرح گردید. مشخصات این نگرش انجام تحقیقات پایه، اختراع، توسعه و نوآوری می باشد فریمن از جمله از جمله ویژگی های نوآوری در این دوره را فزاینده بودن آن اعلام می دارد.
موج چهارم:
در سال های ۱۹۹۷-۱۹۸۷ بر نظام های نوآوری تأکید بیشتری شده است به گونه ای که فریمن نظام نوآوری را شبکه ای از سازمان ها برای تحقق تکنولوژی معرفی می نماید. در سال ۱۹۹۷ oEcD10 نوآوری را شامل فعالیت های تحقیق و توسعه، کسب و دانش، کسب تجهیزات، تدارکات تولید و بازاریابی می داند و آن را به سه نوع نوآوری فنی و تکنولوژیکی، نوآوری غیر تکنولوژیکی و نوآوری صنعتی تقسیم می نماید.
موج پنجم: نوآوری علمی ۱۹۹۳
نوآوری علمی عبارت است از ایجاد، ارزیابی، مبادله و کاربرد ایده های جدید به منظور برتری یافتن بنگاه های اقتصادی در بازار کالا و خدمات که منجر به شکوفایی اقتصاد ملی و توسعه ی اجتماعی می شود. ( نسیمی، ۱۳۸۸)
امواع مدل های نوآوری در سازمان
الف) مدل فشار علم: بر مبنای این مدل برای ایجاد بازار پیشرو باید تحقیقات علمی را بهبود و توسعه داد و نأکید برروی تحقیق و توسعه است و نیاز بازار نیز برروی فعالیت های تحقیق و توسعه تعریف شده است و ماهیتی مستقل ندارد. بر مبنای این مدل سرمایه گذاری کلان در تحقیق و توسعه است.
ب) مدل کشش بازار: این مدل در سال ۱۹۶٠با توجه به دیدگاه های اقتصادی شکل گرفت. در این مدل نوآوری ها نتیجه تقاضا و نیاز بازارها بودند و تقاضای بازار مستقیماً باعث ایجاد نیاز جدید توسعه تکنولوژی شرکت ها می شد. در این مدل بیشتر نوآوری ها حاصل کار واحدهائی است که به طور مستقیم با مشتری در ارتباط هستند چرا که این واحدها نیاز و خواسته ی مشتری را بهتر می شناسند و محل سرمایه گذاری را بهتر تشخیص می دهند.
ج) مدل اتصالی: بسیاری از محققان با بررسی دو مدل فشار علم و کشش بازار به این نتیجه رسیدند که فرآیند نوآوری را نمی توان در قالب یک مدل خطی به صورت شفاف بیان کرد بلکه گاهی تحقیقات علمی باعث تولیدات جدید در بازار می شوند و گاهی نیز بازار واحد تحقیقات را وادار به نوآوری می کند.
د) مدل یکپارچه و شبکه ای: در این مدل بروی مشتری و نیاز مشتری تمرکز بیشتری وجود دارد و منابع تأمین کنندگان هم بخشی از منابع شرکت ها در نظر گرفته شده است. در این مدل تأکید بروی تحقیق و توسعه و ساخت و تولید است تأکید این مدل بروی انعطاف پذیری شرکت در برابر تغییرات و سرعت در توسعه است و تمرکز بیشتری برروی کیفیت است تا قیمت تمام شده.
ه) مدل زنجیره ی ارزش: شاید بهترین مدل غیرخطی که عناصر مختلف فرآیند نوآوری را توضیح می دهد مدل روزنبرگ- کلاین می باشد. این مدل فرآیند نوآوری را در چهار مرحله خلاصه کرده است:
۱- شناخت پتانسیل و نیاز بازار کار
۲- ابداع کردن با ایجاد طرح تحلیلی
۳- طراحی با جزئیات، تست کردن طرح ها و طراحی مجدد
۴- تولید
بنابراین عمده ترین فعالیت های مؤثر بر فرآیند نوآوری طبق این مدل عبارتند از:
۱- تحقیق و توسعه
۲- تجهیز و مهندسی صنایع
۳- راه اندازی تولید و کارهای قبل از تولید
۴- بازاریابی محصولات جدید
۵- کسب تکنولوژی های فیزیکی
۶- طراحی ( نصوحی، ۱۳۸٨)
انواع روش های نوآوری
1- مهارگسلی ذهنی یا بارش فکری(Br St)11
این تکنیک سه مرحله است و برای خلق ایده به کار می رود:
گام اول: برای گروهی از افراد کمتر از هشت نفر مشکلی ایجاد می شود.
گام دوم: افراد گروه ایده هایی در خصوص حل مشکل به ذهنشان می رسد پیشنهاد می کنند.
گام سوم: ایده ها ارزیابی و سپس انتخاب می شوند.

2-قوانین افزایش کیفیت اجرایی روش (( Br St
اول: انتقاد ممنوع
دوم: ارائه ایده های سازمان نیافته ،دور از ذهن و جسورانه ترجیح دارند.
سوم: کیفیت ایده ها مورد نظر است ،تعداد اندیشه های بیشتر احتمال ظهور اندیشه های مفید را بیشتر می کند.
چهارم : تشویق افراد گروه برای ایفای سهم خود در ارائه اندیشه های نو .
3-شکل نوشتاری مهار گسلی ذهنی (BrW)12
– این شیوه به تکنیک ۶-۳-۵ معروف است.
۶ نفر ،۳ ایده را درباره موضوعی در بالای صفحه می نویسند وهر صفحه بین افراد گروه به گردش در می آید.
– هر فرد ۵ دقیقه فرصت دارد تا ایده جدید خود را زیر هر ایده در هر صفحه بنویسد.
– این فرآیند تا آنجا تکرار می شود که هر فرد به هر صفحه دسترسی پیدا کند.
4- فرآیند بازتعریف اکتشافی(HRP)13
این تکنیک نقش مولفه های زیر سیستمی را مشخص می کند و در واقع نوعی تفکر همگراست و چهار گام دارد:
الف) اهداف سازمان باید به وضوح اظهار و بیان شوند.
ب) فرآیندها باید برنامه ریزی و گام ها یا عناصر اصلی تعریف شوند.
ج) نتیجه هر گام یا عنصر باید تشریح شود.
5- مرور قیاس ها
مرور قیاس ها صورت بندی یک راه حل خلاق برای یک مساله به وسیله بررسی و توجه به مسائل مشابه قبلی است.
6-نظریه ابداعانه حل مساله (TIPS)14
این روش دانش انسان گرایانه مبنی بر روش شناسی نظام مند برای حل مبتکرانه مسائل استکه از طریق آن دستیابی به بهترین و موثرترین راه حل ها برای انواع مسائل علمی ،فنی ،انسانی و اجتماعی میسر و در طیف وسیعی از موقعیت ها به کار گرفته می شود.
7- مدل (IMS)15
روشی است که به کاربر اجازه می دهد پاسخ به مساله خاص و ویژه ای رابه وسیله ماتریکس تصمیم گیری بیابد.
پاسخ های کاربربه سمت مناسب ترین شیوه نوآورانه در حل مشکلی خاص هدایت خواهند شد.
پیشینه ی تجربی موضوع
در میان بررسی های انجام شده مبنی بر مطالعه پژوهش هایی که در زمینه موضوع تحقیق و یا موضوعات مشابه انجام شده باشد در پژوهشی که توسط صفائی فخری و دیگران تحت عنوان توسعه خلاقیت و نوآوری در آموزش عالی انجام شده است ضمن مروری بر دیدگاه های خلاقیت و نوآوری در دانشگاه آزاد ارک به بررسی موانع و راهکارهای ارتقاء خلاقیت و نوآوری در نظام آموزش عالی پرداخته شده و همچنین دیدگاه مدیران آموزشی دانشکده های علوم پزشکی با استفاده از پرسش نامه ای نیمه ساختارمند مورد بررسی قرار گرفته است که در چهاربخش موانع فردی دانشجویان، موانع مربوط به استادان، موانع مدیریتی و موانع مربوط به برنامه درسی و محتوای دروس مورد بررسی قرار گرفته

پایان نامه
Previous Entries منابع مقاله درمورد اولویت بندی، مدیریت دانش، تعالی کسب و کار Next Entries منابع مقاله درمورد آموزش عالی، سرمایه های فکری، دانشگاه ایلام